

D3865

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང་། ཤཱི་ལེན་དྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་སཏྭ་ཡོ་ག་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཤཏ ཀ་ཊཱི་ཀཱ་།བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་ བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་འགྲེལ་པ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འདོད་པས་དེའི་སྤྱི་དོན་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།གང་ལས་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན། །རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་རིམ་ གྱིས་དོན་དམ་སྟོན་གྱུར་པ།།དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོ་བཞིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མི་རྟག་པའོ། ། གང་དག་མི་རྟག་པ་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་གཙང་བའོ། །གང་དག་མི་གཙང་བ་དེ་དག་ནི་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་འོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ང་དང་ངའི་འབྱུང་བར་མི་འོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བདག་མེད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བས་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ དུ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྔ་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་དྲུག་པས་ཉོན་མོངས་པ་དཔྱད་དོ།།བདུན་པས་ནི་ཡུལ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཡུལ་དཔྱད་དོ། །ཡུལ་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་ཤིང་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཉན་པར་འདོད་པའི་སློབ་མའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བརྒྱད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་ པའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་འདི་ད་ལྟའི་སྙན་དངགས་མཁན་གྱིས་རྣམ་གཉིས་བྱས། །བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་སྙན་ དངགས་མཁན་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོང་གིས་ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ཏེ།གཅིག་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་བརྒྱ་པ་ཉིད་དུའོ། །གཞན་ནི་རྩོད་པ་བརྒྱ་པ་ཉིད་དུའོ། །ད་ནི་བདག་གིས་གཅིག་ཏུ་དེ་རྣམས་དབྱེ་བར་བྱ། །ད་ནི་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་དེ་གཅིག་ ཏུ་བྱས་ནས་བདག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བྱས་དང་བཀོད་པ་སྔ་མ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མཐའ་དག་བླངས་པས་ རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

印度堪布吉那弥札、达那西拉、戒贤菩提，以及藏地大译师班智达耶喜德翻译、校对并审定。


梵文：Bodhisattva-yogacara-catuhsataka-tika
藏文：菩萨瑜伽行四百论广释
顶礼圣文殊童子！
此处，圣天论师所造《菩萨瑜伽行四百论》十六品颂文的义理，我欲以一部注释详加分析。为阐明其总义而说：从中如实分析世间诸法，次第显示胜义。
前四品阐明世间诸法如实安住的情况。即：色等五蕴依因缘而生，由其具有生灭性故为无常。凡是无常者，必定为无常性所损害，故为苦。凡是苦者，由其恒时生起厌离故为不净。凡是不净者，应当舍弃，不应被我执和我所执所执取，不应生起我和我所，故为无我。
因此，如是世间诸法由颠倒而显现为他相，必定应当明确其应当断除，而应当趣求佛果。此通过正确宣说菩萨行而获得，故第五品宣说菩萨行。烦恼压制会障碍菩萨行，故第六品观察烦恼。第七品观察境，因为诸境是烦恼生住增长之因。
这些境界对于未了知法性且对境界作非理作意的众生而言是烦恼生起之因。为使欲闻此论所说胜义中法性解说的弟子心相续调顺，故有第八品清净品。其后八品宣说诸法无自性，这就是《四百论》的总义。
现今诗人将此分为二分：现今诗人尊者法护将《四百论》分为二分，一为说法百论，二为诤论百论。今我当统一分析彼等。如是作已，不仅保持先前编排，且能利益所化众生，因为摄取论典义理的一切所说，能圆满成就自他二利。

།གང་གི་ཕྱིར་ན་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་འདི་ནི། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་སློབ་མར་གནང་བར་འདོད་གྱུར་པ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡི་དེ་ཉིད་ལུགས་ལས་ལུགས་གཞན་མིན། །འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་ནི་ སིངྒ་ལའི་གླིང་དུ་འཁྲུངས་པ་སིངྒ་ལའི་གླིང་གི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཞིག་སྟེ་མཐར་རྒྱལ་ཚབ་བོར་ནས་དེ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་།དེ་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་ལྟར་འོངས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བྱས་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེའི་གཞུང་ལུགས་སོ་སོར་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་བབ་ཅོལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདི་ནི། །བཞི་སྒྲ་མི་མངོན་བྱས་པ་དང་། །རྟོག་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱར་བརྗོད་པ་སྟེ། །འཛིན་པ་འཆོས་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སོ། །དང་པོའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི ཕྱིར་དང་།རྟོག་པ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྒྱ་པ་ཡིན་ལ། འཛིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འཆོས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ཏེ། བཞི་ཡང་དེ་དག་ཡིན་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་སྐྱོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་རྟོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མངའ་བདག་། རང་ཉིད་འཆི་བདག་བྱེད་པོ་མེད། །ཡོད་དེས་རྣལ་བཞིན་གཉིད་ལོག་ན། །དེ་ལས་མ་རུངས་གཞན་ཅི་ཡོད། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདི་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གདོན་མི་ཟ་བ་ཁོ་ནར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྩོམ པར་སྟོན་པ་ལ་མཆོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན།བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །འགགས་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་བཅོས་དབུ་ མའི་རྩ་བ་ལས་ཐོག་མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་བརྗོད་པར་མཛད་ལ།བསྟན་བཅོས་འདི་ཡང་བསྟན་བཅོས་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལོགས་སུ་བསྟོད་པ་བརྗོད་པ་ཉེ་བར་མ་བཀོད་དོ་ཞེའོ། །འདིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ བརྒྱད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དག་རེ་རེ་ལ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་འབངས་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་དཔེ་རྣམས་འདོན་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྒྱུར་བྱས་ནས་གདགས་པའི་གང་ཟག་ནི་སྐྱེ་བའི་གནས་དེ་དང་དེར་འཇིག་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇིག་པས་འཇིག་ རྟེན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྟེ། །རང་གི་དོན་ལ་ཥན་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པོ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གམ། གང་ཀླུའི་འཇིག་རྟེན་དང་། མི་དང་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་ བ་དག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་འཆི་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བྱ་བ་ལ་མངའ་བཙན་པའི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་འདིའི་མངའ་བདག་གོ།

因为认为阿阇黎圣天是阿阇黎龙树的弟子，所以此论的真实义理不异于龙树的宗义。如是阿阇黎圣天生于锡兰岛，是锡兰岛国王之子，最后舍弃王位继承权在当地出家。之后来到南方地区成为阿阇黎龙树的侍者，追随其宗义，因此《四百论》所阐述的真实义理与《中观论》所说的真实义理没有不同特征。若有人说二者特征各异，其所说教义完全是胡言乱语，因为错解了法性。
此《四百论》，因'四'字未显现而作，为了遣除诸分别，故称为'百论'，为调伏执著故称为'论典'。因为最初的'四'字未显现，为了遣除诸分别故称为'百论'，因为调治种种执著，所以称为'论典'。既是'四'也是'百颂'。
其中，无常性与厌离相顺，通过了解无常容易通达苦等，为了如实明显显示诸法的实相，首先为了说明无常性而说：'三界主宰者，自身无死主，安然入睡时，有何比此恶？'
若说依止佛世尊而对此《四百论》生起恭敬心，必定要对造论者作供养。诚然如此，但是古代诸大师说龙树尊者以'诸法因缘生，无灭亦无生'等颂词在《中观根本论》中首先赞叹世尊，此论也属于该论的范畴，因此未另外安立对佛世尊的赞颂。
此处将与法胜论师所作的八品颂文中的诸多譬喻一起解释。其中，以五蕴为因而假立的补特伽罗，在各个生处中毁坏、彻底毁坏，故称为'世间'。三界即是三世间，因为成办自利故。此三界即是欲界、色界、无色界，或者是龙的世间、人的世间、天的世间。因此死主由于能随意主宰，故为此三界之主。

།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཕམ་པར་མཛད་པ་ལ་འཆི་བདག་གི་བསྙེངས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། དེས་ བསྟན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་འོད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྦྱང་བར་བྱས་ཤིང་།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྒ་ཤི་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཆི་བདག་གི་འཇིགས་པ་མེད་མོད་ཀྱི། གང་ཞིག་འཕགས་པའི་ལམ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ཤིང་། དངོས་པོ་ རྣམས་ལ་འདི་ཉིད་དུ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཆིང་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བ་དེ་ནི་འཆི་བདག་དོན་པོ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ཡང་བདག་པོ་རང་ཉིད་འཆི་བདག་ གི་རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་རབ་ཏུ་མ་སྦྱར་བ་དང་།གཞན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆད་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་གཞན་དག་གིས་སླར་བཟློག་ཏུ་མེད་པ། རལ་གྲི་རྣོན་པོ་གདེངས་པ་ལྟར་སྲོག་གཅོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ ཡོད་པ་།གསོན་པ་དེ་ལ་རག་ལས་པ་དེས་འཆི་ལྟས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལྟར་རམ་སྐྲའམ་གོས་ལ་མེ་ཤོར་བ་ལྟར་བྱས་ཏེ་བག་ཡོད་པར་སྤྱོད་པས་དེ་ཕྱིར་བཅོ་བ་དག་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། བྱ་བ་བྱས་པ་ལྟར་འཆོས་ཤིང་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པར་རྣལ་མ་བཞིན་གཉིད་ལོག་ན་ནི། དེ་ལས་མ་རུངས་གཞན་ཅི་ཡོད་དེ་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གང་ཟག་བག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་མ་རུངས་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འཆི་བདག་གི་ཆད་པའི་དཀྱིལ་ན་གནས་བཞིན་དུ་རྣལ་མ་བཞིན་དུ་གཉིད་ལོག་ཅིང་དེའི་ཕྱིར་བཅོ་བའི་ཆོ གར་འཕགས་པའི་ལམ་མ་བསྐྱེད་པ་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མ་རུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཆད་པ་དྲུག་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཆི་བདག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་པས་ནི་གོར་མ་ཆག་པར་བག་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། མར་མེ་འདེགས་པས་རབ་ཏུ་བཀྱོན་ པར་བྱས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་།འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་གྲོང་དུ་བསྡད་པའི་མི་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོས་རི་མོ་ཆེར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་བློན་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་མར་མེ་འཛིན་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་རྒྱལ་པོ་སླས་དང་འཁོར་དང་བཅས་པ་ རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སྤྱན་དྲངས་ནས་རི་མོ་ཆེར་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་དང་།སེམས་མགུ་བར་མ་བྱས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཅི་ནས་བློན་པོ་གསོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ལོག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ལ་དེས་ཀྱང་རང་གི་རྒུད་པ་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་གུས་པ་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་གནོད་ པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པར་གྲག་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཆི་བདག་གི་རྒྱལ་པོ་གནོད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཡང་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ལམ་བཟང་པོ་ནོར་ནས་འབྲོག་དགོན་པ་ ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞིང་།དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བག་མེད་པས་འཇིགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གྲོང་ཞིག་ཏུ་ཡིད་བརྟན་པར་བྱས་ཏེ་བཅོམ་ཞིང་ཤི་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་གྲོང་འཆི་བདག་གི་ཆད་པ་ཉེ་བར་བག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་སྡོད་པ་དེ་ནི་ ངེས་པར་འཆི་བདག་གིས་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཤེས་པས་རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་བྱ་དགོས་ཏེ། བག་ཡོད་བདུད་རྩིའི་གནས་ཏེ་བག་མེད་པ། །འཆི་བའི་གནས་སུ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མངའ་ བདག་འཆི་བདག་ཡོད་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་དེ་བས་ཆེས་སྔར་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་པོ་བྱ་བ་གསོན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་ལས་ན་དེའི་བར་དུ་འཆི་བདག་ལ་མི་འཇིགས་ཏེ། སྐྱེས་པ་ཙམ་ལ་འཆི་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གསོན་པ་ལ་ནི་འཆི་ བདག་གི་འཇིགས་པ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་འཆི་བའི་དོན་དུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

对于佛陀世尊降伏死魔而无死魔之畏惧，由他所教导而生起的出世间道光明净化心相续，以及彻底解脱生死的诸位也无死魔之畏惧。然而，凡是未在相续中生起圣道，对诸法执著为真实而未从三界束缚中完全解脱者，由于是死魔的对象，所以说'对于何者'。
对于如是种类的补特伽罗，三界之主宰死魔王自己非由他人所加持，也非加持他人，故由自己执行惩罚，其他人力无法阻止，如同高举利剑欲断命而来，生命系于此者，如被死兆所侵或如发髻衣服着火般，应当以正念行持而精进于对治。
若如已作之事而不加对治精进，安然入睡，还有什么比这更糟糕的呢？如所说的具放逸补特伽罗，再没有比这更糟糕的了。若人处于死魔惩罚之中却安然入睡，对其对治法门圣道的修持不生恭敬，这就是最糟糕的。
因此，处于无第六刑罚的死魔境界中，必定应当具足正念，如持灯而受王呵责，及如住于恐怖城中之人。据说某大臣受王重用，邀请国王及眷属除持灯者外到自己家中举行盛大供养，因未能令其心生欢喜，他们用计谋使国王对大臣生起邪见以致将其处死，大臣为挽回自己的衰败，以恭敬心竭尽全力避免伤害。
同样，其他人也应住于正念，应当修习如何不受死魔王的伤害。又如有人迷失善道而至荒野，随后由于放逸，误信极其可怕的城邑而遭摧毁死亡。如是，若人放逸地住于三界城中死魔惩罚逼近，必定会被死魔摧毁。
因此，智者应当常时唯一具足正念，如说：'正念是甘露处，放逸是死亡处。'此处有人说：'虽然有三界主宰死魔，但在其之前更有能够阻止它的生命存在。由于有生命存在，在此期间不用畏惧死魔，因为仅仅出生就不可能有死亡。'当解释：生命并非能够阻止死魔恐惧之因，因为它本身就是为了死亡而存在。

།འདི་ལྟར། འཆི་བར་བྱ་ཕྱིར་སྐྱེས་གྱུར་ཅིང་། །གཞན་དབང་འགྲོ་བའི་ངང་ཅན་ལ། །འཆི་བ་བྱ་བ་ལྟར་སྣང་སྟེ། །གསོན་པ་བྱ་བ་མིན་ལྟར་རོ། །རྒ་ཤི་ སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་འཆི་བའི་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས།འཆི་བའི་ཆེད་དུ་དང་པོ་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ན། འཆི་བར་བྱ་ཕྱིར་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །འཆི་བདག་དང་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་རྒུད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རང་དབང་མེད་ཅིང་འཆི་བའི་ལམ་ན་གནས་པའོ།།རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་གཤེད་མ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་འཆི་བདག་གི་ཐད་དུ་བཀྲི་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བའི་ངང་ཅན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གསད་པར་བྱ་བའི་མགོ་བོ་གཅོད་པ་ལྟར་མཐར་ཡང་འཆི་བས་ཐོག་མ་དང་ བར་དང་ཐ་མ་རྣམས་སུ་དེའི་དོན་ཁོ་ནར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་དེ་ལ་འཆི་བ་བྱ་བ་ལྟར་མཐོང་གི་གསོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་དོན་དུ་ཞུགས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་ཡང་གསོན་པ་ལ་རེ་བས་བདག་ཉིད་བསླུ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའོ། ། འདིར་མིའི་དཔའ་བོའི་ཐོག་མའི་མཚན་མོ་ནི། །གང་ནས་འཇིག་རྟེན་མངལ་ན་གནས་འགྱུར་བ། །དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་དེ་ནི་ཉིན་རེ་ཞིང་། །འགྲོས་བཤོལ་མེད་པར་འཆི་བདག་དྲུང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བཤད་དེ། ཞག་བགྲངས་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་དང་། རྔ་མོ་ལ་ཞོན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མོ་དང་། གཤེད་བྱེད་མོ་བསླང་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གཏུམ་པོ་མ་རུངས་པ་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བགྲངས་བའི་ཞག་ལ་འོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངགས་པའི་ཕོ་ཉའི་བྱ་བ་ནི་འོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་འདུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྐྱེས་པའི་བྱ་བ་ཡང་འཆི་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གསོན པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་གསོན་པ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དཔེར་ན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མོ་ཞིག་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ་ཁྱིམ་སྒོ་ན་འདུག་པའི་རྔ་མོ་ལ་འགོམ་པར་ཞུགས་པ་དང་། རྔ་མོ་དེས་འདི་ནི་རྐྱེན་བུ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཏེ་ལངས་ནས་ཆས་ཤིང་། དེ་ ཡང་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་འཆི་བའི་གཞན་གྱི་དབང་སྟེ།འཆི་བ་ལ་རག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་གཞན་གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཤེད་བྱེད་བསླང་བ་དང་། གཞན་གསོད་པར་མ་ནུས་པས་སློང་བ་པོ་དེ་ཉིད་བསད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་གནས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་འཆི་བ་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གསོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གསོན་པ་ནི་སློང་བ་པོ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིར་འཆི་བ་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་གསོན་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ལས་ཀྱི་འཕེན་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་དེང་སང་ན་མི་རྣམས་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པ་ཡིན་ལ། བདག་གི་དང་པོ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ནི་འདས་ལ། བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་ཏེ་ཕྱིས་འཆི་ བདག་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་དུས་རིང་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གསོན་པའི་རེ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །འདི་ཡང་མི་རིགས་པ་སྨྲས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱིས་འདས་དུས་ཐུང་ངུ་ལྟར། །མཐོང་ཞིང་མ་འོངས་གཞན་དུ་ ན།།ཁྱོད་མཉམ་མི་མཉམ་ལྟར་སེམས་དེ་། །གསལ་བར་འཇིགས་པའི་འོ་དོད་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་ལས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆེས་ཉུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བཟུང་ནས་ཡིད་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་འདས་པའི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འོངས་པ་དང་འདྲའོ།

如是，为死而生，为他所制之众生，死亡似为正事，生存似为非事。由于衰老死亡是以出生为缘，唯有出生者必死，未生者则不然，为死而有最初之生，如是，为死而生。由于依赖死主及其行为之因缘，即衰老、疾病、衰败等缘，故无自主而住于死道。由于衰老等如同刽子手般迅速引向死主，故为往趣之本性。
因此，如同砍断将被杀者之头颅般，最终亦由死亡，从始至终皆为此义，故于此生者，死亡似为正事，生存则非，因见为此义故。是故初始即不应以期望生存而自欺，此为正确劝诫。
此中所说：'人之英雄初夜起，从其住于母胎时，从彼开始日日行，无有停歇趋死主。'如同计日之王使者，骑骡之游女，及唤请之刽子手。
譬如极为凶暴恶毒无慈悲之王，为令限定日期而来所派使者，其事唯是前来而非停留。如是，出生之事亦唯是死亡而非生存，因刹那刹那间生命即灭。
又如游女欲入家中，思及门前骑上骡子，彼骡知此为缘由而起身离去，彼亦随之。如是一切生皆为死亡所制，此为依赖死亡之义。
又如为杀他人而唤请刽子手，因不能杀他人而杀请托者自身，非杀他人。如是因不能令生者住留，故唯有死亡为事，非为生存，应视生存如同杀害请托者。
此中遮止死亡之生存确实存在，如业力所引故。如今时人寿百岁，我已度过十六年，余八十四年尚未来，故我稍享受境界之乐已，后当努力遮止死主。
因此说不应期望长时生存。为说此亦非理，故言：'汝见过去如短暂，未来则异于此，汝思等同不等同，明显似恐怖哀号。'即汝执为极少而趋向放逸行为之过去时，与未来相同。

། ཇི་ལྟར་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་འོངས་པའི་དུས་ཐུང་བའམ་རིང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་ཡང་ཐུང་བའམ་རིང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་ཉིད་ནི་མ་འོངས་པའི་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་མི་ནུས་པས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དག་མཉམ་པར་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ། གང་འདས་པ་ཁོ་ན་ཐུང་གི་མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་མཉམ་པར་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པ་དེ་ནི་གསལ་བར འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་རིང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལས་ཡིད་བརྟན་པར་མི་རིགས་ཏེ། འདིས་འཆི་བདག་གི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་གྱུར་པར་རིགས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ ལ་ལྟ་བའི་བྲམ་ཟེ་དང་།འཇིགས་ནས་བསྟན་པའི་ང་རོ་འདོན་པ་བཞིན་ནོ། །གྲོང་གི་ཁང་མིག་འགའ་ཞིག་ཏུ་དོན་མཐུན་བྱེད་པ་རྡལ་གཅིག་གིས་མཚན་མོ་བསྡད་ནས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་སུ་བཤང་བ་བཏང་སྟེ་ནང་པར་སྔ་བ་ཉིད་དུ་དོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་གི་ ནང་ནས་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་གཉིད་ཀྱིས་བོར་བ་ལ་ཁང་པ་དེ་སྐྱོང་བ་ཞིག་གིས་འོངས་ཏེ་བླངས་ནས་བླུན་པོ་སྨད་པའི་གནས་དག་ཇི་སྲིད་མ་བསྟུན་གྱི་བར་དུ་ལ་མར་བཤང་བ་སོལ་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་།དེ་ནས་དེ་དག་རང་རང་གིས་བཤང་བ་བཏང་བ་སེལ་གྱི། གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སྨྲས་པར་གྲག་སྟེ།བྲམ་ཟེ་དེ་དག་ནི་མི་གཙང་བ་ཡང་བདག་གིར་འཛིན་པར་ཞུགས་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་བྲམ་ཟེ་དེ་དག་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཐབས་ཀྱིས་བཤང་བ་སེལ་དུ་བཅུག་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་བཤང་བ་ མི་གཙང་བར་མཚུངས་ཀྱང་འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་མཉམ་པར་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅད་དུ་མེད་པར་མཉམ་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐུང་བ་ཟད་ལ་རིང་བ་ལུས་སོ་སྙམ་དུ་མི་ མཉམ་པར་མཐོང་ངོ་།།ཡང་དཔེར་ན་ལམ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པར་ཞུགས་པ་ཞིག་རྐུན་པོའི་ཚོགས་ཉེ་བར་གནས་པས་འཇིགས་བཞིན་དུ་ཡང་མི་འཇིགས་པ་སྐད་དུ་སྨྲས་ཤིང་། དེས་འཇིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་ཅུང་ ཟད་ཅིག་ནི་སོང་ངོ་།།མང་པོ་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་འཆི་བའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་པར་སྨྲ་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་དབུགས་ཕྱུང་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་མ་འོངས་པ་ལ་རིང་པོ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་མི་རིགས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཆི་བ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་ མོང་ཡིན་པས་དེ་ལས་སྐྲག་པ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ལས་བརྩད་པར་བྱ་སྟེ།གཞན་དག་ལའང་སྤྱི་ཐུན་ཕྱིར། །ཁྱོད་ལ་འཆི་བའི་འཇིགས་མེད་ན། །གཅིག་ལ་གནོད་གང་དེ་ཕྲག་དོག་།སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་འགྱུར་རམ། །གལ་ཏེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ གནོད་པས་གཞན་ལ་མི་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ།མི་བཟོད་པའི་རྟེན་ཕྲག་དོག་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོམས་ཤིང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་ལྷགས་པ་ལས་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་ཡིད་བརྟན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ནི་ དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གནོད་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མེས་བསྲེགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གཞན་ལ་ཕྲག་དོག་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསྲེག་བྱ་འཇོམས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་ཕྲག་དོག་མེད་པར་འཇོམས་པ། ཡུལ་ཡང་དག་པར་ལྷགས་པ་དེ་ཉིད་ རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཡང་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཡིད་བརྟན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

正如寿命无有定数，因此不能完全判定未来时间的长短，同样也不能完全判定过去时间的长短。因为其长短是依据未来的长短而定的。
因此如是，由于不能完全判定长短，过去和未来时间平等安住，而你认为唯独过去短暂，未来不短暂的这种不平等见解，明显只是显示死亡的恐惧，如同恐惧的声音一般。
因此不应该相信对未来时间长久的推测，应当为了远离死主的恐惧而精进，如同执着身见的婆罗门和因恐惧而发出吼声一般。
在某个村庄的房间里，一群同伴夜晚居住，在各处大小便，清晨很早就离开了。其中有一个婆罗门睡着了，看管房子的人来了，把他叫醒后说：'愚人啊，在没有清理之前，把粪便打扫干净。'
据说那些人各自说：'我只清理自己的粪便，不清理他人的。'这些婆罗门因执着不净物为我所有，故称为执着身见的婆罗门。
如同以方便让那些执着身见的婆罗门去清理粪便，虽然粪便同样不净，但他们认为'这是我的，这不是我的'，有这样不平等的见解。同样，虽然过去未来的长短无法判定而平等，但众生认为短暂已尽而长久尚存，有这样不平等的见解。
又如一个进入危险道路的人，因为附近有盗贼群而恐惧，却说不害怕，这恰恰表明他是害怕的。同样，说'一点时间已过，还剩很多'是因死亡恐惧而惊慌，仅此并不能使他们得到解脱。
虽然不应该认为未来时间长久，但若说'死亡是一切众生共有的，所以不会产生恐惧'，对此应当质问：
'若因他人共有此事，你无死亡恐惧者，一人所受之损害，岂能生嫉妒之苦？'
如果不是因为非共同的损害不损害他人而圆满，而是依靠不能忍受的嫉妒来摧毁，不是因为自性临近，那么这时它将成为可靠之处。但这并非如此，因为损害的自性是完整的。
如是，火烧之苦不是依靠对他人的嫉妒来摧毁所烧之物，而是不需要嫉妒就能摧毁，是境真实临近的自性如此。同样，这死亡之苦也是如此，所以共同性不是可靠的原因。

།ཁ་ཅིག་ཏུ་ཕྲག་དོག་གིས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བླ་ལྷག་སྲིད་ཀྱི། ཕྲག་དོག་གི་དངོས་པོ་ཡུལ་ཡང་དག་པར་ལྷགས་པས་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྲག་པའི་གནས་སུ་མཁས་པའི་སྐྲག་པ་ཉིད་རིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། གྲོང་པའི་དཔྱ་དབུལ་བ་དང་ཆོམ་རྐུན་གྱི་དེད་དཔོན་གསད་བྱ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གྲོང་པ་རྣམས་དཔྱ་དབུལ་བའི་དུས་སུ་ཐོག་མར་གང་གཟུང་བ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ ལ།ཐམས་ཅད་གཟུང་བའི་ཚེ་ན་ནི་མ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྲག་དོག་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཆོམ་རྐུན་གྱི་དེད་དཔོན་གསད་པར་བྱ་བ་སང་གསད་པར་བྱ་དགོས་ཞེས་བཀའ་ལུང་སྩལ་པ་དང་། དེ་ཡང་ཕྲག་དོག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ལ། ཐམས་ཅད་ལ་བཀའ་སྩལ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་གསད་པ་དེ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཆི་བ་ལ་མི་འཇིགས ཤིང་།འགའ་ཞིག་འཆི་བས་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་གསོ་དཔྱད་དང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དག་གིས་དུས་རེ་ཞིག་རྒ་བ་དང་ན་བའི་གནོད་པ་ཉེ་བར་ལྷགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་སྟེ། དེས་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་འཆི་བ་ལ་ ཡང་མི་འཇིགས་པ་དེ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།ནད་བཅོ་རྒ་པ་གསོ་བྱ་དེས། །དེ་དག་ལ་ཁྱོད་མི་འཇིགས་མོད། །ཆད་པ་ཕྱི་མ་བཅོར་མེད་པས། །ཁྱོད་ཆེས་གསལ་བར་དེ་ལ་འཇིགས། །ནད་བཅོས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒ་བ་གསོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལ་ ཁྱོད་མི་འཇིགས་ལ་རག་མོད།འཆི་བ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་བཟློག་པ་པོ་མི་སྲིད་པས་ཁྱོད་ལ་དེ་ལ་འཇིགས་པ་ཡོད་པར་ཆེས་གསལ་ལོ། །ཆད་པ་ཕྱི་མ་དེ་ནི་བཅོས་སུ་མེད་པ་ཞིག་སྟེ། སྲོག་མཐར་བྱེད་པའི་འཆི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་བཅོས་སུ་མེད་པ་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིགས་པར་བྱ་ དགོས་པས་རྒ་བ་དང་ན་བའི་བཅོས་ཀ་ཙམ་ལ་རེ་བའི་སྒོ་ནས་ཁྱོད་བདག་ཉིད་སླུ་བར་མི་རིགས་ཏེ།བློན་པོ་རེངས་པ་བཞིན་དང་། ཁྲུས་མཁན་དང་རྒྱལ་པོའི་ན་བཟའ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བློན་པོ་རེངས་ཤིང་། དེས་དེ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དམག་ མངགས་པ་དང་དེས་དེ་འབུལ་གྱིས་བཅོས་པར་གྱུར་ལ།དེ་ནས་གཞན་བཏང་བ་དང་། དེ་ཡང་ཁོ་ན་ལྟར་བཅོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རང་ཉིད་གཤེགས་པ་དང་། དེས་བཅོས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་དག་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ ཇི་ལྟར་ཁྲུས་མཁན་ཞིག་ཁྱིམ་ཁོལ་གྱི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་གོས་དག་ཆུད་གསན་ནས་ཐབས་ཀྱིས་བསྟུན་པར་བྱེད་ཀྱི།གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་ན་བཟའ་ཆུད་གསན་པ་དེའི་ཚེ་ན་སླར་བསྟུན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ན་བཟའ་བརླག་པ་དང་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་དག་ རྒྱལ་པོ་མཐར་འགྲོ་ཞོན་ཆད་པར་བྱེད་དེ་།དེའི་ན་བཟའ་ཆུད་གསན་ནས་སླར་བསྐྱལ་བར་མི་ནུས་པས། ལུགས་མཐུན་ཁྱབ་འཇུག་ལ་དགྱེས་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་བུ་མོ་གནག་ཁྲུས་འགྲམ་དཀྲིགས་ཤིང་། །གང་གཱའི་དོ་ཟླ་གོ་ད་ཝ་རིའི་ཀླུང་ཞེས་རྣམ་པར་གྲགས་པར་ གྱུར་བ་གང་།།དེ་ལ་ད་ལྟ་སྤྲིན་དུས་བྱོལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་གླང་ཆེན་དབང་མྱོས་པའི། །མཆེ་བའི་གཏུན་ཤིང་གིས་དཀྲུགས་བསླང་བའི་རྡུལ་རྣམས་ཀྱིས་ཆབ་དངས་པ་ཡོངས་མ་མཆིས། །ཞེས་ཞུ་གསོལ་བྱས་པར་གྲག་གོ། །འཆི་བདག་ནི་དེ་ལྟར་ཞུ་བས་བཅོས་སུ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མ་རིག་པའི་དགྲ་བོ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་འབྱུང་བ་ཅན་དང་འདྲ་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལ་ཡིད་དབྱུང་བར་བྱའོ།

有些人因嫉妒而产生的痛苦是多余的，嫉妒的对象确实到来所造成的痛苦并非其因。因此，在可怕之处，智者的恐惧本身是合理的，就像村民缴纳赋税和强盗首领被处死一样。
就像村民在缴纳赋税时，最先被抓的人会痛苦，而当所有人都被抓时就不会痛苦了；同样，死亡并非如此，因为它没有嫉妒，所以是痛苦的原因。
又如国王下令明天要处死强盗首领时，他会因嫉妒而痛苦，但如果对所有人下令就不会如此，而且处死他们也不会有益处。同样，愚人们认为这是所有人的共同命运，因此不惧怕死亡，某些人的死亡也不会对其他人有益。
通过医疗和滋补品的使用，暂时可以避免衰老和疾病带来的痛苦，但由此产生的人为行为也不会使人不惧怕死亡，为了引发厌离而说：
'虽能医病疗衰老，你对此等不畏惧，最后惩罚无可治，你更明显畏惧彼。'
因为疾病可以治疗，衰老可以调养，所以你不怕这两者。但是对于死亡，既然没有可以阻止它的方法，你对它的恐惧是非常明显的。
最后的惩罚是无法医治的，对于那个无法医治的、被称为夺命死主的死亡，必定要感到恐惧，所以你不应该仅仅因为可以治疗衰老和疾病而欺骗自己，就像愚笨的大臣、浣衣人和国王的衣服的比喻一样。
比如，某个国王有个愚笨的大臣，派兵抓他，他用贿赂摆脱了。之后又派其他人去抓，他也同样用贿赂摆脱了。但当国王亲自前往时，他就无法摆脱了。同样地，应当理解衰老、疾病和死亡也是如此。
又如浣衣人弄脏了家仆婆罗门的衣服，可以用方法补救，但当弄脏了国王的衣服时，就无法补救了。如此，国王丢失衣服时，有些老师说国王最终会惩罚他，因为他弄脏了衣服却无法归还，于是恭敬地向毗湿奴祈祷说：
'南方海洋之女黑色浴岸环绕，与恒河齐名的高达瓦里河流，如今虽值云时已过，但你醉象之王的象牙杵搅动扬起的尘埃，使得河水浑浊未清。'
死主不能像这样通过祈求而得到补救，它就像无明的敌人、具有强烈嗔恨的生起者一样，必定要对它生起厌离。

།ཅི་སྟེ་ངེས་པར་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་མཐུས་ངེས་པར་ལྡོག་ཏུ་མེད་པ་འདི་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་ད་ལྟར་ངེས་པར་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱུགས་རྣམས་ལྟར། །འཆི་བ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་ཞིང་། །གཞན་ཡང་འཆི་བ་སྣང་འགྱུར་ན། །ཁྱོད་ལ་འཆི་བ་དག་འཇིགས ཅིས་མེད།།གལ་ཏེ་འཆི་བ་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་སྣང་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་འཆི་བར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱིངས་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་མ་ཞིག་ནི་ཤི་ཟིན་ཞིང་འཆི་བཞིན་པར་རྟོགས་སོ། ། དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཆི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་ཐུན་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱུགས་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། གཅིག་གིས་ཅིག་ཤོས་འཆི་བ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པས་རྒྱུ་གང་གིས་ཁྱོད་ལ་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར།རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་མི་སྲིད་དེ། དེ་མ་དམིགས་པ་དང་དེ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་ཞིག་ན། གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཁྱོད་ལ་མི་སྲིད་དེ། འཆི་བདག་གདོལ་པ་གསོན་པའི་ ལམ་བཀག་ནས་མདུན་ན་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་བག་མེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།བག་མེད་པས་ཕྱུགས་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། བསྲོགས་པའི་ཕྱུགས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བཤའ་རིའི་ཕྱུགས་རྣམས་འཆི་བར་མཚུངས་བཞིན་དུ། གང་གི་ཚེ་ཤན་པས་ཕྱུགས་གཅིག་ གསད་པའི་ཕྱིར་ཁྲིད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་དག་སོ་གསོད་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།བསྲོགས་པའི་ཕྱུགས་ལྟར་འཆི་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་གཅིག་འཆི་བ་དེའི་ཚེ་བྱིས་པ་གཞན་རྣམས་རྣལ་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ དག་གལ་ཏེ་འཆི་བ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་མོད་ཀྱིས་།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་དུས་མ་ངེས་པས་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཇིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྟོན་བརྒྱའམ་སྟོང་ན་འཆིའོ་ཞེས་ངེས་པར་མི་ཟིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གུས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། དུས་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བདག་རྟག་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི། །ནམ་ཞིག་དུས་ན་འཆི་བདག་གིས། །ཁྱོད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། །འདིར་དུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་མེད་པས་བདག་ཐེར་ཟུག་ པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།འཆི་བའི་དུས་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་པར་བྱ་དགོས་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆེར་བླུན་པ་ཉིད་དེ། འདིར་དེང་ངམ་དེང་སོང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དུས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ན་གདོན་མི་ཟ་ བར་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཁྱོད་ལ་འཆི་བདག་ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནས་རང་ཉམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསོན་པའི་དུས་རིང་བར་རེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དོར་ནས། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ལ་བག་ ཡོད་པར་བྱ་བར་རིགས་ཏེ།སྲིན་པོ་བ་གའི་ཟ་རེས་ལ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གང་ཟག་གི་ཡུལ་ལ། སྲིན་པོ་བ་གའི་བཟའ་བའི་ཆེད་དུ་གང་ལ་རེས་འོང་བ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།

如果认为必定死亡这件事虽然凡夫们无法以人力必定阻止，但因为现在还未确定死亡时间，所以不会引起恐惧的话。这种想法也是不对的。就像这样：
如同待宰的牲畜一般，死亡是众生共同的，而且还能看到他人的死亡，为何你对死亡不感到恐惧？
如果死亡是不共同的，而且看不到的话，那么这样说是有道理的。因为能看到很多人已经死亡和正在死亡，所以死亡并不是极少见的。而且死亡也不是个别现象，因为可以了知死亡是一切众生的共同特征。
比如待宰的牲畜们的死亡是所有牲畜共同的，而且它们也能看到其他牲畜的死亡。同样，人类也是如此，那么有什么理由使你不对死亡感到恐惧呢？
有两种原因会使人不害怕死亡：一是没有见到死亡，二是已经超越了死亡。但这两种情况你都不具备，死神像屠夫一样挡在生命之路上就在眼前，因此为何还要放逸？
放逸会使人如同牲畜一样，就像被抓获的牲畜一样。就像屠宰场的牲畜们虽然同样面临死亡，当屠夫为了宰杀而带走一头牲畜时，其他牲畜仍在安然吃草一样。
如同被抓获的牲畜一样，当死亡对所有人都是共同的时候，当一个人死亡时，其他愚人仍然安然自得。
有人认为虽然能亲眼看到死亡，但是因为死亡时间不确定，所以不会一直感到恐惧。比如想着会在百年或千年后才死，因此不确定，所以何必太过谨慎？这种想法也是不对的。就像这样：
因为死亡时间不确定，如果认为自己是永恒的，某一时刻死神必定会伤害你。
如果因为没有确定在某个时间会死亡，就认为自己是永恒的，这种想法是很愚蠢的。正是因为死亡时间不确定才应该感到恐惧，却反而因此不感到恐惧。
在今天或明天等任何时候，必定会面临死亡的你，死神降临时会造成伤害，到那时就会亲身体会了。
因此应该放弃期望能活上百年千年的想法，要时常忆念死亡而保持谨慎，就像罗刹轮流吃人一样。
就像在某个地方，罗刹轮流吃人时轮到谁就吃谁一样，所有众生都将死亡。

།འདིར་འཆི་བ་ངེས་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དཔའ་བོ་ཐོབ་ པར་བྱ་བ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་སྙན་པ་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་ལེན་ཞིང་།གཡུལ་ངོ་མཚོན་ཆ་རྣོན་པོ་བབས་པས་ཉམ་ང་བར་གྱུར་པར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་རྣམས་ནི། རང་གི་བརྟན་པའི་གདེང་གིས་གཞན་གནོད་པར་བྱེད་དེ་། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ནི་སྔར་མ་ཁོ་ན་ལ་ མི་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།དཔའ་བོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མ་འོངས་པ་ཡི་དོན་ལྟ་ཞིང་། །གསོན་པ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ན་། །བདག་ཉིད་འཚོང་ལ་བདག་ཉིད་ནི། །ལྡན་ཞེས་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ། །འདིར་ཁྱོད་སྲེད་པས་ཚེ་ འདིའི་མ་འོངས་པའི་དོན་རྣམས་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ལྟའི།གང་གི་ཆེད་དུ་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དོན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གསོན་པ་དེ་ཟད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རང་གི་སྲོག་འཚོང་བར་བྱ་བས་མ་འོངས་ པའི་དོན་རྣམས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་བདག་འཚོང་བ་ཁྱོད་ལ་བདག་གི་རིག་གོ་ཞེས་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་སྟེ།སུ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། རྨོངས་པ་ཁོ་ན་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ན་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའི། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།ཚོང་པའི་བུ་དང་། ཕས་བཙོངས་པའི་བུ་བཞིན་ནོ། །ཚོང་པའི་བུ་ཞིག་ལ་ཆགས་འབྲེལ་མང་བ་ལ། དེས་ཀྱང་ཕར་ཆགས་པ་ཁོ་ནར་བལྟས་ཀྱི་ཚུར་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཆགས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དགོད་སྐྱོ་བྱས་ནས་དེ་ཕོངས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་བྲམ་ཟེ་ཞིག་ ལ་བུ་གསུམ་ཡོད་པར་གྱུར་ལ།དེས་མུ་གེའི་དུས་སུ་ཁྱིམ་ཐབ་ལ་ཡུའུ་བུ་གཅིག་བཙོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་རྒྱལ་བུ་ཞིག་གིས་ཐོས་པར་གྱུར་ཅིང་། དེས་འོངས་ནས་བསླངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཕས་བུ་ཐུ་བོ་བཟུང་ལ། མས་ཐ་ཆུངས་བཟུང་ངོ་། །དེ་ནས་ འབྲིང་པོས་རྒྱལ་བུ་ལ།།ཐུ་བོ་ཕ་ཡིས་བཙོང་བྱ་མིན། །ཐ་ཆུངས་མ་ཡིས་མ་ཡིན་པས། །འབྲིང་པོ་བཙོངས་པར་གྱུར་སྙམ་གྱིས། །རྒྱལ་བུ་ཁོ་བོ་བཀྲི་བར་མཛོད། །ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཇི་ལྟར་དྲང་སྲོང་ཕྲུ་གུ་འབྲིང་པོ་དེས་རང་གིས་རང་བཙོངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གླ་པ་ དེ་དག་ཀྱང་བདག་བཙོངས་ནས་བདག་སྲོལ་བར་བྱེད་དོ་།།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ནོར་གྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ་སྨད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་རང་གི་སྲོག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་དག་ལ་ཡང་སྤྱད་པར་འོས་སོ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་གཏའ་མར་གཞག་ བྱ་སྟེ།།སྡིག་ལས་ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་བྱེད། །ངེས་པར་ཁྱོད་ནི་མཁས་རྣམས་ལྟར། །བདག་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་ཟད། །འདིར་ཇི་ལྟར་ཆང་ལ་དགའ་བ་ཁ་ཅིག་ཆང་ཁོང་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡང་གཏར་བཅུག་ནས་མྱོས་པར་གྱུར་བའི་ཁུ་བ་ཁོ་ན་འཐུང་གི་། བདག་ཉིད་ ཀྱི་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཀྲེན་པ་ལས་གྱུར་པའམ།གཞན་གྱི་དབང་ལས་གྱུར་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་པའི་ཡུལ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ལ་རྩིས་མེད་པར་བྱས་ཏེ་དེར་བདག་ཉིད་ གཏར་བཞག་ནས་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར།འདི་ནི་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པས་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པས་སྡིག་པ་མི་བྱ་སྟེ། སྨད་འཚོང་མས་གཡོན་ཅན་བཙོངས་པ་དང་། ཆང་གིས་མྱོས་པ་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཡོན་ཅན་ཁ་ཅིག་གིས་སྨད་འཚོང་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་འཇོ་བྱས་པར་གྱུར་ལ། དེར་སྔར་བསགས་པའི་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཟད་པས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མ་བྱིན་པར་གྱུར་ཏོ། །ནམ་ཞིག་ན དེ་ལས་དེའི་བུ་གཉིས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ།དེ་དང་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཞིག་ན་ཚོང་དཔོན་འགྲོན་པོ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ།

虽然在此必定会死，但即便如此，勇士们仍然致力于获得应得的成就、恭敬和名声，即使在战场上遭遇锋利武器而感到恐惧时也毫无痛苦。他们凭借自身的坚定信念伤害他人。因此，死亡的恐惧只会让怯懦者产生不悦，而对勇士则不然。为了反驳这种说法而说：
观望未来之事，而生命尚未耗尽时，出卖自己却说自己富有，有何智者会这样说？在此，你被贪欲驱使，只看重获得今生未来的利益，却不顾及为了获得利益而作为受用基础的生命之耗尽。因此，这样以出卖自己生命来追求未来利益，而说自己富有的你，有哪个智者会这样说呢？没有人会这样说，只有愚者才会这样说。
因此，应当详细观察失去自己生命的情况，而不是观察获得、恭敬等事，就像商人之子和被父亲卖掉的儿子的故事一样。有一个商人之子与许多人有情感纽带，他只看重别人对他的依恋，而不顾及自己对他人的牵连，随着依恋而欢笑悲伤，最后陷入贫困。
又有一个婆罗门有三个儿子，他在饥荒时对妻子说要卖掉一个儿子。一位王子听到后前来索要。父亲抓住长子，母亲抓住幼子。这时中子对王子说：'长子父亲不会卖，幼子母亲也不会卖，想必要卖的是中子，王子请带我走吧。'
就像这位仙人的中子自己卖掉自己一样，那些雇工也是卖掉自己而自取灭亡。这里有人说：如果为财而舍命是应受谴责的，那么为了保护自己的生命而行恶事也是应该的。对此回答说：
将自己作为抵押，为何还要造作恶业？确实，你如同智者一般，只是对自我无有贪著罢了。在此，就像一些贪酒之人，将自己抵押给酒馆，醉酒后只顾饮酒，不顾及自己未来因贫困或他人控制而产生的痛苦。同样，你为何要因贪著今世如幻境般的对境，而无视地狱等剧烈痛苦，将自己抵押于其中而造作恶业呢？
这就好像阿罗汉们因无因而离于我执一样，你也是如此。这是不合理的。因此，希求自身利益者不应造恶，就像妓女卖了骗子，以及醉汉被捕的故事一样。有个骗子与妓女玩乐，由于之前积累的财富耗尽，就没有给她任何东西。
后来他们生了两个儿子，不久之后，在附近有一个商人旅客的家。

།དེ་ནས་དེས་གཡོན་ཅན་ལ། ཡུ་བུ་གཉིས་ལ་བུ་གཞན་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱིས། བགོད་སྐྱོའི་ཕྱིར་ཚོང་པ་གཞན་དག་འགྲོན་པོའི་ ལག་ཏུ་བྱིས་པ་གཉིས་བཙོང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་།དེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚོང་པ་རང་གི་ཡུལ་དུ་ཆས་པ་དང་། སྨད་འཚོང་མས་གཡོན་ཅན་ལ་ངས་སོང་སྟེ་ཚོང་པ་འགྲོན་པོའི་ཁྱིམ་དུ་གཏེའུ་མར་བསྡད་ཀྱི་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱིས་པ་ གཉིས་པ་ལོང་ལ་ཆུང་ཤོས་ལ་ཁྲུས་ཀྱིས་ལ་ཟར་ཆུག་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་།གཡོན་ཅན་གྱིས་ང་འགྲོན་པོའི་ཁྱིམ་དུ་གཏེའུ་མར་བསྡད་ཀྱི་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱིས་པ་གཉིས་ཁུག་ལ་ཐ་ཆུངས་ཁྲུས་བྱེད་དུ་ཆུག་ཅིག་ཟར་ཆུག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་ཏེ། དེས་བྱིས་པ་གཉིས་ཁྲིད་ནས་ས་ཕྱོགས་ལྐུག་པ་ཞིག་ཏུ་བསྡད་པས་ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་ཚོང་པ་འགྲོན་པོས་གཡོན་ཅན་དེ་བཅིངས་ནས་རང་གི་ཡུལ་དུ་སོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་རང་གིས་རང་གཏར་པ་ཞག་ནས་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་དེ། དེའི་རྣམ པར་སྨིན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་མི་ནོར་མེད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆང་ཁང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། རིན་སྦྱིན་པར་བྱ་ཡིས་ཞེས་ཏེ་ཆང་མང་པོ་འཐུངས་ལ། དེ་ཡང་ཡོད་པར་མ་གྱུར་པ་དང་། དེས་དེ་བཟུང་ ནས་ཅོ་དྲིས་པར་གྱུར་ཏོ།།གང་ཞིག་རིང་དུ་གསོན་དུ་རེ་བས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་རང་གིས་རང་བཙོངས་ནས་སྡིག་པའི་ལས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པས་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཆེད་དུ་བདག་ཉིད་གཏར་འཇོག་པ་དེ་ལ་སླར་བརྩད་པར་བྱ་སྟེ། སུ་ ལའང་གསོན་པ་ཞེས་བྱ་བ།།སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལས་གཞན་མེད། །སྐྱེ་བོས་དེ་ངེས་མི་རིག་པ། །དེས་ན་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་དཀོན། །དམིགས་པ་ལས་མྱུར་དུ་འཕོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་རྟོགས་པར་ཧ་ཅང་ཡང་མི་དཀའ་ སྟེ།འདི་ལྟར་ཡི་གེ་ཨ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ཆེས་སྐྱེན་པར་བརྗོད་པ་ན། ཡིག་འབྲུ་རེ་རེ་ཞིང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་རྟོགས་ལ། དུས་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་ སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ།།སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་འགྲིབ་པའི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ལ་བྱ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་འདའ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཅིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ ཅིག་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ལ་གེགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་སུ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་ལས་ལྷག་པའི་གསོན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པ་ན་ཁ་ཅིག་དག་ཡུན་རིང་དུ་གསོན་པ་རེ་བས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་ཡུལ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་སྡིག་པའི་བྱ་བ་ཁས་བླངས་ནས་ཡུལ་ཉེ་བར་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ།།གལ་ཏེ་མི་རིགས་ན་འཇིག་རྟེན་ཅི་སྟེ་སྤྱོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་བྱེ་བྲག་ཆེས་མང་པོས་ཐ་དད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་འདིའོ། །དེ་ཉིད་བདག་ གོ་ཞེས་འདྲ་བས་བློ་ཕྲོགས་པས་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྐྱེ་བོ་སྐད་ཅིག་མར་མ་ངེས་ཤིང་གསལ་བར་མི་རིགས་པས་སྤྱོད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་བདག་གི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་རྙེད་པར་དཀའོ། །གང་ཞིག་བདག་གི་རང་བཞིན་ཤེས་ པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་སྡིག་པའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་པར་སྤྲོས་ན།འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་སྡིག་པའི་བྱ་བ་ལ་གཞོལ་བར་འཇིག་རྟེན་ན་བདག་ཤེས་པ་དཀོན་པ་ཉིད་དོ།

然后他对那个狡诈的人说：'你们两个还会生下其他孩子，为了生计，应该把这两个孩子卖给其他商人旅客。'于是他就这样做了。
后来商人准备返回自己的家乡时，妓女对狡诈者说：'我去商人旅客家当抵押，你把两个孩子带去，让小的洗澡吃饭。'
狡诈者说：'我去旅客家当抵押，你把两个孩子带去让小的洗澡吃饭。'她说：'好的。'
她带着两个孩子到一个偏僻的地方待着。第二天，商人旅客把那个狡诈者绑起来带回自己的家乡。
就像这样，愚人自己把自己抵押出去做恶业，其果报必须由自己承受。
又有一个穷人去酒馆，说要付钱，喝了很多酒。但他没有钱付账，结果被抓住盘问。
有人希望长寿，却在现世把自己出卖去做恶业，为了来世痛苦的果报而把自己抵押，对此应当追问：
'所谓生命，除了心识刹那外别无他物。众生不能确知这点，所以知道自己的人很少。'
由于心识迅速转移到所缘境，了知心识是刹那性的并不太难。
比如，当快速念诵'阿'等字母时，每个字母的时间和形态都不同，缘于此的心识的时间和形态也不同。从时间和形态的差异可以证明心识是刹那性的。
所谓刹那，是指最短的时间单位。壮年人打一个响指的时间内有六十五个刹那过去。心识就是以这样的刹那为性质的。
正如心识是刹那性的，一切有为法也像心识一样是刹那性的。因为一切有为法生起后无碍于灭，无常性仅依赖于生起的缘故。
如此，任何众生都没有超过一刹那的生命。
因此，当一切有为法的法性如此安住时，有些人希望长寿，为了长期享受境界而承担恶业，积聚境界，这是不合理的。
如果不合理，为什么世人还这样做呢？应当说明：因为有为法相续的诸多差别未被区分。
由于相似性迷惑了智慧，增益为同一性，众生不能确知刹那性且不明了，所以这样行事。
正因如此，在世间很难找到了知自性的人。
如果有人了知自性，由于颠倒因不具足，就不会造作恶业，更不用说世间大多趋向恶业，这正说明了知自性的人很少。

།དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་བདག་གི་རང་བཞིན་སོ་སོར་བརྟག་པ་ལ་རྟག་ཏུ་ཆེས་ གུས་པས་འབད་པར་ནུས་སོ།།ཆུ་ཀླུང་དུ་ལྷུང་བའི་གོས་ཚོལ་བ་བཞིན་དང་། ལྷའི་བུ་འགྲོ་མགྱོགས་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གོས་ཆུ་ཀླུང་དུ་ལྷུང་བ་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་བཞིན་དུ་ཡང་ས་དེ་ཉིད་དུ་ཚོལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ཡང་ ན་ཚོད་འདས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ཉིད་བྱིས་པ་ཁོ་ནར་བལྟའོ།།ཡང་དཔེར་ན་ལྷའི་བུ་འགྲོ་མགྱོགས་དག་གི་འགྲོས་ནི་ས་བླ་བའམ་བར་སྣང་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷ་ཡང་རུང་སྟེ་སུས་ཀྱང་ཐུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་གསོན་པ་ལས་ཆེས་ཆུང་བའི་དུས་ འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་སྨྲས་པ། གསོན་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ཚེ་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཉིད་གསོན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་། །རྒན་ ཉིད་ལ་ཁྱོད་མི་དགའ་ན།།ེ་མ་ཁྱོད་སྤྱོད་སྐྱེ་བོ་ནི། །འདྲ་ལ་དམ་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར། །འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཁྱོད་ཉམས་པ་མེད་པར་ཡུན་རིང་དུ་གསོན་པ་ལ་དགའ་བ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཚེ་རིང་པོ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ། གཉེར་མ་དང་མགོ་སྐྱ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒན་པོ་ཉིད་ལ་ནི་ དགའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཀྱེ་མ་ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་ལོག་འདི་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཁྱོད་དང་འདྲ་བའི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ན་ལ་དམ་པ་ལྟར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒ་བ་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བས་རྒྱུན་དག་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱ་སྟེ།སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ཞུགས་པའི་རྒན་པོ་ལ་གཞོན་ནུས་བཞད་གད་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །མི་རྒན་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ཞུགས་པ་ལ་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱིས་རྒད་པོ་ཁྱོད་གཟུགས་ངན་ནོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱེད་ཅིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ ཡུན་རིང་དུ་གསོན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་རྨོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ལ་དམ་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རིག་པས་གཞན་འཆི་བ་ན་གཞན་དག་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་སྐྱོ་བ་དང་ ལྡན་པར་བྱ་དགོས་སོ།།གང་ཞིག་རྒ་ཤི་ནི་མི་འདོད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་བུ་ལ་ཡོད་པར་མྱ་ངན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་རང་འཆི་ལ་མྱ་ངན་ན་། །བུ་སོགས་རྣམས་ཕྱིར་ ཅི་སྟེ་ཡིན།།རང་ཉིད་སྤྱོ་བྱ་སྨྲ་བོ་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྨད་མི་འགྱུར། །འཆི་བ་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། །བདག་ཉིད་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེས་ནི་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་ཁོ་ན་ལ་མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས་པ་ན། བུ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་མྱ་ངན་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། ། རང་ཉིད་འཆི་བདག་ལས་འདས་པས་ནི་གཞན་ལ་འཆི་བདག་བབས་པ་ལ་སེམས་ནད་བྱ་བར་རིགས་ན། གང་ཞིག་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱོ་བར་བྱ་བར་གྱུར་ཅིང་གཞན་དག་ལ་དེ་སྨྲ་བ་པོར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྨད་པར་འོས་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ་། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། ཁྱོད་བདག་ཉིད་ཀྱི་མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས་པ་ཉིད་ལས་མི་ལྟོས་པར་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་ངས་མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ན་རྒྱུ་གང་གིས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་ཡང་འཆི་བདག་བབས་པ་ངེས་པར་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དབྱུང་བར་བྱའི།མྱ་ངན་ལྷུར་ལེན་པས་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྒྱུན་ཆད་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། བྲམ་ཟེའི་བྲན་རྟགས་མཚན་བཏབ་པ་བཞིན་ནོ།

因此，智者应当经常以恭敬心努力观察自身的本性。就像寻找掉入河中的衣服一样，又如同天子迅行一般。就像某些愚者，衣服掉入河中虽然已经过去很久，却仍在原地寻找一样，同样地，不了解自己的人即使年龄已经老迈，也应当视自己为愚童。
又如天子迅行的速度，无论是地上还是空中的天神都无法企及。同样地，没有任何时间比生命刹那坏灭的时间更短暂。
有人说：虽然生命是刹那性的，但是由于相续不断，寿命长久的缘故，对此执著是合理的。对此回答：你喜欢生存，却不喜欢衰老，唉！你的行为只有在与你相似的人中才显得高尚。
就像你喜欢长期无损地活着那样，你对于伴随着皱纹和白发的衰老却不喜欢。因此，唉！你这颠倒的行为虽然不是高尚的，但只有在与你相似的愚人中才显得高尚，而在其他人中则不然。
因此，不应当因厌恶衰老而执著相续，就像年轻人嘲笑进入花园的老人一样。某个老人进入花园时，年轻人们嘲笑说：'老人啊，你形象丑陋。'而这些年轻人自己却也希望长寿。因此，他们的行为只有在与愚者相似的人中才显得高尚。
因此，如此了知自身的痛苦后，当他人死亡时，应当想到'他人也是如此性质'而生起厌离心。
对于那些不愿意衰老死亡，却认为这两者虽然对儿子而言是忧愁的因，但对自己却不是这样的人，应当这样说：你对自己的死亡不忧愁，为何要为儿子等人忧愁？自己应当厌离的说法者，怎么会不被呵责？
死亡是具有死亡性质的，自己既然成为具有死亡性质的，由于未做应做之事，本应对自己生起忧愁，却为儿子等人忧愁是不合理的。
如果自己超越了死主，对他人被死主降临而生忧愁倒是合理。但是，某人由于过失相同而应当厌离，却反而对他人说教，这怎么会不应受到呵责呢？
因此，你不顾及自己本应忧愁，却说'我应当为儿子等人忧愁'，有什么理由不被圣者们呵责呢？
因此，应当确知他人也必定会被死主降临而生起极大的厌离，但不应因过分忧愁而使善法相续中断，如同婆罗门奴隶被打上标记一般。

།ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེའི་འབངས་རྨ་བྱའི་མདོངས་སྒྲོས་མགོ་ལ་མདོངས་རིས་བཏབ་པ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ན་བྲན་ཉིད་ དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཀྱི།བདག་ཉིད་ལ་ནི་ང་འབངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པར་བྱས་ནས་བུ་ལ་སོགས་པ་དུས་བྱས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་བདག་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བདག་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་མ་དྲིས་པར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདི་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་ཚེ་འགའ་ཞིག་མ་བཅོལ་བར། ། རང་ཉིད་བུར་གྱུར་དེ་ཡི་ཚེ། །དེ་འགྲོ་དྲི་བ་མ་བྱས་པ། །རིགས་པར་མི་འགྱུར་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱི་མྱ་ངན་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་འདིར་འོང་བར་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་རང་ཉིད་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ང་རྒྱལ་དུ་སྤྱོད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་འདོད་པ་དེའི་སྐལ་བ་མ་བགོས་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་འོངས་པའི་མ་དྲིས་པར་འགྲོ་བ་ལ་ནི་མི་རིགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དེ་། རིགས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ།གློ་བུར་དུ་འོངས་པའི་བུད་མེད་དེ་བཞིན་ནོ། །བུད་མེད་ཞིག་གློ་བུར་འོངས་ནས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ན་གནས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཆུང་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ལ། གང་ནས་འོངས་པ་ཡང་མི་ཤེས་སོ། །དུས་ཕྱིས་དེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སླར་ཡང་སོང་བར་གྱུར་ལ། དེ་དེའི་རྒྱུས་མྱ་ངན་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་གྱིས་དེ་གང་ནས་འོངས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་སམ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ། །སྨྲས་པ། གང་ནས་འོངས་པ་ཇི་ལྟར་མི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་འགྲོ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ཅི་སྟེ་བྱེད་ཅེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླུན་པོ རྣམས་གང་ཞིག་གང་ནས་འོངས་པའམ་གར་འགྲོ་གཏོལ་མེད་བཞིན་དུ་བུ་ཤི་བ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་དེ་མ་དྲིས་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེས་ཡིག་འབྲུ་མེད་པར་མཛའ་བཤེས་དང་ཉེ་འབྲེལ་ལ་སྐལ་བགོས་མོད་ཀྱི་ཁྱོད་ནི། གཏི་མུག་ཕྱིར་ན་བུ་ཡི་ནི་། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཟད། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པས་བསྟན་པའི་འགྲོ་བ་མ་རྟོགས་པས་ནི་རང་གི་མི་ཤེས་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱའི་བུ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་གིས་ན་མཛའ་བཤེས་རྣམས་ལ་སྐལ་བགོས་པ། དེའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། འདི་ཡི་འགྲོ་བ་སྤྲོ་བ་ཉིད། །རྒ་བས་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བས་འཁོགས་བཞིན་པ་ན་བྱེས་འགྲོན་ཡུན་རིང་པོ་འཇིག་པར་རྟོགས་པར་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ བསྒྲིམ་པར་བྱ་བར་ནུས་ཏེ།བུ་གཅིག་པ་ཁུར་ལ་ཆས་པ་བཞིན་ནོ། །བུ་གཅིག་པ་འགའ་ཞིག་གི་བུ་ཁུར་གྱི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཆས་ལ། དེའི་ཕ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་ཤིང་འགྲོ་བར་ཞུགས་པ་ལ་ཆོ་ངེས་འདེབས་པར་བརྩམས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ ཡང་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་འབད་པ་བྱེད་ལ།བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་ཕྲད་ན་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་རྒ་བས་འདིའི་འགྲོ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུ་ལ་ཆེར་ཆགས་པ་ཉིད་ཕའི་མྱ་ངན་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།

就像婆罗门的奴仆孔雀尾羽饰在头上画着孔雀花纹，只知道自己是奴仆，却不知道'我是奴仆'这一点。同样地，世间人也是如此，虽然说自己是必死之法，却对儿子等人死亡时感到悲伤。即使应当因为'我是必死之法'而为自己悲伤，然而有人认为：未经询问就被认作儿子的母亲前往他世是痛苦的。为了说明这也不合理，故说：
当某人未经委托，自己成为儿子之时，他离去未经询问，这并非不合理。你的这种悲伤是不恰当的，因为当某个众生从他世来到此处时，未经请求就自己成为儿子，那时他如此我慢而欲往他世，未分配缘分就离去也并非不合理。对于未经请求而来、未经询问而去的人，并无任何不合理之处。对于如此如理而行的人不应悲伤，就像突然到来的女人一样。
一个女人突然来到，在一个花园中居住的人那里承认是妻子，也不知道她从何处而来。后来她就这样又离开了，此人因此而悲伤。他人问道：'你知道她从何处来吗？'他说：'不知道。'他人说：'就像不知道她从何处来一样，她的去处也是如此，为何要悲伤呢？'同样地，愚人们对于不知从何处来往何处去的死去的儿子感到悲伤。
或者说他并非未经询问就离去，因为他虽然无文字却已与亲朋好友分配了缘分，而你却：因为愚痴的缘故，对于儿子没有任何分别。因此，对于不了解他以此相状表示的去处，应当为自己的无知而悲伤，而不是为儿子。再者，他以何相状向亲朋好友分配缘分呢？说道：
此人的离去之欢喜，以衰老来显示。他以刹那刹那相续变化而衰老时，已经表明久住之客将要离去。因此应当舍弃悲伤，应当努力远离愚痴，就像独子准备负担而离去一样。某人的独子准备负担而离去，他的父亲随顺其离去而行动，开始放声痛哭。同样地，世间人也为了生育儿子而自己努力，当遇到生育的果报时却又悲伤。
对此有人说：即使衰老显示此人离去的欢喜，然而对儿子的深重贪著仍然成为父亲悲伤的原因。

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ ཕ་ལ་བུ་སྡུག་པ།།དེ་ལྟར་དེ་ལ་སྐྱེ་མ་ཡིན། །བུ་ལ་ཕ་ལྟར་ཕ་ལ་བུ་དགའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བུ་ཚ་རྣམས་ནི་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་བསྐྱེད་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལྷོད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གི་བུ་ལ་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔར་མ་མཐོང་བར་ གཞན་ལྟར་ཕ་ཅིག་ཅར་ཡལ་བར་དོར་ནས་རང་དགར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྲེད་པས་བུ་ལ་སོགས་པ་འོག་མ་དག་ཏུ་ལྷུང་བ་དེ་ལྟར་སྲེད་པས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གོང་དུ་ཕ་ལ་འཛེག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་སྲེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ ལས་འཕེན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པས་ཁྲིད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆུ་ལྟར་ཐུར་དུ་འབབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འོག་ཏུ་འགྲོ། །དེ་ཕྱིར་མཐོ་རིས་ཀྱང་རྙེད་དཀའ། །སྲེད་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ནི་གྱེན་ལ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན།རེ་ཞིག་མཐོ་རིས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་ན། ཐར་པ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེའི་ཕྱིར་བླ་མ་ལ་གུས་པའི་ཆགས་པ་ལྷུར་བླང་བར་བྱའོ། །བུ་ལ་སོགས་པ་ཕ་ལ་ཉེས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ངན་འགྲོར་གཞོལ་བས་མྱ་ངན་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི་དུས་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།ཤིང་ཀུན་ཆུད་ཟོས་པ་དང་། དྲིལ་བུའི་སྐད་བཞིན་ནོ། །ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུང་ནས་ཤིང་ཀུན་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དྲངས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བརླག་པ་ན་ཐམས་ཅད་བརླག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དྲིལ་བུའི་སྐད་རིམ་གྱིས་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ བྱས་པ་ཆུད་གཟོན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བཤིག་པས་མཐོ་རིས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་ན།ཐར་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། གཞན་ཡང་མྱ་ངན་གྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་འདི་ལ་རེ་ཞིག་འདི་ཉིད་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ ཁྱོད་ཀྱི་ཆགས་པས་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་བུ་ལའམ།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་ཡིན་གྲང་། །དེ་ལ་གང་ཚེ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ། །འགའ་ཡང་སྡུག་ཅེས་བྱ་ཡོད་མིན། །གང་གི་ཚེ་གང་ཞིག་གང་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་དེ་ལ་སྡུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་ སུ་མི་མཐུན་པ་ལ་ཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྲིད་དོ།།ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་འགྱུར་ལ་རག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེ་ཚེ་ཆགས་པ་ཚོང་དང་ནི། །འདྲ་བ་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །འབའ་ཞིག་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་དོ། ། གལ་ཏེ་འདི་ངའི་ངོར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆགས་པ་བསྐྱེད་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་ལན་དུ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ན་ལག་རྗེ་ལུག་རྗེ་དག་གིས་ཚོང་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་ཆགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བུའི་མྱ་ངན་གྱིས་ཅི་བྱ། བུ་ཤི་བ་ལས་ལངས་པའི་རྒྱལ་པོའི་མྱ་ངན་བསལ་བ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བུ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་ཞིག་ཡོད་ལ་དེ་དུས་བྱས་པར་གྱུར་པ་དང་། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རེངས་སོ་ཞེས་སྙན་དུ་ཞུས་ཤིང་གསན་ནས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་བཀྱོན་པས་འཁྲུགས་ཏེ། དེ་གསད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཤིའོ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེ་ལས་དགྱེས་ཤིང་ཀུན་ནས་དགའ་བའི་རྔ་བོ་ཆེ་ཡང་བརྡུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྡུག་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཆགས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་ལྟོས པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བུ་ལ་ཕའི་ཆགས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

应当解说：就像父亲疼爱儿子那样，儿子却不会如此对待父亲。儿子对父亲不会像父亲对儿子那样喜爱，这是因为儿子们虽然是经过百般艰难抚养长大，但由于知恩负义的本性松懈，以及对自己儿子的贪恋程度更大的缘故，会像对待陌生人一样突然抛弃父亲，任意而为。
因此，正如世间被贪欲所牵引而堕落到儿子等低处，贪欲不可能使儿子等攀升到父亲的高处，所以贪欲如何，业也如何牵引，被执着所引导的心相续如水般向下流淌。为了说明这一点：'世间皆向下流转，因此天界也难获得。'由于贪欲支配的世间难以获得向上升进的因，所以连生天都难以获得，更何况解脱？因此应当专注于对上师的恭敬之情。
对于对父亲作恶的儿子等人，应当为其堕入恶趣而悲伤，而不应为已经死亡的人悲伤。如同檀香木被消耗殆尽和铃声逐渐消失的比喻。就像商人从矿藏中取出少许檀香木，随着不断取用而最终耗尽，又如铃声逐渐消失一样，由于忘恩负义等恶行破坏正法，连生天都难以获得，更何况解脱？
此外，对于这种被悲伤所困扰的情况，首先应当如此分析：你的执着是对不随顺的儿子，还是对随顺的儿子？当某人对某事不随顺时，就不会有所谓的喜爱，因此不可能对不随顺的人产生执着。
如果认为只对随顺的人产生执着，那么：'此时所生执着，唯如交易相似。'唯一是指具有因果关系的单一性。如果因为'这个人顺从我'而生起执着，那么为了回报他的顺从而产生的执着，就会变成互相交换的买卖，而不是真正的感情。因此何必为儿子悲伤？
如同国王的儿子死而复生的故事消除悲伤一样。有一个国王有一个深爱的儿子，当这个儿子去世时，大臣们报告说他昏迷了，国王听后非常生气，准备处死报信的大臣。后来大臣们报告说儿子死了，国王反而高兴，并敲响了喜庆的大鼓。由此可见，世间只有随顺的才会成为所爱，其他则不然。
有人说：'感情的联系是相互依存的'，这种说法是不对的，因为已经说明了父亲对儿子的感情。

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བྲལ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །མི་རྣམས་སྙིང་ནས་མྱུར་ལྡོག་སྟེ། །ཆགས་ལའང་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བ་ཡིས། །མཚོན་པའི་མི་བརྟན་པ་ ཉིད་ལྟོས།།ཆགས་པ་ལ་ནི་བརྟན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུན་མི་རིང་བ་ཁོ་ནར་བྲལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བུ་ཤི་བས་བསྐྱེད་པའི་མྱ་ངན་ཆེན་པོ་ཡང་བྱ་བ་དང་འཇིགས་པའི་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཡུན་མི་རིང་བ་ཉིད་ དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ནས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཆགས་པའི་འཆིང་བ་ལྷོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྡོག་པ་ནི་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ལ་ཡང་བརྟན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པས་དེས་བསྐྱེད་པའི་མྱ་ངན་གྱིས་བདག་ཉིད་གདུང་བར་མི་བྱ་སྟེ།དགའ་ཅན་ཆུར་ལྷུང་བའི་བུའི་ལས་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ཆུའི་སྟེང་ནས་འགྲོ་བ་ན་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲུ་བཟུང་བ་དང་། དེའི་བློན་པོ་དགའ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་ལྷ་ བསྐྱང་བར་མཛད་འཚལ་ལོ་ཞེས་བུ་རྣམས་རྒྱལ་པོ་ལ་བཅོལ་ནས་ཆུ་ཀླུང་དུ་མཆོངས་ལ།ང་ཁྱེར་ལ་རྒྱལ་པོ་ཐོང་ཤིག་ཅེས་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་ཡང་བཏབ་སྟེ། དེ་ཡང་བཏང་བར་གྱུར་ཏོ། །བུ་རྣམས་དེ་ཤི་བ་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཁོ་ན་སྡུག་བསྔལ་ བར་གྱུར་ལ།གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འགྱེད་པར་མཛད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཕ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིང་ཕ་ཤི་བ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུར་བཏགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ཡང་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་མ་ངེས་ པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གལ་ཏེ་ཡང་ཆགས་པའི་འཆིང་བ་ལྷོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དང་བྲལ་བས་བསྐྱེད་པའི་མྱ་ངན་གྱིས་བདག་ཉིད་གཟིར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པས་དེའི་འཇུག་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། ལུས་སྐྱུར་བ་དང་། རང་གི་ལུས་ལ་རྡེག་པ་དང་། སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་ཉིད་གཟིར་བར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གནོད་པས་གཟིར་བ་བྱས་ཟིན་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་མེད་སྙམ་ཤེས་བཞིན་དུ། །ཁྱོད་བདག་ཉིད་ལ་ཕྱིར་འཆོས་འགྱུར། །དེ་ཡང་བདག་ལ་མི་རིགས་སོ། །འདིར ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པས་བྱས་པའི་གནོད་པས་གཟིར་བར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་བདག་གཟིར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ཕྱིར་འཆོས་ འཇུག་པ་འདིས་གཟིར་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་ན་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་མི་རུང་ངོ་།།ཕྱིར་འཆོས་ནི་རང་གི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལྷུར་བྱས་ཏེ་གཞན་ངོ་མཚར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ནི་བདག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་མི་རིགས་ སོ།།དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བདག་ཉིད་སྐྱོ་བར་མི་བྱའོ། །བླུན་པོ་གཡོན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟེན་པའི་ལམ་འདི་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རང་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བྱ་དགོས་པས་མྱ་ ངན་ལ་སྐབས་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ།།ལྕེ་བ་པ་སྟོན་པ་མོ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བུད་མེད་འགའ་ཞིག་བུད་མེད་ལ་ལ་ཞིག་ལ་ལྕེབ་པ་བསླབ་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ་བདག་ཉིད་གསོད་པར་བྱེད་ཅིང་སློབ་དཔོན་ཉིད་དུ་སྙེམས་པར་བྱེད་ལ། གང་ཞིག་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་འཆི་བ་ཉིད་དུ་ཡང་ ཤེས་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་གྱིས་ཉེན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་རྡེག་པར་བྱེད་དོ།

现在解释道：由离别所生的痛苦，人们从内心迅速消退，对于贪著也是由离别的痛苦，来显示其无常性。
贪著是没有恒常性的，因为可以看到由离别所生的痛苦在短时间内就会消退。
比如，由孩子死亡而产生的巨大悲伤，也会因为其他事务和恐惧的影响，在短时间内从人们内心消退。
如果贪著的束缚不会松懈的话，那么由此产生的痛苦就不会消退，然而我们看到它确实会消退。因此，贪著也是没有恒常性的，所以不应该被它所产生的悲伤折磨自己。
就像欢喜大臣落水的故事一样。某位国王在水上行进时，被非人类所困，他的大臣名叫欢喜者，将孩子们托付给国王说'请善加照顾'，然后跳入河中，并向非人类请求说'带走我，放过国王'，于是国王得以释放。
孩子们听闻父亲死讯后极为痛苦，但当国王以财物分配时，他们便摆脱了与父亲离别的痛苦，反而将父亲的死归因为功德。
因此，如此看来，悲伤也不是永恒的，是不确定的。
在此，虽然由于贪著的束缚松懈，不应该被离别所产生的悲伤所折磨，但世人却说，为了随顺世间常理，必须以舍弃身体、殴打自己、拔头发等方式折磨自己。
对此解释道：即使已经受到伤害，明知无有功德，你仍对自身虚伪行事，这对自己是不应该的。
在此，你虽然知道随顺世间而造成的伤害毫无功德，却仍然折磨自己。因此，你这样对自己虚伪行事而造成伤害，这对自己是不合适的。
虚伪行事是为了成就自己的目的，执著非法，为了让他人惊叹而做作，这对自己是极不应该的。
因此，不应该因随他人而造成的痛苦使自己厌烦。愚者邪曲者所依循的这条道路，智者不应考虑，因此应当保持自主，不给悲伤机会。
就像教授自杀的女人的故事。当某女人想要教导另一个女人自杀时，自己也在杀害自己，却自以为是老师。虽然知道这样做会导致死亡，却仍然这样做。
同样地，被悲伤所困的人们虽然知道这毫无功德，却仍然殴打自己。

།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཟིར་བ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡང་མེད་ མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྡུག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ནི་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་གཟིར་བའི་ཆ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤང་དུ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་འགེད་ལྟ་བུར་། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོངས་སུ་འཁྱམ། །སྡུག་བསྔལ་གྱུར་ པའི་སྐྱེ་བོ་ལ།།སྡུག་བསྔལ་འགེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཁྲིད་པ་ན། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི་ འདའ་ལ།དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་ལ། སྐྱེ་བོ་གཞན་སྲེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་འདི་འགྲོ་བ་གཞན་དེ་དང་དེར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བུ་དང་བུ་མོ་དང་། ཉེ་དུའི་དངོས་པོར་གྱུར་ནས་སླར་འགྲོ་བ་ན་ཕ་དང་མ་དང་ཉེ་དུར་ གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་རྨ་ལ་བ་ཚྭ་བཏབ་པ་ལྟར་བདག་ཉིད་དང་བྲལ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགེད་པ་ལྟར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཕྱན་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་འདི་ལ་སླར་ཡང་བྲལ་བའི་སྡུག་ བསྔལ་རྣམ་པར་བསྒོས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་དགོས་པ་ཅི་ཡོད།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བོ་འདི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རྣམ་པར་འགེད་པ་རིགས་པ་ཞིག་ན། འདི་ནི་དེ་ལྟར་ ཡང་མ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་འགེད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་བཅས་པ་སུ་ཞིག་དོན་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཕྲད་པར་བྱས་ནས་དེ་ལོག་པས་མྱ་ངན་བྱེད་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འཁོར་བ་དང་ འབྲེལ་བས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་རིག་པར་བྱས་ནས་གཞན་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཟློག་པར་འདོད་པའི་མཁས་པས་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཁོ་ན་དོར་བར་བྱའི།མྱ་ངན་གྱི་ཁང་པར་ཞུགས་ནས་ དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ནི་མི་བྱའོ།།སྤུན་གཉིས་ཕ་དང་མའི་འཆི་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །སྤུན་གཉིས་ལས་གཅིག་གི་གན་དུ་མ་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ལ་གཞན་གྱི་གན་དུ་ཕ་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་གཉིས་ཆར་ཡང་ཕན་ཚུན་གོ་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ཕྲད་པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ལ་གཅིག་གིས་མཐོང་ནས་ཀྱི་ཧུད་ཨ་ཟ་ཞེས་ངུ་ལ་གཉིས་པ་ཤོས་ཀྱང་ཀྱི་ཧུད་ཨོ་པོ་ཞེས་ངུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་འགེད་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།བྲལ་བ་མི་དགའ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུ་བ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་འདུ་བ་དགའ་ཡིན་དེའི། །བྲལ་བ་ཇི་ལྟར་དགའ་མ་ཡིན། །འདུ་བ་དང་ནི་བྲལ་བ་དག་།ལྷན་ ཅིག་རྒྱུ་བར་སྣང་མིན་ནམ།།གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་དམ་གཞན་གྱི་ཡང་རུང་སྟེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་དང་འདུ་བ་དགའ་བ་ཡིན་པ་དེའི་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་དགའ་བ་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན། རྒྱུད་གང་ཁོ་ན་ལ་འདུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བའི་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་པས་འདུ་བ་ དང་བྲལ་བ་གཉི་ག་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པར་སྣང་ངོ་དེའི་ཕྱིར་འདུ་བ་འདོད་པས་བྲལ་བ་ལ་དགའ་བ་ཡང་བྱ་དགོས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་མཐའ་ངན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་གཉི་ག་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །བཀྲ་ཤིས་མ་དང་རྣ་ནག་མ་འཇུག་ པ་དང་།ཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་པ་དང་མཆིལ་བའི་ཟས་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ང་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ལྷ་མཉེས་པར་བྱས་པ་དང་། དེས་དམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།

于此说道：虽然痛苦本身毫无功德，但是若想获得与所爱相遇，则无法完全舍弃因无有痛苦而不生的痛苦之分。当解说：
如同散布痛苦一般，在此世间中流转。对于已成痛苦的众生，散布痛苦有何用？
此世间一切被业和烦恼牵引至各种各样的轮回中，不能超越生老病死等痛苦本质的痛苦。如是，对于因轮回痛苦而自身为痛苦所逼迫的世间，其他未离贪爱的众生，在各种轮回中反复转生为儿女和亲属，当再次转生时，对于成为父母和亲属的众生群，如同在伤口上撒盐般，因与自身分离而产生痛苦，如是散布痛苦而流转。
因此，对于本性即是痛苦的众生，再次赋予分离之痛苦而执著，有何意义？如是，若此众生无有痛苦，或是追求痛苦，则此时对其散布痛苦是合理的。然而，既非如此，则散布痛苦毫无意义。
因此，具有心识者谁会与如此造作无义之众生相遇后，因其离去而悲伤？因此如是，了知轮回相续所生的生等痛苦之损害后，欲令他人远离痛苦的智者，应当舍弃轮回，因为轮回是自他无义之因，而不应入于忧伤之室而令善法衰损。
如同兄弟二人互相告知父母之死。兄弟二人中，一人处母亡故，另一人处父亡故。二人为互相告知而相遇。其中一人见到后哭喊'呜呼，姐姐'，另一人也哭喊'呜呼，兄长'。如是，世间也对已成痛苦者散布痛苦。
于此说道：虽然因是痛苦之因而分离令人不悦，然而因是快乐之因而相聚令人欢喜。当说道：
于谁相聚是喜悦，于彼分离何不悦？相聚以及分离二者，岂非同时而行耶？
当你或他人与可意者相聚是喜悦时，与彼等分离为何不是喜悦？任何相续中有相聚者，必定会生起分离，故相聚与分离二者同时显现。因此，欲求相聚者也应当喜悦分离。
因此，虽是快乐之因，但因结局不善，故应现前证得远离二者的解脱。如同吉祥女与黑耳女的趣入，如同有毒食物与唾液食物。有人祈愿说'愿我有吉祥'而供养天神，彼获得誓言。

།དེ་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་པའི་ཁྱིམ་དུ་མཚན་མོ་བཀྲ་ཤིས་མ་དང་དེའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ བའི་རྣ་ནག་མོ་ཡང་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ།།དེས་བཀྲ་ཤིས་མ་ལ་འདི་སུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་རྣ་ནག་མོའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ་བདག་གིས་འདིའི་ཕྱིར་དམ་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་སྨྲས་པ་གང་ན་ང་ཡོད་པ་དེར་འདི་ཡང་ གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་དོ་ཞེའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ན་འདུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་དག་སྡུག་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཁོ་ན་མངོན་པར་འདོད་ཀྱི་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་དེ་ནི་ཡིད་སྨོན་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་ པ་ཟ་བ་ལ་མཐར་གདོན་མི་ཟ་བར་འཆི་བའམ་འཆི་བ་ལ་ཐུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།འདུ་བའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་མཆིལ་པའི་ཟས་བཟའ་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མཆིལ་བས་ ཕུག་སྟེ་དྲངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ།།འདིར་གལ་ཏེ་བྲལ་བ་མཐར་ངེས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐོག་མར་འགྲོགས་པ་ཡུན་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་བརྩིས་སུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །འདས་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་མིན་ལ། །མ་འོངས་ཐ་མ་ཡོད་མིན་ན། །ཅིས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ འདུ་མཐོང་ཞིང་།།རིང་པོར་གྱུར་ཀྱང་བྲལ་བ་མིན། །འཁོར་བ་འདི་ནི་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གི་འདས་པའི་དུས་ལ་ཐོག་མ་མི་སྲིད་ཅིང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་ཐ་མ་མེད་ལ། དེ་ཡང་ མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན།།དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བའི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་འདིར་ལྷུང་བའི་དོན་དང་འགྲོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་ པའི་ངང་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པས་བསྡུས་པའི་བྲལ་བ་རིང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་མཐོང་ཞིང་། རིང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་འདུ་བ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་རིང་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་འདི་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མར་ འཇིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུ་བ་མཐོང་བ་ཡོད་ན་བྲལ་བ་མཐོང་བས་ནི་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱ་དགོས་སོ།།ཆུང་མ་གཞན་གྱིས་ཕྲོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་བཞིན་ནོ། །མི་འགའ་ཞིག་ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་བར་གྱུར་ལ། བྱེས་ལ་གནས་པ་དེའི་ཆུང་མ་གཞན་གྱིས་ བདག་གིར་བྱས་སོ།།འོངས་ཏེ་གྲོང་དེའི་འདབས་ན་གནས་པས་ཐོས་པར་གྱུར་ཅིང་། ཐོས་ནས་ཀྱང་གཡོན་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་སོང་སྟེ་དུས་དེར་སྐྱེས་པའི་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་གྱི། དུས་སྔར་བྱུང་བའི་བྲལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་དུ་རྩོད་ པར་ཡང་ཞུགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དོན་དག་ལ་མྱ་ངན་མི་བྱེད་པར་དེའི་དུས་ཀྱི་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་དེ་དང་དེ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བྲལ་བ་རིང་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དུས་ཚིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སེམས་ཁྲིད་ པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྩིས་གདབ་མེད་དོ།

他进入那个家中时，吉祥女和跟随在她后面的黑耳女也进入了。他问吉祥女这是谁，她回答说是黑耳女。他说：'我不是为她而获得正法的。'她说：'哪里有我，那里必定也有她。'
同样的，哪里有聚合，那里就有分离。那些只想与所爱之人相聚而不愿分离的人们，他们的愿望只能是一种期盼而已。
就像吃了带毒的食物必定会死亡或遭受濒死的痛苦一样，所有聚合的快乐都必然伴随着分离的痛苦。
如果有人想吃唾液的食物，那么必定会有被唾液浸透牵引的情况。
在这里，虽然分离是最终必然的，但是因为开始相处的时间较长，所以不应该计较这一点。
过去无始，未来无终，为何你只见相聚，即使长久也不见分离？
在这轮回中，对于具有无明的补特伽罗来说，过去时间没有开始，而且一切都被分离所区分。由于具有无明，未来也没有终点，因为尚未获得，所以就是那种本性。
因此，在这没有始终的生老病死的大轮回海中所遇到的相聚都是刹那的，因为一切有为法都是刹那刹那毁灭的本性。
因此，为什么你没有看到过去和未来所包含的虽然长久的分离，而只看到了并非长久的相聚为长久呢？所以这是不合理的。
因此，如此刹那毁灭极其微细，所以见到相聚时就应当经常具有厌离心，就像妻子被他人夺走时的痛苦一样。
有一个人去了别处，他在异乡时，他的妻子被他人占有。他回来住在那个村庄附近时听说了这件事，听后就去了那个奸夫的家，当时因为分离的痛苦而痛苦，而不是因为先前发生的分离。为此他也参与了争斗。
同样地，世间人也不会对过去和未来的事物忧伤，而是因为当时的分离而对此此生起忧伤。在这里有人说，虽然分离是长久的，但是因为美好的季节能引导心意，所以不必计较这一点。

།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་དུས་དེ་རྣམས། །ངེས་པར་དགྲ་དང་འདྲ་འགྱུར་ཏེ། །དེས་ན་དགྲར་གྱུར་དེ་དག་ལ། །རྣམ་ཀུན་ཁྱོད་འདོད་ཆགས་མི་བྱ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ན་དགུན་དང་དགུན་ཆུང་དང་དཔྱིད་ལ་སོགས་པའི་དུས་ རྣམས་སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་གྱི་རིམ་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བས་དགྲ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་གསོན་པའི་སྐད་ཅིག་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་ངེས་པར་གནས་པར་གྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་དུས་དེ་དག་ལ་ཁྱོད་ཆགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ གནས་པའི་དགྲ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྟར་བག་ཡོད་པར་སྤྱོད་པས་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ།བྲན་མོ་རྒན་མོ་སྡུག་བསྔལ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་འགྲོ་བ་ན་ལས་མི་ནུས་པ་དང་རྗེ་དཔོན་དག་གིས་བརྙས་ པའི་ཉེས་པ་ལས་བྲན་མོ་རྒན་མོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་མོར་འབྱུང་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དེ་དེ་དག་ལ་མྱ་ངན་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚ་བའི་དུས་ན་ཚད་པས་ གནོད་པ་ན་དགུན་ཆུང་མངོན་པར་འདོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གང་ནས་ཀྱང་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་དག་མངོན་སུམ་དུ་གནས་པ་ལྟར་རྗེས་སུ་སེམས་ཤིང་ཡིད་ སྐྱོ་བར་གྱུར་བས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱད་པར་རིགས་སོ།།དེ་ཡང་ཅིའི་རིགས་ཤེ་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བོར་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་གནས་པར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་རིགས་པར་བདེན་མོད་ཀྱི་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉེན་འདུན་གྱི་སྐྱེ་བོ་དང་བྲལ་བ་ནི་ དཀའ་སྟེ།དེ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པར་ནུས། དེའི་ཕྱིར་དེས་བྱས་པའི་སྐྲག་པ་ལས་ཁོ་བོས་ནགས་སུ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་ཡང་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བློ་ངན་བྲལ་བའི་འཇིགས་པ་ཡིས། །ཁྱིམ་ནས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ན། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་ངེས་པར་ ནི།།བྱ་དགོས་ཆད་པས་བྱེད་པར་འགྱུར། །བློ་གྲོས་ངན་པ་ཁྱོད་གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་དང་བྲལ་བ་ནི་དཀའོ་སྙམ་སྟེ། དེའི་འཇིགས་པས་ཁྱིམ་ནས་མི་འབྱུང་ན། དེ་ནི་ནམ་དུ་ཡང་རུང་སྟེ་འཆི་བདག་གི་དབང་གིས་གདོན་མི་ཟ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱ་དགོས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་ དགོས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དཀའ་ཐུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་བྱས་པར།འཆི་བདག་གི་ཆད་པ་འགའ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཅན་སུ་ཞིག་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་ཐབས་སྔོན་དུ་གཏང་སྟེ་བདག་དང་བདག་གི་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་བྱའོ། །གཟིར་ཞིང་ གྲོང་པ་དཔྱ་འབུལ་བ་བཞིན་ནོ།།དཔེར་ན་གྲོང་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་ཕྱིས་ངེས་པར་དབུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐའ་དག་འབུལ་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་མི་མཁས་པ་རྣམས་ངེས་པར་གཏང་བར་བྱ་དགོས་པའི་གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་འཆི་བདག་ གིས་གཏོང་དུ་འཇུག་གི་།བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་གཏོང་ངོ་། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་རྩ་ལག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུ་བསྐྱེད་དེ། ལང་ཚོ་རྫོགས་པ་ན་བག་མ་བླངས་པ་དེ་ལ་ཁྱིམ་གྱི་ཁུར་བསྐུར་ནས་བགྱི་ཚལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར བྱ་སྟེ་ངེས་པར་འགྲོ་བར་བྱའོ།

应当说，刹那等时间，必定如同敌人，因此对于成为敌人的它们，你不应当在任何方面贪著。因为在此，冬季、小冬和春季等时节，以刹那、须臾、瞬间的次第增长，如同敌人般消耗你的生命刹那，必定如此安住。因此，对于如此夺取生命的那些时节，你不应贪著。如同了知以友人身份存在的敌人一般，应当以正念行为善巧了知它。
就像年老的女仆与痛苦相连一样。正如当刹那等时间流逝时，由于无法工作和被主人轻视的过失，年老女仆虽然轮回般地产生痛苦，但即便如此，她仍然只是贪著它们，而不对它们忧伤。同样，世间也贪著刹那等时节，在炎热时节被暑热所害时，渴望小冬季。同样，从其他方面来说是其他的，其中从任何方面都没有安乐。
因此，如此这般，应当如同这些行法的法性现前安住那样随顺思维，以厌离心随顺而行。那么为何如此呢？舍弃这一切后，从在家出家而安住。虽然这是合理的真实，但却无能为力。与亲眷分离是困难的，如何能做到？因此说，由于对此产生的恐惧，我也不应为了进入森林而前往。
应当说，若因愚痴分离的恐惧，必定不从家中出离，何有智者必定会，被死亡惩罚而行事？愚痴的你认为与亲眷分离是困难的，因其恐惧而不从家中出离，那么无论何时都将为死主所控，因此必定要做。如此必定要做的出离，为了修行苦行，若自己不做，有何智者会因死主的某种惩罚而做？因此应当以方便为先，成为舍弃我与我所的本性。
如同被压迫的村民缴纳赋税一般。譬如村民们经历巨大痛苦后，为了日后必定交纳而全部缴纳，而非其他情况。同样，不智者们必须舍弃的亲眷，死主令其舍弃，而自己却不舍弃。此处有人说：即使眷属必定要舍弃，但仍应生子，当青春圆满时娶妻，将家庭重担交付于他，圆满完成事业后必定离去。

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་འདི་བྱས་ནས་བསལ་བར་ནི། །ནགས་སུ་བགྲོད་བྱ་སྙམ་སེམས་ན། །གང་ཞིག་བྱས་ཀྱང་གཏང་བྱ་བ། །དེ་བྱས་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་གདོན་མི་ཟ་བར་ནགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ ཀྱི་འོན་ཀྱང་བྱ་བའི་འཕྲོ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པས་དེ་བྱས་ལ་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།གལ་ཏེ་དེ་འདི་གང་བྱེད་པ་དང་། གང་གི་དོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་གཉི་ག་བྱས་ནས་ཀྱང་གལ་ཏེ་སླར་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་བྱས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ བས་ན་འདི་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དུས་འདའ་བར་མི་རིགས་པས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ། མི་གཙང་བའི་ནང་དུ་ལྷུང་བའི་ཤིང་ཐོག་ཨ་མྲ་བླངས་ཏེ་འདོར་བ་དང་། འགྲོན་པོ་རྡོ་བདར་བ་བཞིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ གིས་ཤིང་ཐོག་ཨ་མྲ་མི་གཙང་བའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་བླངས་པས་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་འདིས་ཅི་བྱེད་ཅེས་དྲིས་པ་དང་།དེས་བཀྲུས་ལ་དོར་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཡུལ་རྣམས་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བརྩལ་བས་ཅི་བྱ། ཡང་ཇི་ལྟར་འགྲོན་པོ་ འགའ་ཞིག་གིས་འགྲོ་བ་བོར་ནས་རྡོ་བདར་བར་བརྩམས་སོ།།དེ་ལ་ཅི་བྱེད་ཅེས་དྲིས་པ་དང་། དེ་ཉིད་བདར་བར་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིང་། དོན་མཐུན་སོང་བ་ན་དེ་རྡོ་དེ་ལྷམ་པར་མ་སྦྱངས་པར་ཚུལ་མ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བར་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་འགྲོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ ཁྱིམ་གྱི་བྱ་བ་དག་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདིར་གལ་ཏེ་ཡང་དོན་དུ་ན་ནགས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་ལས་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྨྲའོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ནི་འཆིའོ་སྙམ་སེམས་པ། །གང་ལ་ངེས་ པར་ཡོད་འགྱུར་བ།།དེ་ནི་ཆགས་པ་ཡོངས་བཏང་ཕྱིར། །འཆི་བདག་ལ་ཡང་ག་ལ་འཇིགས། །འདིར་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ལ། ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་བདག་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ངེས་པར་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི། འདུ་འཛི་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སྲོག་ལ་ཡང་སྲེད་པའི་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་འཆི་བདག་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།ནགས་སུ་འགྲོ་བའམ་བུ་དང་བྲལ་བ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བ་ རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ།དུག་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོར་གདུབ་འཇུག་པ་དང་། ཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དུག་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལག་པ་ལ་སོར་གདུབ་འཇུག་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་གཞོམ་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་འཇུག་གོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བས་དགེ་ཤིས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་ངེས་པར་ལེགས་པར་འགྱུར་རོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས།རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །། རེ་ཞིག་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོས་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྤང་བའི་ཐབས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

现在将要解说。如果你认为做了这些事情之后，应当前往森林，那么如果做了什么事情后又要舍弃，做这些事情有什么功德呢？如果认为我一定要去森林，但是还有一些未完成的事情，想着做完这些事情再去。如果做了这些事情，以及为了做这些事情所做的一切，之后又要全部舍弃的话，那么做这些事情又有什么功德呢？因此这不是应该做的事情。
因此，不应该依赖这些而虚度时光，应当善于分辨什么是应该做的事情，什么是不应该做的事情。就像掉进不净物中的芒果，捡起后要扔掉一样，也像旅人磨石头一样。有人捡起掉进不净物中的芒果，别人问他要做什么，他说要洗干净后扔掉。同样的，如果要舍弃这些境界的话，那么追求这些又有什么用呢？
又如某个旅人放弃赶路而开始磨石头。有人问他在做什么，他一直在磨，与此同时同伴都已离去，他却因为石头没有磨平整而徒劳烦恼。同样的，应当了知轮回中旅人们的世俗琐事就是如此。这里虽然实际上去森林是主要的，但是对于执著我和我所的人来说，会对此生起恐惧，如此说道。
应当说明：对于任何确实心想'我将死亡'的人，由于完全舍弃执著，怎么会害怕死主呢？在此，如果某个具有智慧的人，随顺经教而确实心想'我是必死之法'，对于他来说，由于远离喧嚣而完全舍弃了对应当守护的生命的贪著，暂且连死主都不会害怕，更何况会害怕去森林或与子女分离呢？
因此应当精进修习念死，就像为了解毒而戴戒指，以及舍弃有毒的食物一样。就像为了解毒而在手上戴戒指一样，同样的，智者们为了摧毁烦恼毒而修习无常想。又如舍弃有毒的食物而获得吉祥一样，同样的，完全舍弃一切执著必定获得善妙。
这是圣者龙树菩萨所作的《菩萨瑜伽行四百论》中，说明永远断除颠倒的方法的第一品释。暂且已经通过第一品解说了断除将无常执为常的颠倒的方法。

།ད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ བདེའོ་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྤང་བའི་ཐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ།ལུས་ནི་དགྲ་ལྟར་མཐོང་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བསྲུང་བྱ། །ཁྲིམས་ལྡན་ཡུན་རིང་འཚོ་བ་ནི། །དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བྱེད། །གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ལ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གྱུར་པ་ཁམས་མ་ སྙོམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་དང་ཕྱི་རོལ་ལས་གྱུར་པ་དབྱིག་པ་དང་བོང་བ་དང་།མཚོན་དང་། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་རེག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་འབྱུང་ བའི་ཕྱིར་དང་།གླགས་སུ་བསྣུན་པའི་ཕྱིར་དང་བརྟེན་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་འཕགས་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སོ་སོར་རྟོག་པར་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ནི་དགྲ་ལྟར་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འོ་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་དེ་བསྐྱང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་པ་དེ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་ལུས་འདི་ཡོད་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡུན་ རིང་དུ་འཚོ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ལུས་མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། ཐལ་མ་ཐག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་སེམས་སྐྱོ་ཞིང་། ལུས་ དོན་མ་ཡིན་པ་འདྲེན་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་དེ་ལ་བརྙས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བརྙས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར།ལུས་ནི་དགྲ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཤད་པ་དེ་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འཆི་བ་གཅིག་གིས་སྦྲེལ་བའི་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་རྐུན་པོ་འཚོ་བ་ བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ང་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་ལ་ང་ལ་གྲོགས་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་རྐུན་པོ་འཆིང་བ་གཅིག་གིས་སྦྲེལ་པ། བཙོན་དུ་གྱུར་ཀྱང་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ལུས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ལ་ཡང་བསོད་ ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།འདིར་། ཇི་ལྟར་བདག་དོན་འཆིང་བ་ནི། །གཅིག་སྦྲེལ་རྐུན་པོ་བསྲུང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་ལུས་ཡིན་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་སྤེལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ རོ།།སྨྲས་པ་གལ་ཏེ་ལུས་བསང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྙིང་ཉེ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལུས་ཉིད་ལས། །སྐྱེ་ཞིང་བདེ་བ་གཞན་ལས་ན། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་སྣོད་གྱུར་པ། །ཁོག་པ་ལ་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་གུས། །འདི་ ལྟར་གང་གི་ལུས་ལ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ལུས་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི།གཞན་ལས་མ་ཡིན་ལ། ལུས་ལ་བདེ་བ་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་གཞན་ཁོ་ན་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི་ལུས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ ལུས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་འདི་ལ་གུས་པར་མི་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་གསོན་པ་དང་། དགེ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བར་རན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཙའ་བར་བྱའོ། །དགོན་པའི་ཤ་ཟ་མོ་ལ་ཆགས་པ་བཞིན་ནོ། །མི་དགོན་པར་ ཞུགས་པ་འགའ་ཞིག་གི་མདུན་ན་ཤ་ཟ་མོ་ཞིག་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་གཟུགས་བཟང་བར་སྟོན་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་བདག་ཉིད་གྱ་ཞིང་མགོན་མེད་པར་སྟོན་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་བ་དང་དེ་དེས་ཤིང་རྟ་ལ་བསྐྱོན་ནོ།།དེ་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་དེ་འགྲོ་བའི་མདུན་ན་ཤ་ཟ་མཆོག་ཏུ་མི་སྡུག་ པ་ཞིག་གནས་པར་གྱུར་ཏོ།།དེས་དེ་རལ་གྲི་རྣོན་པོས་དཀྱིལ་དུ་བཅད་པ་དང་། དེ་ནས་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏོ།

现在对于将苦视为乐的颠倒见解的对治方法而言，解说道：
虽然将身体视为敌人，但仍然要保护它。具足戒律长寿的人，能从中积累广大福德。
因为身体会由内在自身产生的四百零四种不调和的病症，以及由外在产生的棍棒、石头、兵器、寒冷、炎热、蚊虫、长嘴虫、毒蛇等接触而引起的痛苦。因此，由于会产生诸多痛苦，容易受到伤害，难以依靠，所以圣者如实观察自性的智者们将身体视为敌人。
如果这样的话，就不应该养护它，因为它属于敌对一方。虽然如此，但仍然要保护它，因为它有其用处。那么这个用处是什么呢？依靠身体可以积累一切善根资粮。
这样，当有此身体时，如果能长寿并具足戒律，就能造作广大福德，若无此身则不能。因此暂且应当保护它。
另一方面，由于刚刚听闻无常的教言而生厌离心，认为这个招致无义的身体有何用处，因而对它生起轻视。为了断除这种轻视，所以说'身体如敌'等偈颂，应当如此理解上述解释。
就像被同一条绳索绑在一起的商人之子和盗贼一样。就像商人之子和盗贼被同一条绳索绑在一起时想着'当我去大小便时，他可能不会配合我'，虽在狱中也要照顾对方。同样，为了圆满福德智慧二资粮，应当视为是为了获得增上生解脱而养护身体。
在此：'如为自利系，同绑盗护持，智者护身体，为增戒等故。'
有人说：如果要养护身体，就应当对它生起亲近之心。对此回答：
人们的痛苦从身体本身而生，安乐则从他处而来，对于这个一切痛苦的容器躯体，你为何恭敬？
这样，任何饥渴等痛苦的产生都只是来自于身体，而不是来自其他；任何安乐的产生都只是来自其他，而不是来自身体。因此不应恭敬这个一切痛苦的容器身体，只应适量地养护它，使其能够活命、增长善法而不生过失。
如同贪恋荒野食人女一样。有一个人进入荒野，一个食人女幻化成美丽的女性形象，装作孤苦无依的样子住在他面前，此人便让她乘坐马车。不久，在他们前进的路上出现了一个极其丑陋的食人鬼。他用锋利的剑将她劈成两半，于是她分成了两半。

།དེས་དེ་གཉིས་ཀྱང་བཅད་པས་བཞིར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཉིས་འགྱུར་དུ་འཕེལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་མི་དེའི་གནའ་བཤེས་ལྷ་ཞིག་གིས་ནམ་མཁའ་ལས་བུད་ མེད་གང་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་པ་འདི་ཉིད་གསད་པར་བྱ་སྟེ།འདི་བསད་ན་ཤ་ཟ་མོ་ཐམས་ཅད་བསད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚིག་སྨྲས་སོ། །དེས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པར་བལྟས་པས་ལུས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་བཏང་སྟེ། ལུས་ མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱ་སྟེ།དེ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལུས་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་བཅོར་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཟས་ དང་སྐོམ་དང་མལ་ཆ་དང་སྟན་དང་བཞོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པ་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལྷགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ སྡུག་བསྔལ་ཆེས་ཆུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།བདེ་བ་ཕལ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཇིགས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་འཇིགས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར། གང་ཚེ་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལྟར། ། ཤས་ཆེར་མི་ལ་མི་འབྱུང་ན། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་དེ། །ཆུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་བྱེད་དམ། །ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ན་དྲག་པ་དང་ཆེར་འབྱུང་གི་།བདེ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་གདིང བ་འཇམ་པོ་བཏིང་བའི་མལ་ཆ་ལ་ཉལ་ལམ་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ།གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟེན་པ་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བདེ་བས་ཕན་གདགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་མཆུ་ཁབ་རྩེ་ལྟར་རྣོ་བས་ཕུག་པར་ གྱུར་པ་དེའི་ཚེ།བདེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་རྩིས་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་སྡང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་བདེ་བ་ཕུལ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་བདེ་བས་ནི། གང་ལ་ཆགས་པས་རུས་པ་ཡང་འགས་ཤིང་སྙིང་ཡང་འདྲལ་བར་འགྱུར་བ་བུ་ ཕངས་པར་ཤི་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་འདྲ་བའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དེའི་བཅུ་དྲུག་གི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་བདེ་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་ ན་ནི་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཆུང་ངུས་ནི་ཆེན་པོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་བདེ་བ་ཆེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངོ་ཞེས་གང་འདོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར། གང་ཞིག་སྟོབས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་གཞན་ཡང་། །ཟིལ་ གྱིས་གནོན་དེ་ཆུང་ངུ་མ་ཡིན་ལ།།གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་གང་། །དེ་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་བསྙད་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་ལྷགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་ལུས་ནི་སྡུག་ བསྔལ་ཆེས་ཆུང་བ་ཉིད་ལས་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ།སྒྲ་སྒྲོགས་སི་ཏ་འཕྲོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་སི་ཏ་འཕྲོག་པར་བྱས་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་བདེ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་ འཁོར་བ་ལ་ཡང་བདེ་བར་སེམས་སོ།

他将那两个也切断后变成了四个。如此这般倍增而增长。之后那个人的一位故友天神从空中说道：'骑在战车上的这个女人必须杀掉，如果杀了她，所有的食肉女鬼都将被杀。'他也就那样做了。
如此观察痛苦和无常后，放弃了对身体的过度执着，为了使身体不再生起而精进努力，因为没有了它就没有一切痛苦。在此说道：即使人们的痛苦只从身体而生，但即便如此也有对治方法。
比如，为了体验广大安乐而受用饮食、卧具、座垫、乘骑等各种各样的境界，不仅仅是对治已生起的痛苦的因，而且也是产生大安乐的因。因此，由于痛苦极其微小，且安乐占大多数，所以不应该一味地恐惧痛苦。
应当解释：对于痛苦确实应当恐惧，这是因为：当安乐不如痛苦那样大量出现于人时，这样的大痛苦，怎能认为是小的呢？当身体生起痛苦时，是猛烈且巨大的，而安乐则不是这样。这在世间是众所周知的。
例如，提婆达多即使躺卧或坐在铺设柔软褥垫的床上，被悦意的色声香味触所环绕，虽然安乐有益于自身，但当被长嘴如针尖般锋利的蚊子叮咬时，立即对那些安乐全都不在意，突然生厌而感到痛苦烦恼。
同样地，即使生起最极致的安乐，也比不上因贪著而导致骨头破碎、心也撕裂的爱子死亡等情况下所生起的如此痛苦的十六分之一。因此，即使有被巨大痛苦压倒的安乐，也无法救护。
如果有极大的安乐存在，就不会被痛苦所压倒，因为小的不能压倒大的。所以认为身体的安乐大而痛苦小是不对的。在此：凡是以力量极大而能压倒他者的，不是小的；被他者力量所压倒的，不应说是大的。
因此如此，即使是外在条件所引发的痛苦，也不能说遭受痛苦的身体因为痛苦极小而有安乐，就像罗波那夺走悉多一样。就像被巨大痛苦夺走悉多时，其中连微小的安乐也没有一样，同样地，沉溺在痛苦之河泥潭中的轮回也被认为是安乐的。

།སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང་། ཆུང་ངུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་བདེ་ལ་མངོན་ཕྱོགས་ཤིང་། །བདེར་འགྱུར་དག་ཀྱང་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྐྱེ་ བོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འབྲོས་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་རོ་གཅིག་པའི་ལུས་ལ་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འདི་ལ་བདེ་བ་ཐག་རིང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བའི་རེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་ལ་། དེས་ན་སྐྱེ་བོ་འཇིག་འདི་ལ། །སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་སྙེགས་པ་འདྲ། །སྐྱེས་བུའི་གྲིབ་མ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལས་བྲོས་སུ ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ།རང་བཞིན་ནི་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཁྲོན་པར་ཡིབ་པ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་བཞིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་ཚབས་ཆེ་བ་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བདས་པ་དང་ཁྲོན་པར་གབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཁྲོན་པའི་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་ནས་བདག་ཐར་ བར་སེམས་ཏེ།དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་པས་རྗེས་སུ་བསྡམས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་གཏི་མུག་གིས་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར། འདི་ན་ཕོངས་པར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །བདེ་བས་གཞན་ བཞིན་སྐད་ཅིག་ལ་ཡོངས་འདོར།།འཆི་བཞིན་པར་ནི་གྱུར་བའི་སེམས་ཅན་ལའང་། །སྡུག་བསྔལ་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་། །ཞེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་འདོད་པས་རྙེད་འགྱུར་གྱི། །འདོད་པས་བདེ་བ་ག་ ལ་ཡིན།།སྡུག་བསྔལ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་ཉེ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་བཞིན་པ་ན་དེ་རྙེད་ཀྱི། བདེ་བ་ནི་འདོད་པས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་དེ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉིན་མཚན་ལ་གྲང་བ་ བཞིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་འདི་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་འཇིགས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་དགེ་བའི་ལས་ལས་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ཤས་ཙམ་ལ་རེ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆེས་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པའི་ ཕྱིར་བཤད་པ།ཁྱོད་ཅིས་དཀོན་པ་ལ་གུས་ཤིང་། །མོད་ལ་ཅི་སྟེ་ཁྱོད་མི་འཇིགས། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་གང་གི་ཚེ་དང་། ཅི་འདྲ་བ་དང་། ཇི་ཙམ་ཞིག་རང་དབང་དུ་འདོད་པས་རྙེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་པས་མི་ ཐོབ་ན།འཇིག་རྟེན་ནི་ཆགས་པས་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་བདེ་བ་ལ་གུས་ཀྱི། བླུན་པས་རྙེད་པར་སླ་ཞིང་རང་དབང་དུ་གྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བདེ་བ་དཀོན་ཡང་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ལྟར་ ཡིད་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མོད་པ་ལ་ཅི་སྟེ་ཡིད་མི་འབྱུང་སྟེ།ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་དང་འཚམ་པའི་ནན་ཏན་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་མི་དགེ་བ་སྤང་བར་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རང་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་གི་ བ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།མཛོད་འབུགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་མཛོད་བརྟོལ་བ་ལས་རང་འདོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་པ་དེ་ལྟར་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་མི་ཤེས་པ། །འདྲིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་འཇིགས། །འདོད་པས་བདེ་བའང་མངོན་ འདོད་དེ་།།བདེ་ཉིད་རྙེད་པར་དཀའ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།

由于被痛苦所压迫，且因为是微小的缘故，世间趋向安乐，但安乐也难以获得。虽然众生希求安乐且厌恶痛苦而逃离痛苦，但是因为无法在与痛苦同体的身上成就安乐，所以世间越是想要获得安乐，安乐就越发遥远，唯有痛苦显现，因为希求安乐反而积聚了痛苦的因。因此，具有安乐的人极其稀少。由于这是如此，
因此世间众生，如同被痛苦追逐。如同人的影子相随，即使逃离痛苦，痛苦也会追随众生，因为自性是无法舍弃的。如同大象藏于井中，就像某个发狂的大象没有钩制，越是被追赶就越往井中躲藏，到了井的一半处认为自己得救了，但它实际上正被发狂的大象所制服。同样，经常与痛苦相随的世间也因无明而产生安乐的想法。
此处：'此处贫困的人，如同他人被安乐瞬间抛弃，对于将死的众生，痛苦如影子般相随。'这就是所说的。为此也是如此，因为'痛苦由欲望而得，哪里有由欲望得安乐？'痛苦因为经常临近，且不临近时也不是以极大努力所能成就的，所以想要时就能获得。而安乐不是由欲望能获得的，因为在具有痛苦本性的身上，安乐极其稀少，如同昼夜的寒冷。
这世间对常住临近的痛苦不畏惧，痛苦也是由不善业所致，而世间虽然只希求少许安乐却极其投入能产生痛苦果报的业。因此为了遮止这种行为而说：'你为何恭敬稀有而不畏惧易得？'此处痛苦在任何时候、任何形式、任何程度都能随欲获得，安乐则不然。因为安乐依赖他缘故不能随欲获得，世间却因贪著而恭敬难得且依赖他缘的安乐，却因愚痴而不畏惧易得且自主的痛苦。
如同稀有的安乐是应当追求的对象一样，为何不厌离易得且应当厌离的痛苦呢？在一切处都应当随顺自性而精进。因此应当以此断除不善。所以如此，因为是自主的缘故，唯有痛苦是世间的本性，而安乐则不是，如同凿藏一样。如同凿开王藏能随欲获得痛苦，安乐则不然。此处：'此世间因无知，即使熟悉也不畏惧痛苦，还欲求安乐，因为安乐难以获得。'这就是所说的。

།ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡང་སྐྱོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་བཏང་བར་རིགས་སོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དེའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། བདེ་བར་གྱུར་པའི་ལུས་པོ་ནི། ། སྡུག་བསྔལ་སྣོད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། །བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན། རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་ཆུང་ངུས་རེག་ཀྱང་འབར་བར་གྱུར་པའི་མེ་ལྕེས་ལོ་མ་སར་པ་དག་ལྟར་རོད་ཉམས་པར འགྱུར་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་སྲོན་པའི་ཕ་དང་མ་རྣམས་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པས། །དེས་ལུས་ལ་གུས་དང་དགྲ་ལ་གུས། །དེ་དག་གཉིས་ནི་མཚུངས་ པར་སྣང་།།སྡུག་བསྔལ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལུས་དང་དགྲ་བོ་ལ་བྱེ་བྲག་འགའ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་བརྟེན་པ་ན་དེ་དག་ཀྱང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྡུད་པར་གཉིས་ཆར་ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་རྟ་ལ་ཉལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མི་འགའ་ཞིག་སོ་གའི་དུས་ ཀྱི་ཉི་མའི་གུང་ལ་ཤིང་རྟའི་སྟེང་དུ་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་འདོད་རྒྱལ་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ།།དེས་དེ་སྙིང་རྗེས་ཕྱིས་ཇི་ལྟར་མལ་ཆ་ལ་འདུག་པ་ན་ཡུངས་ཀར་གྱི་འབྲུ་གཅིག་གིས་རེག་པས་ཀྱང་གཉིད་མི་རྙེད་པ་དེ་ལྟར་བདེ་བའི་འཚོག་ཆས་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ བསྐྱངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དག་གིས་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་ལུས་ནི་བདེ་བར་འགྱུར་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཏེ། འདི་ལྟར། ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་འགོར་བས་ ཀྱང་།།བདེ་བའི་བདག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གནོན་ཞེས། །བྱ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ནི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡུལ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་ཉེ་བར་བསྟེན་ཀྱང་བདེ་བའི་བདག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ སྲ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞ་ཉེ་དང་རོ་ཉེ་དང་གསེར་དང་དངུལ་རྣམས་མེ་དང་ཕྲད་པས་ཞུ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྲ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཞུ་བ་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བ་མ་ཡིན་པའི་བདེ་ བས་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ལུས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དེ། ཁུ་བྱུག་གི་ཕྲུ་གུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁུ་བྱུག་གི་ཕྲུ་གུ་བྱ་རོག་གིས་ཆེར་བསྐྱེད་བཞིན་དུ་ཁུ་བྱུག་ཁོ་ནའི་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་བྱ་རོག་གི་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་བདེ་ བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་འགྱུར་ཏེ། རྨོངས་མུན་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ལུས། །བདེ་བའི་བདག་གིར་བྱེད་དམ་ཅི། །ནམ་ཡང་ཆེར་ཡུན་རིང་བས་ཀྱང་། །ལྕགས་ནག་གསེར་དུ་འགྱུར་བ་མིན། །འདི་སྙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་ཚོར་བ་ནི་དོན་མ་ཡིན་པའི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཁ་ཅིག་དག་ནི་སྐྱེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འཆི་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་སྣང་ལ་སེམས་ཅན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་གཞི་ཆེན་པོ་ལ་རེ་བ་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གཡེངས་པས་ཚོར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།མཆོག་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ཐ་མལ་རྣམས་ལ་ལུས་སྐྱེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདི། །ཉིན་རེ་ཉིན་རེ་འཇོམས་པར་བྱེད། །སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་དང་ཡིད་ཀྱིའོ།

或者由于是痛苦的支分的缘故，快乐也是应当厌离的，因此也应当舍弃。那么，怎样是它的支分呢？如是：
快乐的身体，会变成痛苦的容器。具有快乐的人们的身体是感受快乐的对境，经常享受使身体变得极其柔嫩的人们，即使被极小的痛苦触及，也会像新生的叶子被燃烧的火焰触及一样衰败。在那一切时候，抚养的父母们却不会改变。因此，极致的快乐是增长痛苦的因。
由于此事如是，因此对身体恭敬和对敌人恭敬，这两者是相同的。在造作痛苦方面，身体和敌人没有任何差别。因此，依止这两者时，它们也是相同的，因为两者都同样是集聚痛苦之因，就像睡在车上一样。
譬如某人在夏季正午时分安乐地睡在车上，被某位国王偶然看见。他出于慈悲，后来当此人住在床上时，即使被一粒芥子触及也无法入睡，如是被安乐的资具所护养。同样，身体越是被安乐的资具所依止，就越会成为痛苦的容器。
另外，由于身体不能成为快乐的，因此可知其本性与此相反。如是：身体即使经过很长时间，也不会成为快乐的自性，说被其他本性所胜，是不合理的。
身体虽然被各种快乐受用的因缘所依止，也不会成为快乐的自性，因为是痛苦的本性。就像具有坚硬本性的锡、铜、金、银等遇到火时会融化，然而由于坚硬的本性，融化并非它们的本质。同样，由于是痛苦的本性，非本质的快乐即使经过长时间也不能成为身体的本性。
因此，身体是具有痛苦本性的，如同杜鹃鸟的幼鸟。就像杜鹃鸟的幼鸟虽然由乌鸦抚养长大，却只属于杜鹃鸟而不属于乌鸦。同样，身体不是快乐的。
于此有偈：愚痴黑暗痛苦性的身体，岂能成为快乐的本质？即使经过极长时间，黑铁也不会变成黄金。
若作是念：虽有痛苦但未感受到，这并非不合理，如是：有些人从出生直到死亡之间似乎一直具有快乐，殊胜有情寄望于广大基础者，也因散乱而不会感受到。因此，如是身体不是具有痛苦的本性。对此当说：
殊胜者有意的痛苦，普通人有身体生起的痛苦。以这两种痛苦，日复一日摧毁这个世间。痛苦有两种：身体的和意的。

།དེ་ལ་ མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་དག་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཞིང་རིགས་དང་ལྡན་ལ་འདོད་པ་རླབས་ཆེ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་གཞི་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར།།ཕྲག་དོག་ཕལ་ཆེ་བས་འདོད་པ་མི་རྙེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པ་མེད་ལ། ཡང་སེམས་ཅན་ཐ་ ཤལ་རིགས་དམའ་ཞིང་བཟའ་བ་དང་།མལ་ཆ་དང་གནས་དང་གོས་དམན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སུ་ལ་ཡང་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་ ཉིན་རེ་ཉིན་རེ་ཞིང་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བར་གྱུར་པ་ནི་འདིར་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གླང་པོ་ཆེ་ལ་བསྐྱོན་པ་མཐོང་ནས་དབང་བྱེད་བརྙས་སྐྲན་ལངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་དགའ་བ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆོགས་ཤིག་ ཅེས་འགའ་ཞིག་གླང་པོ་ཆེ་གདུལ་དཀའ་བ་ལ་བསྐྱོན་ལ་དེས་ཀྱང་གླང་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མགུ་ནས་རི་མོར་བྱས་སོ། །མི་དེའི་བྱ་དགའ་མཐོང་ནས་གླང་པོ་ཆེའི་དབང་བྱེད་པའི་མི་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་འཇིགས་པས་དེ་ལ་ ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ།།ཡང་མི་གཉིས་པ་དམན་པ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་དེས་ཆོགས་ཤིག་ཅེས་གླང་པོ་ཆེ་དེ་ལ་བསྐྱོན་པ་དང་དེས་མ་ནུས་པར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོས་དེ་ལུས་ཀྱི་ཆད་པ་དང་སྦྱར་ལ། དབང་བྱེད་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་དགའ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ ཏོ།།དེ་ལ་གཅིག་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། གཉིས་པ་ལ་ལུས་ཀྱིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་ཁྱད་དུ་བསད་པ་ལས་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ལ། དམན་པ་རྣམས་ལ་ནི་བརྡེགས་པ་ལས་ལུས་ཀྱིའོ། །འདིར། སྡུག་བསྔལ་གཉིས་བཅོམ་འཇིག་རྟེན་ནི། །རང་ བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཉེན་མཐོང་ནས།།དེ་ནི་བདེ་ཞེས་སྙིང་རྗེ་ཡི། །བདག་ཅན་སྐྱེས་བུ་སུ་ཞིག་སྨྲ། །ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་མི་ཤེས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདེ་བ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ ཉིད་ག་ལ་ཡོད་དེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། བདེ་བ་རྟོག་པའི་དབང་གྱུར་ཞིང་། །རྟོག་པ་སྡུག་བསྔལ་དབང་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས། །ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ལྡན་ཅི་ཡང་མེད། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་ བུ་འདི་བདག་ནི་གཏོང་བ་པོའོ།།བདག་ནི་ཕྱུག་པོའོ། །བདག་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དག་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་འདི་ལ་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་འབྱུང་ལ། བདེ་བ་འབྱོར་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་གྱིས་གནོད་ པར་དོགས་པ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུན་ཆད་པའི་རྟོག་པས་ཕྱིས་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་དག་ནི་རྟོག་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་རྟོག་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་གནོད་པའི་མཐུ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདེ་བ་ལྟར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ཆར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་སྐྱེས་པས་འཇོམས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་དབང་པོའི་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་འདི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ན་བདེ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བཏང་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་སོ་སོར་ མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

对于那些最为尊贵、受用丰富、具有高贵种姓且欲望巨大的人们来说，由于难以获得他们所强烈渴望的巨大目标，
大多数因嫉妒而产生的、由于得不到所欲而生起的精神痛苦无法消除。而那些低劣众生，种姓低贱，饮食、卧具、住所和衣服都低劣的人们，他们则被身体的痛苦所折磨，因此哪里还有任何安乐的机会呢？
因此如是，这一切世间都被这两种痛苦日日摧毁。所以，自性安乐者在此处根本不存在。就像看见有人骑在大象上，象夫心生嫉妒和欢喜一样。
某位国王命令某人骑上一头难以驯服的大象，此人也确实驾驭了大象。之后国王心生欢喜，赐予了奖赏。象夫看到此人获得奖赏后感到痛苦。随后因恐惧而生起不悦。
又有第二个低贱之人，国王命令他骑上那头大象，但他未能做到。国王对他实施了体罚，象夫则因此生起欢喜。
在这种情况下，一个人有精神痛苦，另一个人有身体痛苦。如是，对于尊贵者来说，因轻视而生起精神痛苦；对于低贱者来说，因殴打而生起身体痛苦。
于此：'见世间为两苦所摧，本性即是苦所逼，谁是具悲心之人，会说此为乐？'
于此有人说：'虽有两种痛苦，然而因为被巨大的快乐所压制而不能觉知。'对此解释道：快乐怎么会有巨大性呢？因为它依赖于名为分别的受苦性法而运作。如是：
'快乐随分别力转，分别随痛苦力转，是故一切中无有，比痛苦更具力者。'
当此人作如是分别：'我是布施者，我是富人，我正在享受可意与不可意的感官对境'之时，如是作意分别时会生起精神快乐。即便获得快乐，但由于担心他人危害，因断绝受用的分别而后来精神快乐会消失。
如是，快乐的生起与灭尽都依赖于分别，因此快乐是随分别力而转。痛苦则不是如此，因为根本没有任何分别能够阻止痛苦伤害的力量。
因此，痛苦不像快乐那样随分别力而转。再者，享受可意境界的快乐以及与快乐生起相应的分别，这两者都会被生起的痛苦所摧毁。
如是，即便正在享受感官对境，当被任何痛苦所压制时，会舍弃一切快乐及分别，唯独别别感受痛苦而非快乐。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བདེ་བའི་རྟོག་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ཆེར་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆུན་མའི་བུ་བཀུར་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཆེན་ཆུན་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་བུ་ཤི་བ་ ཞིག་ཡིན་ལ།གཉིས་པ་ནི་བུ་དང་བཅས་པ་ཞིག་གོ། །དེ་ལ་གང་བུ་ཤི་བ་དེ་ཆུན་མའི་བུ་བཀུར་ཞིང་བརྒྱན་པ་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་དུ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་ཤི་ཟིན་པ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་མོ་དེ་ལ་མི་ངུའི། །འོན་ཀྱང་གང་ཆུན་མའི་བུ་གསོན་པ་ འདི་ལ་ཁོ་མོ་དུའོ།།དེ་དུས་ཕྱིས་ཆུན་མའི་བུ་ན་བ་ན་གྲོང་གཞན་ཞིག་ཏུ་སོང་ངོ་། །ཉི་མ་ཁ་ཅིག་ལོན་ནས་གྲོང་དེའི་འདབས་སུ་བསྙེན་པ་དང་། དེ་ནས་རོ་གཅིག་སྟོན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེས་འདི་ལྟར་ཆུན་མའི་བུ་དེ་ཤིའོ་སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ ནས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ལ།སྡིག་པས་ཡན་ལག་གི་ཆ་བརྡུངས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དུག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཆེས་སྟོབས་ཆེ་བ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར། གང་ཕྱིར་ཕྱིན་ལོག་ལས་སྐྱེས་པ། །དེ་ཕྱིར་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་ལས་སྐྱེས་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན། །ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ཡང་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ ལུས་ཀྱི་བདག་གི་བ་ཡིན་ལ།སྡུག་བསྔལ་ནི་མང་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དུས་འགྲོ་བ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ། །དེ་ཕྱིར་བདེ་བ་ལུས་འདི་ཡི། །གཞན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར། །ལུས་གང་གི་བྱིས་པ་ དང་གཞོན་ནུ་དང་དར་ལ་བབ་པ་དང་།རྒན་པོ་ཉིད་དག་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དུས་འཕེལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་མཐོང་གི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་ལུས་ཀྱི་རྒྱབ་ནས་རྒྱབ་ནས་འབྱེར་ལ། སྡུག་བསྔལ་ནི་མདུན་ནས་མདུན་ནས་ཉེ་བར་འདུ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ལུས་འདིའི་བདག་གི་བ་ཡིན་པར་སྣང་ལ། བདེ་བ་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ལམ་རིང་པོར་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལམ་རིང་པོར་འགྲོ་བ་ལ་ཉིན་རེ་ཉིན་རེ་ཞིང་ངལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལམ རྒྱགས་ཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་དྲག་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ།བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་འཚོ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་ཅིང་འཆི་བ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར། གང་ཕྱིར་ཆགས་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ། །འདི་ ཡི་མདུན་དུ་མདུན་དུ་འགྲོ།།གཞན་བཞིན་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི། །འདོར་བ་དེ་ཕྱིར་གཞན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡང་ལུས་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུས་བཅོར་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་ལུས་ལ་ སྐྱོ་བར་མི་བྱའོ།

因此如是，由于快乐的分别念依赖于痛苦，所以唯有痛苦具有更大的力量而非快乐，就像因为抚养妇人之子而生痛苦一样。两个妇人中，一个是儿子死了的，另一个是有儿子的。其中儿子死了的那个妇人看见妇人的儿子被抚养装饰后非常悲伤。有人问她为什么要为已死的人哭泣，她说：'我不是为他哭泣，而是为这个还活着的妇人之子哭泣。'后来当妇人的儿子生病时去了另一个村庄。过了几天来到那个村庄附近时，就看到一具尸体。她这样想到这一定是那妇人的儿子死了。如此思维后对此生起极大欢喜，但因罪业而四肢疼痛，因此虽然由于分别念而生起欢喜，却被毒药的痛苦所压制。所以无论在何处都没有比痛苦更大的力量。如是：'由于从颠倒而生，因此快乐极其稀少；由于从真实而生，因此痛苦更具力量。'如是所说。
这里有人说：'即使快乐很难获得，但是因为不造成伤害所以是身体的自性，而痛苦虽然众多，但因为造成伤害所以成为他性。'对此解释道：'随着时间流逝，痛苦就越发增长，因此快乐对于此身，似乎成为他者一般。'对于身体的婴儿期、少年期、青年期和老年期，随着时间增长，可以看到痛苦明显增长而非快乐。因为快乐是这样从不断增长的身体背后远离，而痛苦则从前方不断靠近，所以唯有痛苦显现为此身的自性，而快乐则成为他性，就像走在长路上一样。
就像在长途跋涉中每天都会产生剧烈的疲劳痛苦和路粮耗尽的痛苦那样，所有凡夫众生也是随着长寿而获得衰老的痛苦并趋近死亡。这里：'由于执著如同痛苦，在此之前不断前行，如同他者身体快乐，舍弃故成为他性。'如是所说。这里有人说：'虽然此身本性上有痛苦，但是因为有快乐的因而得到治疗，因此不应厌离自身。'

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནི་རྒྱུ་མང་པོ། །ནད་རྣམས་དང་གཞན་སྣང་འགྱུར་བ། །དེ་སྙེད་དུ་ནི་མི་རྣམས་ལ། །བདེ་བའི་རྒྱུ་དག་སྣང་མ་ཡིན། །འདི་ན་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གྱུར་པ་ཁམས་མ་སྙོམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནད་རྣམས་ དང་།གཞན་གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རེག་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཅན་རྣམས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དག་ནི་ལུས་འདི་ལ་མི་སྣང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ལ་བདེ་བའི་རྒྱུ་དག་ཉུང་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་མང་བ་དེའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་ རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་།རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་བུ་མོས་ང་ལས་ནུ་བཞིན་ནོ། །གང་དག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐབ་ལས་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ལ། མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཀྱི། ཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་མང་ལ། བདེ་བའི་ རྒྱུ་དག་ནི་ཉུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་བུ་མོ་འཕྲོགས་པས་ང་ལས་ནུ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་དུ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། བདེ་བའི་རྒྱུ་དག་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཉིས་ཆར་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། ལུས་བདེ་ཆུ་ཡི་ཐིགས་འདྲ་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བཞིན་དུ། །ཤེས་ནས་མཁས་པ་ཇི་ལྟ་བུར། །དེ་ལ་བདེ་བ་ཡོད་པར་སེམས། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི། འདི་ལ་འཕེལ་བར་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་འཕེལ་བ་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ ཡོད་དོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཕེལ་བཞིན་པ་ཡི་བདེ་བ་ལ། །ཇི་ལྟར་ལྡོག་པ་མཐོང་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བཞིན་པ། །བཟློག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འཕེལ་བཞིན་པ་དེ་ལས་བཟློག་པར་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ གྱིས་བདེ་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།བདེ་བ་འཕེལ་བཞིན་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་བཟློག་པ་ཡོད་ཀྱི། སྡུག་བསྔལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདེ་བ་ནི་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ན་ཡུན་རིང་པོས་སྨད་པ་དང་མནོག་ཆུང་བར་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་ འཕེལ་བ་ནི་ཆེས་ལྷག་པར་གདུང་བས་རྩུབ་ཅིང་།ལུས་དང་སེམས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འཕེལ་བ་ལ་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་བདེ་བ་མེད་དེ་ང་ལས་ནུ་ལྷུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བརྒྱ་ བྱིན་གྱི་སྟན་ཕྱེད་འདོད་པས་འོག་ཏུ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་ང་ལས་ནུའི་བདེ་བ་གཞལ་དུ་མེད་པར་འཕེལ་བཞིན་པ་ལ་ཡང་བཟློག་པ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་བདེ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས། །ཡོད་ན་བཟློག་ལས་སྡུག་མི་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་བཟློག་ འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར།།འདི་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །བདེ་བ་རང་གི་ངོ་བོས་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྐྱེན་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྐྱེན་དང་ལྷན་ཅིག་བདེ་བ་ལ། །བཟློག་པ་ མཐོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ།།རྐྱེན་རྣམས་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །བཟློག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

现在将要解说：痛苦的因缘众多，疾病以及其他变化，如此众多的痛苦因缘，在人们身上并不见有同等数量的快乐因缘。此处，身体上痛苦的因缘，从内在本性产生的诸如四大不调引起的疾病，以及其他如寒冷等外在因缘所生的不悦触受，有如此多的痛苦因缘，但是内外因缘所生的快乐因缘在此身上却不可见。
由于身体上快乐的因缘少而痛苦的因缘多，因此不能说'因为有快乐的因缘，所以不应厌离痛苦'。就像王女追求自己的丈夫，以及毗沙门天女对那罗延天一样。那些放弃自己丈夫而追求王女的人们，必将与痛苦相连。这是因为只有一个能成为快乐的因缘，而不是所有的；虽然许多人追求，但却得不到，因此会有痛苦。同样，对众生而言，痛苦的因缘众多，而快乐的因缘稀少。
就像毗沙门天女被夺走时，那罗延天有诸多痛苦因缘，而快乐因缘却不是如此，这是因为双方都具有力量的缘故。此处所说：身体的快乐如水滴，痛苦如海水，智者了知此理，怎会认为其中有乐？
有人说：如果快乐不存在，就不会有增长的现象，然而由于快乐确实有增长的现象，所以快乐是存在的。对此解释道：对于正在增长的快乐，如何见到其会退失，同样，对于正在增长的痛苦，却没有退失。快乐越是增长，越是会退失，如果是本性快乐，就不会有退失，然而正在增长的快乐确实会退失，而痛苦则不会。
比如快乐增长时，经过长时间会变得厌倦且价值渺小，而痛苦增长时则会更加剧烈，更加粗重，更加摧毁身心。因此，由于增长时没有退失，说明身体是痛苦的本性，而不是本性快乐，就像那罗延天堕落一样。
就像因为贪求帝释半座而堕落的那罗延天，他无量增长的快乐也见到退失，而痛苦则不会如此。此处所说：若快乐是本性存在，则不会因退失而成苦，正因为会退失，所以此中无有本性。
快乐不仅本性微弱，而且因缘也微弱，这是因为：与因缘俱生的快乐，可见其退失，而痛苦与诸因缘俱时，却无退失。

།བདེ་བའི་རྒྱུ་དྲོ་བ་དང་བསིལ་བའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བསྟེན་པ་ན་མཐར་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་ནི་ཡུན་རིང་པོས་བསྟེན་པ་ན་ ཞེ་སྡང་དྲག་པོས་མིག་དམར་པོར་གྱུར་པའི་མི་སྲུན་པ་རྣམས་ལྟར་ཆེས་བསྲིང་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ལ་སྤྱོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཡང་དག་པར་ མནན་པའི་ཕྱིར་ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བདེ་བ་མེད་དེ།རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་བཙོན་ར་ཉམས་དགའ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ལ་བཙོན་ར་ཉམས་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེར་ཐོག་མར་ཞུགས་པ་གང་ཞིག་རང་འདོད་ ཀྱིས་སྤྱོད་ལམ་བཞི་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་གནས་པ་ནི་དེ་བདེ་བ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།དེ་བདེ་བའི་རྐྱེན་དེ་ཡོད་ཀྱང་ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཁོ་ན་བཟློག་པར་འགྱུར་གྱི། སྡུག་བསྔལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ སྨྲས་པ།གལ་ཏེ་བདེ་བ་མེད་ན་ནི། །ལྷ་སྦྱིན་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བརྗོད་པ་འདི་ནི་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་འཆི་བཞིན་ལ་དུས་སོང་ཞིང་། །འགྲོ་བ་དང་ནི་འགྲོ་འགྱུར་ན། ། འཆི་བཞིན་པ་ནི་བདེ་འགྱུར་ཞེས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་རིགས་མ་ཡིན། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་དང་སྐད་ཅིག་ལ་འཆི་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དུས་གསུམ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པས་འཆི་བཞིན་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་དུས་སོང་ཞིང འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་དུས་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པའི་འཆི་བས་འཆི་བཞིན་པ་ན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པ་ལས་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རུང་སྟེ། བྲན་ངན་པ་ན་ལེ་ཤམ་ཟ་བ་ དང་།ཆང་འཐུང་བ་བཞིན་ནོ། །འབངས་གཞོན་ནུ་ཞིག་གིས་ཁྱིམ་བདག་འགའ་ཞིག་གི་མཆིལ་ལྷམ་བརླག་གོ། །དེ་ནས་ནི་ཁྲིའུ་འོ། །དེ་ནས་ནི་རྟའོ། །དེ་འཁམས་ནས་དེ་ན་ལེ་ཤམ་གྱི་མཛོད་དུ་བཅུག་གོ། །དེར་བཅུག་ནས་ཀྱང་ན་ལེ་ཤམ་ཟ་བ་དང་། ཆང་འཐུང་བ་ལ་གོམས་ པར་བྱས་སོ།།དེས་དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་དེ་སྟོང་ཕྲག་དང་ཕྲལ་ལོ། །དེ་ནས་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་ངོ་། །དེ་ནས་དེ་ལ་དེས་གང་ཁྱོད་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་ཀྱང་ངས་སླར་བསྐྱངས་བཞིན་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ། ཁྱོད་ནི་བྱས་པ་ཆུད་གཟོན་པ་དང་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གོ་ ཞེས་བརྗོད་པ་དང་།དེས་གང་ཁྱོད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཉེས་པ་བྱས་ཀྱང་ང་ལ་ཡིད་རྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཁྱོད་ཉིད་བྱས་པ་ཆུད་གསོན་ཅིང་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཆི་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་བདེའོ་ཞེས་ སྨྲའོ།།འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཆི་དེ་བདེ་མིན་ཞིང་། །གང་ནས་རྟག་ཏུ་ནད་གཞི་ཡོད་དེ་རྣལ་མ་མིན། །གང་དུ་རྒུད་པ་མདུན་ན་རྟག་དེ་འབྱོར་མིན་ལ། །གང་ཞིག་ཚུལ་མ་ཡིན་པས་བསགས་དེ་ནོར་མ་ཡིན། །དུས་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་མེད་ པའི་འཆི་བདག་གིས་བཟུང་བ་ལ་བདེ་བ་ཆ་ཙམ་གྱི་ཡང་གླགས་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།གཞན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བར་མེད་པར་ལྷགས་པ་ལས་ཕལ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་མི་རིགས་སོ།

暖触和凉触等安乐之因，在受用时最终转变为痛苦之因，而痛苦之因在长期受用时，如同被剧烈嗔恨使眼睛变红的凶恶之人，毫不迟疑地发起作用。
因此，由于因的力量强大，痛苦是极具力量的。
因此如此，由于痛苦极具力量而完全压制，所以身体唯是痛苦的自性，没有安乐，如同阿育王的监狱虽然悦意。
阿育王有一个称为悦意的监狱，最初进入者随意以四种威仪中任一安住时，见到安乐，虽有彼安乐之缘，后来却成为痛苦。如是，虽有诸缘，唯有安乐转变，而非痛苦。
于此有人说：'若无安乐，则不应有提婆达多具有安乐的说法，然而此说法是存在的，因此安乐存在。'
解释道：你正在死亡时间已过去，正在前往并将要前往，说正在死亡者安乐，于一切方面皆不应理。
诸行由于刹那刹那皆是坏灭性，故于刹那刹那中死亡，彼亦于三时不错乱，故于正在死亡者，你的时间已过去并将前往。
因此如此，为三时所遍的死亡而正在死亡时，说具有安乐于一切方面皆不应理。
因此从'具有安乐'的说法不能成立安乐存在，如同恶奴食芝麻糊和饮酒一样。
一个年轻仆人丢失了某位主人的皮鞋，之后又丢失椅子，之后又丢失马。
他流浪后被关入芝麻糊仓库，关入后习惯于食芝麻糊和饮酒。
他从那里使主人失去一千，之后又失去二千。之后对他说：'你虽做不该做之事，我仍然再三照顾，而你却一再加害，你是忘恩负义不知感恩者。'
他说：'你虽然一再犯错，却使我信任你，你才是忘恩负义不知感恩者。'
如是，诸愚者从胎儿等开始虽正在死亡却说'我们安乐'。
于此说：凡是一再死亡者非安乐，凡是恒常有病根者非健康，凡是衰败恒在面前者非富有，凡是以不正当方式积聚者非财富。
不仅仅是被不错乱执持一切时间的死主所执持者连少许安乐的机会也没有，而且由于其他无间而来的痛苦因的普遍性，于痛苦起安乐想不应理。

།འདི་ལྟར། ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་བཀྲེས་སོགས་ཀྱིས། །གནོད་པ་རྟག་ཏུ་ཡོད་འགྱུར་ན། །གནོད་བཞིན་པ་ནི་བདེའོ་ཞེས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་རིགས་མ་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ནད་ལ་སོགས པ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས།བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར་མོར་གནོད་པ་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ། མནའ་མ་ཁྱིམ་གྱི་ཚིས་དོན་དུ་གཉེར་བ་བཞིན་ནོ། །མནའ་མ་ཁ་ཅིག་གིས་ཁྱིམ་གྱི་དབང་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་སྒྱུག་མོས་ དེ་དང་དེ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བ་དང་དེ་ནས་གང་སྔར་ཆས་བདར་ལྷུར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ཞིག་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་དག་ལ་མཆོག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཅོ་བའི་རྒྱུར་བས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་ པ་ཚོལ་བས་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ།བདེ་བའི་བློ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རྐུན་པོ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ལུས་འཇོམས་ན། །དེ་འདིར་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེའོ་ཞེས། །བྱ་བར་ཇི་ལྟ་བུར་ན་ རིགས་པར་འགྱུར།།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་བདེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བ་ནི་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ནུས་པ་མེད་པས་འབྱུང་ཀུན་ལ། །ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འགལ་བ་རྣམས་ལ་བདེའོ་ཞེས། །རྣམ་ པ་ཀུན་ཏུ་མི་རིགས་སོ།།འདིར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ནི་ལུས་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ལ། ལུས་དེ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཚོགས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡང་རེ་རེ་ལ་ལུས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་འཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ནུར་ནུར་པོའི་གནས་སྐབས་ན་ས་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་གསུམ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནུར་ནུར་པོའི་འོག་ཏུ་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། སའི་ཁམས་ཀྱིས་ནི་བཟུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆུའི་ཁམས་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གོང བུའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ན་གོང་བུའི་ངོ་བོར་འགྱུར་གྱི་བྱེ་མ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནས་འཐོར་བའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མེའི་ཁམས་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ནུར་ནུར་བོ་འདྲུལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མེའི་ཁམས་ཀྱིས་སྐམ་ པས་ན་དེ་འདྲུལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རླུང་གི་ཁམས་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་ནུར་ནུར་པོ་དེ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་རེ་མེད་པར་གཞན་རྣམས་ལ་ལུས་མངོན་པར་སྒྲུབ་ པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་འཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་གནོད་པར་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སའི་ཁམས་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་འགྲོས་སྡུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ལ། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱང་སའི་ཁམས་རྣམ་པར་འཐར་ བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ནོ།།ཆུའི་ཁམས་ནི་མེའི་ཁམས་ལ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། མེའི་ཁམས་ཀྱང་ཆུའི་ཁམས་བསྐམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ལ། འགལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ལུས་གཅིག་ལ་སྡུག་ བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བདེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པས་ལུས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་ཞིག་སྟེ། ཐག་པ་གཅིག་གིས་བཅིངས་པའི་སྲོག་ཆགས་དྲུག་དང་། ཆུང་མ་བཞིས་བསྡུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ།

如是，有情众生若常为饥饿等所害，说此害为乐，于一切情况皆不应理。
痛苦之因即身体所受之害，饥饿、干渴、寒冷、炎热、疾病等常相随之害，如何能成为快乐，就如同新媳妇为了家庭权力而追求一般。
有些新媳妇追求家中权力，婆婆使其做这做那，从此专注于打扮，无论做事与否都极为痛苦。
如是世间亦因饥渴等苦之对治，寻求饮食等而常受苦，认为是乐实为颠倒。
此处所说：如同盗贼般国王之人，若恒常摧毁身体诸苦，此处诸圣者说为乐，如何能成为应理？
此处有人说：虽然乐无自性，然而快乐是从聚合而有。
解释道：无力故一切界，名为聚合而生，于诸相违说为乐，一切情况皆不应理。
此处乐与苦皆依赖于身，此身亦从地等大种聚合而生。大种各自皆无成就身体之力故而聚合。
如是，若在羯罗蓝位无地大，则彼时三大种不能执持，因此羯罗蓝将下坠，然而地界执持。
若无水界，则彼时不成团块，然因水界摄持而成团块，不似沙子般成为微尘分散状。
若无火界，则彼时羯罗蓝将腐烂，然因火界干燥故不腐烂。
若无风界，则羯罗蓝不能增长、广大、扩展，然因风界而得增长。
如是，缺一则余者无成就身体之力，故一切界聚合。
彼等大种互相损害，如是：地界阻碍风界之行动，风界亦致力于分散地界。
水界为损害火界，火界亦极力使水界干涸。
如是此等大种互相违逆，相违者于一身中是苦之因，无有安乐之机会，故身唯是痛苦自性，如同一绳系缚六生物，及为四妻所困而痛苦一般。

།ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་འགལ་ཞིང་སྤྱོད་ ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཐག་པ་གཅིག་ལ་བཏགས་པ་རྟ་དང་།ཅེ་སྤྱང་དང་། སྦྲུལ་དང་། འདབ་ཆགས་དང་། རི་དྭགས་དང་། ཆུ་སྲིན་བྱིས་པ་གསོད་རྣམས་ལ་ཚོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་འགལ་བས་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་མེད་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །འདིར་བཤད་པ། འགལ་བ་ཁང་པ་གཅིག་ གནས་རྣམས།།བདེ་བར་མི་འགྱུར་ཇི་འདྲ་བ། །དེ་འདྲ་ཚོགས་ཀྱང་འགལ་བ་ཡི་། །འབྱུང་བ་རྣམས་ལའང་བདེ་ཡོད་མིན། །ཇི་ལྟར་ཆུང་མ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་བཞི་ལས་དེར་གཅིག་ནི་རྟག་ཏུ་ཁེངས་པ་ཞིག་གོ། །གཞན་ཞིག་ནི་རྟག་ཏུ་དུབ་ཞིག་གོ། །གཞན་ནི་རྟག་ཏུ་ཁྲོ་བ་ཞིག་ གོ།།བཞི་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སྨྱོ་བ་ཞིག་སྟེ། དེ་དག་བདག་པོས་སྦྱར་བ་ལས་ལུས་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ལ་འཕྲོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པས་རིམ་གྲོ་ཡང་དག་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་ཁམས་བཞི་ལ་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད། །འདིར་སྨྲས་པ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འགལ་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་བཅོ་བ་ཡོད་དེ་དེ་ལས་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། །གྲང་སོགས་རྣམས་ལ་ཕྱིར་འཆོ་བ། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །བརླག་བཞིན པ་ནི་བདེའོ་ཞེས།།རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིགས་མ་ཡིན། །འདིར་སྐྱེས་བུ་འདི་གྲང་བའི་ཚེ་གྲང་བའི་འཇིགས་པ་ལས་འབྲོས་པ་ན་དེའི་གཉེན་པོ། དྲོ་བའི་ནུས་པ་ཅན་བགོ་བ་དང་གདིང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྟེན་ལ། ཚ་བའི་ཚེ་ནི་གཉེན་པོ་བསིལ་བའི་ནུས་པ་ཅན་ཙན་དན་ དང་པུ་ཤེལ་ཙེ་དང་།པྲི་ཡང་ཀུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་རོ། །གང་ཞིག་གྲང་བ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པ་དེ་ནི་འཇིགས་པ་དེས་བཅོམ་བཞིན་པ་ན་དེའི་འཇིགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ཀུན་ནས་བརྟེན་གྱི། བདེ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། གལ་ ཏེ་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་ནི།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡང་བདེ་བ་དག་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་ལ་བདེ་བའི་བློར་འགྱུར་ཏ་རེ། ཞགས་པ་དང་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་བདས་ པའི་རྐུན་པོའི་ཚོགས་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞགས་པ་དང་དབྱུག་པ་ཅན་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་བདས་པའི་རྐུན་པོའི་ཚོགས་བདག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་དང་། དེར་རྒྱུག་པ་ན་བདེ་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཙེས་པ་ཡང་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་ལ།རྒྱུག་པ་ན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། རྐུན་པོ་འབྲོས་ལྟར་རྟག་འཇིགས་ཤིང་། །གྲང་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པས། །དེ་དང་དེར་ནི་རྒྱུག་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལྟ་ག་ལ་བདེ། ། འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་ལྷ་སྦྱིན་བདེ་བར་ཉལ་ལོ། །འདུག་གོ། །འགྲེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདིར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ན་བདེ་བའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་ལས་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འབད་རྩོལ་མེད་པ་སྤྱོད་པ་ཞེས། །བྱ་འགའ་འང་ས་སྟེང་ཡོད་མིན ན།།ལས་བྱེད་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་མི་རིགས་སོ། །ས་སྟེང་ན་འབད་པ་མེད་པར་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ལ། གང་གི་ཚེ་འདི་ཉམ་ཆུང་བར་འགྱུར་ཞིང་འབད་རྩོལ་མེད་ལ་རང་གི་ལག་པ་ཡང་འདེགས་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་ འདེགས་ཤིང་།གང་གི་ཚེ་ན་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཉལ་བ་དང་བརྐྱང་བ་དང་བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་ཤེས་པ་དེས་ན་དེ་རྣམས་བདེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཉིན་རེ་ཞིང་ལངས་ཤིང་ལངས་ཏེ་ལུས་འཚོ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལས་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་བྱེད་ ཀྱི།བདེ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལས་བྱེད་པ་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཁན་པོ་ལྔས་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་བཞིན་ནོ།

就像互相对立且活动范围不同的马、狼、蛇、飞禽、野兽、鳄鱼和杀婴鬼等被系在同一根绳子上，虽然聚在一起但由于相互对立而不会有安乐，这就是同样的道理。这里说道：互相对立的众生住在同一屋中，就像不会安乐一样，同样的，虽然聚集但互相对立的诸大种也不会有安乐。
就像四个互不和睦的妻子，其中一个总是傲慢，另一个总是疲惫，另一个总是愤怒，第四个总是疯癫。她们被主人安排在一起时，无法适当地完成身体的侍奉工作，由于互不和睦也不能正确地进行侍奉。同样地，由于与业相应，四大种怎么会有安乐呢？
这里有人说：虽然诸大种互相对立，但是因此有对治，由此而得安乐。这是不合理的，为什么呢？对于寒冷等的对治，若不是永恒存在，说正在毁坏的是安乐，这在任何情况下都是不合理的。
在此，当人感到寒冷时，为了逃避寒冷的恐惧，就依靠具有暖性的衣服和垫子等对治品。在炎热时，则依靠具有清凉性的檀香、水晶、青木香等对治品，如是广说。
当某人被寒冷等所损害时，在被这些恐惧所摧毁时，为了要断除这些恐惧而依靠对治品，而不是为了安乐。如果这些本性是安乐的因，那么在任何时候都应该产生安乐，但事实并非如此。因此，你对苦的对治生起安乐的想法，就像被持绳持棒者追赶的盗贼群一样。
就像被有力的持绳持棒者追赶的盗贼群，为了保护自己而到处奔逃时并不安乐。同样地，被痛苦所逼迫的世间，对暖等痛苦的对治品到处奔走时也不具有安乐。这里说道：如同盗贼逃跑般常常恐惧，因为害怕寒冷等痛苦，而到处奔走的这个世间，怎么会有安乐呢？
这里有人说：因为在世间有'天授安乐地睡眠'、'安坐'、'安行'等说法，所以从有安乐的名言可知有安乐。解释道：地上若无任何无勤劳的行为，说做事是安乐，在任何情况下都不合理。
在地上未见到无勤劳的睡眠等行为，当此人变得虚弱，无力且连自己的手都举不起来时，就由他人扶起。当有力气时，对于睡眠、伸展、屈曲等行为不知是苦，因此认为这些是安乐。
因为此人每天起身后为了维持生命而做各种工作，而不是为了安乐，所以做事并非安乐，就像被五位师长折磨的王子一样。

།ཇི་ལྟར་བརྡ་སྤྲོད་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། ནོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། འཕོང་དང་ས་འཛིན་བསླབ་པའི་ཕྱིར་ མཁན་པོ་ལྔ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་རྟག་ཏུ་སྡུག་པ་ཁོ་ན་སྟེ།གལ་ཏེ་གཅིག་གིས་བཏང་ན་ནི་གཉིས་པས་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་རྐུན་པོ་གཤེད་མ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྡུག་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་བཤད་པ། ལུས་འཚོའི་དོན་དུ་བྱ་བ་ལ། །རྟག་ཏུ་འབད་པར་རབ་ཞུགས་ཤིང་། །ལས་བྱེད་ལྟ་བུར་ལུས་འབངས་ལ། །བདེ་བ་དེ་ཀོ་ག་ལ་ཡོད། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་པོའི་དོན་གྱི་བདེ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་དོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དང་གཞན་དུ་བདག་ཉིད་ནི། །རྟག་ཏུ་སྡིག་ལས་བསྲུང་བར་བྱ། །ངན་འགྲོ་ཡོད་ན་བདེའོ་ཞེས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིགས་མ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་བརྐམ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དབང་པོའི་དོན་གྱི་ བདེ་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་ལས་དག་བྱེད་ཅིང་།འདི་དང་འཕོས་པར་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གསོད་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་། བསྡམ་པ་དང་། བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་མཁས་པ་བདག་བདེ་བར་འདོད་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ ཕ་རོལ་ཏུ་སྡིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྟག་ཏུ་བདག་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་ངན་འགྲོ་ཡོད་བཞིན་དུ་འགའ་ཡང་བདེའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་ཏེ།མ་ཚོར་བར་འཇུག་པའི་དགྲ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ ལྟར་འདི་ནི་སུ་ཞིག་གམ་གང་ན་ཞེས་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པར་འཇུག་པའི་དགྲ་ལས་རྟག་ཏུ་འཇིགས་པ་འབྱུང་བ་ལྟར།དེ་བཞིན་གང་དུའམ་ནམ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མི་ཤེས་པས་སྡིག་པ་དང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་འཇིགས་དང་། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི། །འཇིགས་པས་བདག་རྟག་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །དེ་ལ་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད། །འདིར་སྐྱེས་བུ་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་ནས་རྟ་དང་གླང་པོ་དང་ཤིང་རྟའི བཞོན་པ་དག་ལ་ཞོན་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ན་བདེ་བ་མེད་ན་ནི་དེ་དག་དེ་ལ་མི་ཞོན་པ་ཞིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཞོན་པ་སོགས་ལ་མི་རྣམས་ཀྱི། །བདེ་བ་རྟག་ཏུ་ཡོད་མིན་ཏེ། །དང་པོར་གང་ལ་རྩོམ་མེད་པ། །དེ་ལ་མཐར་འཕེལ་ག་ ལ་ཡོད།།བཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ཡོད་ན་ནི་མཐར་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་ལ་མཐར་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྡུག་བསྔལ་རྩོམ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ དང་པོ་ཁོ་ནར་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཕྲ་བའི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་ཕྱིས་དེ་འཕེལ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མར་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནར་འབྱུང་གི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། བཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བླུན་པོ་ཁུར་སྐྱ་ཕྱེད་ཀྱིས་འགྲངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་ཞིག་ཐ་མའི་ཁུར་སྐྱ་ཕྱེད་འཕྲོ་བཀྲེས་པ་སེལ་བའི་རྒྱུར་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་མཁས་པ་རྣམས་བཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ། བཞོན་པ་དང་། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད ལམ་དག་ལ་ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་སེམས་སོ།

正如为了学习语法、逻辑、财富论、射箭和地理，王子常与五位老师相伴。如果一位放开，另一位就会接手。同样，凡夫众生也常与五个盗贼杀手——五蕴相伴而造业，因此常有痛苦。
此处说道：为了养护身体，常常勤奋努力，身体如同仆从般为业所役使，哪里会有快乐？
有人说：因为为了世间感官之乐而经历种种痛苦，所以也有快乐。
对此解释道：此世他世中，应当常护持自己远离罪业。若说有恶趣尚有乐，这在任何情况下都是不合理的。
因为贪著境界的众生为了感官之乐而造作罪业，此世他世中因此而感受杀戮、束缚、禁锢、殴打等痛苦。智者希求安乐，应当在此世他世中常护持自己远离罪业所生之苦。因此，当有恶趣存在时，说有快乐是完全不合理的，就像潜伏的敌人一样。
如同对于不知是谁、在何处的潜伏敌人常生恐惧一样，因为不知何时何处会堕落，所以应当常护持自己远离罪业和地狱等。
此处说道：因为此世间的恐惧以及他世间的恐惧，应当常护持自己，这其中哪有快乐？
此处，那些追求快乐的人们发现用两脚行走是痛苦的，于是骑乘马、象、车等。若其中无乐，他们就不会骑乘。因此也有快乐，他们如是说。
对此解释道：人们在乘骑等事上，并非常有快乐。最初若无苦的开始，后来怎会增长？
乘骑等事上并无快乐。若有快乐，最后就不会成为痛苦。凡是最后可见痛苦的，其最初就有痛苦的开始。若最初没有微细的痛苦，后来也不会增长成为痛苦。
因为最初和最后都是痛苦而非快乐，所以乘骑等事上无有快乐，就像愚人以半升糠充饥一样。
如同愚人认为最后剩下的半升糠能够止饿一样，无知者也如是认为乘骑、饮食、睡眠等威仪最后会成为痛苦。

།འདིར་བཤད་པ། བཞོན་པ་སོགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས། །གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་བདེ་ཡོད་ན། །མཐར་དེ་སྡུག་བསྔལ་མི་འགྱུར་ཏེ། །རང་བཞིན་རྣམ་པར་འཇིག་མི་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ རྒྱུ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ནི་ཡོད་དེ།གལ་ཏེ་དེ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་འཆོས་པ་མི་བྱེད་པ་ཞིག་ན་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གསེར་གྱི་སྣོད་དུ་སྐྱུགས་པ་ན། །ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་དགར་འགྱུར་ལ། །དེ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ ཕྱིར་བཅོས་ཏེ།།བདེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཕྱུག་པོ་འགའ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཕྱིར་འཆོས་པར་བྱེད་པ་ན་གསེར་གྱི་སྣོད་དུ་སྐྱུག་ཅིང་། དེར་སྐྱུགས་པ་ན་བྲན་མོ་སའི་གྱོ་མོར་སྐྱུགས་པ་མཐོང་ནས་བདག་ཉིད་དབང་ཐང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་མངོན་པར་རློམ་པ་ བསྐྱེད་ནས་བདག་ནི་ཕྱུག་པོའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ།གསེར་གྱི་སྣོད་དམ་གྱོ་མོར་སྐྱུག་པར་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལས་སྡུག་ བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་བདེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།རྟ་སྤངས་ཀྱིས་སྣུན་པ་ཟེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་རྟ་སྤངས་སྣུན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཆགས་པས་སྣུན་པ་ཟེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། མི་མཁས་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་ བཅོས་པ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་སོ།།འདིར་སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ཁུ་རུ་ཕྲག་པ་གཅིག་ནས་ཕྲག་པ་གཉིས་པར་ཁུར་སྤོ་ཞིང་དེས་འདི་ལ་བདེ་བའི་བློར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེར་བདེ་བར་མ་གྱུར་ན་ནི་དེར་མི་སྤོ་བ་ཞིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་ པར་བྱ་སྟེ།རྩོམ་པས་སྐྱེས་པ་ལྡོག་འགྱུར་ན། །སྡུག་བསྔལ་རྩོམ་ལའང་བདེ་ཅི་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པས་སྐྱེ་འཇིག་དག་།སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་སྙམ། །བདེ་བ་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་ཧ་ཅང་བསྟེན་པས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ ཅན་ནི།དེ་ལྡོག་པའི་སྲེད་པས་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་རྩོམ་ལ། དེར་ཡང་འདི་ལ་མཐར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བས་རྩོམ་པའི་དུས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་སྐྱེས་པར་རྟོགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་སྐྱེས་པ་ དེ་ཡང་སྔར་གྱི་གཡེར་པོ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་རྩོམ་པ་ན།སྔར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་པའི་སྒྲ་ནི་འཕེལ་བའི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ངག་གི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་སྐྱེས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འཇིགས་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་གནས་སྐབས་གཉི་གར་ཡང་བདེ་བ་མི་སྲིད་པར་བཤད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་རྩོམ་ལའང་བདེ་ཅི་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་རྩོམ་པ་ནི་བདེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འང་གི་སྒྲ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགག་པ་ན་ཡང་བདེ་བ་ ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ཞིག་ཁོ་ན་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་གཉི་གར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།བདེ་བར་རྟོག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཚད་མར་བྱས་ནས་འགྱུར་རོ། །འདིས་ཁུ་རུ་པའི་དཔེ་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་སྐྱེའོ།།འགག་པ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་པར་སེམས་སོ། །འདིར་བཤད་པ། བྱིས་པ་སྡུག་བསྔལ་རྩོམ་དེ་ལ། །བདེའོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་རློམ། །གལ་ཏེ་དེ་དེ་ལྟར་བདེ་ན། །དེ་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་ཉིད། །སྤའི་ཤུན་པའི་འཆིང་བས་བསྡམས་པ་བཞིན་ནོ།

这里说道：如果乘骑等事物，本性上若有些许安乐，最终就不会成为痛苦，本性就不会毁灭。
这里有人说：有因消除痛苦而产生的快乐，如果没有这种快乐，就不会去消除痛苦，但实际上人们确实在消除痛苦，因此快乐是存在的。
对此解释道：就像有人在金器中呕吐，某些人会因此而生欢喜，同样地，人们认为消除痛苦后就会快乐。
就像某个富人在调养身体时用金器呕吐，当他看到婢女在土器中呕吐时，便因自己福报圆满而生欢喜傲慢，认为自己具有富人的快乐。但无论在金器还是土器中呕吐，两者的呕吐之苦都不会有快乐。同样地，无闻凡夫也会因颠倒而认为消除这样那样的痛苦就是快乐，就像用性欲来止息性欲之苦一样。
就像有人认为可以通过性欲来止息性欲之苦而贪著行淫，同样地，愚者们将消除痛苦认作是快乐。
这里有人说：比如有人将重担从一边肩膀转移到另一边肩膀，会认为这样做很快乐，如果不觉得快乐就不会这样做，因此快乐是存在的。
对此解释道：如果因造作而生起的会消失，那么在造作痛苦时有什么快乐可言？因此圣者说生灭都是痛苦。
追求快乐而生厌倦，过度贪著境界而生大苦的人，会因为想要止息这种痛苦而开始享受快乐的对境。但这样做最终也会产生大苦，所以在开始时就已经产生了小苦。
这小苦的产生也是前面痛苦止息的因，所以在造作小苦时，前面所生的痛苦就会止息。'生起'一词表示增长的意思。因此这句话的含义是：小苦生起时大苦就会灭去。
解释在生起和灭去两个阶段都不可能有快乐：'在造作痛苦时有何快乐'，意思是在造作痛苦时根本没有任何快乐。'也'字表示在痛苦止息时也没有什么快乐，因为只是痛苦在生起和灭去，所以在两个阶段都绝对没有本性的快乐。认为有快乐只是以颠倒为量而产生的。这也解释了挑担的比喻。
正因为经过如此观察后发现丝毫没有快乐存在，所以佛世尊对迦底衍那子说：'生起时只是痛苦在生起，灭去时只是痛苦在灭去。'
这里说道：愚者对造作痛苦，妄执认为是快乐。如果那真是快乐，就不应成为痛苦。就像被芭蕉皮束缚一样。

།ཇི་ལྟར་སྤའི་ཤུན་པས་བཀྱིགས་པ་ཆར་དང་ཉི་མ་དག་གིས་འཇོམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་བཅོ་བ་བསྡུས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་རྩོམ་པས་སྡུག་བསྔལ་སྔ་མ་ལྡོག་གོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བས་བྱིབས་པས་མི་མངོན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་སྡུག བསྔལ་ནི།།བདེ་བས་གཡོགས་ལྟར་མི་མཐོང་ན། །གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་སྒྲིབ་འགྱུར་བ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །རྒྱུ་ཅིས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དེ་མི་མཐོང་། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེས་ གཡོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་རིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་སྡུག་བསྔལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བས་སྡུག་བསྔལ་བསྒྲིབས་ སོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ།ཁྲོན་པའི་ཕྱེད་དུ་ལྷུང་བ་སྦྲང་རྩི་མྱངས་པས་རྟོན་པ་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་རོར་ཞུགས་པའི་བྱ་རོག་ཆུ་བོ་ཆེན་པོས་བདས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འབྲོག་ཏུ་གླང་པོ་ཆེས་བདས་པས་ཁྲོན་པ་རྙིང་པར་ལྷུང་ཞིང་ལམ་ཕྱེད་དུ་རྩཝ་དཱུར་བའི་རྩ་བ་བྱི་བས་ཟ་བཞིན་པ་ལ་འཇུས་ པས་ཐོགས་པ་འོག་ནས་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་ཨརྫ་ཀ་རས་བསྙགས་པ་ངོས་ནས་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོས་བསྙེགས་པ།སྟེང་ནས་སྦྲང་རྩིའི་ཐིགས་པ་བབས་པ་མྱངས་པས་རྟོན་པ་ཞིག་བདག་ཉིད་བདེ་བར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་འཁོར་བའི་དགོན་པར་འཆི་བའི་གླང་ཆེན་ གྱིས་བདས་པས་རྒ་བའི་ཁྲོན་པར་ལྷུང་ཞིང་མིའི་ལམ་ཕྱེད་དུ།དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྩཝ་དཱུར་བའི་རྩ་བ་ལ་འཇུས་པས་ཐོགས་པ་། འོག་ནས་ངན་སོང་གི་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་ཨརྫ་ཀ་རས་བསྙགས་པ། ངོས་ནས་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ལྟོ་འཕྱེས་མངོན་པར་བསྙགས་པ། ཚེའི་རྩཝ་དཱུར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བྱི་བས་ཟ་བཞིན་པ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ། འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྦྲང་རྩིའི་ཐིགས་པ་ལྷུང་བ་རོ་མྱངས་པས་སེམས་རྟོན་པ་ཡང་བདག་ཉིད་བདེ་བར་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་བྱ་རོག་ཞིག་གླང་པོ་ཆེའི ཐེད་དུ་ཞུགས་པ་དང་།ལྷས་ཆར་ཕབ་པས་ཐེད་དེ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོས་གཡེངས་ཤིང་། དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཤི་བར་གྱུར་ལ། མནོག་ཆུང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡུལ་གྱི་བདེ་བའི་རོ་མྱང་བའི་ཐེད་དུ་ཞུགས་ཤིང་། དེའི་ཉེས་དམིགས་མ་མཐོང་ བ་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་གང་དེར་། །འགྱུར་ན་དེ་སྡུག་བསྔལ་འགེབས་ན། །དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གང་མེད་པ། །དེ་ཡིས་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་སྒྲིབ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་འདིར་ཉེ་བར་བསྟན་པས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཉི་ཚན་དྲོའོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་སྡུག་ཆགས་བྲལ་མེད་དོ་ཞེས། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསྟན་བྱ་དེས། །ངེས་པར་དེ་བཞིན གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་།།གཏི་མུག་ཀུན་གྱི་ཐ་མར་གསུངས། །འདིར་བསྟན་པར་མི་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་གཏི་མུག་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་རྟོག་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་ལུས་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་སོ།

就像香蕉皮的包裹被雨水和阳光所摧毁一样，集聚的痛苦也会被其他新生的痛苦所消除。在此有人说：即使痛苦是自性存在的，但也会被快乐所遮蔽而不显现。对此解释道：凡夫的痛苦，如被快乐所遮蔽而不见，但能遮蔽痛苦的，所谓快乐实际并不存在。
为什么这些凡夫不见痛苦？如果有所谓自性成立的快乐存在，那么说它能遮蔽痛苦使其不显现是合理的，但是当详细观察时，所谓的快乐丝毫也不存在，那么如何能用不存在的东西来遮蔽痛苦呢？因此说快乐能遮蔽痛苦是不合理的，就像掉入井中尝到蜂蜜而感到满足，或如进入大象尸体的乌鸦被大河冲走一样。
就像在旷野中被大象追赶掉入古井，在半路抓住老鼠正在啃食的草根而停住，下面有大蛇阿迦拉在追逐，旁边有大蜘蛛在逼近，上面滴落蜂蜜，尝到后感到满足的人误以为自己快乐一样。凡夫在轮回旷野中被死亡大象追赶掉入衰老之井，在人生半途中抓住十善业道的草根而停住，下面有恶趣大蛇阿迦拉追逐，旁边有不善分别念烦恼的蜘蛛逼近，寿命草根正被业报老鼠啃食，对可意境生起贪欲的蜂蜜滴落，心生满足也误以为自己快乐，实际上丝毫快乐也不存在。
又如一只乌鸦进入大象尸体，天降大雨使尸体被大河冲走，乌鸦也因此丧生。同样地，凡夫进入感官快乐的尸体，不见其过患，也将在轮回大海中丧生。在此说道：若有自性存在者，则能遮蔽痛苦，但自性本不存在，如何能遮蔽痛苦？
在此有人说：如果痛苦是自性成立的，那么在此显示有什么用处呢？就像说太阳是热的这样的显示是不恰当的。对此解释道：对你说'无离贪'，是为了教导凡夫，因此如来说这是愚痴的究竟。
这里并非不应显示，因为虽然此身是痛苦的自性，但由于愚痴，凡夫不能如实了知其本性，因此必须显示：'你对于具有痛苦自性的身体并未离贪'。

།གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ཉིད་ལ་གནས་བཞིན་དུ་ཡང་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། ཆེ་ཞེ་འདི་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། གང་འདི་ མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།བོང་མཇུག་ནས་འཛིན་པ་བཟློག་པ་བཞིན་ནོ། །གླ་བྲན་ཁ་ཅིག་གིས་གླ་བླངས་ཏེ་ལས་ཕྱེད་བྱས་ནས་བོར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་མས་གང་འཛིན་པ་དེ་ལེགས་པར་འཛིན་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་བོང་མཇུག་ ནས་གཟུང་ལ།དེས་བརྡེགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་ལ་ལེགས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་མི་གཏོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡིད་བྱུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྐྱེ་བོ་གཏི་མུག་གིས་གཟུང་བ་ལ་སློབ་པར་མཛད་དོ། །འདིར་སྨྲས་ པ།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ལུས་མི་རྟག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ལ་བདེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་ངེས་པར་གནོད། །གང་ལ་གནོད་ཡོད་དེ་བདེ་མིན། །དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་གང་ཡིན་དེ། །ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱར་འགྱུར། །གདོན་ མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པས་གནོད་པར་བྱ་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་ནི་གནོད་པར་འགྱུར་ལ།གང་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཅུང་ཟད་མི་རྟག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།ལན་ཚྭའི་བྱུང་ཁུངས་སུ་ལྷུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལན་ཚྭའི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གང་ལྷུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ལན་ཚྭ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ནའོ། །འདིར་ འགྱུར་ཏེ།གང་ཕྱིར་འདུས་བྱས་གང་དེ་ཀུན། །མི་རྟག་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་གནོད་པ། །དེ་ཕྱིར་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནར་འགྱུར། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་བའི་དགོན་པ་སེལ་བར་མཁས་པའི་ཐབས་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པ་དག་ལ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ རྒྱུ་ཅན།གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱངས་པ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ཉིད་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །རྒ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་ པ་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པས་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་ བཅོས་ལས་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང་། །ལྟ་གནས་སྲིད་པའང་དེ་དག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཅིའི་རིགས་མ་ལུས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ དང་།ཡིད་འོང་ཡིད་དུ་མི་འོང་དང་། །དེ་ལས་གཞན་ཟག་མེད་རྣམས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བས་སོ།

因为虽然住于真实中却不见真实，所以世尊说道：'这是诸障中最胜障，即是无明障。'如同抓住驴尾的比喻。有一个雇工收了工钱后做了一半工作就逃走了。对此，主人说：'你要好好抓住所抓之物。'后来他抓住驴尾时，即使被打也说：'要好好抓住一切'而不放手。同样，世尊也教导被愚痴所执的众生要厌离痛苦。
于此有人说：'虽然如此身体是无常的，但是也有快乐存在。'对此解释道：'无常必有损，有损非是乐，是故凡无常，一切皆苦也。'必定会被无常所损害的无常事物必定会受到损害，凡是有损害的就不是快乐，因此凡是无常的一切都是痛苦的，因为痛苦的特征就是损害，如同掉入盐池中一样。如同任何掉入盐池中的东西都会变咸一样，凡是无常的一切都必定是痛苦的，所以诸行都是以苦为自性。
于此偈曰：'由于诸有为，皆为无常损，是故一切行，唯是纯苦也。'为了通达生老病死等轮回旷野，善巧方便生起离欲，此论中圣天论师为了使所化众生厌离如虚空般无边际的三界轮回诸生，以及为了安立于以大悲为因的无上正等正觉心，以不二智慧清净，如实引用世尊语言：'生是苦，老是苦，爱别离是苦，怨憎会是苦，所求不得亦是苦，简言之，五取蕴是苦。'同样也说：'比丘们，这也是刹那性的。'同样，导师在阿毗达磨论中也说：'五取蕴是苦。'又说：'苦集及世间，见处及有亦是彼。'又说：'具足三苦性，诸类皆是苦。'又说：'可意不可意，及彼余无漏。'

།དེ་ལྟར་ན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བཤད་པས། ཡིད་སྐྲག་ཅིང་གྲོལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་ཡུན་རིང་མོར་འཁོར་བར་འཁོར་བ་རྣམས་ལ།གང་ཕའམ། མའམ། བུའམ། བུ་མོའམ། ཉེ་དུའམ། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་གང་ཡང་རུང་བའི་གནས་དང་འདྲ་བར་མི་སྨྲ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གསུངས་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རིག་པར་བྱས་ནས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་སྡུག་བསྔལ་དང་རོ་གཅིག་པ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་སྲིན་དང་ཆུ་སྲིན་ཛ་ཤ་དང་། ཆུ་གླང་དང་། ཆུ་སྲིན་ཀུཾ་བྷི་རའི་ འབྱུང་གནས།དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཀློང་འཁོར་རྔ་བོ་ཆེའི་སྦུབས་འདྲ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་གིས་དཀྲུགས་པ་ལས། འཁོར་བ་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་འགྲོ་བགྱི་ཞིང་ མགོན་མེད་པ་མཐའ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱི་གཟིངས་ཀྱིས་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། ལ་ལའི་སློབ་མར་འགྱུར་བ་སྟེ། །ལ་ལ་ཡི་ནི་བླ་མར་འགྱུར། །ཐབས་རིག་སྣ་ཚོགས་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས། །མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་ རྟོགས་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཉིད་ལས་འཆད་པ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཁམས་གསུམ་པོ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མཐའ་ཡས་པར་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་བསམ་གཏན་དང་ ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འཚམ་པ།དགེ་ལེགས་ཡངས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པའི་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་དེ་དང་དེ་བྱེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་ སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ལ།འཁོར་བའོ་ཅོག་གི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ལ་སྐྱོ་ཞིང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་འདི་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉིན་མཚན་ཕྱད་པར་སྦྱོར་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་ཀྱང་།།མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་ངེས་པར་འདོད། །འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད། །ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ནི་སྙིང་རྗེས་འཇིག་རྟེན་སྡུག་།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ ཡུན་རིང་གནས།།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་སྟོང་པར་ཤེས། །ཤེས་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་ང་མི་འགྲོགས། །ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་འདི་ ན་མྱ་ངན་འདས་པར་གནས།།ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་མཐའ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཏམ་གྱིས་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཁོར་བའི་བཙོན་རའི་ཚོགས་ལ་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་སློབ་དཔོན་ འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས།མི་རྟག་པ་ལ་ངེས་པར་གནོད། །གང་ལ་གནོད་ཡོད་དེ་བདེ་མིན། །དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་གང་ཡིན་དེ། །ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདེ་བ་རྟོག་པའི་དབང་གྱུར་ཅིང་། །རྟོག་པ་སྡུག་བསྔལ་དབང་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་ ལ་སྡུག་བསྔལ་ལས།།ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ལྡན་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

如是宣说轮回过患，为使畏惧而欲解脱者决定趣入大乘，世尊对长久流转轮回的比丘们说道：'凡是父亲、母亲、儿子、女儿、亲属或任何血缘亲眷，没有任何一个有情不曾在有情界中做过这些亲属。'
诸菩萨也了知世尊此语，轮回大海与痛苦无异，是生老病死等摩羯鱼、鲨鱼、水牛、鳄鱼的生处，是地狱、饿鬼、旁生、阎魔世界投生的漩涡，如同百次搅动的巨鼓内部。为了以大乘法船度脱从无始轮回以来曾为父母等亲眷的一切无依众生，堪为供养。
如是：'有时成为弟子，有时成为上师，以种种善巧方便，令未觉悟众生得以觉悟。'等等，当从此处广说。
菩萨于三界——欲界、色界、无色界的无量百种有中，修习与禅定、三昧相应、能生安乐的事业，精通广大无垢善法资粮，为令一切众生获得安乐，为求人天解脱圆满功德，将此回向一切众生。
厌离一切轮回苦，欲求解脱，为断尽彼等一切痛苦，日夜精进。如《圣宝鬘论》云：'如是菩萨亦见已，决定欲求菩提果，然彼以大悲心故，直至菩提结生有。'又云：'彼无身体之痛苦，岂有意识之痛苦，以悲悯世间苦故，是故长久而安住。'
如是《圣三昧王经》亦云：'以智慧知蕴空性，知已不与烦恼俱，仅以世俗而行持，住于世间即涅槃。'
是故，为令所化众生对三界一切生死痛苦的消息生起厌离轮回牢狱之心，对于具有生等痛苦者，圣者龙树说道：'无常必受损，有损非安乐，是故诸无常，一切皆是苦。'又云：'乐依分别力，分别依苦力，是故一切中，无有强于苦。'等如是宣说。

།དེའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་དང་། གྲུབ་པ་དང་། རིག་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཀྱི་འགྲོ་བ་དག་།དེ་དག་གི་རྟོགས་ པ་ཚད་མ་ཉིད་ལས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མ་རིག་པའི་མུན་པས་བློའི་མིག་ལྡོངས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་བདེ་བ་དང་།ཡིད་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་ དེ།རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པའི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་འདི་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་གི་ལྟར་ན་རྫས་སྐྱེ་བ། །དེ་ལ་ཆད་ལྟ་སོགས་འགྱུར་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཐའ་མི་ལྡན་པའང་དེ་ལ་འགལ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་རྫས་དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་མེས་ཚིག་པ་ལས་མྱུ་གུ་དག འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་ཅིང་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་རྟོག་ལོག་པའི་དྲ་བའི་ཕྲེང་བའི་འཇོ་བག་གིས་དགའ་བར་བྱ་བ་རྣམས་འབྱུང་བར་ངེས་ པར་བྱའོ།།མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་སྤྲུལ་པ་དང་། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཆུ་ཟླ་དང་། །ཁུག་རྣ་ནང་གི་བྲག་ཅ་དང་། །སྨིག་རྒྱུ་སྤྲིན་དང་སྲིད་པ་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་ལས་ན། །གང་གིས་ན་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་འདི་སྐད་དུ་རེ་ཞིག་བདེ་བ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དེ་ལ་འདི་དྲི་ བར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་བ།སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་དེ་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་སེལ་བར་ཞུགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་བྲལ་བ། རྫས་ སུ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་སྨྲ་བ་འདི་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་བབ་ཅོལ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བློའི་ཆོས་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དབང་པོ་ཡིས་ནི་དམིགས་གྱུར་པ། །འདས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ། །ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་ནས་རྟོགས་ པས་ན།།བདེའོ་སྙམ་དུ་རློམ་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོག་པ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རི་གནས་གདུལ་བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པའི་འབྱུང་གནས་ཁམས་གསུམ་པོ་མཐའ་ དག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིར་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱུར་པ་ཞི་བའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་བདེན་ལས་ཉམས། །དེ་ལས་ཉམས་པས་ཐར་པ་གྲུབ་ཡོད་མིན། །ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང་། །དོན་དམ་བདེན་པ་ ཐབས་བྱུང་གྱུར་པ་དང་།།དེ་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་གང་གིས་མི་ཤེས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལོག་པས་ལམ་ངན་ཞུགས། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཅི་སྟེ་དབང་པོ་ལྔའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཚོར་བ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ ན།འོ་ན་ནི་གང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་བདེ་བ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་དང་། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་རྫས་སུ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་འདོད་ན། འདི་ནི་ཁྱེད་ཅག་གི་འདོད་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ ལྟར་དངོས་པོ་གང་ཞིག་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདུན་ན་གནས་པའི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་ཟློས་གར་བཞིན་ནོ།

因此，诸天、人、非天、紧那罗、饿鬼、成就者、持明者等处所的众生，他们的证悟是量，而凡夫异生为无明黑暗所蒙蔽慧眼者，离开自性而非真实的颠倒分别所成立的乐和悦意，其自性是非有，如同梦中所欲境受用的乐和悦意。
因此，三界中乐等事物实有怎么会生起呢？如说：'若谁许实生，彼成断见等，世间有边际，无边际亦违。'
若彼实法生已即灭，则成断灭，如种子被火烧后芽不生起等。
因此，应当确知从因缘所生的内外诸法，虽有差别但皆空无实有之性，非实有性，仅由邪分别网的串习而生起喜乐。
'如旋火轮幻化梦，如水月空谷响，如阳焰云及有，皆同'此经说。
因此，世亲论师说：'且对于诽谤乐者当如是问'等，怎么会是圣天论师说彼为实有自性呢？
因此，除遣有无二边执著，远离无二法胜解，说实有自性者极为荒谬，因为错解甚深广大的无二智法性。
因此说：'根所缘，过去境相中，意所缘了知，执为乐想起。'
因为仅从邪分别生起，因为生已即灭，乐即是苦，应知住山者应远离三界一切苦之根源。
此中龙树足道：'外道无寂静方便，彼离世俗谛，离彼不得解脱，世俗谛为方便，胜义谛所生，不知彼二分别者，邪分别入恶道。'
若谓五根所缘境随顺的不悦意受是苦，是损害性的，那么非损害性的，增长有根身大种的乐有自性，及意生乐实有，此仅是你们的妄执，因为若法以自性有，则不生，再生无义，如前住瓶、氆氇、舞者等。

།ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་ཉིད་སྐྱེ་ན་ནི། ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བས་བདེ་བ་ཁོ་ན་ སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གཞན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ན། འདི་ནི་མཐོང་བའམ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བ་བདེ་བ་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་མ་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་བདེ་བར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མ་བརྟེན་པར་དངོས་པོ་འགར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ན་ནམ་གྱི་ཚེའང་། ། མ་བརྟེན་པར་ནི་ཡོད་ཉིད་མེད། །དེས་ན་ནམ་ཡང་གང་ཞིག་ཏུ། །རྟག་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་ལས་དང་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པའི་གནས་སུ་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། མཁས་པས་རྟེན་འབྱུང་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་འགྱུར་ཞིང་། ། མཐར་ལྟ་བ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པའང་མིན། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཤེས་ཤིང་། །རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་མ་རིག་པ་དང ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་ན།ཅི་སྟེ་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཅན་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བདེན་པ་ཅན་ཞིག་འགྱུར་གྲང་། དེ་ལ་མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་ས་བོན་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པས་དགོས་པ་ ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ།དེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་འདི་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་ཆུ་ཟླ་ལ་ སོགས་པ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྟོག་པ་འཇོམས་ཤིང་།རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐབས་མེད་ལ། ཡང་ན་བདེ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ ཚོར་བ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཐེ་ཚོམ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་སེམས་བཞིན་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དང་། འཆི་བའི་སྲིད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་བཞིན་དང་། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་བཞིན་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་འགག་ པ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཁོ་ནར་ཚོར་བ་བདེ་བ་སྐྱེ་ན།དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་གཉིས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སྲིད་པར་འགྱུར་ན། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་འདི་གཉིས་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོའི་དོན་མཐའ་དག་འབྱུང་བའི་ཚེ་ བརླག་པས་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ལ།རྒྱུ་མེད་པའི་ཉེས་པའི་དུག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ས་བོན་འགགས་དང་མ་འགགས་ལས། །མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །སྒྱུ་མ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས། །ཞེས་ བྱ་བ་དང་།ཀུན་ལ་མི་རྟག་སྨྲ་བ་རྣམས། །སངས་རྒྱས་ལམ་ལ་གནས་ནས་སུ། །དངོས་པོ་དཔྱད་དེ་རྩོད་པ་ཡིས། །གནས་པ་གང་ཡིན་དེ་རྨད་དོ། །འདི་འམ་དེའོ་ཞེས་གང་དུ། །རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མི་དམིགས་ན། །རྩོད་པ་འདི་དང་དེ་བདེན་ཞེས། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚོར་བ་བདེ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ།

如果存在性本身会生起，那就永远不会不生起，只会生起快乐，而不会随后生起其他心所产生的痛苦等，但这是既没有见到也不希望的。依靠痛苦感受也不会生起快乐感受，因为它是以自相而存在的。
如果快乐异于痛苦，就不会依靠那个痛苦，按照你的观点也会成为快乐，但是不依靠而成为任何事物是不可能的。如经中说：'任何事物在任何时候，无有不依靠而存在，因此任何时候，任何处所，都没有任何常有。'
以及世尊在《游阿耨达池经》中说：'智者了悟缘起诸法，不依止于边见，了知有因缘之法，无因缘之法性不存在。'
如果芽和诸行等事物依靠无明和种子等因缘和合而生起，是真实存在的还是非实有的真实呢？对此，芽和诸行等若是存在，种子和无明等有何用处？因为它以自性存在的自性。若是非存在的自性，则如石女儿般永远不会生起，而芽和诸行等事物如梦、如幻、如水月等，摧毁有无分别，也是依靠自己的因缘和合而生起的。
只要心中有意识的快乐感受，就没有痛苦感受的机会，要么就是快乐。在心的一刹那中不可能同时有两种感受，因为如同怀疑与决定心、离贪与贪着、死有与生有、明与暗一样互相矛盾。
如果痛苦感受灭时恰好同时生起快乐感受，则它们的生灭二者将在一刹那中同时存在，但这生灭互相矛盾的二者同时出现是不合理的，因为在一切善趣恶趣果报生起时若毁灭，对诸佛来说将成为无因过失之毒。
因此说：'种子灭与未灭时，都不会生起芽，你说一切生起，如同幻化生。'又说：'对一切说无常者，安住于佛道中，观察诸法争论，其所住真稀有。若于此或彼中，观察则不可得，此争论与彼真，何智者能宣说？'
如果快乐感受以自体实质存在而依靠痛苦生起，那么由于它是存在的，执著快乐就不会成为颠倒。

།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་པ་ལ་དངོས་པོ་གཞན དུ་འཛིན་པ་སྟེ།དཔེར་ན་གཏི་མུག་གི་དྲ་བས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་གཡོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་བཙོན་རའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁང་པ་ལ་ཆགས་ཤིང་། གཙང་བར་མངོན་པར་རློམ་པའི་མུན་པ་མཐུག་པོའི་དྲ་བས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་བསྒྲིབས་པས་ན། ན་ཆུང་མའི་ལུས་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་དུ་མའི་ འབྱུང་གནས་རྣམ་པར་བསལ་ཏེ།འདི་ནི་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱ་ཞིང་། མིག་དང་ཡིད་དུ་འཐད་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་ནས་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདེན་པའི་རྣམ་པས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་གཙང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བུད་མེད་ཆགས་པ་ཕལ་ཆེར་ནི། །བུད་མེད་གཟུགས་གཙང་སེམས་ལས་བྱུང་། །བུད་མེད་ལུས་ལ་དོན་དུ་ནི། །གཙང་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཁ་ནི་ཁ་ཆུ་རུལ་བ་དང་། །སོ་རྒྱག་མི་གཙང་སྣོད་ཡིན་ཏེ། །སྣ་ནི་རྣག་སྣབས་སྣ་ཆུའི་སྣོད། །མིག་གཉིས་མིག རྡུལ་མཆི་མའི་སྣོད།།ལྟོ་བའི་ཁོང་ནི་བཤང་གཅི་དང་། །གློ་བ་མཆིན་པའི་སྣོད་ཡིན་པར། །རྨོངས་པས་བུད་མེད་མ་མཐོང་བས། །དེ་ཡི་ལུས་ལ་ཆགས་པར་བྱེད། །ལུས་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ང་བ། །ཆགས་བྲལ་རྒྱུ་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལའང་འཇིག་རྟེན་ཆེས་ཆགས་ན། །གང་ གིས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་དཀྲི།།གཟུགས་བཟང་བ་དང་གཟུགས་ངན་ནམ། །རྒན་ནམ་ཡང་ན་གཞོན་ཡང་རུང་། །བུད་མེད་གཟུགས་ཀུན་མི་གཙང་ན། །ཁྱོད་ཆགས་ཁྱད་པར་ག་ལ་སྐྱེས་། །གལ་ཏེ་མི་གཙང་ཁ་དོག་བཟང་། །ཤིན་ཏུ་གསར་ལ་དབྱིབས་ལེགས་ ཀྱང་།།དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་འོས་ལྟར་། །བུད་མེད་གཟུགས་ལའང་དེ་དེ་བཞིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས་ན་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བློའི་མིག་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས།གཙང་བ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། དེ་ལས་གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་གཙང་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འཇུག་རྣམས་ཀྱི། །ལྡོག་པ་རྒྱུ་ལས་ག་ལ་ཞིག་།ཅེས་ བྱ་བ་འཕགས་པ་ལྷའི་གསུང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་བསལ་བར་སྣང་སྟེ།ཉི་མ་སྤྲིན་དང་བྲལ་ཞིང་ནུབ་པར་མ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བསལ་ནས་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་གོམས་ པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་གང་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བར་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་དོན་མེད་པ་ཅན་མཐོང་བ་དང་། མ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་ སྨྱོན་པ་རྟག་ཏུ་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་པར་བྱས་ནས་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དེ་ཡང་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ།དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཙང་བར་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །མ་རིག་ལྡོངས་པའི་བློ་ཅན་ རྣམས།།ནང་གི་བདག་ཏུ་གང་འདོད་པ། །རྣམ་ཤེས་དོར་བ་མུ་སྟེགས་ཀྱི། །རྨོངས་བྱེད་དེ་ནི་གང་དུ་སོང་། །གང་ཚེ་ནང་བདག་བུད་མེད་མིན། །སྐྱེས་མིན་མ་ནིང་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཚེ་མི་ཤེས་འབའ་ཞིག་ལས། །ཁྱོད་བདག་ཕོའོ་སྙམ་དུ་སེམས། །རེག་དང་མི་ལྡན་དངོས་པོ་ ལས།།བསྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་མི་སྐྱེ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བ་ལ། །སྲོག་ནི་བྱེད་པ་པོར་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དང་། བྱ་རོག་དང་། ཆུ་སྐྱར་དང་། ནེ་ཙོ་དང་། སྤྱང་ཀིའི་མགོའི་ནོར་བུ་བཞིན་ནོ།

所谓颠倒，是指对事物的真实状态产生错误的认知。例如被无明之网遮蔽智慧之眼的世间轮回牢狱之城的房屋生起贪著，被浓厚的黑暗之网遮蔽智慧之眼，对少女的身体虽是种种不净之源，却认为'这是可爱的，悦意的'，如此执著自己的分别为真实而生欢喜。因此，对瑜伽师们来说，清净是颠倒的。
正因为如此：'女人的大多数贪欲，源于认为女人身体清净的想法。实际上女人身体中，丝毫清净也不存在。口中充满腐臭唾液，牙齿是不净之器，鼻是脓涕之器，双眼是眼垢泪水之器。腹中盛满大小便，肺肝等脏器，因愚痴未见女人真实，故对其身生起贪著。身体极其臭秽，本是离贪之因，世人却深生贪著，何以能离贪欲？容貌美丑或老少，女人身体皆不净，你的贪著何从生？即使不净物色泽鲜艳，极其新鲜形状优美，既然不应贪著彼，对女人身亦复如是。'如是所说。
从如是等文中可知，女人身体本性不净，而愚凡夫因智慧眼不正确而颠倒，增益为清净，体验对境之乐，由此产生清净颠倒。正因为无有清净之因，所以'无因之事物，何从因中灭'，这句圣天所说的话显现为遣除非真实的颠倒，如同无云的太阳未曾落下一样。
瑜伽师们应当经常遣除常见颠倒，修习无常，熏习习气。如同有害不悦意是苦一样，那么主张'增长根本大种自性安乐'之说，如同常见无义，对所见未见可意果报的贪求，永远是百种无义之源的颠倒，应当了知。无常见也如同常见一样会成为颠倒，因为是它的对治，如同清净见一样。
'无明盲昧智者们，内在所执为我者，离开识蕴外道之，迷惑因何处所去。当知内我非女性，非男性亦非阉人，唯从无知分别中，汝思我是男性者。无触之物体性中，不生所谓之驱动，是故身体运动中，命我非为作者性。'等文说明外道所计我实不存在。因为无因，如同空中花、乌龟毛、乌鸦角、狐狸头上的如意宝一样。

།དེ་ལྟར་ན་ནང་གི་བདག་བདེན་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ཅིང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། དེ་ནི་འཁོར་བའི་བཙོན་རའི འཆིང་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་གཉེན་པོར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བདག་མེད་པ་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་ཡིན་ལ། གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འགལ་ཟླར་གྲུབ་པ་བདེ་བའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་གྲུབ་པོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་ཚོགས་བསལ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་བདག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། འདི་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་འདོད་པའམ་མཐོང་བ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པའི་བློ་གྲོས་མངའ་བ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ལ་འགར་ཡང་བདེ་བ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཉིད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྟོགས་ཀྱི། ཁྱེད་ཅག་དངོས་པོ་རང་བཞིན་དུ་སྨྲ་ བ་རྣམས་ཁོ་ན་བདེ་བ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཉིད་དུ་ཆེས་གསལ་བར་རྟོགས་ཏེ།གསུང་རབ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ངེས་པར་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དགེ་སློང་དག་འདས་པའི་གཟུགས་ ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་འདས་པའི་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཕྱིར་འདས་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་འདས་པའི་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའོ། ། དགེ་སློང་དག་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་མ་འོངས པའི་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའོ།།དགེ་སློང་དག་འདས་པའི་ཚོར་བ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་འདས་པའི་ཚོར་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཕྱིར་འདས་པའི་ ཚོར་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་འདས་པའི་ཚོར་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའོ།།དགེ་སློང་དག་མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དགེ་སློང་ དག་གང་གི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་སློང་དག་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པས་འདས་པའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཕྱིར་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའོ། །དགེ་སློང་དག་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ ན་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའོ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐབས་བརྒྱ་ཕྲག་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་བྱིས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟོག་པའི་ངོར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་སྟེ།གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྨན་འདོགས་པར་ མཛད་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如此，对于内在的自我实际上并不存在却视为存在的这种情况，是对不存在的事物妄加存在和常有的颠倒见，这就是轮回牢狱的束缚。
作为其对治，常见颠倒的对治即是修习无我见，凡是作为痛苦对治而成立的安乐事物，其自性不会颠倒的无我见，是对不存在的我见颠倒的对治。
因此，为了遣除四种颠倒见，对于主张事物本性真实存在的人们来说，如同我见等四种颠倒见一样成为颠倒，这并非你们所承许或所见到的。
因此，对于通达世间和出世间一切经典、具有智慧的圣天论师，从未有过丝毫诽谤安乐的说法，而你们这些主张事物自性存在的人们才是明显可见地在诽谤安乐，这是因为没有如实理解经典，也没有确定了解了义和不了义经典的自性。
复次，诸比丘，若过去色不存在，则具闻圣声闻不会对过去色生起不喜，诸比丘，正因为过去色存在，所以圣声闻对过去色不生喜。
诸比丘，若未来色不存在，则具闻圣声闻不会对未来色生起不喜，诸比丘，正因为未来色存在，所以圣声闻对未来色不生喜。
诸比丘，若过去受不存在，则具闻圣声闻不会对过去受生起不喜，诸比丘，正因为过去受存在，所以圣声闻对过去受不生喜。
诸比丘，若未来受不存在，则具闻圣声闻不会对未来受生起不喜，诸比丘，正因为未来受存在，所以圣声闻对未来受不生喜。
如是乃至，诸比丘，若过去识不存在，则具闻圣声闻不会对过去识生起不喜，诸比丘，正因为过去识存在，所以圣声闻对过去识不生喜。
诸比丘，若未来识不存在，则具闻圣声闻不会对未来识生起不喜，诸比丘，正因为未来识存在，所以圣声闻对未来识不生喜。
以上这些佛陀世尊具有百种大悲方便，宣说过去、未来等是存在的，这仅仅是随顺凡夫世间的分别心而宣说的，因为善巧于对所化众生施以药方。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལྔ་རྫས་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལུང་དང་མདོ་གཞན་དག་ལས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ནི་དེ་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་ པའི་ཕྱིར་མདུན་ན་གནས་པའི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་རེ་ལྡེ་དང་ཅོད་པན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་དེ་འདས་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་ན་ནི། དེ་ནི་རྟག་པ་འམ་འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན། རེ་ཞིག་རྟག་པ་ནི་མི་འདོད་དེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ ལ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོག་ཏུ་འབབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་ནི་དེ་མི་རིགས་སོ། ། གང་ལས་ཤེ་ན་། འགག་པ་དང་ཡོད་པ་དག་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འདི་གཉིས་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བ་འདི་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི ཕྱིར་རོ།།ཡིད་གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་དག་གམ་འཆི་བའི་སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་དག་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་མི་འདོད་དོ། །སྐད་ཅིག་ལ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་གཉིས་སྲིད་པ་ནི་མེད་དེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།འཇིག་རྟེན་ན་སཱ་ལུ་དང་ཏིལ་དང་ནས་དང་གྲོ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྡུད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། འབྲས་འབྱུང་ཆེད་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡིས་ས་བོན་ལ་སོགས་ནི། །བརྒྱ་ཕྲག་དག་གི་སྒོ་ནས་སྡུད་པར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། ། རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་འདི་རྒྱང་བསྲིངས་ཏེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་དགེ་སློང་དག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་མིང་ཙམ་ཁས་འཆེས་པ་ཙམ། ཐ་སྙད་ཙམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་དང་། མ་འོངས་པའི དུས་དང་།ནམ་མཁའ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གང་ཟག་གོ་ཞེས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་གཞན་ལས་གཟུགས་ ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ།།ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བཞིན། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་བཞིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པ་ཡི། །དགེ་སློང་ བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ལྡན་ཞིང་།།ཉིན་ནམ་གལ་ཏེ་མཚན་མོའང་རུང་། །ཤེས་བཞིན་སོ་སོར་དྲན་ལྡན་པ། །འདུ་བྱེད་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་ཡི། །གོ་འཕང་ཞི་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།

因此，如是世尊于其他经典中唯说五蕴具有实质。若过去和未来的事物本性存在，则应成为现在，因为存在之故，如同现前的瓶子、毛毯、帽子、头冠等物。
若说彼以过去的体性存在，则彼是常住还是无常？首先，不承许常住，因为会堕入外道见解，且因为非缘起故，如同驴角等不存在。对于说明显者也有两种过失降临。
若说彼以无常性存在，则不应理。为何？因为灭和有二者会成为过去和未来两时。过去和现在这二者不可能在同一时间于一事物中存在，因为灭和生二者互相矛盾。
你们也不承许一心中同时生起怀疑和决定，或死有和生有。种子和芽二者不可能同时存在，因为会成无因之过失。
世间也不会收集稻、芝麻、大麦、小麦等种子。如说：'为得果实此世间，不应以百种方式，收集诸种子等物。'
应当远离并完全断除这极为低劣的无因论。同样，世尊在其他经中对比丘说：'比丘们！此五者唯是名称承许，唯是言说，即：过去时、未来时、虚空、涅槃和补特伽罗。'如是说一切内外过去未来等事物唯是世间言说。
同样，世尊在其他经中说：'色如聚沫聚，受如水上泡，想如阳焰现，诸行如芭蕉，识则如幻事，日亲如是说。如是思维法，精进具足僧，或于昼或夜，具念及正知，将证寂静处，诸行寂灭位。'

།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་དབུ་བ་མང་ པོ་རྡོས་པ་དག་།ཆུ་བོས་ཁྱེར་བ་སྐྱེས་བུ་དེས་མཐོང་སྟེ། །དེ་ལ་བརྟགས་ན་སྙིང་པོ་ཡོང་མི་སྣང་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་ཆར་པ་ཐིགས་ཆེན་བབ་པ་ན། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་དག་ནི་ཐ་དད་འབྱུང་། །བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་མེད། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་སོ་གའི་ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་ན། །སྐྱེས་བུ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཤིང་འགྲོ་བ་ཡིས། །སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོར་མཐོང་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཡང་ཆུ་ནི་ཡོད་མེད་ན། ། སེམས་ཅན་རྨོངས་པ་དེ་ལ་འཐུང་འདོད་དེ། །མི་བདེན་ཆུ་ནི་བཏུང་བར་ཡོང་མི་ནུས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་རློན་པའི་སྡོང་པོ་ལ། །སྙིང་པོ་འདོད་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་དེ་གཤེགས་ཀྱང་། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཀུན་ན་སྙིང་པོ་མེད། །ཆོས རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས།།སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་བདེན་ པའི་ངོ་བོར་སྨྲ་བ་ལ།རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་གཙང་བ་དང་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་གཙང་བ་དང་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ན། འདི་ནི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཁས་ བླངས་ནས་།རེ་ཞིག་བདེ་བ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་འདི་ལ་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཅི་ཞིག་།གང་གནོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེ་ན། གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རང་གིས་ཁས་བླངས་ པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་བྱིས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟོགས་པ་དང་བསྟུན་པའི་དབང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སློབ་དཔོན་འདིས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། གང་གིས་ན་འདི་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་ལ་མ་རངས་ པའི་ཚིག་འདི་སྨྲ་བ།སློབ་དཔོན་ལ་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསལ་བར་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་དབང་གིས། སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་པོ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་གཙང་བ་དང་།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་རྟག་པ་དང་མི་བདེ་བ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ ཐབས་སུ་གྱུར་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ད་ནི་གཙང་བར་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་སྤང་བའི་ཐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རོས་ཚིམ་པས་བདེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་རྣམས་ཉེ་བར་བསྟེན་ པར་བྱའོ།

同样在《圣三摩地王经》中说：'如同许多泡沫被水流冲走，人见到后，观察它时毫无实质可见。应当如是了知一切法。如同大雨降下时，水上出现不同的水泡，生起后即灭，水泡不复存在。应当如是了知一切法。如同夏季正午时分，一个被口渴折磨的人行走时，见到阳焰如水聚。应当如是了知一切法。阳焰中实无水存在，愚痴众生对此想要饮用，虚妄之水终不能饮。应当如是了知一切法。如同湿润的芭蕉树干，有人为求其心材而劈开，内外遍寻都无心材。应当如是了知一切法。如同幻师变化幻相，造作马、象、车乘种种形象，其中所见皆不真实。应当如是了知一切法。'
因此，对于主张事物有真实本性者来说，如同常、乐、净、我四颠倒见一样，观无常、苦、不净、无我也成为颠倒见，但这并非我们所承许。因此，承许事物实有后，暂且诽谤乐的这种说法，应当询问：什么是苦？若说是能造成伤害的，则非伤害即成立为乐等所说的这些都不合理，因为与自己承许相违故。
如果说是随顺凡夫世间的理解，依此佛陀所说，这位论师也是如此宣说的。那么如此一来，对圣天论师不满而说此言论，未能如实了知论师对了义不了义经典的观点，也就无法完全遣除。因此，依随愚夫凡夫被无明翳障损害智慧眼的理解，诸佛世尊大悲方便善巧者们，为对治常、乐、净、我四颠倒见，宣说无常、苦、不净、无我见作为从轮回大海中解脱的方便。
此为圣天菩萨所造《四百论》中宣说断除乐颠倒见方便的第二品释。
现在依据断除净颠倒见的方便而说：于此有人说：即使如是诸行是苦的本性，然而由于受用可意境而满足其味，从而获得安乐，因此应当亲近诸境。

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡུན་ནི་ཤིན་ཏུ་རིང་པོས་ཀྱང་། །ཡུལ་ལ་མུ་ཐུག་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྨན་པ་ངན་ལྟར་ཁྱོད་ལུས་ལ། །ངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་འབྱུང་། །ཡུལ་གྱི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྐམ་པའི་ཡིད་ཅན་གང་ཞིག་།ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་ སྤྱོད་པར་བྱས་ལ།བར་དུ་ནོར་བསག་ཅིང་ཐ་མར་ཆོས་བསྟེན་ནོ་ཞེས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་རྣམས་ཚད་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་ན་ནི། ན་ཚོད་དང་པོར་འདི་རྣམས་ཟད་པར་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་སྲིད་པ་ ཞིག་ན།དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཉེ་བར་བསྟེན་པས་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་ན་ནི་གང་ཞིག་འདི་རྣམས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་བྱེད་པར་འདོད་པས། དེའི་ངལ་བ་ནི་སྨན་པ་ངན་པ་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ མངོན་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ནད་བཅོ་བ་དག་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་གསོ་དཔྱད་ཀྱི།འབད་པ་མཐར་མ་ཕྱིན་པས་ཚེགས་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་། །གཟིག་ལྤགས་བསྐོན་པའི་སྤྲེའུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཟིག་ལྤགས་ གཡོགས་པའི་སྤྲེའུ་རྟག་ཏུ་སྤྲེའུ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་སྐྱོ་བར་བྱ་བ་དེ་ལ་དུས་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཡང་འདི་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་མུ་ཐུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་བཤད་པ། གཤེར་བ་གཤེར་བས་མི་སྐེམས་ཤིང་། །ཚ་བ་ཚ་བས་ཉམས་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་འདོད་པ་ཉེར་སྤྱད་པས། །འདོད་པའི་རེ་བ་སྤོང་མི་བྱེད། །འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཆུ་དག་གིས་ངོམས་པ་ལ་སྐོམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་པ་དག་གིས ཚིམ་པ་ལ་འདོད་པ་དག་ལ་སྲེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྟེན་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ། །ས་སྲེད་ལྡོག་པ་མེད་ཇི་བཞིན། །བསྟེན་བཞིན་པ་ཡི་མི་རྣམས་ལ། །འདོད་རེ་འཕེལ་བའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ས་ཟ་བ་བསྟེན་པ་ལས་སའི་སྲེད་པ་འཕེལ་བ་ཁོ་ནར་ འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།འདོད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་འདོད་པ་དག་བསྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འདོད་པའི་རེ་བ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་འདོད་པའི་སྲེད་པ་མཐར་དབྱུང་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པ་དག་ཉེ་བར་བསྟེན་པས་ནི་ཇི་ལྟར་གོང་དུ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལས་ཆ་ རྐྱེན་སྦྱོར་བ་དང་།ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་མཁས་པ་འཐོབ་ཅིང་། རིགས་མཚུངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གསོས་བཏབ་པའི་འདོད་ཆགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་ཉེ་བར་འཕེལ་བའི་ཤུགས་ཅན་འདོད་པའི་སྲེད་པའི་ཆུ་ ཀླུང་གིས་གཡེངས་པའི་མི་ལ་ཚིམ་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ།གཉིད་ལ་སོགས་པའི་འཕེལ་བ་བཞིན་དང་། སྐོམ་པས་ཉེན་པའི་རི་དྭགས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཉིད་དང་ལེ་ལོ་དང་འཁྲིག་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འཕེལ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ ཀྱང་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་རི་དྭགས་སྐོམ་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ས་སྐམ་པོ་ཆེས་རྩུབ་པ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་ཉི་མའི་གུང་གི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཤིང་། ཆུ་ལྟར་གྱུར་པ་སྨིག་རྒྱུའི་ཀླུང་ལྟ་བུ་ཅན་མཐོང་ནས་ཆུར་འདུ་ཤེས་ཤིང་རབ་ཏུ་རྒྱུག་ལ། སྐོམ་པ་སེལ་བ་ཡང་ མི་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་དག་མ་ཤེས་ཏེ།དེའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་དག་ཡུལ་རྣམས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཚིམ་པ་ཡོད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་ པའི་གདུང་བ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།

现在要解释：即使经过极长时间，对境也无有边际，如同庸医般，你的身体徒劳无果。
对于那些贪求境界安乐受用、心想'年轻时享受欲境，中年积累财富，晚年修习佛法'的人们，应当这样说：
如果诸境有一定限量，年轻时就能获得这一切，那还有可能获得安乐。但是长期受用也无法穷尽这些境界。
既然无法穷尽，若想仅仅通过受用来达到终点，其徒劳就如同庸医因不知病相而对治疗无能，身体医疗的努力未达目的，只获得辛劳的果报一样，将成为无果。
如同披着豹皮的猴子。就像披着豹皮的猴子经常引起其他猴子的厌恶，而这种厌恶没有确定的时间和规律一样，对于受用境界也没有'到此为止就会满足'的边际。
这里说道：如同湿润不能以湿润来干燥，炽热不会因炽热而减弱，同样，受用欲望不能断除欲望的希求。
有人说：如同喝水能止渴一样，欲望得到满足就不会对欲境生起贪爱。
对此解释道：如同某些食土者，对土的贪爱永不停止，同样，正在受用的人们，欲望希求也是如此增长。
如同食土者食土而使对土的贪爱只增不减一样，对于受用欲境、依止欲境的人们，欲望的希求也只会增长，因此无法根除欲望的贪爱。
这样，通过受用欲境，如前所说，因精进而获得资具，因受用而得到熟练，并且由同类缘滋养而生起具有力量的贪欲。
因此，如此刹那刹那增长势头的欲望贪爱之河冲击的人们，怎么可能有满足？就像睡眠等的增长一样，如同被渴所逼的野兽一样。
如同睡眠、懈怠和淫欲等愈是受用就愈增长一样，烦恼也是如此。
又如口渴的野兽们在干燥粗糙、无云的正午阳光下备受煎熬，看到如水般的海市蜃楼，以为是水而奔跑，却得不到解渴一样，
对于那些不了知欲望如同海市蜃楼，执著其本性，追求诸境的人们，烦恼怎么可能止息？因为若通过受用境界而得到满足，烦恼的逼恼就会止息。

།འདིར་བཤད་པ། བུད་ཤིང་དག་གི་མེ་ལྕེ་དང་། །ཆུ་འབོག་པ་ཡི་ཀླུང་ཇི་བཞིན། །དེ་བཞིན་འདོད་པ་ཉེར་སྤྱད་པས། །མི་རྣམས་འདོད་པའི་རེ་བ་འཕེལ། །འདིར་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་ཉེ་བར་བསྟན་པ་འདིས་སྐྱེ་བོ་བུད་མེད་ཐུན་མོང་བ་ལས་བཟློག་ པར་ནུས་ཀྱི།གང་དག་གཟུགས་བཟང་ཞིང་རེག་པ་དང་ལྡན་པ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱ་བ། སྙིང་དང་མིག་ཏུ་སྡུག་པ། སྙིང་ནས་ཆགས་པའི་མིག་རས་ཀྱིས་བལྟས་པ་དག་གིས་མེ་དང་ཕྲད་པས་མར་སར་ལྟར་ཆགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་དག་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་ ལོངས་སྤྱོད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཅན་དེ་དག་ལས་བདག་གིས་ཡིད་བཟློག་པར་ཇི་ལྟར་ནུས།དེ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བུད་མེད་ཀུན་ལ་འཁྲིག་པ་ལ། །ཐ་དད་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ཞིང་། །གཟུགས་གཞན་གྱི་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ན་། །ཁྱོད་ལ་མོ་མཆོག་གིས་ཅི་བྱེད། ། རྟགས་པ་འདི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་ཁོ་ནས་ཡུལ་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་། བདག་ཉིད་དམའ་བར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ། འདི་ནི་འཐད་པ་འདིས་ཡུལ་དམའ་བར་བྱས་ཏེ་དེ་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བ ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཁོ་ན་བསྟོད་པར་རིགས་སོ།།རེ་ཞིག་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་གཙང་བའི་ཕྱོགས། དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། རང་གི་ངང་གིས་དྲི་ང་ཞིང་། རྟག་ཏུ་འཛག་པ་མི་གཙང་བའི་ལུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་གཙང་བའི་སྟོར་ཁུང་དུ་གྱུར་པ། བཤང་ ཁང་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་བླུགས་པའི་མི་གཙང་བ་ནོད་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་བཤང་དོང་ལྟར་མུན་ནག་གི་མི་གཙང་བ་དྲི་ཚབས་ཆེར་ང་བའི་སྲིན་བུའི་ཚོགས་འཁྲིག་ཆགས་པ།བཤང་ཕུང་ཅུང་ཟད་རད་ཅིང་གས་པ་ལྟར་ནང་མྱགས་ཤིང་། མྱགས་པ་དེས་བདས་པའི་པགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་ གཏུམས་པ།སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཐོབ་ཅིང་བཅོར་མེད་པ། །ལུས་ཀྱི་སྦུབས་ཀྱི་རྨ་ཐ་ཆད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྣམ་ངས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་གཉིས་མེད་པ་དེ་ལ་རང་གི་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་མ་ གཏོགས་པར་འཁྲིག་པའི་རེག་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མི་སྲིད་ལ།དེ་དག་གི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ལྟ་བའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མིག་དང་ལྡན་པ་གཟུགས་དེ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཐུང་མོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། ཐ་ན་ཁྱི་ དང་བྱ་རོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན།དངོས་པོ་ཐུན་མོང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསྐྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། བུད་མེད་ཀྱི་ཁོག་པ་ལ་བརྐམ་པ་ཁྱོད་ལ་ད་ལྟ་བུད་མེད་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ། ཅི་ཞིག་བསྐྱེད་པ་སྨྲོས་ཤིག་། ཤིག་།དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་མཆོག་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོར་བར་བྱ་སྟེ། བུད་མེད་གཟུགས་ངན་པ་དང་། གཞན་གྱི་བུད་མེད་ཀྱི་བློས་མུན་ཁུང་དུ་རང་གི་ཆུང་མ་དང་དུས་བཏབ་སྟེ་ཕྲད་པ་བཞིན་ནོ། །བུད་མེད་གཟུགས་ངན་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱིས་ཁྱོད་གཟུགས་ངན ནོ་ཞེས་སྤྱོས་ལ།དེས་ཀྱང་རྗེ་བོ་ལ་གཟུགས་ངན་ནམ་གཟུགས་བཟང་ཡང་རུང་སྟེ་འཁྲིག་པ་བསྟེན་པ་ལ་འདིར་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཞུས་ཀྱང་དེས་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེས་སྣོད་སྣ་ཚོགས་དག་ཏུ་སྲན་ཚོད་བཞག་ནས་ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་དྲངས་ པ་དང་།དེས་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ་འདི་ནི་སྲན་ཚོད་དེ། འོན་ཀྱང་སྣོད་ལྟ་བར་འོས་པ་དག་ཏུ་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་འཁྲིག་པ་ལ་ཡང་ངེས་པར་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།

这里说道：'就像柴薪的火焰，和水流的河川一样，人们享用欲望，欲望的期待就会增长。'
这里说道：暂且通过这个教导能够使人们远离普通的女人，但是对于那些形貌端正且具有触感，所有肢体都令人喜爱，令人心悦目爱，以充满爱恋的眼神注视，如同火遇到黄油一样使贪恋者的心融化，具有非凡享受的那些女人，我如何能够使自己的心远离呢？
对此，为了遮止贪恋而说：'对于所有女人的交合，没有丝毫差别，若还享用其他形貌，你对最上等的女人有何作为？'
这种分别仅仅是通过对不真实义的分别而增益为最殊胜的对境，贬低自己而产生厌离而已。依据这个道理，应当贬低对境，以离贪的方式来赞叹自己才是合理的。
首先，所有女人的不净之处，是感官微尘聚集的本性，自然具有臭味，恒常流溢不净的身体城市中的不净孔道，如同厕所般被众多人倾倒不净物，如同粪坑般黑暗中充满臭秽的虫群交配，如同稍有裂缝的粪堆般内部腐烂，外面仅以皮肤包裹，由往昔业力所得且无法改变，身体孔穴中最大的伤口。
对于具有智慧的人来说，思维其本质是获得离贪的巨大因缘，除了自心颠倒之外，不可能有差别的交合触感。她们的色相也仅仅是视觉对境，是一切具眼者共同享用的对境，乃至狗和乌鸦等也能享用，因此不应对共同事物产生执著。贪恋女人身体的你，现在说说最上等女人有什么殊胜功德？
因此应当舍弃对最上等女人的执著，就像对丑陋女人，或在黑暗中与自己妻子约会相遇一样。有一个丑陋的女人被丈夫说：'你很丑。'她回答主人说：'无论丑陋还是美丽，在行淫方面没有任何差别。'但他没有理解。
之后她把豆汤放在各种容器中，在用餐时端给那个人，他问：'这是什么？'她说：'这是豆汤，只是放在不同的容器中。'他说：'这有什么差别？'她说：'性事也确实如此。'

།ཡང་སྐྱེས་བུ་ འགའ་ཞིག་གཞན་གྱི་བུད་མེད་མཐོང་ནས་ནམ་ཞིག་ན་འདི་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྐམ་པར་གྱུར་ལ།དེར་གྲོགས་བཤེས་ཞིག་གིས་གང་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་གྱི་། འོན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་རིགས་ཀྱི་ མནའ་མ་ཞིག་གོ་ཞེས་དེ་ལ་མུན་ཁུང་དུ་རང་གི་ཆུང་མ་དང་སྤྲད་པ་དང་།དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བུད་མེད་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ེ་མ་གང་གིས་འགྲོ་འདི་སྣ་ཚོགས་ཆེར། །བསྒྲིབས་ཤིང་རྨི་འདྲའི་རེག་དེས་རྣམ་བལྟས་ལ། །ཆགས་རྨོངས་འདི་དག་གཞན་ དུ་རྒྱུག་གྱུར་པ།།འདི་ནི་མུན་པའི་རང་བཞིན་དྲ་བ་ཆེ། །བུད་མེད་མཆོག་ནི་བླུན་པོའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར། གང་ལ་གང་ཡིད་འོང་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་འཚེངས་པར་རློམ་། །ཁྱི་སོགས་རྣམས་ལའང་ཐུན་མོང་བས། །བློ་གྲོས་ངན་པ་ ཁྱོད་ཅིས་ཆགས།།གང་ཞིག་གཟུགས་ངན་ཡང་གང་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་བ་དེས་དེ་བདག་ཉིད་འཚེངས་པར་སེམས་སོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པར་འོས་པ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་འདོད་པར་བྱ་བར་འོས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། །ཆགས་པ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཁྱི་དང་བོང་བུ་དང་རྔ་མོ་དང་ཕག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། རང་རང་གི་མོ་དག་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ ཆགས་པ་ཐུན་མོང་བ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་མཁས་པས་རྒྱུ་གང་གིས་ཀྱང་དེར་འདོད་ཆགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། གནོད་སྦྱིན་རང་གི་ཆུང་མ་ལ་སྡུག་པ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་བཞིན་ནོ། །གནོད་སྦྱིན་གཉིས་རང་གི་ཆུང་མ་ལ་སྡུག་པ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བར་གྱུར་ལ། དེ་ གཉིས་ཀྱང་རྩོད་པ་ན་གང་གི་ཆུང་མ་བལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོན་པ་དང་།དེས་གང་ཞིག་གང་སྡུག་པར་གྱུར་པ་དེའི་དེ་ནི་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །འདིར་གལ་ཏེ་གཏི་མུག་འདོད་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གཟུགས་ནི་འདོད་ཆགས་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཀུན་ཀྱང་དེ་ ལ་ཆགས་འགྱུར་བས་།།དེ་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བུ་མོ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཡིད་འཕྲོག་པ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། སུ་ཞིག་དེ་རྙེད་པ་ངོ་མཚར་བ་ལྟར་རྩི་བ་ན་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་མི་བྱེད་ཅེའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ ལ་ཡན་ལག་ཀུན་མཛེས་མོ།།གལ་ཏེ་སྔར་ཀུན་ཐུན་མོང་ན། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ལ་ངོ་མཚར་ལྟར། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་འགྱུར་བ་མིན། །བུ་མོ་རྣམས་ནི་ཁྱོའི་དོན་དུ་ཡིན་ལ། ཁྱོ་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ལ་སྲིད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་འདི་འདི་ལས་ཆགས་པར་ འགྱུར་བ་དངོས་པོ་ཐུན་མོང་བ་རྙེད་པ་ལ་ངོ་མཚར་ཅི་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་ལམ་པོ་ཆེ་ན་ཡོད་པའི་ཟོང་དང་འདྲ་བ་རྙེད་པས་ཡ་མཚན་པར་མི་རིགས་ཏེ། བད་སའི་རྒྱལ་པོས་དབང་པོས་བྱིན་རྙེད་པ་བཞིན་ནོ། །བད་སའི་རྒྱལ་པོ་འཆར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་བུད་མེད་ཐུན་མོང་བ་དབང་པོས་ བྱིན་རྙེད་ནས་ངོ་མཚར་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ།།དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བུད་མེད་གཞོན་ནུ་མར་གནས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིལ་གྱིས་ཐུན་མོང་བར་འགྱུར་ལ། ཕྱིས་གཅིག་ཁོ་ནའི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་བཤད་པ། ལམ་ཆེན་ཟོང་ལྟའི་བུད་མེད་ནི། །རི་བའི་རིན་གྱིས་འདིར་རྙེད་ནས། །དེ་རྙེད་པ་ལ་མཁས་པས་འདིར། །ངོ་མཚར་སྙམ་དུ་མི་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཆགས་པར་མི་རིགས་སོ།

又有一个人见到他人的女子后，心想什么时候能与她相遇而生贪恋。一位朋友对他说：'你所追求的就是这个，但你不要对她说什么，她是一个有羞耻心的贵族媳妇。'于是在黑暗中让他与自己的妻子相会。他非常欢喜地说：'没有这样的女子。'
唉！以何等种种遮蔽此众生，以如梦般的触感观看，贪痴这些向他处奔走，这是黑暗本性的大网。
最上等的女子并非愚者贪欲的对象，如此：'于何人生起爱慕，即认为满足于彼。狗等众生亦共同，愚慧劣者汝何贪？'
任何丑陋之人，于何人生起爱慕，彼即认为自身满足。若可爱性是贪欲之因，则一切人于一切时皆应对其生贪，然而并非如此。
因此贪欲之因并非可爱性，而是贪著本身为因。贪著无因地存在于狗、驴、骆驼、猪等各自的雌性中，因此贪著仅是共同的。
因此智者不应因任何原因而对其生贪，如同夜叉对自己妻子的偏爱一样。两个夜叉对自己的妻子生起偏爱，两人争论时来到比丘面前问：'谁的妻子更美？'比丘说：'对谁来说谁可爱，对他来说那个就是美的。'
此处若说愚痴是贪欲之因：'色相非是贪欲因，一切于彼生贪故，是故非为贪欲因。'如是所说。
此处有人说：'难得具足一切动人肢体的少女，谁得到她视为稀有时，怎能不对她生起贪著呢？'
解说道：'于汝诸肢皆美女，若先本为共同时，如何唯独于汝处，竟能生起稀有想？'
少女是为夫君而有，夫君也无有确定，故应于一切中存在。因此对于这共同之事生起贪著，得到时有什么稀有？
因此不应对如同大路上物品般得到的事感到稀有，如同婆罗娑王得到因陀罗授予的一样。婆罗娑王名为日出者，得到共同的因陀罗授予的女子后生起稀有想。
如是，处于少女时期的女子是一切人所追求的对象，故完全成为共同的，后来才成为一个人所有。
此处说：'如同大路货物般，女子以定价得已，智者于此得之时，不应生起稀有想。'
此处有人说：'因为生起贪著是以功德为先导，世间中如是所见，因此不应对具德女子生贪。'

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་སྡུག་པ་དང་། །བཟློག་པ་ལ་ནི་བཟློག་མཐོང་ན། །རྣམ་པར་གནས་མེད་སྔ་མའམ། །ཅིག་ཤོས་ལས་ནི་གང་ཞིག་བདེན། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཤིག་བཟློག པ་ལ་ཞེ་སྡང་ན།འོ་ན་དེའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་འཆོལ་བའི་ཕྱིར། བུད་མེད་མཆོག་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དག་ཀྱང་དེས་པས་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཡང་རིམ་གྱིས་གཉིས་ཆར་ཡང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གཉིས་ངས་ པར་མི་གནས་པས་དེ་དག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས།རྣམ་པར་གནས་པ་མེད་པ་ཀོ། །སྔ་མ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལྟ་གང་ཞིག་བདེན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བདེན་ན་ནི། དེ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་མཐོང་བས་དེ་མི་ བདེན་པ་ཡིན་ནམ།ཅི་སྟེ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བདེན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་དེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་རུང་ཞིག་ལ་ཡང་བདེན་པའི་དོན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉི་ག་ཡང་མི་འཇུག་པར་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ ལྡན་པ་ལ་འདིའི་འདོད་ཆགས་མི་རིགས་ཏེ།འཆག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། བཤང་ཁང་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ཟས་ལེགས་པར་འདུས་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ན་དགའ་བར་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་འཆག་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ་འཆག་ཁང་དུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་མི་དགའ་བ་ དང་།ཡང་ཇི་ལྟར་བཟློག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གྲོགས་བཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་བཤང་ཁང་བལྟ་བར་འདོད་ཅིང་། གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ མཐོང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ལྡན་ཉིད་ཕྱིར། །དངོས་པོ་ལ་ལར་ཆགས་འགྱུར་ན། །བླུན་པོ་ཡོན་ཏན་འབྱོར་པ་དེ། །སྤངས་ནས་གཞན་ལ་ཆགས་མི་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། ཡོན་ཏན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པས་ འདོད་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི།རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བླུན་པོའི་འདོད་ཆགས་ཡོན་ཏན་དང་། །ལྡན་པ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་སྐྱེ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལ་འཇུག་རྣམས་ཀྱི། །ལྡོག་ པ་རྒྱུ་ལས་ག་ལ་ཞིག་།འདིར་སེམས་ཅན་གང་དག་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ངོ་ཚ་དང་། ཁྲེལ་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་གི་འདོད་ཆགས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དེ་དག་གི་འདོད ཆགས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྟེ།ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་མེ་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པར་མངོན་པར་འབྱུང་སྟེ། གཏི་མུག་ཕལ་ཆེ་བས་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་ན་ནི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཟློག་ པ་ཡོད་པར་བྱ་བར་ནུས་ཀྱི།བླུན་པོ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནི་རྒྱུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་ཡོད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །རྒྱུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འཇུག་ན་ནི་གཟུགས་མི་གཙང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དག་ལ་འདོད་ ཆགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ།།བྲམ་ཟེ་མ་ནིང་དུ་བ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེའི་མ་ནིང་འགའ་ཞིག་དེ་ལྟར་མ་བྱེད་པར་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དུ་དོང་ཤིག་ཅེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་དུ་བར་ཞུགས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་པ། ཅི་བྲལ་ བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ངུའམ།དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་འབྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་ངུའི། འོན་ཀྱང་གང་ཁྱེད་ཅག་གི་བདེ་བ་འདི་མི་ཚོར་བ་དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་དུའོ།

应当解说：具有功德而可爱，对相反者见相反，无有安住前者或，其他何者为真实？若对具有功德者生贪欲，对相反者生嗔恨，那么由于其过失与功德混杂的缘故，最胜女人不是贪欲的因，功德与过失也因此在同一境上也次第俱生。因此如是功德与过失二者皆不安住，由于依赖彼等，故无有安住。前者具有功德性与后时所生具有过失性何者为真实？若具有功德性为真实，则于彼见过失故非真实；若具有过失性为真实，则于彼见功德故非真实。因此于任一者皆无真实义故，贪欲与嗔恨二者皆不应生起。
因此对具有功德者生贪欲不应理，如往厕及见厕所。如何善制备的食物受用时生欢喜，当其过失而往厕即入厕时则不欢喜，又如虽然相反但欲见亲友家的厕所，当见到时由于见到彼之功德故，由于见到非功德故而远离极度贪著，如是见到女人自性而远离贪欲。
于此转为：若由具功德性故，于某事物生贪著，愚者具足功德彼，舍弃后贪著他者。此中所说：于无功德者由不随顺故不生贪欲，由随顺故于具功德者生贪欲。应当解说：愚者贪欲于具有，功德者非唯生起，无因而入诸者之，违逆从因何能有。
此中某些众生为贪欲所愚痴，为欲望所压制，远离惭愧，彼等之贪欲不仅仅唯于具功德者生起，彼等之贪欲于一切处，于无功德者与具功德者如火无差别而显现，由于愚痴极大而远离遍取因故。若有因而生则由其他因违逆故能作违逆，愚者无因而入者之违逆不能作为有前行因。若无前行因而入则不净色中何有具功德，因此对女人贪欲不应理为具功德因。
如婆罗门黄门烟。某婆罗门黄门被儿子们制止说'莫如是作，应往苦行林'而入于烟中。彼等问：'是否因离别痛苦而哭？'彼说：'我非因离别痛苦而哭，然而如你们不觉此安乐，我如是哭。'

།དེ་རྣམས་ཀྱིས་དྲིས་པ། ལས་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད། དེས་ངུ་བ་ཁོ་ནར་གྱུར་གྱི། སྨྲ་བར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ངུ་བ་ལས་བཟློག་པ་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བླུན་པས་གང་དག་གི་འདོད་ཆགས་ཡོན་ཏན་གྱིས་མ་བྱས་པ་དེ་དག་ནི་གསོ་དཀའོ། །འདིར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་མ་དཔྱད་པར། །མི་གང་བུད་མེད་ལ་རྨོངས་པ། །དེ་དག་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ཡིས་ཀྱང་། །བུད་མེད རྣམས་ལས་བཟློག་མི་ནུས།།འདིར་སྨྲས་པ། བུད་མེད་ནི་སྐྱེས་པ་ཤི་ཡང་ཕྱི་བཞིན་ལྕེབ་ཀྱི། སྐྱེས་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་བུད་མེད་དག་ཇི་ལྟར་མི་བསྟེན་། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་གཞན་ཤེས་མ་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ནི་ ཁྱོ་ལ་འདུག་།ནད་ངན་དང་མཚུངས་བུད་མེད་ནི། །རྟག་ཏུ་རྐྱེན་ལས་བསྲུང་བར་བྱ། །བུད་མེད་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་དང་བྲལ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་གཞན་གྱིས་རོ་མ་མྱངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཁྱོ་ལ་སྙིང་ཉེ་ཞིང་ཁྱོ་དང་མཐུན་གྱི། གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་རོ་མྱངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་འདི གཅིག་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ནད་ངན་པ་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་པའི་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འཁྲུག་པའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གྱུར་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཟབ་ཅིང་ངེས་པར་དཀའ་བའི་བྱུང་ཚུལ་ཟོལ་ དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་བུད་མེད་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་སྐྱེས་པ་མཐོང་བར་འདོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འགའ་ཡང་གང་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པས་མཁས་པས་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྔར་མི་འདོད་པའི་བྲམ་ཟེ་མོ་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་བྲམ་ཟེ་ མོ་འགའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་།དེས་བདག་པོ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཞིག་བདག་གི་གན་དུ་འོང་གིས། བདག་ནི་དེ་ལ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ལ་བརྡ་སྤྲད་ཀྱིས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་སྐད་སྨྲས་ནས་གནས་པ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཞུགས་ཤིང་ལོག་པར་ གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་།རྗེ་བོ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དེ་འོངས་སོ་ཞེས་ཀྱང་མི་སྨྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་། བུད་མེད་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཞིག་སྟེ། དེ་དག་ལ་སུ་ཞིག་ཡིད་རྟོན་པར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་བུད་མེད་བསྲུང་བྱས་ཀྱང་། །རང་གི་འདོད་པས་ འགྲོར་འགྱུར་བ།།དེ་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་རྗེ་བོ་ལ། །གཤིན་པའི་བུད་མེད་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །འདིར་སྨྲས་པ། ལང་ཚོ་ལ་བབ་པས་ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་འདོད་པ་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་བསྟན་ལ། ཉེ་བར་བསྟེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གནས་པ་རྣམས་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ རོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་དང་བཅས་པ་སུ་དག་ཁྱི་ལྟར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ལ་གཞན་ཡང་དེར་འཛུད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་ལ་དོན་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཚད་མར་བྱེད་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར་འདོད་ ཆགས་ཀྱི་ཆང་འཐུངས་པས་སྨྱོས་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བ་བག་མེད་པ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་བཅོམ་པ།བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་བསྒོ་བ་བཞིན་བྱེད་པ་འདི་དར་མའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་གང་སྤྱད་ཅིང་། དར་མ་རང་གིས་ བྱས་པ་དང་།དེ་ནི་རྒན་པོ་མི་འདོད་ན། །གང་གི་ཚེ་འདི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཅིང་ཁམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ན་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་གི་འདས་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དེའི་ཚེ་རང་གིས་སྤྱད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ངེས་པར་བསམས་ནས་རྗེས་ སུ་གདུང་བར་འགྱུར་རོ།

他们问道：'这件事有什么好处？'他只是哭泣，不能说话。就像无法阻止他的哭泣一样，愚人对女色的贪欲若不是因功德而生，那就很难医治。关于这一点说道：'若人不辨别过错与功德，对女人愚痴迷恋，即使用千百种方法，也无法使他们从女人那里回头。'
这里有人说：'女人即使丈夫死了也会追随，但男人对女人却不是这样。'既然如此，为何不亲近这些有情有义的女人呢？解释道：'只要她还未识他人，她就会对丈夫忠诚。女人如同恶疾，应当时常防范于未然。'
女人只要还未尝到其他男人的滋味，就会对丈夫亲近和顺从。一旦被其他男人尝过滋味，就不会再专一于一人。因此，不应该相信如同恶疾一般需要严加防范的女人，因为一旦有争吵的因缘出现，她们就会变心。如此深奥难测、具有诸多伪装的女人们总是想要见到男人。
因此，智者决不应对任何女人产生贪恋之心，就像从前那个不喜欢的婆罗门女被错误对待的故事一样。有一个男人追求某个婆罗门女，她对丈夫说：'有个男人要来见我，我很害怕。当他进来时，我会给你暗示。'
说完这话后，当那个男人进来并发生不当行为时，她却对他产生了爱恋，也不告诉主人那个男人来过。正是如此，女人们始终需要防范，谁能相信她们呢？这里说道：'因为女人即使被看管，也会随自己的欲望而行，所以对主人有德行的女人极其稀少。'
有人说：'年轻时期应该享受欲望，而那些如实安住于享受中的人们也不会做出不该做的事。'对此解释道：有心智的人，怎么会像狗一样执着于女人不净的身体，还引导他人陷入其中，并且把在世间造作不善的人们的话当作准则？
如此这般，饮下贪欲之酒而发狂的人，失去了惭愧之心，放逸而行，摧毁了一切善法，随从女人的指示而行事。这种在壮年时期的行为会带来后悔。壮年人所做的事，到老年时就不想要了。当此人感官成熟而体力衰退时，虽然还未离欲，但以智慧观察自己过去的行为时，必定会思考自己所经历的痛苦而感到追悔。

།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། ཇི་ལྟ་བུར་ན་གྲོལ་བ་རྣམས། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་གདུང་མི་འགྱུར། །གང་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་ཞིང་སྐད་ཅིག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོག་པའི་སྤྱོད་པ་ཡང་། ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་དེར་ཉོན་མོངས་པའི་ འཆིང་བ་མཐའ་དག་གྲོལ་ཞིང་།རབ་ཏུ་དང་ལ་རིང་པོ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངལ་དང་སྨད་པ་དང་དཀའ་བ་རྣམས་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ངམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར། དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྙོགས་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་འདྲེས་པ་ཞིག་གོ། །མནའ་མ་རྟབས་ཏེ་ གྱོས་པོའི་སྐེ་ལ་བེའུ་བརྟོད་པ་བཞིན་ནོ།།རིགས་ཀྱི་མནའ་མ་འགའ་ཞིག་དུས་སྟོན་ལ་བབ་པ་ན་དགའ་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ་རིངས་པ་རིངས་པར་ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བར་གྱུར་པས་བེའུ་ཡང་ཕྱིར་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེས་དེ་གྱོས་པོའི་སྐེ་ལ་བཏགས་སོ། །དེ་ལ་འདི་ ཅི་བྱེད་ཅེས་དྲིས་པ་དང་མཐོང་སྟེ།དེ་ཏེ་པོར་ངོ་ཚ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་རེ་ཞིག་འདོད་པ་དེ་རྣམས་མི་བཟད་པ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་ནས་ལང་ཚོའི་ཚེ་གང་བྱས་པ་དེ་ལ་རྒན་པོ་མི་དགའ་ན། གང་དག་གིས་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་པ་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ ཆེས་གདུང་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྨོས་ཅི་དགོས། འདི་ནི་ཆེས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་བཤད་པ། རྨོངས་ལ་འབྱུང་པོས་བརླབས་གྱུར་པས། །འདོད་པའི་དབང་གིས་གང་བྱས་པ། །དེ་ནི་ན་ཚོད་ཡོངས་གྱུར་ལས། །ཡིད་གདུང་དཀའ་བ་སྐྱེད་པར་ བྱེད།།འདིར་སྨྲས་པ། བདེ་བ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་མཆོག་ཡིན་ཏེ། གང་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་བུད་མེད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བུད་མེད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མ་ཆགས་པ་ལ་བདེ་མེད་ཅིང་། །དེ་ཡང་བླུན་ མིན་ལ་མེད་ན།།གང་ཡིད་རྟག་ཏུ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ། །དེ་ཡི་བདེ་བ་ཅི་འདྲ་ཞིག་།འདིར་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཆགས་པ་མེད་ལ། གང་གི་ཚེ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཆགས་པས་ཆགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དངོས་པོ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ འགྱུར་ཞིང་།འདོད་ཆགས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དངོས་པོར་བྱས་ནས་འཇུག་པས་གཏི་མུག་མེད་པར་མི་འབྱུང་ངོ་། །གང་གཏི་མུག་གིས་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རིག་ཅིང་། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བློ་ཕྲོགས་པ། འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་མི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་བྱས་པའི་ ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སེམས་གཏད་དེ།དེ་ལས་གཞན་དུ་སེམས་གཡེངས་པས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་འགའ་ཡང་མི་ཤེས་ཏེ། མི་ཤེས་པ་དེས་ནི་བདེ་བ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མེད་ན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ལས་མ་ གཏོགས་པ་འདི་ལ་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བུད་མེད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་འདོད་པ་དང་། ཐག་པ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པ་འགའ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་ མོ་མཐོང་ལ།དེ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཆེར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་བྲན་མོ་ཞིག་བྱ་དགས་ཡང་དག་པར་བསྐངས་ནས་བདག་དང་ལྷ་ལྷན་ཅིག་སྤྲོད་པར་ནུས་སམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ་ནུས་སོ། དེ་ནས་དེས་དོན་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དེ་ལ་ཞུས་པ་དང་། དེས་རྒྱལ་ པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་པས་ཏེ།འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་ཡང་བཙུན་མོའི་རྒྱུ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེའི་དོན་འདི་ནུས་པར་འགྱུར་གྱིས་ཞེས་སྨྲས་སོ།

如是，为何解脱者，于此不生极苦恼。于其中未见真实义，而刹那烦恼苦及邪行，亦不成为欢喜因之处，于彼烦恼系缚悉解脱，极为清净而远见者，于胎生、轻贱及诸苦百千或相续不断，何以不生？为诸垢染所扰乱之行为，如是混杂。
譬如新妇慌忙将犊系于姐夫颈上。某家族新妇于节日时，想要享受欢宴，匆匆从家中出来，犊子也随之出来，她便将犊子系于姐夫颈上。当被问及'此为何事'时见之，因而羞愧。如是，暂时不知诸欲实为难忍，于年少时所作之事，老年不喜，则于已完全了知事物真实性者，对此行为岂能不更加痛恼，何须赘言？此乃极应呵责之义。
此中所说：愚痴为鬼魅所迷惑，为欲望所驱使所作，彼于年老之时，生起难忍之心苦。
于此有言：此乐为欲界中最胜，即女人之乐。其因即是女人，是故为此必定应当摄受女人。当说：无贪者无乐，彼亦非愚者所有，心常背离者，其乐为何等？
此中欲界女人之乐，彼于无贪者则无。当生贪时，以贪著于所贪著境，而成其自性。贪欲亦是将非事物作为事物而趣入，故不离无明而生。为无明所蔽而不知境之自性，为分别所夺心，如机关木人般被迷惑，专注于境之自性。
由心散乱于彼之外，故全然不知真实，以此无知则不能如实了知乐。若无如实了知乐，则除颠倒分别之外，于此全无少许乐生。
于此所说为生女人之乐故必定应当摄受女人者非是。如愚童欲求王妃及绳索。某愚童见王妃，见已于其生起极大贪心，以财物供养其婢女后说道：'汝能令我与天（王妃）相会否？'彼答：'能。'其后彼向王妃禀告此事，彼答：'王宫眷属极为守护，然于王妃出行时，此事方能成办。'

།དེ་ནས་བྲན་མོ་དེས་དོན་དེ་བྱིས་པ་དེ་ལ་གླེངས་པས་དེས་བུད་མེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལོ་ཁྱུད་ཀོར་གྱི་ མཐར་ཐུག་པར་དྲི་དང་།བདུག་སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། ཏམ་པོ་ལ་དང་། ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པ་བཙལ་བར་གྱུར་ལ། བཙུན་མོ་རྒྱུ་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ན་བྱིས་པས་སང་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དང་བདག་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རང་གི་བར་ཁང་ལེགས་པར་ འདུས་བྱས་སོ།།དེའི་ཉིན་མོ་བྱིས་པ་དེའི་མཁན་པོ་དག་གི་བ་ལང་བརླག་པས་དེ་དེའི་དོན་དུ་མངགས་སོ། །དེ་སོང་བ་དང་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་བྱིས་པ་དེའི་ཁང་བར་ཕྱིན་ཏེ། སླར་ལོག་སྟེ་སོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་ལོ་ཁྱུད་ཀོར་དུ་ཡིད་ཕྱིར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཆོག་མངོན་པར་ འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཡིད་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་བའི་མི་རྣམས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ག་ལ་ཡོད།ཡང་ཐ་ག་བ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དང་འཛོལ་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྨྱོས་པར་གྱུར་ནས། ཀྭའི་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷ་མཐོང་ངམ། ཀྭའི་འོངས་སམ། ཀྭའི་ང་འདྲིའམ་ཞེས་རེ་རེ་ ལ་འདྲི་བར་གྱུར་ཏོ།།འདིར་བཤད་པ། ཆགས་རྨོངས་གང་ཞིག་བུད་མེད་ཀྱི། །བདེ་བར་མུན་པས་མིག་ཕྲོགས་པས། །དེ་ན་གནས་པ་མི་མཐོང་སྟེ། འཁྲུག་པའི་ཆུ་ལ་གཟུགས་བརྙན་འདྲ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པས་འབྱུང་ལ། བུད་ མེད་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་དེའི་དོན་དུ་ཁྱོད་བུད་མེད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ན།ཅིའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་གུས་བཞིན་རྟག་པར་ནི། །མོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གུས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རིམ་པར་འཕེལ་བས་ཉིན་མཚན་ དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཕེལ་བ་དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མི་འཕེལ།དེའི་ཕྱིར་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིད་ཙམ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་དུབ་པའི་ཆགས་པ་ཅན་རྣམས་ཆགས་བྲལ་ལྟར་བུད་མེད་དག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་གུས་པ་ལྟར་བུད་མེད་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་ པ་འདི་དག་གི་།འདི་ངའི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ཞེས། །ཡོངས་འཛིན་འདི་ཀོ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཆུང་མ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བྱེད་ན་ཡང་སེར་སྣ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རང་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེས་བུས་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་ནི་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གཡེངས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་བཟོད་ཀྱི། གང་ཞིག་བདག་ལ་ཕན་འདོགས པའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་གཞན་དག་ལ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི།གཏི་མུག་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མེ་དྲོད་ཉམས་པས་ཟན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་བུད་མེད་མང་པོ་ཅན་ལ་གཏམ་བྱ་བ་དང་། ལོང་བས་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ ནོ།།བྲམ་ཟེ་འགའ་ཞིག་མེ་དྲོད་ཞན་པས་ཟ་བར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་ཁ་ཟས་མང་ཞིང་གྱ་ནོམ་པ་གྲུབ་པར་གྱུར་ལ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་གང་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་ཅིང་། ཆེར་ལེན་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཕོ་བྲང་འཁོར་གྱི་ནང་ན་བུད་ མེད་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཡོད་པ་ལ།རྒྱལ་པོ་དེ་དེ་དག་དང་བྱ་བ་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང་། གཞན་ལ་ཡང་མི་སྟེར་བར་གྱུར་ཏོ། །ནམ་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ཅི་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱེད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེས་དེ་དག་ གཏང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་བྱས་པ་ལས་བཏང་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ།

然后那婢女将此事告诉那孩子，他为了女人整整一年寻找香料、熏香、鲜花、花环、檀香叶和香粉等物。当王妃经过附近时，孩子想着'明天将与王妃相会'，便精心布置了自己的楼房。
那天，这孩子的老师们丢失了牛，派他去寻找。他离开后，王妃来到这孩子的楼房，随后便返回离去。
正如这孩子整整一年心神外驰而遭受极大痛苦一样，被贪欲牵引心神外驰的人们又怎能获得快乐？
又有一个织工与王妃邂逅，因贪欲而发狂，见人就问：'嘿！你看见神了吗？嘿！来了吗？嘿！问我吗？'
这里说道：'贪痴之人被女人的快乐如黑暗般遮蔽双眼，看不见眼前之物，如同混浊之水中的倒影。'
此外，如果女人的快乐是因与女人相会而生，没有女人就不会产生，为此你执着于占有女人，那为何你不能经常与她相会以示恭敬？
正如你对女色享受的恭敬程度从小到中到大逐渐增长，日夜不断增长，为何享受却不能相应增长？
因此，为何那些仅仅因享受而疲惫不堪的贪欲者们要像离欲者一样舍弃女人？
因此，这些不能如其恭敬程度那样享受女色的人们，'这是我的不是他人的'这样的执着又是为了什么？
为了享受而占有妻子是不合理的，因为无力享受。即使要这样做，也应该以无吝啬的方式去做，而不应该说'这是我的，不是他人的'，这样阻止其他人享用是不合理的。
为了对自己有益而忍受执着的分心尚可，但若不是为了对自己有益，却说'愿他人不得'，这不是执着，而是愚痴的表现，如同体温虚弱的婆罗门执着食物、拥有众多女人的国王的故事、盲人不见之喻。
有一个婆罗门因体温虚弱而无法进食，他虽有丰盛的美食，却一点也不愿施舍给任何人，反而大量囤积。
又如某个国王后宫中有数百女人，这国王既不与她们亲近，也不让给他人。
有一天，一位比丘问那国王：'是否与所有女人都亲近？'他回答说：'不是。'
于是那比丘为了让他放弃这些女人，对国王讲述了契合正法的话语，最终使他放弃了。

།སྐྱེས་བུ་ལོང་བ་ཞིག་མིག་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བུད་མེད་དག་ལ་གུས་པ་དང་ལྡན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུད་མེད་འདི་དག་ནི་བདག་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།འདིར་བཤད་པ། སྐྱེ་བོས་གང་ལ་བྱ་ཡོད་པ། །དེ་དེ་གལ་ཏེ་མི་བྱེད་ན། །དེ་ཡོངས་འཛིན་པས་ཅི་དགོས་ཏེ། །ཡོངས་འཛིན་རྨོངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། །འདིར་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་བདེ་བ་ ཞེས་བརྗོད་ལ།དེ་ནི་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་དགོས་པའི་དོན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བུད་མེད་དག་འདོད་པར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདེ་ཡིན་ན། །བུད་མེད་དག་གིས་དགོས་མེད་འགྱུར། །བདེ་བ་དོར་བྱ་ཞེས་ བྱ་བར་།།ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདེ་བ་ཡིན་ན་ནི། །འདིར་བུད་མེད་དག་གིས་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་དོར་བར་བྱ་བར་མི་འདོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ནི་དུག་ལྟར་འགལ་ཟླའི་དུག་བུད་མེད་ཀྱིས་སླར་ འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར།འདོད་ཆགས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། བྲུ་བ་ཚ་བས་ཟས་ཡོངས་སུ་དོར་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མཆོག་ཏུ་བཀྲེན་བ་འགའ་ཞིག་བྲུ་བ་ཚ་བས་གནོད་པར་གྱུར་ཏེ། མཚན་མོ་ཁྱིམ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞུགས་ལ། དེས་དེར་སྣོད་འགའ་ ཞིག་ཏུ་ཐལ་བ་མཐོང་ཞིང་།གཞན་དུ་ཆུ་མཐོང་ངོ་། །དེས་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་ནས་ཐལ་བ་དེ་སྦྲུས་ཏེ་ཟོས་ཤིང་། བྲུ་བ་ཚ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་ཐལ་བའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ནས་ཟས་ཡོད་ཀྱང་བོར་ནས་ཕྱིར་བྱུང་ངོ་། །ཁྱིམ་བདག་གིས་འདི་ཅི་ཡིན་ ཞེས་ཀྱང་དྲིས་ལ།དེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དེས་རྫས་མང་པོ་ལ་བཀོད་ལ། རྨག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདེ་བ་ཡིན་ན་འདི་དོར་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་དུག་ལྟའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི། །ཟླ་རལ་དུག་མཚུངས་ བུད་མེད་རྣམས།།དེ་ལྟར་ཕོས་བསྟེན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད། །འདིར་སྨྲས་པ། སྦྱོར་བས་བདེ་བ་འབྱུང་ལ། དེའི་རྒྱུ་ནི་བུད་མེད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་བུད་མེད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བུད་མེད་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་ན་ཡང་། །བདེ་བ་གཞན་ ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ན།།དེ་རྒྱུ་མཛའ་མོ་ཉིད་ཡིན་ཞེས། །བླུན་པོ་མིན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན། །འདིར་སྐྱེས་བུ་རྣམས་བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་ཙམ་དེར་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ མ་ཡིན་ཡང་བསླབ་པ་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་དག་འདོད་པ་པོ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་བུད་མེད་དག་གིས་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ།དེ་དག་ལ་མཛའ་མོ་བདེ་བའི་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འདོད་པ་ དང་བཅས་པ་དང་འདོད་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མེས་ཚིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་ལྟར་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་ འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ན།རྐྱེན་དུ་མ་ཉེ་བ་ལས་བྱུང་སྟེ། སྦྱོར་བའི་བདེ་བ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལོག་པས་བསྐྱེད་པ་དེའི་རྒྱུ་བུད་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བླུན་པོ་མ་ཡིན་པ་སུ་ཞིག་སྟེ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་འཛིན་ པར་འགྱུར།བླུན་པོ་ཁོ་ན་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་། །བྱིས་པ་རང་གི་ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱི་ལས་བྱེད་དུ་བཅུག་པས་མགུ་བ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་རང་གི་ཁྱིམ་ཐབས་ཀྱིས་ཁྲུས་བྱ་ཡིས་ཆུ་འོན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ལ། དེས་ཀྱང་བླངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ལེན་པ་དང་།

好的，这段文字是一段关于佛教伦理和心理学的讨论，主要探讨了欲望（特别是性欲）的本质、快乐的来源以及如何看待女性。这段文字通过一系列的论证和比喻，试图揭示欲望的虚妄性和痛苦性，并引导人们走向解脱。我将尽力将其翻译成汉语，并解释其中的关键概念：

**翻译：**

“一个盲人，因为没有眼睛，所以不会为了看到美色而对女性产生敬意。即便如此，他仍然会执着地认为‘这些女人是属于我的，而不是属于别人的’。

这里说：‘如果一个人有能力去做某事，却不做，那么执着于它有什么意义呢？执着难道不是愚痴吗？’

这里有人说：‘世俗中，人们认为欲望是快乐的，而欲望的产生离不开与女性的结合，因此，为了获得快乐，必须追求女性。’

应该这样回答：‘如果欲望是快乐的，那么女性就变得没有必要了。快乐是无过失的，因此永远不会被抛弃。’如果欲望是快乐的，那么女性就变得没有必要了。因为快乐是无过失的，所以永远不会被抛弃。然而，欲望就像毒药一样，它的对治之毒（女性）会反过来摧毁它，因此，认为欲望是快乐是不合理的，就像因苦味而放弃所有食物一样。

一些非常贪婪的贵族子弟，因为受到苦味的困扰，晚上进入一些人家。他看到一些容器里有灰烬，另一些容器里有水。他误以为灰烬是食物，就抓起来吃，直到他意识到这既不是苦味，也不是食物，而是灰烬。他感到厌恶，即使有食物也不吃，就离开了。主人问他发生了什么事，他也说了。之后，主人给他准备了许多食物，甚至还给他准备了床铺。同样，如果欲望是快乐的，那么它就不会被抛弃。

这里说：‘因为欲望像毒药一样，而女性就像毒药的对治之毒，所以男人才需要她们。因此，欲望怎么可能是快乐呢？’

这里有人说：‘结合会产生快乐，而女性是结合的原因，因此快乐是从女性那里产生的。’

应该这样回答：‘即使与女性结合，如果快乐是从其他地方产生的，那么谁会认为女性是快乐的原因呢？只有愚人才会这样认为。’虽然男人会与女性结合，但是，仅仅与女性结合本身并不是快乐的原因。例如，一些没有欲望但尊敬戒律的人，即使不是欲求者，也会被女性强行占有，但对他们来说，女性并不是快乐的原因。如果与女性结合是快乐的原因，那么所有有欲望和没有欲望的人，都会像被火烧伤一样，没有区别地感到痛苦，但事实并非如此。因此，只有那些具有不如理作意、认为不净为净、认为痛苦为快乐的人，才会认为通过结合产生快乐。快乐的产生是由于多种因素的结合，而结合的快乐是由颠倒的分别所产生的。因此，认为女性是快乐的唯一原因，只有愚人才会这样认为。就像孩子被安排做家务而感到高兴一样。一些孩子被家人要求去取水，他们也会高兴地去取。同样，取木头等也是如此。”

**关键概念解释：**

*   **欲望 (འདོད་ཆགས)：** 指的是对事物产生贪爱或执着，特别是对感官享乐的渴望。
*   **快乐 (བདེ་བ)：** 指的是一种愉悦的感受，但在这里被认为是虚妄的。
*   **女性 (བུད་མེད)：** 在这里被用作欲望的对象，但并非贬低女性，而是为了说明欲望的虚妄性。
*   **执着 (ཡོངས་སུ་འཛིན)：** 指的是对事物产生贪爱或执着，认为它是真实存在的。
*   **愚痴 (རྨོངས་པ)：** 指的是缺乏智慧，不能正确认识事物的本质。
*   **不如理作意 (ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ)：** 指的是以错误的方式思考事物，导致错误的认知。
*   **颠倒的分别 (ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལོག)：** 指的是错误的认知和判断。
*   **苦味 (བྲུ་བ་ཚ་བ)：** 指的是一种令人不快的味道，用来比喻欲望的痛苦。
*   **戒律 (བསླབ་པ)：** 指的是佛教的道德规范，包括不杀生、不偷盗、不邪淫、不妄语、不饮酒等。

**核心思想：**

这段文字的核心思想是：

1.  **欲望的虚妄性：** 欲望并非真正的快乐，而是一种虚妄的执着，会带来痛苦。
2.  **快乐的来源：** 真正的快乐不是来自感官享乐，而是来自内心的平静和智慧。
3.  **女性的象征意义：** 女性在这里被用作欲望的对象，但并非贬低女性，而是为了说明欲望的虚妄性。
4.  **执着的危害：** 执着于欲望会导致痛苦，只有通过智慧才能解脱。
5.  **佛教的伦理观：** 佛教强调戒律的重要性，认为通过戒律可以控制欲望，走向解脱。

**总结：**

这段文字是一段关于佛教伦理和心理学的讨论，它通过一系列的论证和比喻，揭示了欲望的虚妄性和痛苦性，并引导人们走向解脱。它体现了佛教对欲望的深刻理解，以及对智慧和戒律的重视。理解这段文字需要一定的哲学基础和对佛教概念的了解。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！



ཆུ་སྲོ་བ་དང་། མ་ཉེ་བ་དང་། སྣུམ་གྱི་དྲིལ་ཕྱིས་ཀྱིས་རིམ་གྲོ་དག་བྱེད་དུ་བཅུག་ཅིང་། དེས་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་མཉེ་བ་ཙམ་ཞིག་བྱས་ལ། དེ་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མགུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ངལ་བ་ལ་རྩིས་མེད་པར་བྱས ནས་བདེ་བ་བུད་མེད་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་རློམ་མོ།།འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས། །བདེ་བ་འབྱུང་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་གཅིག་མིན་པར། །དེ་ཉིད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ། །འདིར་སྨྲས་པ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དུ་མས་འདོད་པ་སྨད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ ཆགས་པ་ཅན་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པ་དག་བསྟེན།གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་དག་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ངེས་པར་འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པར། མཛེ་པོ་འཕྲུག་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཀྱིས། །ལྡོངས་པས་འདོད་ པའི་སྐྱོན་མི་མཐོང་།།ཇི་ལྟར་གཡན་པ་ཚབས་ཆེན་པོས་ཐེབས་པའི་མཛེ་པོ་འཕྲུག་པ་ན། དེ་དང་ཉེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཡན་པའི་སྐྱོན་ཏེ། མེ་དཔལ་གྱི་ཉེས་པ་དང་པགས་པ་ཤུས་པ་དང་། ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་འཛག་པའི་ ཉེས་པ་མི་མཐོང་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཕྲུག་པར་བྱེད་ཀྱི།དེ་ལས་མི་ལྡོག་ལ། དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཅན་ཡང་འདོད་པའི་གཡན་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་འདོད་པ་དག་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་མཐོང་ཞིང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པའི་བདེ་བ་ ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི།དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདོད་པ་དག་ལ་མི་གཙང་བའི་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། །ཆགས་བྲལ་རྣམས་ལ་མཛེ་པོ་ལྟར། །ཆགས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལྡན་པར་སྣང་། །གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ ཀྱི་གཡན་བའི་སྐྱོན་ལས་གྲོལ་བའི་འཕགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་།འདོད་པ་དག་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་མཛེ་ཅན་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་ཆགས་པ་ཅན་བདེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་སྟེ།རྒྱན་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱན་པོ་དང་ཆང་དང་འཕྲུག་པ་རྣམས་རྫས་དང་ལུས་ཟད་པའི་རྒྱུར་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་དང་གཉིས་སྤྲོད་པའི་འདོད་པ་བསྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། ཁྱི་ཕག་མི་ གཙང་ལ་ཇི་བཞིན།།དེ་བཞིན་འདོད་བདེ་མི་གཙང་དུ། །ཆགས་ཅན་བྱིང་བར་མཐོང་འགྱུར་ནས། །དེ་ལ་གཙང་སྦྲ་ཅན་སུ་དགའ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདོད་པ་དག་ལ་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་དེར་འདོད་ཆགས་ལས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་འགྱུར་བ་ དེ་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མགོན་མེད་བཀྲེས་པས་ཉེན་རྣམས་ལ། །མུ་གེར་བྱ་བ་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་བུད་མེད་ཕྲད་པའི་ཚེ། །ཆགས་ཅན་ཀུན་གྱིས་གཡོ་བ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་མུ་གེ་ཆེ་བའི་དུས་ན་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མངོན་པར་བཅོམ་ ཞིང་དབུལ་བ།གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་སུ་ཟད་ཅིང་མགོན་མེད་པ་ལ་ཟས་རྙེད་པར་དཀའ་བ། ནོར་ཅན་དག་ལ་ཆེས་ཕོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་། དག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྱུག་པོ་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དག་གིས་ལན་བརྒྱར་བརྙས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་དག་བདག་ཅག་ལ་ཕྱིས་ཅུང་ ཟད་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སླར་རེ་བ་རྣམས་ལ་བརྙས་པའི་གནས་དེ་མི་གཏོང་བ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་གཡོ་བ་ཅི་འདྲ་བ་མཐོང་བ་དེ་འདྲ་བའི་གཡོ་བ་ནི་ཆགས་པ་ཅན་བུད་མེད་དང་སྦྱོར་བ་མངོན་པར་འདོད་པ།སྐྱེ་བོ་ན་ཆུང་དང་བ་ལྷུར་བྱེད་པ། །དེའི་རྐྱེན་ཅན་མགོར་རྟིང་པས་བརྡེག་པ་དང་། མཆིལ་ཐོར་དང་། ཐལ་ལྕག་བཏབ་བའི་བརྙས་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྲོན་ཞིང་། ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བ་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རེ་བས་ལྡོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དང་ཕྲད་ན་ཆགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བདེ་བ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དེ།བཙོན་རར་ཆུད་པ་བ་ལང་གི་ལྕི་བའི་ཁུ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བཞིན་ནོ།

让他用温水、按摩和油擦拭来进行服侍，他仅仅做了不当的按摩，但他却因此而十分满意。同样地，具有贪欲本性的人们不顾自身的疲惫，妄想快乐仅存在于女人身上。
此处说道：由于从因缘和合中，生起快乐的缘故，其因不是单一的，这应当由智者们了知。
这里有人说：如果这样由多种因缘而诽谤欲望，为什么贪著者还要一再亲近欲望？因为亲近欲望的缘故，此人必定会从欲望中获得快乐。
解释道：确实，如麻风病人搔痒一般，被贪欲迷惑者看不见欲望的过患。就像被剧烈瘙痒折磨的麻风病人搔痒时，因为靠近痛苦而成为病人的缘故，看不见瘙痒的过患，即火烧的过患、皮肤剥落、血液和脓液流出的过患，而一再搔痒，不会停止，也不会视之为过患。
同样地，贪欲者被欲望的瘙痒所压制，看不见欲望的过患，一再享受欲乐，既不会停止，也不会视欲望为不净的过患。
因为如此的缘故，对离欲者而言，如同麻风病人般，贪欲者显现为具有痛苦。因为已从贪欲的瘙痒过患中解脱的圣者们远离贪欲，远离对欲望的贪著，对他们而言，贪欲者如同麻风病人一样显现为痛苦的状态，因此贪著者绝不可能是快乐的，如同沉迷赌博等一样。
就像赌博、饮酒和搔痒确实是耗尽财物和身体的原因一样，亲近女人的二人行为的欲望也是如此。
此处说道：如同狗猪对不净物一样，贪欲者沉溺于欲乐不净中，见此谁还会喜欢保持清净？
这里有人说：虽然欲望确实是不净的，但即便如此，由贪欲而产生种种行为，那就是快乐。
解释道：对于无依无靠而受饥饿所逼迫的人们，在饥荒时所产生的行为，这就是贪欲者遇见女人时的种种举动。
如同在大饥荒时期，被饥渴痛苦所折磨而贫穷，亲人死尽无人庇护，难以获得食物，对有钱人卑躬屈膝地行为，说好话，即使被极其无情的富人百般羞辱，仍心想'这些人以后会给我们一点东西'，怀着希望不离开被羞辱的处境时所见到的烦恼行为。
同样的行为也见于贪欲者渴望与女人交合，讨好年轻人，因此而被脚跟踢打、吐唾沫、掌掴等种种羞辱，失去傲慢，被享受欲望的希望所迷惑的人们身上。
因为如此，所以说与女人相遇时因贪欲而行事就是快乐这种说法是不合理的，如同陷入牢狱者渴求牛粪汁一般。

།དཔེར་ན་བཙོན་རར་ཆུད་པ་འགའ་ཞིག་ལྕི་བའི་ཆུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྟོད་རའི་ཚིག་དག་གིས་བུད་མེད་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་ལོངས་ སྤྱོད་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་དོ།།འདིར་བཤད་པ། བུད་མེད་ཕྲད་ཚེ་ཚུལ་གང་དང་། །ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་དེ་དག་།ཐོས་པར་གྱུར་ནས་ཆགས་བྲལ་རྣམས། །འདི་ན་འཛེམ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདེ་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པས་བུད་ མེད་དག་ལ་འཛིན་པ་འབྱུང་ལ།དེའི་ཆེད་དུ་གཞན་དག་ལ་ཕྲག་དོག་པ་དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དྲེགས་པ་ཡིས་ནི་ཁ་ཅིག་ལ། །བཤང་ཁང་ལ་ཡང་ཆགས་སྐྱེ་ཞིང་། །བུད་མེད་ལ་ལ་ལ་ཆགས་པ། །འགའ་ཞིག་འགའ་ལ་ཕྲག་དོག་ བྱེད།།ཕྱུག་པོ་དབང་འབྱོར་པ་འགའ་ཞིག་དྲེགས་པས་བཤང་ཁང་རྟུག་པའི་སྣོད་ལ་ཡང་ཆགས་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཆེད་དུ་གཞན་དག་ལ་ཕྲག་ཀྱང་དོག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་བུད་མེད་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་དང་། ཕྲག་དོག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བཤང་ཁང་ལ་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་བུད་མེད་དག་ལ་འདོད་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཕྲག་དོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐམ་པོ་རྩེ་མོའི་བྲན་མོ་ལ་ཆུ་གྲང་གི་ཕྲོག་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་སྐམ་པོ་རྩེ་མོ་དབང་ ཕྱུག་གི་དྲེགས་པས་དྲེགས་པ་འགའ་ཞིག་ཁྱོད་དང་ངའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་ཕྲག་དོག་གི་སེར་སྣས་བྲན་མོ་ལ་བཏུང་བའི་དོན་དུ་ཆུ་ཡང་མ་གནང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། དྲེགས་པས་ཡོན་ ཏན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།།འདིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་། གང་གི་ཕྱིར་ན་བུད་མེད་དང་། །བཤང་ཁང་མི་གཙང་གནོད་ཉིད་དེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིས། །དེ་ལ་འཁྲེན་པར་མི་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བཙོག་པར་རྟོག་པ་ན་གང་ལ་བདེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དེ་ལ་ ཆགས་པར་རིགས་པ་ཉིད་དོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མི་གཙང་བ་ལ་གཏི་མུག་ནི། །འབྱུང་བ་ཁྲོ་བ་འབྱུང་རིགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ནི། །འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ལ་མི་གཙང་བ་རྫིས་པས་གཏི་མུག་དང་ཁྲོ་བ་དག་འབྱུང་བར་རིགས་ཏེ། དེ་ མུན་པས་བསྒྲིབས་པས་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ལ་གཏི་མུག་འབྱུང་བ་སྲིད་ཅིང་།དྲི་ང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གནོད་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་འབྱུང་བ་ཡང་སྲིད་ཀྱི། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་ནི་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ལ་ཡང་ཕྱིར་བཅོ་ བས་བཀག་པའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་དང་དྲི་ང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲོ་བ་ཡང་འབྱུང་བར་རིགས་ཀྱི།འདོད་ཆགས་འབྱུང་བར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གང་བདེ་བ་ཡོད་པས་ཆགས་པར་རིགས་སོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་མ་ཡིན་ནོ། ། མཚན་ མོར་མི་གཙང་བ་མནན་པ་བཞིན་ནོ།།འགའ་ཞིག་གིས་མཚན་མོར་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཙང་བ་མནན་པར་གྱུར་ལ། དེས་དེ་མཐོང་ནས་དེ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཅིང་། ཕྱིས་ཆགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་མནན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་མུན་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་འཁྲུགས། །སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་གང་དུ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཅི་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་ལུས་མི་གཙང་བ་ལ་ཁྲོ་བ་དང་གཏི མུག་གཉིས་འབྱུང་བར་རིགས་ཀྱི།འདོད་ཆགས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། དེ་ནི་ལྟ་བར་ཅི་ནས་ཀྱང་། །རིགས་མིན་སྣམ་པར་ག་ལ་ཞིག་།དེ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ། །ེ་མ་འཇིག་རྟེན་མུན་ཆེན་ཡིན། །འདིར་སྨྲས་པ། ལུས་ནི་མི་ གཙང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱོན་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བཞིན་ལས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་གཙང་ཞེས། །བུད་མེད་རྣམས་ནི་ཀུན་ལས་གཙང་། །ཞེས་སྨྲའོ།

比如有些陷入牢狱的人极其渴望浊水一样，所有贪欲者都用甜言蜜语追求与女人行欲事。这里说道：'遇见女人时的那些行为，以及贪欲者的那些行为，听闻之后，离欲者们，在此会生起厌恶。'这里说道：'因为此人对快乐极其贪著而执著女人，为此而嫉妒他人，所以女人有快乐。'解释道：'有些人因傲慢，连厕所也会贪恋，对某些女人贪恋，有些人会嫉妒他人。'
有些富贵权势者因傲慢连厕所粪便器也会贪恋，为此也会嫉妒他人。不仅仅是对女人极其贪恋和嫉妒，而且连厕所也是如此，因此说因为贪恋女人和有嫉妒心而有快乐这种说法也是不对的，就像甘波泽摩国王对婢女吝啬凉水一样。国王甘波泽摩因为权势而骄傲自大，说'你我有什么区别'，因嫉妒吝啬连饮用水也不给婢女。
因此，贪欲不仅存在于有功德者，因傲慢也会在无功德者身上产生。这里解释道：'因为女人和厕所都是不净之物，所以通过了知真相，不应对此贪恋。'这里说道：'思维不净时，对有快乐的事物生起贪著是合理的。'解释道：'对不净物生愚痴，生嗔恨是合理的，但是任何情况下，生起贪欲都是不合理的。'
对某些人来说，因为踩到不净物而生起愚痴和嗔恨是合理的。因为被黑暗遮蔽失去视觉而未见到，所以生起愚痴是可能的，因为臭味而造成伤害，所以生起嗔恨也是可能的。但是因为不相顺，所以生起贪欲是不合理的。同样，对于女人身体的不净，因为被装饰遮蔽，所以生起愚痴，因为臭味而生起嗔恨是合理的，但是生起贪欲在任何情况下都是不合理的，因为本性是不净的。
所以说因为有快乐而应当贪著的说法是不对的，就像夜晚踩到不净物一样。有人在夜晚用两脚踩到不净物，看到后生起嗔恨，之后又生起贪著。别人问他：'你为什么踩到不净物？'他说：'因为被黑暗遮蔽。'然后问：'你为什么生气？'他说：'因为不相顺。'那么这里对于'为什么无因而生起贪著'这个问题他能说什么呢？
因此，对不净的身体生起嗔恨和愚痴二者是合理的，但贪欲在任何情况下都不合理。这里说道：'那个根本不应看，怎么会想要触摸，对此生起贪著，唉！世间真是大愚痴。'这里说道：'虽然身体是不净的，但是在世间上因为无过失，所以不应该诽谤。'如此说道：'婆罗门从面相上清净，女人从一切方面清净。'

།མི་རྣམས་མ་རྟོགས་མི་གཙང་བའི། །སྣོད་མི་སྨད་པར་འབྱུང་ འགྱུར་ན།།གང་ལས་མི་གཙང་འབྱུང་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་སྨད་པར་ཅིས་མི་སེམས། །ལུས་མི་གཙང་བ་ལས་བྱུང་ནས་སུན་ཕྱུང་བའི་སྣོད་རྣམས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་སྐྱོན་དུ་བརྩི་བར་འགྱུར་ན། གང་ལས་བར་མེད་པར་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་འཐོན་པ་དེ་གཙང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས།།དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །བུད་མེད་ཆོལ་ཟངས་ཐོགས་པ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཕྱུག་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཆོལ་ཟངས་འཛིན་པའི་བུད་མེད་མཆོག་ཏུ་མཛེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། དེ་སྐྱེས་བུ་འདོད་པ་དང་ལྡན་ པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་བསྟེན་པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ནས་ནམ་ཞིག་དེ་ཆོལ་ཟངས་ཀྱིས་སྐྱུགས་པ་བླངས་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ལ། དེ་རྣམས་སྐྱོན་དུ་བགྲང་ཞིང་སྣ་བུག་བཀབ་ནས་དོང་བར་གྱུར་ཏེ། མི་གཙང་བ་དེ་ནི་ལུས་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ ན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་རང་གི་ལུས་ལ་གནས་པའི་མི་གཙང་བ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་ཞིང་། ལུས་ལས་ལྷུང་བ་མི་གཙང་བར་རློམ་མོ། །འདིར་བཤད་པ། ཆགས་རྨོངས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་ཕྱིར་ཡང་། །དེ་སུན་དབྱུང་མིན་ཞེས་བླུན་པོ། ། མཁས་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་སྨྲ་། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་ལས་དེར་སྐྱེས་བུ་གཙང་བར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དེ་། དེའི་ཕྱིར་ཡང་བུད་མེད་འགོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ གཙང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི།།ཐ་མ་གང་དུ་དམིགས་འགྱུར་བ། །དེ་ལ་གཙང་བར་ཡོད་དོ་ཞེས། །བློ་ལྡན་མི་ནི་གང་ཞིག་སྨྲ། །མེ་ཏོག་དང་། དྲི་དང་། གོས་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་ལུས་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཙང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། གང་ལ་རེག་པས་ ཨ་ཀ་རུ་དང་།གླ་རྩི་དང་། གུར་ཀུམ་དང་། ཙནྡན་དང་། གོས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཙང་བ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་མ་དམིགས་པ་དེ་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འཐད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་དེ་ལ་ གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པའི་ལུས་ལ་ཡང་མི་གཙང་བ་ཉིད་མཚུངས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། །གང་གཱའི་ཆུ་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་གང་གཱའི་ཆུ་རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་པ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བཞིན་ལན་ཚྭ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟར། དེ་ བཞིན་དུ་བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྫས་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལུས་དང་ཕྲད་པ་ལས་ལུས་ལྟར་མི་གཙང་བར་འགྱུར་རོ།།འདིར་བཤད་པ། པདྨ་ཁ་དོག་ལྡན་ཞིང་དྲི་བསུང་ལྡན། །གཙང་བར་གྱུར་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བསྣམས་པ་ཡིས། །སྐྱེ་བོ་དེ་ལ་མི་གཙང་བར་ འགྱུར་བ།།དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ལུས་ནི་མི་གཙང་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ན་གང་ཞིག་གཙང་བ་ཉིད་དུ་དྲེགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལུས་གཙང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དྲེགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ལུས་ལ་གཙང་བ་ ཉིད་ཡོད་དོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་བཤང་ཁང་ནང་འདུག་ཅིང་། །དེ་མེད་པར་ནི་མི་གནས་པ། །མི་གཙང་བ་ཡི་སྲིན་དེ་ལ། །རྨོངས་པས་དྲེགས་པ་སྐྱེ་བར་ཟད། །སྐྱེ་བཞིན་པ་གང་ཞིག་དང་པོ་མའི་མངལ་དུ་ཕོ་བ་དང་ལོང་ཀ་གཉིས་ཀྱི་བར་འཆག་ཁང་དང་ འདྲ་བར་བསྡད་ཅིང་།བཤང་བའི་ཁང་ཁྲུས་གནས་པར་བྱས་པ་མི་གཙང་བའི་སྲིན་བུ་དང་འདྲ་བ་དེ་ནི་འདིར་གཏི་མུག་ཁོ་ན་ལས་བདག་གཙང་ངོ་སྙམ་དུ་དྲགས་པར་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ། བྱི་ཕོ་རྐྱག་ཁྲོན་དུ་བཅུག་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱུག་ཕྲུག་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་འཕྱན་པ་ འགའ་ཞིག་གིས་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་།དེ་གཟུང་ནས་བཤང་བའི་ཁྲོན་པར་བསྐྱུར་རོ།

如果人们不知道不净之器皿也不应受到诽谤，那么从何处生起不净之物，为何不思维其应受诽谤？
既然从不净之身体中产生而被厌弃的器皿也被视为最大的过失，那么从中不断流出不净之蕴的身体，心智正常的人们怎么会认为是清净的呢？
因此，说女人的身体不应受到诽谤是不合理的。如同见到持粪桶的女人一样。
有一位富人有一位极其美丽的持粪桶女人，她被具有贪欲的男人们所追求和亲近。
后来有一天，她用粪桶盛着呕吐物出来时，那些人也看见了，他们数说过失并捂着鼻子逃走了，那不净物确实就是从身体中产生的。
同样，愚人们不观察住于自身的不净为过失，却认为从身体中掉落的才是不净。
这里说道：由于贪痴是其本性，以及为了梵行的力量，愚人和自诩为智者的人们说不应厌弃它。
这里有人说：由于男人对此生起清净执著，女人身体中有清净性，因此也不应诽谤女人。
解释道：一切清净事物中，若见其最终归处，谁是智者会说那里有清净性？
花朵、香料、衣服、装饰等一切清净事物，仅仅因为与身体接触就变成不净，凡是接触了沉香、麝香、姜黄、檀香、衣服等清净事物而见到如此结果的，说那里有清净性是不合理的。
因为智者们都诽谤它，所以说女人身体有清净性是不对的，同样也应当思维男人身体也同样不净。如同恒河水流入大海一样。
譬如恒河水流入大海后变得如同海水一般咸，同样，所有清净的食物、衣服等物品，与身体接触后也变得如身体般不净。
这里说道：莲花虽具色彩和香气，清净庄严被他人持用，对那人来说变成不净，因此身体成为不净。
这里有人说：在此有人会因清净而生起傲慢。如果身体不清净，则不会生起傲慢，但确实会生起，因此身体中有清净性。
解释道：某人住在厕所之中，离开它就无法生存，对那不净的虫子，因愚痴而生起傲慢而已。
正在出生的人最初在母胎中，住在如同厕所般的肠胃之间，如同不净虫子一般住在粪便之处，此处仅仅是由于愚痴才认为自己清净而生起傲慢而已，如同老鼠被扔进粪坑一样。
有一个富家子弟与他人妻子通奸，去了别人家里，被抓住后被扔进了粪坑。

།དེ་དེར་བཤང་བ་དེས་སྲོག་བཙས་ཏེ་ནམ་ཞིག་ཆར་ཆེན་པོ་བབ་པས་བཤང་བའི་ཁྲོན་པའི་ངོས་ཞིག་པར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ནས་དེ་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། །གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོས་ཁྲིད་ནས་ཁྱིམ་ དུ་བཅུག་སྟེ།སྨན་པ་མཁས་པ་བཀུག་ནས་ཉི་མ་ཁ་ཅིག་གི་སྔ་མ་ཁོའི་སྟོབས་དང་ཁ་དོག་གི་ཚོགས་ལ་བཀོད་དེ་། དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ལུས་བཀྲུས་ཤིང་ཉེ་བར་བྱུགས་ཏེ། ལམ་པོ་ཆེའི་དཀྱིལ་དུ་སོན་པ་ལ་མི་དབུལ་པོ་ཞིག་གིས་འདོད་རྒྱལ་དུ་གོས་ཡུགས་ཀྱིས་རེག་ པ་དང་།དེས་དྲེགས་པས་སྤོས་ཏེ་སྨད་པའི་གནས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་གོས་ཐ་མལ་པ་འདིས་བདག་མི་གཙང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་འདི་ལ་སྤྱོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་མི་གཙང་བས་ལྟོ་བ་བཀང་བ་ཡང་ཟླ་བ་དགུ་འམ་ཟླ་བ་བཅུར་མའི་མངལ་དུ་མི་གཙང་བས་གནས་པར་ བྱས་ནས་མི་གཙང་བའི་སྒོ་ནས་བྱུང་སྟེ་མི་གཙང་བའི་སྲིན་བུར་གྱུར་ནས་རྨོངས་པས་སླར་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་དང་།གཙང་སྦྲ་དང་། གཟུགས་དང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲེགས་པ་བསྐྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། སུན་དབྱུང་མིན་ཞེས་སྨྲས་ན་ཡང་། །ལུས་འདིར་གཙང་ བ་ཡོད་མིན་ཏེ།།དེ་ལྟའི་ས་བོན་གནས་ཟས་དང་། །དྲི་ང་བ་དག་ཟག་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི། མི་གཙང་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ཡང་བྱེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ ཡང་གཙང་བ་ཉིད་ཡོད་དོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐབས་གང་གིས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ནི། །ནང་ཕུགས་གཙང་བར་མི་འགྱུར་ན། །ཁྱོད་ནི་ནང་ལ་འབད་བྱེད་པ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ལ་མ་ཡིན། །ཆུའི་བསང་གཏོར་དང་། ཁྲུས་དང་། བྱུག་པ་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱིས་ བསང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་བསྟེན་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ནང་བཀྲུ་བར་མི་ནུས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ནང་ནས་འཛག་པའི་མི་གཙང་བས་སུན་དབྱུང་བའི་ལུས་ལ་གཙང་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། གཞན་ཡང་གནས་གང་དག་གི་ནང་ནས་མི་གཙང་འབྱིན་པར་ བྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་འདི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རེ་བ་འཆའ་སྟེ།དེ་ལ་ནི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་ས་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད་དེ། གྲོང་བའི་མཛའ་བཤེས་འཆག་ཁང་གི་སླར་བསྐོས་པ་མཐོང་བ་དང་། ཅེ་སྤྱང་ གི་པ་ལ་ཤའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ།།གྲོང་པ་འགའ་ཞིག་གི་མཛའ་བཤེས་ཞིག་རྒྱལ་པོས་འཆག་ཁང་གི་སླར་བྱས་ལ། མཛའ་བཤེས་དེས་དེ་ནམ་ཞིག་ན་སྐྱང་ནུལ་དང་བདུག་སྤོས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་འཆག་ཁང་ལ་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ་མཐོང་བས། དེ་ལ་དེས་བགད་ནས་འདི་ ནམ་གཙང་བར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པ།དེ་བཞིན་དུ་མི་མཁས་པ་རྣམས་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དྲི་ཞིམ་པོ་དག་གིས་ཁོང་ནས་ལུས་ལ་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ་འདོད་པ་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཞད་གད་དུ་བྱེད་དོ། །ཡང་ཅེ་སྤྱང་གཉིས་ཤིང་པ་ལ་ཤའི་འོག་ན་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མེ་ཏོག་ལྷུང་བར་གྱུར་པ་ལ་གནས་ནས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གོར་མ་ཆག་པར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སྟེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སོན་པར་གྱུར་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི་པ་ལ་ཤའི་མེ་ཏོག་ལྷུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤ་མ་ཡིན་གྱི། གང་པ་ལ་ཤ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་ཤ་ཡིན་ནོ ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་གང་ལུས་ལ་བྱུང་བ་དེ་ནི་མི་གཙང་གི་གང་གནས་པ་དེ་ནི་གཙང་ངོ་སྙམ་དུ་རློམ་མོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་ལུས་འདི་མངལ་ནས་ནི། །བཟུང་སྟེ་མི་གཙང་རང་བཞིན་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་གཙང་བར་བྱ་བ་ ནི།།མི་ནུས་མི་གཙང་ཇི་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་གཅིན་ཅན་ཡིན་ཡང་དྲང་སྲོང་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དག་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

在那里，粪便中孕育出生命，某时下起大雨，粪坑的一边崩塌了。从那里他出来后，亲属们将他带回家中，请来了医术高明的医生，几天之内使他恢复了体力和容光。那时，在另一个地方，他沐浴涂香后走在大路中央，一个贫穷人的衣服偶然触碰到他，他因傲慢而生气，说道：'你这普通的衣服使我不净。'对此表示厌恶。同样地，愚人以不净之物充满腹部，在母胎中九个月或十个月中住于不净之处，从不净之门而出，成为不净的虫子，因愚痴而又对受用、清净、容貌、体力等生起傲慢。此处说道：即使说不应厌恶，此身也无清净可言，因为种子、住处、食物都是如此，且流出臭秽之物。
这里有人说：如果身体确实没有清净性，就不会去除不净，但由于确实要去除不净，所以清净性是存在的。解释道：无论用什么方法，身体内部都不会变得清净，你对内部如此努力，对外部却不是这样。即使长期使用洒净水、沐浴、涂香、咒语净化等方法，也无法清洗身体内部。因此，被内部流出的不净物所污染的身体，怎么可能有清净？
而且，从那些排出不净物的器官，人们反而期待享受，对此沐浴等方法无济于事。因此，这样的不净本性的身体怎么可能有清净性？就像村民朋友看见厕所管理员，以及豺狼与钵罗奢花的故事一样。某个村民的朋友被国王任命为厕所管理员，这位朋友某时看见他用香料等物清洁厕所，就笑着说：'这怎么可能变得清净？'同样地，愚人想用香甜的饮食从内部使身体清净，也会被智者嘲笑。
又有两只豺狼住在钵罗奢树下，其中一只看见落下的花朵，以为一切都必定是那个样子，就随意进入。另一只想：'落下的钵罗奢花不是肉，留在钵罗奢树上的才是肉。'同样地，愚人也认为从身体流出的是不净，而留在体内的是清净。这里说道：因为此身从胎中起，本性即是不净，所以无法使其清净，就像不净物一样。
这里有人说：虽然女人的身体带有尿液，但即使是具有大苦行的仙人也不会完全舍弃对女人身体快乐的享受，因此不应该舍弃女人。

། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མཛེ་ཅན་བཞིན་དེ་ལྟར། །གཅིན་ཅན་ཀུན་ལ་མཚུངས་མིན་ན། །མཛེ་ཅན་ཇི་བཞིན་གཅིན་ཅན་ཏེ། །དེ་ལྟར་མི་ཀུན་གྱིས་སྤོང་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཆུ་དྲི་ང་བ་འཛག་པ་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་སེར་ཟགས་པ མྱགས་པས་ལུས་རྣམ་པར་མྱགས་ཤིང་།།བརྙོགས་ལ་རུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཛེ་ཅན་གཙང་སྦྲ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མི་གཙང་བ་ཟག་པའི་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཐུན་མོང་ཉིད་ཡིན་ན་གང་གིས་གང་སྤོང་བར་བྱེད། འདི་ལྟར་སྡུག་ བསྔལ་ཐུན་མོང་བ་ནི་དེའི་རྒྱུས་སྨོད་པ་ན་མཛེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཅིན་ཅན་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཛེ་ཡང་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་གཅིན་ཅན་མི་སྤང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཛེ་ཅན་ཡང་མི་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འགྱུར་བ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།མཛེ་ཅན་ནི་སྤོང་གི་། གཅིན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིན་ཅན་ཡང་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འབྲུ་མར་གྱི་སྣོད་དུ་སྦྲང་མ་ལྟར་ལ་ལ་དག་དེར་བྱིང་གི་ ལ་ལ་དག་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་འབར་བ་ལ་སྦྲང་བུ་དག་བཞིན་དུ་དེའི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མཐོང་བ་མི་མཐུན་པས་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ ཡིན་ཏེ།སྨྱོ་ཆུའི་ཆུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་སྐེ་ལྦ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མི་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་ལ། གང་ཞིག་ཆུ་དེས་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྨྱོན་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེ་ནས་རྒྱལ་ པོ་དེས་རང་གི་དོན་དུ་ཁྲོན་པ་གཡོགས་ལ་ཆར་དེ་ཡང་འབབ་པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ནས་ཡུལ་མི་དེ་ཆུ་དེས་བྱ་བ་བྱས་ནས་སྨྱོ་བར་གྱུར་ཀྱང་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་རྣལ་མར་གནས་ལ་རྒྱལ་པོ་སྨྱོ་བར་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་དོན་དེ་མཁྱེན་ནས་ང་ལ་སྨྱོན་པའོ་ ཞེས་བཏགས་ཏེ།བཞད་གང་དུ་བྱེད་པའམ་བརླག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་གིས་སྙམ་སྟེ་ཆུ་དེ་ཉིད་སྤྱད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་གཅིག་ཁོ་ན་གཅིན་ཅན་ཡིན་ན་ནི་དེ་མཛེ་ཅན་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ གཅིན་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ལས་གང་དུ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ།ཡང་ཡུལ་ལ་ལར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སྐེ་ལྦ་བས་ཆགས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་གཟུགས་ངན་པར་གྱུར་ལ། དར་གཞན་མཛེས་པ་ཞིག་སོན་པ་དང་། འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་གཟུགས་ངན་ཞིང་། ཡན་ལག་མ་ཚང་ བ་ཞིག་གོ་ཞེས་དེ་དག་གིས་དེ་སྤངས་སོ།།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཀྱང་དེར་ཆགས་ན། །གང་ཕྱིར་སྐྱོན་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྤོང་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པར་གྱུར་ཏེ་བུད་མེད་ན་ཆུང་འཚོག་ ཆས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དགའ་བས་ཉེ་བར་ལོངས་མི་སྤྱོད་པ་དེ་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོག་ཏུ་བསླུས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་དྲི་ཞིམ་པོའི་ངད་ཀྱིས་བསྒོས་པས་དེའི་མི་གཙང་བ་དེ་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཙང་བ་བསྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།

现在解释：如果像麻风病人那样，不是所有小便者都相同，那么就像麻风病人一样，所有人都会避开小便者。如果这种尿液臭味的渗漏是独特的，那么就像黄水渗漏，身体被污染而变得混浊腐烂，因此追求清洁的麻风病人会被人避开一样，不净渗漏的身体也会被完全避开。但如果是共同的，谁又会避开谁呢？因为共同的痛苦，即使因此受到责备也不会变得美好。
如果像这样小便者是共同的，麻风病也是如此的话，那么就像不避开小便者一样，也不会避开麻风病人。但是因为是独特的缘故，人们避开麻风病人而不避开小便者，这是因为后者是共同的。如果小便者也没有过错，为什么所有人都会如此相同呢？因为就像有些蜜蜂沉溺于油罐中，而有些蜜蜂则像看到燃烧的铁球一样看到其过失，因此对此生起厌离。
因此，由于对此看法不一，圣者们并不完全避开。因此，说'女人的身体不应该被避开'这种说法是不对的。这就像避开疯人之水和到达长瘿病人的地方的人一样。有一个国王，占卜师们告诉他说将会下雨，任何用那雨水的人都会发疯。然后国王为自己盖了一口井，那场雨也确实下了。
之后，当地居民用了那雨水后发疯，但因为性质相同，他们反而认为自己是正常的，而认为国王发疯了。之后国王明白这个道理，想着'他们说我是疯子'，认为他们会嘲笑或伤害自己，于是也使用了那雨水。同样，如果只有一个人是小便者，那么他就会像麻风病人一样被避开，但当所有人都是小便者时，他们当中谁会产生清净的想法呢？
又如在某个地方，所有人都长着瘿病，形貌极其丑陋，当一个美丽的外乡人来到时，他们说'这个人极其丑陋，肢体不全'，于是避开了他。这里说：如果没有过失，世间人都会贪着，因为有过失的缘故，圣者们会避开。这里有人说：如果一个人到了青春年华却不与具备一切妆饰的少女欢乐相处，那他在生前世间就是最被欺骗的，因为这样香气的芬芳会消除她的不净，因此对于追求清净的人来说没有过失。

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་ཉམས་པ་འགའ་ཞིག་ནི། །སྣ་ཡི་ཚབ་མས་དགའ་འགྱུར་ལྟར། །མི་གཙང་ཕྱིར་འཆོས་མེ་ཏོག་ལ། །སྩོགས་ལ་འདོད་ཆགས་དེ་བཞིན་འདོད། །ཇི་ལྟར་སྣ་རྡུམ་འགའ་ཞིག་བཅོས་མའི་སྣ་བསྲེལ་བ་ན་བདག་ཉིད་ཡན་ལག་ཚང་བར་རློམ་ཞིང་མགུ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བྱིས པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལུས་ཀྱི་སྣ་བརྙན་གང་གིས་ངོ་ཚ་བར་བྱ་དགོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་པ་དག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བརྐམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་རྨོངས་པས་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བ་ན་མི་གཙང་བའི་ཕྱིར་ འཆོས་པ་མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པོ་དང་།དྲི་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཕྱིར་བཟློག་པ་དེས་བདག་དང་གཞན་གཙང་བར་སེམས་སོ། །མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དག་བསྲེལ་ཡང་སྒོག་པ་ལ་བྱ་བ་ལྟར་འདི་ལ་དྲི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཏིང་ཚུགས་སུ་བསྒོ་བར་ ནི་མི་ནུས་ཏེ།བྱི་ལའི་སྣ་ལ་མར་གྱིས་བྱུགས་པས་རོ་མྱངས་པ་དང་གསེར་སྣ་མཐོང་བས་དགའ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱི་ལའི་སྣ་ལ་མར་གྱིས་བསྐུས་ནས་ཁ་ཟས་སྐྱ་བོའི་ཆང་བུ་བྱིན་པས་དེ་དེ་སྣུམ་དང་ལྡན་པར་སེམས་པ་དང་། ཡང་ཇི་ལྟར་སྣ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་གསེར་གྱི་སྣ་བརྙན་ བྱས་ནས་དེ་མཐོང་སྟེ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བཅོ་བ་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། རྨ་དང་འདྲ་བའི་ལུས་པོ་ཡི། །རྨ་སྐུད་གྱུར་པ་དྲི་དང་ནི། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་གོས་སོགས་ ལ།།རྨོངས་པས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཏུ་ཆགས། །འདིར་སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་དེ་དག་གིས་སྐྱེ་བོ་འདོད་པ་དག་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དུ་འདོད་ཆགས་བྲལ་སྐྱེ་བ། །དེས་ གཙང་ཞེས་བྱར་མི་རིགས་ལ།།ངེས་པར་འདོད་ཆགས་རྒྱུར་གྱུར་པའི། །དངོས་དེའང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཐོང་བ་མ་ཉམས་པ་རྣམས་ནི་མི་གཙང་བ་ཟག་པས་མི་སྡུག་པར་མཐོང་བའི་ལུས་ ལ་ལྟ་བ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བཤང་བའི་ཚོགས་ལྟར་ལུས་གཙང་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་ཡང་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་དེ་དག་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གང་ཞིག་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ། གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་རང་བཞིན་ གྱིས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་ཉིད་བསྙད་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ བར་མི་འགྱུར་ཏེ།རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གཙང་བ་ཉིད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཚེ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་མི་རུང་སྟེ། གཅིག་གིས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དང་བར་མར་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཚོང་པ་འགའ་ཞིག་བུ་མོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་འགྲོན་ལ་སོང་ལ། དེ་ཡང་དུས་གཞན་ཞིག་ན་འོངས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་བུ་མོ་དེ་ཡང་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་ན་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་བུ་མོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་གྱུར་ཏོ།

现在将要解说：就像某些肢体残缺的人，以假鼻而生欢喜一般，对不净之装饰的花朵等，也是如此贪著。
就像某些断鼻之人，装上假鼻后自以为肢体完整而感到满意，这是因为愚昧的本性，对于本应感到羞耻的身体假鼻反而生起欢喜。
同样地，愚昧凡夫对欲望本性贪著，因愚痴而不见身体的本质，对于不净之装饰如花朵、香气、装饰等生起贪著，并且因此颠倒而认为自己和他人是清净的。
即使佩戴花朵等，就像在大蒜上涂抹一样，也无法将殊胜香气深入其中，就像给猫鼻涂抹酥油品尝滋味，或见到金鼻而欢喜一样。
就像给猫鼻涂抹酥油后给予淡味食物，它认为那是有油腻的；又如失去鼻子的人装上金鼻后见到而生欢喜一样，愚人们也是以花朵、香气等装饰后而生贪著。
这里说道：对如同疮伤的身体，以香气、花鬘、衣服等作为疮伤的绷带，愚者对此普遍贪著。
这里有人说：贪欲的因是花朵和香气等，若无此等，则人们不会对欲望生起贪著。
将要解说：于何处生离贪，彼不应称清净，必定成为贪欲因，此物何处亦非有。
本性清净之事物丝毫也不存在。首先，视力未损之人见到不净之漏泄而不净的身体时会生起离贪。因此，由于是离贪之因，身体如同粪秽聚集一般，不应认为是清净的。
花朵和香气等也必定不应成为贪欲之因，因为对此也可能生起离贪。如是，已获得离欲贪者对这些也会生起离贪。
再者，某个必定成为贪欲之因、所谓清净之物，本性上丝毫也不存在。如是，对于被称为清净的花朵和香气等受用之物，因变异而生起不随顺性。
若彼等本性清净，则不应变成其他样，因为自性无有转变。因此，彼等无有本性清净性。
若花朵和香气等事物必定成为贪欲之因，则一切时中对一切都应生起贪欲，然而并非如此，故花朵等不应成为贪欲之因，如同一物被见为可欲、不可欲或中性一般。
有一商人在女儿出生时去做客，后来某时返回，其女儿已到青春年华，与诸女子一同在城外游园嬉戏。

།དེ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་སྐྱེས་ལ། གང་གི་ཚེ་གཞན་ལས་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་མོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐོས པ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ།གང་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ལ། གང་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་མི་གཙང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་ཆགས་ཤིང་། ། དེ་ཉིད་ལ་ནི་ཆགས་བྲལ་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་རྒྱུ། །ངེས་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཅིང་བདག་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞི་ཡིན་ནོ།།འདི་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་སྲིད་དམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་མི་རྟག་མི་གཙང་དང་། །སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་ཅེས། །བྱ་བ་བཞི་པོ་ཐམས་ ཅད་ནི།།གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་སྲིད་པར་འགྱུར། །གང་འདུས་བྱས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་མི་གཙང་བ་སྟེ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་གཙང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཡང་བདག་མེད་པ་སྟེ། རང་དབང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུ་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞི་ཆར་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་ནི་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་ལ།དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ལ་སེམས་ཡང་དག་པར་སྤྲོ་བར་ འོས་ཏེ།ཤ་ཟ་མོའི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་འཇིགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཤ་ཟ་མོ་ཞིག་ཆུང་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་ལ། དེ་ལ་ཆུང་མ་ལྟར་ཉེ་བར་སྤྱོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ན་དེས་དེའི་རང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་ཉིད་དང་ བསྒོ་བ་བཞིན་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དང་།གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་འདི་ནི་བདག་གི་ཆུང་མ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་ཤ་ཟ་མོའོ་སྙམ་དུ་འཇིགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིར། འདུས་བྱས་གང་དེ་རྟག་མིན་ལ། །མི་རྟག་གང་དེ་གཙང་མིན་ཞིང་། །མི་གཙང་གང་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་གང་དེ་བདག་མེད་དོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཡང་། ། འདུས་བྱས་གཅིག་ལའང་སྲིད་འགྱུར་བ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ནི། །དངོས་པོ་མེད་པ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་མི་གཙང་བ་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གསུམ་གྱི་སྤོང་བའི་ཐབས་བཤད་ཟིན་གྱིས། ད་ནི་བཞི་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གམ་བདག་གི་སྙམ་དྲེགས་པ། །སྲིད་པར་དམ་པ་སུ་ལ་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཀླགས་ཏེ། གནས་པས་དེ གཉིས་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ཕལ་ཆེར་རྒྱལ་པོ་ཁོ་ན་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ང་ནི་མངའ་བདག་གོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ལ་བསྟོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ལས་སྐྱེ་ལ། བདག་གིར་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་འདི་དག་ནི་བདག་གིའོ་ཞེས་བདག་གིར་བྱས་པའི་དོན་ དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ལས་སྐྱེའོ།།དྲེགས་པ་ནི་དྲེགས་ཆོས་ཉིད་དེ་རྒྱགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

见到那个后对其生起强烈贪欲，当从他人处听到'这是你的女儿'时，便如同离贪一般。应当了知：既无任何事物必定成为贪欲之因，凡是生起离贪之处即是不净。此处说道：由于对同一事物既生贪著，又对同一事物离贪，因此贪欲之因决定不成立。
因此如是，身体是不净的，如何是苦和无常已如上所说，无我性将要宣说，这些即是四种无颠倒。应当思维：此四种无颠倒是否可能存在于同一事物中？抑或不然？当说：总之，无常、不净、苦及无我这四者皆可存在于同一事物中。
凡是有为法缘起所生者即是无常，因为是刹那性的缘故。凡是无常者即是不净，因为能生厌离的缘故。凡是不净者即是苦，因为能造成损害的缘故。凡是苦者即是无我，因为非自在的缘故。因此如是总之，四种无颠倒皆可存在于同一事物中。
虽然这些确实存在，但愚者颠倒者们不能如实了知，反而对诸事物产生与此相反的遍计。因此，智者应当如实了知诸事物的无常性等，对了知实相应当欢喜，如同见到罗刹女的本性而生恐惧一样。
某人以妻子之相见到罗刹女，并如妻子般亲近她。当他见到她的本性是能生苦、不净、不听教诲且非恒常时，便想'这不是我的妻子，而是罗刹女'而生恐惧，那时便离贪。同样，智者们由于见到有为法的本性而离贪。
此处说：'凡是有为法即非常，凡是无常即不净，凡是不净即是苦，凡是苦即无我。'又说：'由于四颠倒也可能存在于同一有为法中，因此一切烦恼皆成无实。'
这是圣者龙树菩萨所造《菩萨瑜伽行四百论》中'思维不净'品，即教示断除净颠倒方便的第三品释。
此处说：已说三种颠倒的断除方便，现在当说第四种的断除方便。当说：何圣者于轮回中会生起我或我所的慢心？因为一切有身者对一切境皆平等的缘故。
我执和我所执主要存在于国王身上，通过遮遣这两者，大多是专门对国王进行教导。其中，我执是由于通过了知'我是主宰'等赞叹自身的特征而生起；我所执是由于执著'这些境是我的'等认为所属对象归属于自己而生起。慢即是慢性，也就是傲慢的意思。

།སྲིད་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་རག་ལས་པ། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་བརྒྱུད་པས་འགྲོ་བ་ལྔར་ཡོངས་སུ་འཕྱེན་པའི་འཁོར་བ་སྟེ། དེ་ན་གནས་པའི་མཁས་པ་སུ་ལ་ ཡང་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དག་གིས་དྲེགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར།གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་པོ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་བདག་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་ལ་ཡུལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་གིའོ་སྙམ་དུ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར།འདིའི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་དྲེགས་པ་རིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ནི་བྱིས་པ་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ པ་ཞིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་ནགས་ཚལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་བ་རྣམས་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་དྲེགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཟློས་གར་མཁན་ བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཟློས་གར་མཁན་ཡུད་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ཞིང་། ཡུད་ཙམ་གྱིས་བློན་པོ་དང་བྲམ་ཟེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་དང་། བྲན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡང་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལྔའི་ལྟད་སར་ཟློས་གར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འགྱུར་ཏེ། དབང་ངམ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་ཚོགས་པ། །གང་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། །དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་བདག་པས། །དམ་པས་དྲེགས་པར་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དེ་དབང་དུ བྱ་བའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དྲེགས་པ་རིགས་སོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་བྲན་དྲུག་ཆས་བསྟབས་གྱུར་པ། །ཁྱོད་ཀྱི་དྲེགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །གང་ངམ་དེ་རུ་བྱ་བ་ནི། །དབང་དུ་བྱས་ལ་རག་ལས་འགྱུར། །བསྐལ་པ་དང་པོའི་འཇིག་རྟེན་མ་བྱིན་པར་ལེན་པར་གྱུར་པ་ན། འདི་ བདག་ཅག་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་སྟེ།ཞིང་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་འབྲུའི་དྲུག་ཆའི་གླས་གླས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྲུང་བའི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ་དགུ་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་ པོ་ཞེས་བསྙད་དོ།།དེ་ནས་བཟུང་ནས་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་དྲུག་ཆའི་གླས་སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དྲུག་ཆས་བསྟབས་པའི་རྒྱལ་པོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ནི་ང་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་བྱས་ཏེ་དྲེགས་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །རྗེ་དཔོན་གྱིས་བྲན་ལས་འགའ་ཞིག་ ལ་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་རྗེ་དཔོན་གྱི་ལས་ཅུང་ཟད་ཅིག་དེ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི།འབངས་དེས་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྗེ་དཔོན་ལ་དྲེགས་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་རག་ལས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདིས་རང་དབང་སྒྲུབ་པར་མི་འོས་ན། ཀྱེ་ས་ བདག་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་རག་ལས་པ་ཅི་སྨོས།དེའི་ཕྱིར་འདིའི་དྲེགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་རིགས་ཏེ་དགོན་པའི་ས་མཁན་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆས་པ་དང་རང་གིས་བསྐོས་པའི་ས་མཁན་གདོལ་པ་ཞིག་གིས་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་ པོ་ཞིག་འདས་པར་བྱས་པར་གྱུར་ལ།རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པར་དེ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེས་དེའི་རྒྱུས་རྒྱལ་པོ་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྒྱགས་པར་བྱ་བར་མི་བཟོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་སྐྱེ་དགུ་ ང་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་རྒྱགས་པར་མི་བྱའོ།།འདིར་བཤད་པ། བྱ་བ་ཀུན་ལ་དབང་བ་ཡིས། །གལ་ཏེ་མི་བདག་དྲེགས་འོས་ན། །དྲུག་ཆས་གླས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །དྲེགས་པར་མི་རིགས་མ་ཡིན་ནམ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་རྗེ་བོ་དང་ གཏོང་བ་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྒྱལ་པོ་ལ་དྲེགས་པ་རིགས་པ་ཉིད་དེ།ནོར་དང་ཆ་རྐྱེན་རྣམས་གཏོང་བ་དང་སྡུད་པ་དག་ལ་དབང་འབྱོར་པའི་ཕྱིར་རོ།

轮回依赖于业和烦恼，由生死相续而流转于五道，住于其中的智者若生起我执和我所执便会产生傲慢。
假如某人在某处有特殊的权力，那时便会认为'我是一切境界的主人，这一切境界都是我的'，因见到这些而产生傲慢是合理的，然而这对于愚者在轮回中流转时是不可能的。
如是一切色等境界都是由众生共同的业所产生。
因此，如同森林和房屋等共有之物一样，对于众生共同受用的事物不应执著我和我所而生起傲慢，就像国王的戏子一样。
就像国王的戏子瞬间变成国王，瞬间又变成大臣、婆罗门、居士和奴仆一样，国王的地位也是不稳固的，因为在五道的舞台上表演戏法。
此处偈曰：'权力或受用圆满，因为福德而获得，因此较世间殊胜，圣者不应生傲慢。'
有人说：因为一切事业都归属于国王，所以由此而生起的傲慢是合理的。
解释道：'以六分之一养活的，你有什么可傲慢？凡是所作事业，都依赖于他人。'
在劫初世界发生偷盗时，人们想：'为了保护我们，何不享用呢？'为了保护田地，众人雇佣一位有力者，以六分之一的谷物作为工资，因此由于他以正确的保护工作使人民欢喜而称为国王。
从此以后，所有国王都以六分之一的税收治理人民，因此受六分之一供养的国王不应认为'世间事业依赖于我'而生起傲慢。
即使主人对某些奴仆有支配权，主人的某些事业也会依赖于他，但那个奴仆不应对主人说'你依赖于我'而生起傲慢。
因此，如果即便依赖一人也不应自以为有自主权，更何况你这位国王依赖众多人民呢？
因此，这种傲慢在任何方面都不合理，就像荒野向导一样。
譬如，某国王为征服四方而出发，由他指派的旃陀罗向导带领他穿越大荒野，虽然国王和军队都依赖于他，但他不应因此而骄傲地说'国王和军队都依赖于我'，同样地，国王也不应骄傲地说'人民依赖于我'。
此处说道：'若因掌管诸事业，国王应当生傲慢，因受六分之一养，岂不更不应傲慢？'
有人说：因为国王是主人和施予者，所以国王生起傲慢是合理的，因为他对财物和资具的给予和收取有权力。

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གསོ་བྱ་འཐོབ་ཐོབ་ནས། །རྗེ་བོ་གཏང་བར་སེམས་དེ་བཞིན། །རྗེ་བོ་སྦྱིན་བྱ་བྱིན་བྱས་ནས། །བདག་ ནི་གཏོང་བ་པོ་སྙམ་རློམ།།ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་གསོ་བྱའི་ཚོགས་རང་གི་ཞ་འབྲིང་ལས་འབྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཐོབ་པར་བྱ་བ་སྦྱིན་བྱ་ལོ་ཕོགས་སམ་ཟླ་ཕོགས་ཐོབ་ནས། བདག་ཉིད་ལ་དམའ་བའི་སེམས་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་མཐོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་རྗེ་བོ་ནི་གཏོང་བ་པོ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་ སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ།རྒྱལ་པོ་ཡང་གསོ་བྱའི་ཚོགས་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་གླ་རྔན་བྱིན་ནས་བདག་ནི་གཏོང་བ་པོའོ་སྙམ་དུ་རློམ་མོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གསོ་བྱའི་ཚོགས་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ནོར་འཐོབ་བྱ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་སེམས་འཕང་དམའ་ བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི།རྒྱལ་པོ་ལ་དྲེགས་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱིན་ཏེ་དྲེགས་པ་བྱ་བར་མི་འོས་ཏེ། ཁོལ་པོ་གླ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁོལ་པོ་གླ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་དགོས་ལ་འདིར་གཏོང་བ་པོས་དྲེགས་ པར་བྱ་བར་མི་འོས་ཤིང་།ཁོལ་པོས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ནོར་སྡུད་པའམ་གཏོང་བ་ན་དྲེགས་པ་བྱ་བར་མི་འོས་སོ། །འདིར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་གཡོག་ལ་གླ་བྱིན་ཏེ། །རྒྱལ་པོས་དྲེགས་པ་རིགས་ན་ནི། །ནོར་འདོད་ཚོང་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། །དེ་ལྟར་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ནམ།།དེར་སྨྲས་པ། འདོད་དགུར་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ངར་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་རྒྱགས་པར་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གནས། །ཁྱོད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཏུ་དྲན།།གཞན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཚོ་ཁྱོད་ཀྱི། །དགའ་བ་གང་གིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། །བུད་མེད་ཆང་དང་རྒྱན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་ལྟར་ཡུལ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ནི་དབང་པོ་ཐུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་བཤད་དེ། དབང་པོ་མ་ཐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ དབང་ཕྱུག་འདི་རྒུད་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཡིན་བཞིན་དུ།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་ན་ནི་མ་རིག་པས་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉེ་བར་ བསྟེན་པར་སྨྲ་ན།སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་བསྲུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བར་མཚམས་མེད་པར་གཞན་གྱི་ལས་བྱེད་ཅིང་། དེའི་འབྲས་བུས་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དགའ་བ་གོ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྐུན་པོ་ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྐུན་པོ་ལ་ ཆད་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལས་དམན་པ་དེས་དགའ་བར་མི་འོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེན་པས་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ན། །རིགས་དང་ལྡན་ལ་འཛེམ་འབྱུང་བ། །དེ་ཡིས་གང་ལ་དྲེགས་ཡིན་ནོ། །དེ་འཛེམ་གཞན་ལས་འགྱུར་བ་མིན། །འདིར་ སྨྲས་པ།རྒྱལ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྲུང་བ་པོ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བསྲུང་བ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་ནི་ཚུལ་ལུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་ན་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་སྲུང་པོ་དང་། །བསྲུང་ བྱར་ས་བདག་སྣང་འགྱུར་ན།།ཅི་སྟེ་གཅིག་གི་དྲེགས་ཡོད་ཅིང་། །ཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་དྲེགས་བྲལ་མིན། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྲུང་བ་བདག་ལ་རག་ལས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་རྒྱགས་པར་འགྱུར་ན། བདག་བསྲུང་བ་འཇིག་རྟེན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ བསྲུང་བྱར་རྟོགས་ཏེ་རྒྱགས་པ་དང་བྲལ་བར་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར།འཇིག་རྟེན་གྱིས་མ་བསྲུངས་པའི་རྒྱལ་པོས་ནི་འཇིག་རྟེན་བསྐྱང་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོ་ཤུག་དང་ནགས་དང་སེང་གེ་བཞིན་ནོ།

现在解释道：就像受雇者得到工资后，认为主人是施予者一样；主人给予应给之物后，自认为是施予者而生傲慢。
就像国王的臣仆群从自己的职务中必定获得应得的年俸或月俸后，对自己生起卑下之心，对国王生起尊崇之心，认为主人是施予者一样；国王也在给予臣仆群必定应给的酬劳后，认为自己是施予者而生傲慢。
就像臣仆群从依附国王的人的行为中获得应得的财物后，心态变得低下，不对国王傲慢一样；国王也在必定给予应给之物后，不应生起傲慢，如同给予仆人工资一样。
就像必须给予仆人工资时，施予者在此不应傲慢，仆人也不应傲慢一样；国王在收取或施予财物时也不应傲慢。
这里说道：如果国王给仆人工资后，傲慢是合理的话，那么对于渴求财物的商人们，这样做不也是合理的吗？
对此回答：因为国王经常随意享受国土的安乐，所以会产生我慢，由此必定会导致骄傲。
解释道：他人的痛苦处境，你却颠倒地认为；靠他人劳作而生活的你，何以生起欢喜？
如同对女人、酒、赌博等，对境界极度贪著是未调伏诸根者所说的痛苦之处，因为诸根未得调伏。因此，这种权势正是众多衰败的因，本是痛苦之处，如果你认为是高贵之处，那就是无明成就了果报。
再者，如果说为了使贪著境界者欢喜而亲近境界，那么为了守护大众而无间断地做他人的事业，靠其果报而生活，以此烦恼的欢喜是什么呢？就像对盗贼执行惩罚一样。
比如对盗贼执行惩罚时，以其卑劣而不应欢喜，国王也是如此。
解释道：由于执著，在世间中，对具有种姓者生起畏惧，以此对何者傲慢？除此之外不会对他人生起畏惧。
这里说道：国王是世间的守护者，因此以守护者的身份必定会骄傲。若无此者，当不随顺正法时，众生将会毁灭。
当说：若现为世间的守护者，及应受守护的国王，为何一者有傲慢，而他者不离傲慢？
如果国王认为'世间的守护依赖于我'而骄傲，那么因为自身的守护依赖于世间，理解到自己是被守护者，为何不能远离骄傲？未受世间守护的国王无法养护世间，如同夫妻、森林和狮子一样。

།སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆུང་མ་ལ་བདག་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ ནི་བརྒྱ་ཕྲག་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ།ཁྱོད་ནི་ཚེགས་མེད་པར་ཁྱིམ་ན་བདེ་བར་འདུག་གོ་ཞེས་སྨྲས་པར་གྱུར་ལ། དེས་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཁྱིམ་གྱི་ཞལ་ཏ་གྱིས་དང་དེ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱིས་ཞེས་སྨྲས་པ་། དེས་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པར་ གྱུར་ཅིང་།དེ་སྐྱོ་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོ་ཤུག་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བསྲུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བསྲུངས་ལ། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེང་གེས་ནགས་ཡིན་ལ། ནགས་ཚལ་གྱིས་སེང་གེ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ བཤད་པ།མི་ཤེས་གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་གྱི་། །གཉེན་པོ་སྤངས་ནས་ང་རྒྱལ་ཉིད། །འཛིན་པ་དེ་ཡི་ང་རྒྱལ་ནི། །ཐབས་འགའ་ཡིས་ཀྱང་གཞོམ་མི་ནུས། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་བུ་ལྟར་སོ་སོར་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡིན་། རིགས་ལ་བརྟེན་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དྲུག་ཆའི་འཕྲོག་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱོར་བ་ཅན་འདིའི་རྒྱགས་པ་ནི་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས ཀུན་ནང་ནས་རང་ལས་ལ།།དགའ་བས་འཚོ་རྣམས་རྙེད་པར་དཀའ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་མི་དགར་འགྱུར། །དེས་ན་ཁྱོད་ལ་འགྲོ་བཟང་དཀོན། །དེང་སང་ན་སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་དག་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པས་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ལས་དག་ལ་དགའ་བ་ རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་།ཕལ་ཆེར་མི་བརྟན་པར་སྣང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དྲུག་ཆའི་འཕྲོག་པ་པོ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པའི་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས། ལྷོད་པར་འགྱུར་ཞིང་སྡིག་ པའི་གྲོགས་པོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ཁྱོད་ལ་འགྲོ་བ་བཟང་པོ་དཀོན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་གི་སྡིག་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་བདེ་འགྲོ་མི་སྲིད་ན། ཀྱེ་སྐྱེ་འགྲོ་མཐའ་དག་གི་སྡིག་པས་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ། དེའི་ཕྱིར་བློ་འཆལ་བ་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར་ཏེ། མཛེ་ཅན་འོ་མ་དང་ཉ་ཟ་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཛེ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ནང་ཕྱིར་བཅོ་བའི་རྒྱུ་སྨན་དག་མི་བསྟེན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འོ་མ་དང་ཉ་ཟ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ རྒྱལ་པོ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་མང་པོ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་རིགས་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཡང་བདག་ཉིད་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། བག་མེད་པའི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོས་ལས་རྣམས་ཀྱི། ། དྲུག་ཆ་ངེས་པར་འདིར་འཛིན་ན། །འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་མིན་མང་བས། །དེ་ཡིས་བདེ་འགྲོ་རྙེད་པར་དཀའ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་དང་རང་དབང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདིའི་ང་རྒྱལ་རིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱིས་བསྐུལ་ཏེ་བྱེད་པ་གང་། །དེ་ནི་ས་སྟེང་བླུན་ཞེས་བྱ། །ཁྱོད་དང་མཚུངས་པའི་གཞན་དབང་གཞན། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཕ་རོལ་པོས་བསྐུལ་བ་བྱས་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱེད་པའམ་རྟོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། རང་དབང་གིས་མ ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བླུན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།འདི་ན་རྒྱལ་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གྲོགས་དུ་མས་བསྐུལ་བ་ན་མི་བརྟན་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ གནས་པ་ལ་བརྟེན་ཏོ།།འདི་ནི་བྱ་བའམ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཅི་བྱེད་པ་དེ་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ཉིད་ན་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལ་རག་ལས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱལ་པོ་ཁོ་ན་མཆོག་ཏུ་བླུན་ཞིང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་ང་རྒྱལ་མི་རིགས་ པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།ཁྱི་དང་སྤྲེའུ་སྦད་པ་བཞིན་ནོ།

有一个人对妻子说：'我经历了数百种痛苦，而你在家中安逸地过活。'她回答说：'你且管理一天家务，然后就会明白。'他照做了，结果感到疲惫不堪。
就像夫妻互相守护一样，国王守护众生，众生也守护国王。同样，狮子守护森林，森林也守护狮子。
这里说道：无知者舍弃对治傲慢的方法，而执着于傲慢本身，这样的傲慢用任何方法都无法摧毁。
这里说：当国王像对待儿子一样照顾众生时，他就是胜利者。依靠种姓的有福德之人，其福德的六分之一会被夺走，因此，对于拥有自他圆满善业的人来说，这种骄傲是合理的。
解释道：在所有种姓中，以喜爱自己的事业而生活的人很难找到。如果他们对你不喜欢，因此你很难获得善趣。
如今五浊兴盛，所有依靠种姓的人都很难对自己的事业产生欢喜，大多显得不稳定。如果你是夺取他们福德六分之一的人，那么也会成为夺取罪业的人。
如此一来，依靠种姓的人被烦恼所压制，变得懈怠，与恶友相随，由于大多数非福德，你很难获得善趣。
如此，仅仅是自己的罪业就使国王不可能获得善趣，更何况所有众生的罪业呢？因此愚昧者将遭到毁灭，就像麻风病人想要喝牛奶吃鱼一样。
就像麻风病人因为颠倒而不仅不服用能治疗内外的药物，反而吃鱼喝牛奶一样，国王也不仅自己积累许多不善业，而且还参与依靠种姓者的恶行，因为处于放逸之地。
这里说：如果国王确实在此夺取所有业的六分之一，由于世间非福德众多，他很难获得善趣。
这里说：因为国王是世间的怙主和自主者，所以他的傲慢本质是合理的。
解释道：被他人驱使而行事的人，在世间被称为愚者。没有任何人像你一样受制于他人。
任何人被他人驱使而做事或思考，而不是出于自主，在世间被称为愚者。这世上没有像国王一样受制于他人的人，因为他被众多朋友驱使而变得不稳定，大多依赖他人而存在。
他做任何事或不该做的事，都是在他人驱使下才做的。因为依赖他人而存在，所以在世间唯有国王最为愚蠢且受制于人，因此他的傲慢本质是不合理的，就像狗和猴子的叫声一样。

།ཇི་ལྟར་ཁྱི་དང་སྤྲེའུ་བཟུང་བ་དང་བཏང་བ་ལ་གཞན་གྱི་བསྒོ་བ་ཉན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡང་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་མ་རྟའི་མིག་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་གྲོགས་བསྐུལ་ཏེ། ། བྱ་དང་བྱ་མིན་བྱེད་འགྱུར་བ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྒྱལ་པོ་ཉིད། །གཞན་དབང་བླུན་དང་གཏི་མུག་པའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྲུང་བ་རྒྱལ་པོ་ལ་རག་ལས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ང་རྒྱལ་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསྲུང་བ་ང་ལ་རག་ལས་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་ལས་ནི་གླ་ལེན་ཞིང་། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྡིག་བྱེད་ན། །དེ་མཚུངས་བརྩེ་མེད་སུ་ཞིག་ཡིན། །གལ་ཏེ་བསྲུང་བ་ང་ལ་རག་ལས་སོ་སྙམ་དུ་བྱས་ནས་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ལས་གླ་ལེན་ན་ནི། དེས་དམ་པའི་ཚུལ་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས ཤིང་སྐྱེ་བོ་ཕོངས་པ་སོ་སོར་བསྐྱང་བ་ལྷུར་བླང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ནི་དེས་ཁས་བླངས་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་གླ་རྔན་སྟེར་བར་མི་ནུས་པ་དག་དང་། སྡིག་ཏོ་ཅན་དག་ལ་བསད་པ་དང་བཅིང་བ་ དང་བརྡེག་པ་དང་།བསྡིགས་པ་དང་བསྐྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་། སྲོག་དང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྲི་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྲེལ་མེད་པ་འདིས་བསྲུང་བའི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་ལས་གླ་ལེན་ཞིང་། བསྲུང་བའི་འབྲས་ བུའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་སྡིག་ཏོའི་ལས་བྱེད་པས་བརྩེ་བ་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལས་གཞན་སུ་ཞིག་ཡོད།སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཁོ་ན་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་སྟེ། ཤན་པའི་སྨན་པ་བཞིན་ནོ། །ཤན་པ་འགའ་ཞིག་ རུས་པ་བརྡུངས་པ་ན་མིག་གི་ནང་དུ་རུས་པའི་འཇོལ་མ་ཞིག་ཞུགས་ཏེ།དེ་སྨན་པའི་གན་དུ་སོང་བར་གྱུར་ལ། སྨན་པ་དེས་བསྐུ་བྱུག་གིས་ནད་ཞི་བར་བྱས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ནི་མ་ཕྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་དེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། སྨན་པ་དེ་ཡང་མིག་འཁྲུག་པ་ཞི་བར་ བྱེད་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་མི་འབྱིན་ལ།ནད་པ་དེ་ལ་ནོར་མང་པོ་ཡང་གཅོད་དོ། །སྨན་པ་དེ་གྲོང་གཞན་ཞིག་ཏུ་སོང་བ་དང་། སྨན་པ་དེའི་བུས་མིག་གི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྨན་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་ནོར་མང་པོ་ཡང་གཅོད་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གླ་ལ་བརྐམ་པས་དུ་བ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གདུག་གཞན་འཚོག་བྱེད་གང་། །དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་ན། །ཤིན་ཏུ་བརྩེ་མེད་མི་སུ་ཡོད། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོས་སྡིག་པའི་བདག་ཉིད ཅན་དག་ལ་བརྩེ་བ་མི་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་སྡིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དག་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་འདི་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སྡིག་ཏོའི་བདག་ཉིད་ཅན་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚར་གཅད་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་སྡིག་ཏོ་བྱེད་རྣམས་ལ། །གལ་ཏེ་བརྩེ་བ་བྱ་མིན་ན། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི། །ཐམས་ཅད་བསྲུང་བྱར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བརྩེ་བའི་སྣོད་མ་ཡིན་ན། ད་ནི་གང་ཞིག་བརྩེ་བའི་སྣོད་དུ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བརྩེ་བའི་སྣོད་མ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན།བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིས་བསྲུང་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་གཉིས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱའོ།།བརྩེ་བ་ཅན་དག་ནི་གང་ལས་དེ་དག་གིས་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་འགྱུར་བ་གང་དག་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་བརྩེ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་དོན་མ་ཡིན་པ་འགོག་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡོངས་ སུ་སྐྱོང་བ་ནི་བརྩེ་བས་དེ་སྒྲུབ་པའོ།

就像狗和猴子被抓住和放开时听从他人的命令一样，国王也是依赖他人的，因为具有马眼的性质。对此说道：因为国王受朋友驱使，而做应做和不应做的事，所以这个国王是受制于他人、愚昧和无知的。
对此有人说：因为世间一切的保护都依赖于国王，所以我慢是合理的。对此解释道：若说'保护依赖于我'，从世间收取报酬，自己却造作罪业，有谁能比这更无慈悲？
如果国王认为'保护依赖于我'而从世间收取报酬，那么他就应当遵循正法，致力于扶助贫困之人，这样才能实现他的承诺。但他并非如此行事，对于那些无力支付报酬的人和罪人，他会实施杀戮、囚禁、殴打、威胁、驱逐等行为，并无情地掠夺他们的生命和一切财产。
因此，这个无耻之徒以保护为名从世间收取报酬，却为了所谓的保护而自己造作罪业，世间还有谁比他更无慈悲？因为他善于从事罪业，所以他正是最无慈悲的人，就像屠夫医生一样。
有一个屠夫在捣骨头时，骨屑进入了眼睛，他去看医生，医生只用药膏止痛却不取出异物。此后他反复就医，医生总是只治疗眼部炎症而不取出异物，还向病人收取大量钱财。当这个医生去了另一个村子后，医生的儿子才为他取出了眼中的异物。
国王就像那个医生一样，从世间收取大量财物，却完全不做世间应做之事。对此说道：贪求报酬而制造烟雾，并严重伤害他人的人，除此之外，世间还有谁比他更无慈悲？
有人说：国王不应对作恶之人慈悲，如果不惩罚作恶之人，那么整个世间都会衰败。因此为了保护世间，必须要惩治作恶之人。对此解释道：如果对作恶的众生不施以慈悲，那么凡夫众生就都不应受到保护。
如果说此人造作不善业就不是慈悲的对象，那么谁才是慈悲的对象呢？因此，如果说他们不是慈悲的对象，那么所有凡夫众生都不应受到他的保护。这里所说的'愚人'是指具有愚人特征的人，'凡夫'是指未生起圣道的人，因为造作不善业，所以相对于圣者而言称他们为'愚人凡夫'。
有慈悲心的人会保护那些他们对之怀有慈悲之人，因为他们的慈悲心是为了遮止他人的不利，而他们的保护则是通过慈悲来实现的。

།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདི་བརྩེ་བ་མེད་པར་དེའི་འབྲས་བུ་སྲུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། མི་བསྲུང་བར་གླ་ལེན་ན་ཡང་གསལ་བར་ཆོམ་རྐུན་དུ་མ་གྲགས་པའི་ཆོམ་རྐུན་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་དང་ནོར་བསྲུང་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་རྒྱལ་པོས་སྡིག་པའི་ལས་ཅན་དག་ལ་བརྩེ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན།ཐམས་ཅད་དོན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་དང་ནོར་ཡང་བསྲུང་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་བསྲུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ། སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་ བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིར་བཤད་པ། གང་དག་རང་ཆོས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ། །དེ་དག་རྒྱལ་པོས་བསྲུང་བྱ་མིན། །གལ་ཏེ་ཚུལ་འཆལ་བསྲུང་བྱས་ན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡིས་བསྲུང་བར་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་དགུ་བསྐྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ ལ་ཆད་པས་གཅོད་པ་ན་རྒྱལ་པོ་ལ་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དམ་པ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡི་། །རྒྱུ་ནི་གང་དུ་ཡོད་མིན་འགྱུར། །ལུང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས། །བསོད་ནམས་མིན་ལའང་འཇིག་ཡོད་ མིན།།བདག་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉ་པ་དང་ཕག་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པའི་ལས་ལ་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱང་། སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་རིགས་བརྒྱུད་ལས་འོངས་པ་ཞིག་སྟེ། འདི་ནི་སྐྱེ་དགུའི་ བདག་པོས་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ།འདི་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འདི་སྙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཅག་ཡོངས་སུ་མགུ་བའི་རྒྱུ་དག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་འཇིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཡང་ ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་སྡིག་པ་ཕལ་ཆེ་བར་བལྟ་ཞིང་ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐོང་བ་ན་དེའི་སྙིང་མྱ་ངན་གྱི་མེས་བཅོམ་ཞིང་རྣམ་པ་བརྒྱར་ཆེར་འགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་དྲི་མ་ཅན་དག་ གིས་བདག་ཉིད་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི།དེ་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་དགེ་ལེགས་སུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕན་པའི་བསམ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ལ་མི་ ཕན་པའི་བསམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་ས་ལ་སྤྱོད་པ་བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བ་མ་རུངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་གཞན་དག་ལ་སྲིན་པོ་དག་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེར་མངོན་པར་མཐོ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད།ཆད་པས་ལུགས་བྱེད་པ་པོ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདོན་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་ལུང་གིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ།རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཞན་ལ་གནོད་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གཤེད་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ ཡོད་དོ།།དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡང་ཡིན་ཏེ་། དེའི་ཕྱིར་ལུང་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དག་གིས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པས་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་སྡིག་ པའི་ལས་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།མ་ཞུ་བ་ཞུ་བར་བྱས་ཏེ་ཟ་བ་པོ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་མ་ཞུ་བར་ངས་ཞུའོ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་དགའ་བས་བདག་བཟའ་འམ་ཞེས་བྲམ་ཟེ་དག་ལ་དྲིས་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཟོ་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་འཐུང་ཞིང་གཉིད་ལོག་གམ་ཞེས་ བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དྲིས་པ་དེ་དག་གིས་གནང་ལ།དེས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ཏོ།

因此，他如何能在没有慈悲的情况下保护其果报。如果不保护而收取工资，就会成为城镇中虽未公开但实为盗贼的盗贼。如同保护身体和财产一样。
如果说国王不应对作恶者生起慈悲，那么因为一切都将成为非利，连自己的身体和财产也将不应保护，然而实际上却要保护。同样地，对一切作恶者也应当生起慈悲。
此处说道：'凡是以自法守护者，彼等不需国王守护。若要守护破戒者，因此彼将受守护。'
此处有人说：为了养护众生，对恶人施以惩罚时，国王不会造罪，因为是为了利益善人。对此解释道：'自身生起欢喜之，因缘何处皆非有，以教等诸因缘故，非福亦无有坏灭。'
所谓自身生起欢喜的因缘，并非在任何地方都不存在。如渔夫和屠夫等从事罪业者也会这样想：'这杀生是我们世代相传的，这是众生主所允许的生计，这其中没有任何非法。'
如此便成为我们满意的因缘，而他们的非福却不会消失，国王也是如此。
这样，当看到自身有重大罪过，并在恶趣中见到其果报时，他的心会被忧愁之火摧毁，会以百种方式剧烈痛苦。为了断除这些，他虽以不善见解的污染推理来安慰自己，但其非福却不会消失。
如此，正如为了利益殊胜者而生起利益之心，同样为了惩治恶人而生起不利之心，对于这些失去慈悲、怀有恶意、与罗刹无异的统治者们，怎么会有获得增上的机会呢？
经典也说明执行惩罚的国王们和宣说非法等人是具有不律仪者，表明他们是有过失的。国王们具有不律仪，因为从事损害他人，如同刽子手一样，这是可以推理的。
这也是瑜伽士们以现量眼见业果的现量所证。因此，通过教证、比量、类比和现量，可以证明这非福确实存在，所以国王们确实有罪业。
如同食用未消化的食物者一样。某人想：'我能消化未消化的食物'，自己欢喜地问婆罗门：'我可以吃吗？'他们说：'吃吧'。同样地，询问是否可以喝水、睡觉等一切事情，他们都允许了，他也都做了，结果遭遇了痛苦。

།སྨན་པས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་བྱས་པར་གྱུར། དེས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་མ་དྲིས་པར་ནི་ཅི་ཡང་མ་བྱས་སོ་ཞེའོ་། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདི་གཞན་དག་ལ་ དྲིས་ནས་བདག་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་འཕྲོད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ནད་དཀྱིལ་ཆེན་པོས་ཟིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱང་།བདག་ཉིད་དགའ་བར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དག་གིས་བདག་ཉིད་དགའ་བར་བྱས་ནས་སྡིག་པའི་ལས་དག་བྱེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་ཀྱང་། སྡིག་པ་བྱེད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེའོ་། །འདིར་བཤད་པ། ལུང་གི་དབང་གིས་འཚེ་བྱེད་པའི། །རྒྱལ་ལ་སྡིག་པ་མེད་ན་ནི། །འཁོར་བ་སྒྲོལ་བར་ བྱེད་རྣམས་ལ།།ཅི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཆོས་ཡོད་མིན། །འདིར་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་ས་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་གྱིས་དགོས་པ་མེད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་སྲུང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ། ། གལ་ཏེ་ས་བདག་ཆོས་ཡིན་ན། །ཉོན་མོངས་བཟོ་མཁན་རྣམས་ལ་ཡང་། །ཅི་སྟེ་ཆོས་སུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་གླ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཕན་འདོགས་ཀྱང་ཤིང་མཁན་དང་ལྕགས་མགར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དེའི་རྒྱུ་ངན་གྱི་ཆོས་སུ་མི འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བར་བྱེད་ཀྱང་དྲུག་ཆས་གླས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ།ཁ་ཆེ་བའི་སྒོ་བར་བྱེད་པ་དང་། །གོ་མཚོན་རྡུང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་སྲུང་བར་བྱེད་པའི་ལས་འོབས་ལ་སོགས་པ་དག་བྱེད་ཅིང་ དེ་དག་གིས་ཡུལ་མི་བསྲུང་བར་ཡང་འགྱུར་མོད་ཀྱི།དེ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དེས་བསོད་ནམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་དཔེར་ན་གོ་མཚོན་རྡུང་བ་རྣམས་མི་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་མཚོན་དག་རྡུང་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི། དེ་རྣམས་ལ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བསོད་ ནམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྐྱོང་བས་རྒྱལ་པོ་ལ། །ཆོས་འགྱུར་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ན། །ཡང་དག་ལས་བྱེད་གྱུར་པ་ཡི། །བཟོ་བོ་རྣམས་ལའང་ཆོས་སུ་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ན་ འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ་རག་ལས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ས་བདག་རག་ལས་ཀྱི། །ས་བདག་དེ་ནི་སྨད་དེ་དཔེར། །དམ་པས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མ། །སྲིད་པ་ཡི་ནི་སྲེད་པ་བཞིན། །གལ་ ཏེ་ཡང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བྱའོ་ཅོག་བྱ་བ་ལ་རྒྱལ་པོ་ལ་རག་ལས་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་ངན་པར་བརྩི་བ་ཞིག་ཁོ་ནའོ། །དཔེར་ན་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལ། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་པ་གཟིགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྨད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་ དུ།རྒྱལ་པོ་ཡང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕར་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་ལས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་དང་ངན་འགྲོའི་འབྲས་བུ་མང་པོ་ཅན་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་སྨད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དགོན་པའི་ཚོང་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འབྲོག་དགོན་པར་དོན་མཐུན་ གྱི་ཚོགས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཆ་རྐྱེན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚོང་པ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ནི་རིན་ཐང་ཆེས་ཆེ་བས་སྟེར་བའི་ཕྱིར་སྨད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་སྨད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་ཡང་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པས་ཕན་ འདོགས་པའི་ཕྱིར་ས་བདག་ལ་རག་ལས་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ས་བདག་ནི་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

医生说道：'你为什么要这样做？'他回答说：'我未经询问什么也没做。'
就像这个人为了取悦自己而询问他人后行不当之事而染上重病一样，国王们也是如此。为了让自己快乐的缘由而取悦自己后造作罪业，因此在地狱中感受由此而生的巨大痛苦。
即使以论典为准则，这些造作罪业者的不悦意果报也是由非法而生。
这里说道：若依据经典行杀害的国王无罪过，那为何对解脱轮回者而言不存在这样的法？
这里有人说：善护世间即是国主们为了生天而行持的法，因此不需要其他法。
解释道：如果说善护即是国主之法，那么为何烦恼工匠们不成为法？
就像雇工虽然有益，木匠、铁匠等人的有益之因也不会成为善法一样，即使善加守护，受六分之一税收雇佣的国王们也不会成为法，如同守门人和打造兵器者一样。
就像守门人们虽然做着守护城市的壕沟等工作，他们也能保护国土，但他们并不因此而有功德；国王们也是如此。
又如打造兵器者虽然为了保护而打造兵器，但他们并不因此而有功德；国王们也是如此。
这里说道：如果说治理使国王成为法，其他则不然，那么从事正当工作的工匠们也应成为法。
这里有人说：因为此世间一切都依赖国王，所以一切人都不应诽谤国王。
解释道：世间依国主，而国主应受诽，譬如圣者诽，一切世间母，轮回之爱欲。
即使在家、出家等一切世间的所作所为都依赖国王，但即便如此，他仍然只是被视为卑劣。
譬如，因为见到有贪欲者有生，而未见到离贪欲者有生，所以虽然爱欲产生轮回中的流转，但即便如此，由于是束缚一切众生于轮回牢狱的轮回之因，故为具有无倒见的圣者所诽谤。
同样地，国王虽然是一切世间的父，但即便如此，由于必定与极其猛烈的业和众多恶趣果报相连，所以只是应受诽谤，如同荒野商人一样。
就像在荒野中依赖商人来守护同伴群体等提供条件，但他因索取高价而受诽谤，而同伴们则不受诽谤一样；世间虽然依赖地主的守护等恩惠，但地主仍然受诽谤，因为他们只顾自己的利益。

།འདིར་བཤད་པ། ཡོན་ཏན་ལ་གནས་རྒྱལ་པོ་ནི། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕན་གྱུར་མོད། །དེ་ལྟའང་གནས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིས། ། དམ་པས་སྨད་འགྱུར་རླུང་ཇི་བཞིན། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་བློ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བླུན་མིན་རྒྱལ་སྲིད་མི་འཐོབ་པ། ། བླུན་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་མིན་ན། །སྲུང་པོ་ཡིན་ཡང་མིའི་བདག་།བརྩེ་བ་མེད་ལ་ཆོས་མི་གནས། །རྒྱལ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱགས་པ་དང་བག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། འདིས་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཙམ་ལ་ཆགས་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི ལམ་བོར་ནས་ཐོབ་པ་ན་བླུན་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྲིད་པར་ཇི་ལྟར་ནུས།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ལ་གཡེངས་པ་ལ་ཡིད་གཏད་པ་གསལ་བ་འདིས་ལོང་བ་ལྟར་བདག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དག་གི་མི་རྟག་པ་ཡེ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་ཞིང་། ཡིད་གཏད་པ་མེད་པ་ལས་ ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགྲོ་བས་དགའ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉེ་བར་མ་བཅོམ་པར་བྱས་ཏེ་མ་མཐོང་ལ།དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྐྱོན་གྱི་ཚོགས་ཡོན་ཏན་དུ་ཡང་རྟོགས་པ་ན་འདི་ཆེས་བླུན་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བླུན་པོ་ ཁོ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་འཐོབ་པོ།།བླུན་པོར་གྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་བརྩེ་བ་ནི་མི་གནས་ཏེ། ང་རྒྱལ་ཀླགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིའི་བདག་པོ་བརྩེ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཚེ་བ་ཕལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་གླ་བླངས་བཞིན་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་སྐྱོང་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཞག་རེ་ཞིང་རྐུན་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དྲག་པོས་བྱིན་གྱི་བློན་པོ་བཞིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོ་དྲག་པོས་བྱིན་གྱི་བློན་པོ་ཞིག་གིས་ཆད་པས་ཕོག་པའི་མི་གསེར་འཇལ་བར་བྱེད་དུ་གཞུག་པར་མ་ནུས་པར་གྱུར་པས། ཁྱོད་ཇི་ལྟར་མི་ནུས་ཞེས་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་དེ་ཁྲོས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་གྲོགས་བཤེས་ཚན་དེ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་པས་དེ་ལ དེས་བཟླས་སོ།།དེས་སྨྲས་པ། འཇལ་དུ་གཞུག་གིས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དེས་ཇི་ལྟར་འཇལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་གཟིར་བ་དྲག་པོ་བརྩམས་ལ་རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་ཚན་དེ་ཉིད་བློན་པོར་གཞག་གོ་། །དེས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་མཉེས་པར་བྱ་བར་འདོད་པས་སྡིག་ པའི་ལས་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ།མཐར་དེས་གང་གི་ཚེ་[]་མཚོན་ཆས་གསོད་མ་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་གནས་ཐམས་ཅད་མེས་བསྲེགས་ཤིང་དེར་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་གསད་པར་གྱུར་ལ། རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་གང་ན་བླུན་པ་ན ཡིད་ཡོད་པ་དེ་ན་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།གང་ན་བརྩེ་བ་མེད་པ་དེར་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཕྲད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་སྲུང་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཡང་འདི་དག་ལ་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་ བརྩེ་བའི་བདག་ཅན་རྣམས།།ཆོས་རྩ་འཚེ་མེད་ཡིན་སྨྲ་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མི་བདག་ནི། །བརྩེ་བ་མེད་ལ་ཆོས་ཡོད་མིན། །འདིར་སྨྲས་པ། དྲང་སྲོང་གིས་བྱས་པའི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་འཚེ་བ་བྱས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དྲང་ སྲོང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན།།མཁས་པས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལའང་། །དམན་འབྲིང་ཁྱད་འཕགས་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་ནི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་མཁས་པས་ནི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དག་གི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲང་སྲོང་དེ་དག་ལ་ཡང་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

在此说道：安住于功德的国王，虽然利益世间，然而由于处所的过失，如同风一般为圣者所诽谤。
在此说道：因为具有圆满智慧和慈悲的国王能正确地护持世间，所以这对他来说就成为了法。
解释道：愚者不得王位，愚者无有慈悲，即使是护持者，无慈悲的人主也不住于法。
所谓王权，是一切骄慢和放逸的根本。由此仅仅贪著于权势，舍弃利益自他众生的道路，获得时怎能说不是愚者呢？
如是，专注于世间事务的散乱心，如同盲人一般看不见自身和受用无常相随，由于不专注，也看不见持戒能令众生欢喜，以及一切可见不可见的圆满妙果未被摧毁，而且还将过失集视为功德，此人确实是愚者，所以只有愚者才能获得王位。
对于成为愚者的国王来说，由于骄慢过盛的缘故，慈悲是不会存在的。对于无慈悲的人主来说，也不会有正法，因为多行损害之故。
因此，所说的智慧国王由于具有慈悲而有正法的说法是不正确的。
某人即使领取薪俸也不护持众生，此人每日都是盗贼而非国王，就像无慈悲的国王暴施的大臣一样。
国王暴施的一位大臣无法让受到惩罚的人缴纳黄金，国王对他发怒说：'你为何做不到？'当时他有一个朋友，对他说道。
他说：'我会让他们缴纳。'于是他开始严厉逼迫他们缴纳，那个国王也就任命那个朋友为大臣。
他为了取悦国王而造作大恶业。最后当他无法用武器杀死时，就焚烧所有住处，在那里杀死了数十万生命，那个国王也对此表示随喜。
因此如是，哪里有愚痴，哪里就没有慈悲；哪里无慈悲，哪里又怎会有福德相随？国王们虽有这一切，所以虽是护持者，他们也没有正法。
在此说道：由于具慈悲者，说法根为无害，因此人主，无慈悲则无正法。
在此说道：即使以仙人所制定的王法造作损害，国王也不会有非法。
解释道：仙人们的一切行为，智者不应效仿，因为他们当中，也有下中上等的差别。
智者不应效仿仙人的一切行为，因为他们当中也有下等、中等和殊胜的差别。
在此，智者不应完全效仿仙人们的身语意一切行为，因为那些仙人中也有下等、中等和殊胜的差别。

།དེ་ལ་གང་གི་ བསྟན་བཅོས་ལས་འཚེ་བ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་ཆོས་སུ་བཤད་པ་དེ་ནི་དམན་པའོ།།གང་ཞིག་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །གང་ཞིག་འཚེ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་ཕྱི་རོལ་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གང་དྲང་སྲོང་གིས་བྱས་པའི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཚེ་བ་བྱས་ཀྱང་། རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་སྒྲ་དང་གནས་འཇོག་དང་། །ཛ་མད་དག་ནི་འབུ་བཞིན་ཏེ། །སྣ་ཚོགས་ སྒྲ་དང་གནས་འཇོག་དང་།།ཛ་མད་དག་ནི་འབུ་རྣམས་ལ། །རྐུ་བ་དང་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཟ་བ་དང་། བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་བགྲོད་པ་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་སྒྲས་འཇའུ་དང་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པ་ཟ་བར་གྲགས་ཏེ།ཁྱི་འཚེད་དག་ལས་ཁྱི་ཤ་འཕྲོག་པར་འདོད་ནས་དེས། །གསོན་པས་སྡིག་པའི་ལས་ནི་རྒལ་ནུས་ཏེ། །བདག་ཅག་ཁྱད་པར་ལས་འདི་ཆད་པ་ཞིག་།ཁོ་བོ་ཤི་ནས་སྡིག་པ་འདི་རྒལ་བར། །མི་ནུས་དེ་ཕྱིར་ཁྱི་ཤ་འདི་བཟའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །གནས་འཇོག་ གདོལ་བ་མོ་དབང་མོ་ཕྲེང་བ་ཅན་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་ཤིང་།དེ་ནས་བུ་དག་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཐོས་ཤིང་གྲག་གོ་།ཛ་མད་དག་ནའི་བུས་ཀྱང་བེའུ་ཕྲོགས་པས་ཁྲོས་ནས་ཀྲི་ཏ་བིརྱའི་བུ་སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱི་ལག་པ་སྟོང་ལྷུང་བར་བྱས་ཏེ། དུལ་ཞིང་བཟོད་དང་ལྡན་པར་ གྱུར་ཀྱང་གཤིས་ངན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེའི།།ཉེས་རྨ་དག་གིས་ནན་གྱིས་དྲང་སྲོང་གི་ཡིད་བརྟན་བྲལ་ཁོན་བཅས་བྱེད་འ་གྱུར་ཏེ། །བ་བེའུ་ཁྱེར་བས་འཇོ་བའི་དུས་ཀྱི་འབུ་སྒྲ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་ཉེས་བྲལ་བའི། །ར་མའི་དགྲ་སྟའི་སོ་ལ་མི་ཡི་བདག་ པོ་རྣམས་ཞུགས་གང་ཡིན་དེས་བྱས་སོ།།ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ཡང་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མས་སྦད་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་ས་སྟེངས་རྒྱལ་རིགས་མེད་པར་བྱས་སོ། །དེ་ལ་མས་འདི་སྐད་སྨྲས་པར་གྲག་སྟེ། རྣམ་བརྒྱར་དཀའ་ཐུབ་ཅན་དྲང་འཇམ་པའམ། །གང་རུང་བླ་སྟེ་ཕ་ རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་།།གཡུལ་ངོར་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོས་ཚོམ་མེད་པའི་རྒྱུ། །གཅིག་ལའང་ལྟོས་པ་བྱས་པར་མ་གྱུར་ན། །གནོད་པར་འགྱུར་དང་མཉམ་པའི་ལས་ཀྱིས་སུ། །ནུས་ལྡན་མི་ནི་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་གྱི་། །དཔའ་བོ་ཀླགས་ཏེ་གནོད་བྱོས་དགྲ་བོ་ནི། །སྡང་རྣམས་རྩ་བ་མ་ལུས་ འདོན་པར་གྱིས།།ཞེས་བྱ་བའོ་། །དེ་ནས་དེ་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འདོད་པས་འོངས་པའི་གཞུ་ཀློད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏེ། ཛ་མད་ངག་ནའི་བུ་ཡི་གཞུ་ཡི་སྒྲ། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་འཇོམས་འཇོམས་ལྟར། །ར་བའི་རྩེ་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །བཙོན་བྱས་བུ་ནི་སྐྲ་ནས་ བཟུང་ལྟར་གྱུར།།ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་བཤད་པ། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་དོན་བྱས་ནས། །ངེས་པར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་འགྱུར་བའི། །བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་བདག་དོན་ལ། །མཁས་པས་ཚད་མར་བྱ་བ་མིན། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་གནའ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ བཅོས་ཀྱི་དོན་ཚད་མར་བྱས་ནས།འབྱོར་པར་འགྱུར་བའི་ས་ཡང་དག་པར་བསྐྱངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།

对此，在论典中说由于伤害而成为法的那是低劣的。对于是否会改变而生疑虑的那是中等的。认为伤害绝对不是法的那是殊胜的。因此，所有外道仙人的论典都不是正量。
对此，有人认为仙人所作的王族之法虽有伤害，但国王无非法，这是不对的。种种声论和住处论以及蛇蜕论如同虫子一般。种种声论和住处论以及蛇蜕论对于虫子们，偷盗、食用不当食物、行不当行为、杀生等是众所周知的。
其中种种声论者食用不当食物而闻名，如说：'从煮狗者处想要抢夺狗肉，活着能超越罪业，我等特别断除此业，我死后无法超越此罪业，因此我要吃这狗肉。'
住处论者与旃陀罗女旃荼摩罗非法交合，之后生下儿子，这是众所周知的。蛇蜕仙人之子因牛犊被抢而愤怒，砍断了克利多维利耶之子实力千臂，虽然调柔具忍，但因恶性众生的种种过失，仙人失去信任而生嗔恨。因牛犊被夺，挤奶时虫声令其远离过失，人主们趋入战斧之刃，这是他所为。
如是他隐藏后，二十一次使地上无王族。对此，他说道：'百般苦行者正直温和，或随何者为上，对敌人军阵，你毫不犹豫地行动，若不顾及任何一个，以等同伤害的行为，具力者不会满足，勇士啊快去伤害敌人，拔除嗔恨之根本。'
之后，他想要作战而来，听闻弓弦声：'蛇蜕仙人之子的弓声，如同摧毁诸王宫殿，超越篱笆之巅，如同抓住囚犯之发。'
此处说道：某人行事之后，必定趋向恶趣的论典，智者不应视为正量。此处有人说：因为古代诸王以论典义为量，而善护持圆满之地，所以论典是正量。

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་གྱི་ས་བདག་དགེ་རྣམས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་བུ་ལྟར་བསྐྱངས་པ་དེ། །རྩོད་དུས་ཆོས་ལ་བརྟེན་རྣམས་ཀྱིས། །དེང་སོང་ རི་དྭགས་དགོན་པར་བྱས།།རྩོད་པའི་དུས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་འཁྲུངས་པའི་ས་བདག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་སྟེ་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང་། བུ་གཅིག་པ་སྡུག་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་ཤིང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་ན། ད་ལྟར་ནི་རྩོད་པའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱལ་པོ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ངན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ གྱུར་པ་ནོར་ཙམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་ཤིང་།ཆོས་དང་མཐུན་པ་པོར་ནས་ཇི་ལྟར་རི་དྭགས་ཀྱི་དགོན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པར་བྱས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་ བཅོས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།ཀླ་ཀློ་བུ་རམ་གྱི་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་སྐྱེས་པ་འཚིར་བ་བཞིན་ནོ། །ཀླ་ཀློའི་རྐུན་པོ་གང་ཞིག་གཏི་མུག་པས་བུར་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་སྐྱེས་པ་འཚིར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་བྱེད་ཀྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་ པོ་ཡང་བསྐྱང་བར་བྱ་བ་མི་སྐྱོང་ན་དེ་ལ་འདིའི་དོན་མེད་ཅིང་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་མེད་དེ།བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ལས་རང་གཞན་ཡུལ་འཁོར་ལ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པའི། །སྐྱེ་དགུ་བདེར་འགྱུར་བསྟན་བཅོས་དེ། །མཁས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་བྱས།།འདིར་སྨྲས་པ། འདིར་རྒྱལ་པོ་གླགས་དག་ལ་བབ་ན་དགྲ་ལ་སྣུན་པ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད་དེ། བསྟན་བཅོས་ལས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གླགས་སུ་སྣུན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ། །གལ་ཏེ་སྡིག་པ་ཡོད་མིན་ན། །རྐུན་པོ་གཞན་ རྣམས་ལའང་དེ།།དང་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དགྲ་བོ་དག་གམ་གཞན་མ་དག་ལའང་རུང་སྟེ། གླགས་དག་ལ་བབ་པ་ན་སྣུན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྡིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། རྐུན་པོ་རྒྱལ་པོ་ལས་གཞན་པའི་རྐུན་པོ་ནོར་བསྲུང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་གླགས་ཅུང་ཟད་ ཅིག་རྙེད་ནས།གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གླགས་སུ་སྣུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་མར་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་བ་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་རྣམས་གླགས་སུ་སྣུན་པ་ཉིད་དུ་ཐུ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་ཕྱིས་ཏེ། འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་གླགས་ དག་ཏུ་སྣུན་པ་ལ་སྡིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གང་འདོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱལ་བུ་མ་ཕམ་སྡེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་གང་བླུན་པོ་ཞིག་ལ་གང་གི་ཚེ་ང་འཆི་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ངའི་སྤུན་ཟླ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་མ་ཕམ་སྡེ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ དབང་བསྐུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པར་གྱུར་ལ།དེ་ནས་བློན་པོ་དེས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཤི་བ་དང་གླགས་སུ་སྣུན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་དེ་གསད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་དེ་བཟུང་ངོ་། །སྡིག་པ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང་། ཕ་རོལ་དུ་ཡང་བསོད་ནམས་ མ་ཡིན་པས་ངན་འགྲོར་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ།

现在将要解说：从前的地主贤善者们，如同爱护儿子般护持世间。如今在争斗时期，依靠佛法的人们，使其变成如同野兽的荒野。
在争斗时期之前出生的地主转轮王等贤善者，即能辨别是非，安住于十善业道，如同爱护独子般喜爱众生并与之相随。他们以契合正法的论典为准则，完全舍弃不合正法的，护持世间。
而如今，生于争斗时期的国王，为自己恶劣心性所控制，只重视财富，毫无慈悲之心。他们以不合正法的论典为准则，抛弃契合正法的，使世间变得空无，如同野兽的荒野。因此，与非法相应的论典不是正确的准则。
就像野蛮人榨取未成熟的甘蔗一样。如同愚昧的野蛮盗贼榨取未完全成熟的甘蔗，只会造成无益而无利。同样，如果国王不护持应当护持的对象，对此世与他世都无利益，因为会造作诸多非福德。
此处说道：凡是对自他国土，未作区分对待，令众生安乐的论典，智者们都会尊重。
有人说：在此，国王若遇到机会攻击敌人，这并非不如法，因为论典中可见。
对此解说：若说乘机攻击的国王，没有罪过的话，其他盗贼们，从一开始就不会有罪过。
如果说对敌人或其他人，当遇到机会时进行攻击的国王没有罪过，那么比国王低劣的盗贼们在稍有机会时掠夺他人财物，也应当从一开始就不构成罪过，因为他们在乘机攻击方面更为擅长。对国王反而应该是其次。但事实并非如此。因此，认为国王乘机攻击没有罪过的说法是不对的。
就像王子无敌军的例子。某位国王对一个愚人说：'当我死时，你要让我的兄弟年轻的王子无敌军继承王位。'后来那大臣在国王死后，乘机杀害了年轻的王子，自己夺取了王位。在世间中他被称为作恶者，这种恶名广为流传，来世也会因非福德而堕入恶趣。

།དེ་བཞིན་དུ་གླགས་སུ་སྣུན་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྡིག་པར་མི་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། ནག་པོའི་ལས་གང་དེས་བྱས་པ། །དེ་ལས་འབྲས་དཀར་མི་འབྱུང་སྟེ། །རུལ་བའི་ཤིང་གི་ས་བོན་ ལས།།ཙམ་པའི་ཤིང་གི་མྱུག་མི་འབྱུང་། །འདིར་སྨྲས་པ། གཡུལ་ངོར་དགྲ་བོ་དག་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ། རང་གི་དཔའ་བོའི་རྣམ་པར་གནོན་པས་བསགས་པའི་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐོང་བ་ན་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་དགའ་བར་འགྱུར་ལ། ཅི་སྟེ་འདི་གཡུལ་ངོར་ཤི་བར་གྱུར་ན་ནི་ དེའི་ཚེ་འདིས་གཡུལ་དུ་བདག་ནི་ཡོངས་སུ་དོར་བས་གདོན་མི་ཟ་བར་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་སྟེ།བསད་ན་མཐོ་རིས་ཐོབ་པ་འམ། །ཕབ་སྟེ་ས་བདག་སྤྱོད་འགྱུར་གྱིས། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཀོན་ཏིའི་བུ། །འགྱེད་ལ་ངེས་བྱས་ལངས་པར་བྱོས། །ཞེས་ཀྱང་སྨྲའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཆང་སོགས་ དག་ལ་བདོག་པ་ཀུན།།ཡོངས་གཏོང་མཆོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གཡུལ་ངོར་བདག་ཀྱང་ཡང་གཏོང་བ། །མཆོད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ་ཅི། །ཆང་དང་རྒྱན་པོ་དང་བུད་མེད་སྨད་འཚོང་རྣམས་ལ་བདོག་པ་ཀུན་གསལ་བར་གཏོང་བ་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ལ་གཏོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྐྱེ་བོ་དམ་ པའི་ཐུགས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གཏོང་པ་དེ་ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཡུལ་ངོར་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡང་མཆོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ལྟར་གཡུལ་འགྱེད་པ་ན་རྔམ་པ་དང་བཅས་པར་རྒྱུག་ཅིང་། བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བས་མི་གཞན་ལ་བརྩེ་བ་མེད་པའི་བསམ་པ་ཅན། གསད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་མགོ་ལ་མིག་གཏད་པ་མཚོན་འཕྱར་བཞིན་པ་ཞིག་དགྲ་ཕ་རོལ་པོས་བསད་པ་ལ་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་སྲིད་པར་ཇི་ལྟར་རིགས། དེ་ལ་གཡུལ་ངོར་ཤི་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་ཁྱོད་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གནག་རྫི་མོས་གྱོས་པོ་ལ་ལུས་སྟོབ་པ་བཞིན་ནོ། །གནག་རྫི་མོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱོ་འགྲོན་ལ་སོང་བ་དང་། གྱོས་པོ་ལ་ཆེས་ཁྱད་དུ་བསད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་གནག རྫི་རྒན་པོ་དེས་དེ་འོངས་པ་ན་དོན་དེ་གོ་བར་བྱས་ཤིང་།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཆུང་མ་ཕྱིས་ཡང་བདག་ཅག་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱེད་ན་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་མི་འདུག་གོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །དེ་ནི་བུད་མེད་བླ་མར་མི་བྱེད་ཅིང་ཕ་ལ་སྙིང་ཉེ་བ་ཞིག་སྟེ། དེས་དེ་ལ་སྤྱོས་ནས་ཡང་ངའི་ཕ་ལ་ཡང་ཁྱད་གསོད་ བྱེད་ན་ནི་ཁྱོད་བདག་གི་ཁྱིམ་དུ་བསྡད་དུ་མེད་ཀྱིས།འདིའི་བྱ་བར་དཀའ་བ་ཡང་གྱིས་ལ་སྦྱིན་པར་དཀའ་བ་ཡང་འདི་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ལ། དེས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཁས་འཆེས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ཁྱོ་འགྲོན་ལ་སོང་བ་དང་། དེས་ལྡོག་ཅིང་ལྡོག་ཅིང་གྱོས་པོ་ལ་གུས་པ་དམ་པས་སྲིད་ཞུ་བྱས་ པར་གྱུར་ལ།ཁྲུས་དང་། བསྐུ་བྱུག་དང་། ཕྲེང་བ་སྦྱིན་པ་དང་། ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། བཟའ་བ་གྱ་ནོམ་པས་ཉིན་པར་རིམ་གྲོ་བྱས་ཤིང་མཚན་མོ་ཆུ་དྲོན་པོས་དེའི་རྐང་པ་བཀྲུས་ཤིང་། ཏིལ་མར་བསྐུས་ནས་རང་གི་གོས་ཕུད་དེ་སྒྲེན་མོར་སྦྱོར་བ་ངན་པ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་མལ་དུ་ ཉལ་བར་བརྩམས་སོ།།གནག་རྫི་རྒད་པོས་སྨྲས་པ། ཀྭའི་སྡིག་ཅན་མ་འདིས་ཅི་ཞིག་བརྩམས། གནག་རྫི་མོས་སྨྲས་པ། བདག་ལ་ཁྱོས་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལ་བྱ་དཀའ་བ་ཡང་གྱིས་ལ་སྦྱིན་པར་དཀའ་བ་ཡང་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ཀྱིས། འདི་ལས་ཆེས་བྱ་དཀའ་བ་དང་། སྦྱིན་པར་ དཀའ་བའི་ལས་སྦྱིན་དཀའ་བ་ཡང་མེད་དོ།།གནག་རྫི་རྒད་པོས་སྨྲས་པ། བདག་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐབས་བཤམས་ཀྱིས་དགའ་བར་སྡོད་ཅིག་ཕྱིན་ཆད་ཁྱིམ་འདིར་མི་འདུག་གོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ་ཕྱིར་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་བུ་དེ་འོངས་པ་དང་ཕ་མ་མཐོང་སྟེ་ཆུང་མ་ལ་དེ་གར་སོང་ཞེས་ དྲིས་པས།དེས་རྗེ་བོ་བདག་ལ་མ་ཚང་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་། བདག་གིས་མཆོག་ཏུ་གུས་པས་དེ་ལ་སྙིང་ཉེ་བ་དང་། ནམ་ཟླ་ལ་བསོད་པའི་ཁྲུས་དང་བྱུག་པ་དང་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞབས་འབྲིང་བྱས་ལ། ཇོ་བོས་ཇི་སྐད་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟར་ བྱ་དཀའ་བ་ཡང་བྱས་ལ།སྦྱིན་པར་དཀའ་བ་ཡང་བྱིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བདག་ནན་གྱིས་བོར་ནས་སོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།

同样地，对于那些被征服的国王们，也不会有不好的名声和罪过。在此解释说：任何黑暗的行为所造作，不会从中生出白色的果实，就像从腐烂的树种子中，不会长出青稞树的幼苗。在此说道：在战场上击败敌人，以自己勇士的威力所积累的圆满财富，国王见到后会感到欢喜，如果此人在战场上死亡，那时他在战场上舍弃自己，必定会往生天界。'被杀则得生天界，或胜利享受王位，因此贡提之子，应当决意起身迎战。'也这样说道。应当解释：将一切财物，用于酒等非供养，在战场上舍弃自己，难道认为这是供养吗？将一切财物明显地用于酒、赌博和妓女等，这些并非是用于福德，也不是让高尚的人欢喜，因为这种布施是与贪欲相应的缘故。同样地，在战场上舍弃自己也不是供养，因为这是非福德之处。
如此，在战斗时带着愤怒冲锋，由于缺乏慈悲而对他人无有怜悯之心，为了杀戮而注视他人头颅、挥舞武器的人被敌人杀死后，怎么可能合理地往生天界？你所认为的在战场上死亡必定往生天界的说法是不正确的。就像牧女对姐夫的故事一样。
有一个牧女，当丈夫外出时，对姐夫极为轻视。后来那位老牧人得知此事后，对她说：'如果你以后再轻视我们，就不要住在你家里了。'她是一个不尊重女性而亲近父亲的人，她对此回应说：'如果你也轻视我父亲的话，你就不能住在我家，要为他做难做之事，给予难舍之物。'他也同意如此。
之后丈夫又外出时，她反复对姐夫以最高的恭敬侍奉，白天以沐浴、涂香、花鬘、饮食、饮料等美味供养，晚上用温水洗其双足，涂抹芝麻油，脱下自己的衣服，以不善行为的方式准备裸体躺在他的床上。老牧人说：'啊！这个罪女要做什么？'牧女说：'丈夫对我说要为你做难做之事，给予难舍之物，没有比这更难做和更难舍的了。'
老牧人说：'为了驱逐我而设计，你安心住下吧，从今以后我不会住在这个家里了。'说完就离开了。她的儿子回来后见到父母，问妻子他去哪里了？她说：'主人，我没有任何不周到的地方，我以最高的恭敬亲近他，随时以沐浴、涂香和饮食等服侍他，按照主人所说的做了难做之事，给予了难舍之物，但即使这样做了，他还是执意抛弃我们离开了。'

།ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་བྱས་ཞེས་དྲིས་པས་ཡང་བྱུང་ཚུལ་སྔ་མ་བཤད་དོ། །དེ་ནས་ཕ་ལ་གུས་པས་དེས་དེ་བསྐྲད་དེ་ཁྱིམ་ནས་ཕྱུང་ལ། ཕ་ལ་སྤྲོ་བསྲིང་བྱས་ ནས་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་བཅུག་གོ།།ཇི་ལྟར་ཆུང་མ་ངན་པ་གནག་རྫི་མོ་འདིའི་ལུས་གྱོས་པོ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་མཆོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་ངན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཡུལ་ངོར་སྲོག་གཏོང་བ་ཡང་མཆོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆང་ལ་ སོགས་པ་དག་ལ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་མཆོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཡུལ་ངོར་ཤི་བ་ནི། །ལྷུན་པོའི་རྩེ་མོར་ངེས་འགྲོ་ན། །སྐུ་ཚེ་ཤི་བ་རྣམས་ཀྱང་ནི། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ མགོན་ཉིད་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་མགོན་ཁྱོད་ལ། །མགོན་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །མགོན་མེད་དེ་ཡིས་བདག་ཉིད་ནི། །མ་བཏང་སུ་ཞིག་དགའ་བར་འགྱུར། །འདིར་རྒྱལ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ མགོན་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པས་རང་གི་སྲོག་དང་།ནོར་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་མི་རིགས་པ་སྤངས་ནས་རིགས་པའི་ལས་ལ་འཇུག་གོ། །རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་རང་དགར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་པོ་མགོན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། མགོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡང་མཆོག་ཏུ་རྒུད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ།རང་ཡན་དུ་འགྱུར་ཞིང་རྗེས་སུ་འཆོས་པ་པོ་དང་བྲལ་བ་ལ་རིགས་པར་རོ་གཅིག་པའི་འཇུག་པ་ག་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་འདི་གྱ་རྒུད་ཀྱི་པང་ན་གནས་པ་ན་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མགོན་ ཉིད་དེས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་ཉིད་ནི་འདིའི་དགའ་བའི་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་བག་མེད་པའི་གནས་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་བཏུས་པར་འགྱུར་གྱི། ཡོངས་སུ་མགུ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་གྱི་གནས་ བརྟན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་བརྟན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མགོན་མེད་པ་ཞིག་ཕྱག་ལ་སོགས་པས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་མགོན་མེད་པ་ཡང་རབ་ཏུ་འདུད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པས་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་བཤད་པ། མཁས་གང་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་ན། །དངོས་པོ་འདི་ལས་སླར་ཡང་ནི། །འབྱུང་བས་གཞན་ལ་ཚོལ་བ་ཡིས་། །མགོན་མེད་དངོས་པོས་དགའ་བར་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཆད་པ་ཞན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་གྲགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱལ་པོ་ཆད་པ་དྲག པོ་ཅན་ལ་ནི་ཤི་ཡང་གྲགས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོས་ཆད་པ་དྲག་པོ་ཅན་དུ་བྱ་དགོས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཤི་བར་གྱུར་པ་ལའང་། །གྲགས་པས་ཡོན་ཏན་དགའ་མི་འབྱུང་། །ཁྱོད་ཡོན་མེད་དང་ཁྱི་འཚེད་ལ། །གྲགས་པ་ཆེན་པོ་ཅི་སྟེ་མེད། །གལ་ ཏེ་ཤི་བར་གྱུར་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི།རྒྱལ་པོས་ཆད་པ་དྲག་པོ་ཅན་དུ་བྱ་བར་རིགས་པ་ཞིག་ན། གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་། གྲགས་པས་ནི་དེའི་སྡིག་པ་དེ་ རྣམ་པར་སེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་བདག་གི་གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཇི་སྲིད་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་རྣམ་པར་ལྷུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་གྲགས་པས་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བརྩེ་བ་མེད་པ་དང་། རྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཚོགས་ རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་ཁྱོད་ལ་ཅི་སྟེ་མེད།གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཆེར་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་གྲགས་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་སྡིག་པ་བསགས་པ་ལས། ཁྱོད་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བའི་མཐར་ཕྱིན་པ་གཅིག་པུར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

当问他做了什么时，他又讲述了之前的经过。之后，他因为对父亲的恭敬，就将她驱逐出家，安慰了父亲后，将父亲接到自己家中。
就像这个不贤良的妻子牧牛女将身体给予裁缝不是供养一样，恶劣的国王在战场上舍弃众生的生命也不是供养。
在世间上，由于是有过失的缘故，将一切财物用于酒等物也不是供养。
这里说道：如果战场上死亡，必定前往须弥山顶，那么寿终正寝者，为何不能如是前往？
这里有人说：在此国王作为一切世间的怙主，这就是他欢喜的究竟因。
解释道：国王作为世间怙主的你，若无任何怙主，无怙主者舍弃自身，谁会欢喜？
这里国王是一切世间的怙主，如是世间随其教导，为了守护自己的生命和财产，舍弃不当行为而从事正当之事。国王由于随心所欲而行，故无任何教导者作为怙主，无怙主者也是最大衰败的基础，因为放任自流且无调教者，怎会有如理一致的行为？因此，当处于衰败之际，如果不舍弃自身，则其怙主身份不会带来欢喜。
因此，作为世间怙主并不适合作为他欢喜的因。所以由于处于放逸之处，应当生起最极的厌离，而非满足。
如同僧团长老向凡夫顶礼一样。就像僧团长老这个无怙主者会因顶礼等而欢喜一样，无怙主的国王也会因极度恭敬和供养等而欢喜。
这里说道：智者在生存的世间中，从此事物再次产生，以寻求他人的无怙主事物而欢喜。
这里有人说：因为惩罚软弱的国王不会获得名声，而严厉惩罚的国王即使死后也会留下名声，所以国王应当实行严厉的惩罚。
解释道：国王即便死亡，名声也不会带来功德的欢喜。你无德且如同烤狗，为何没有大名声？
如果死后国王能从名声方面获得某些功德的殊胜，那么国王实行严厉惩罚是合理的，但从名声方面他并没有任何功德的殊胜，因为名声并不能清除他的罪业。
如果认为'我的名声只要世间存在就会存在，因此我将成为不堕落法的拥有者，所以名声会成为功德'，解释道：无慈悲和偷盗等各种无德的集聚为何你不具有？因为你具有大量的无德，所以由此因所生的大名声必定会使你因积累罪业而必然堕入恶趣。

།གལ་ཏེ་གྲགས་པས་ཁ་ན་མ་ ཐོ་བའི་དྲི་མ་འཁྲུ་བར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཁྱི་འཚེད་དག་ལ་ཡང་ཁྱི་རྣམས་ལ་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཁྱི་འཚེད་དག་ལ་ཡང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་གྲགས་པས་དགོས་པ་ཅི་ཡང་ མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོས་ཆད་པ་དྲག་པོ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བུ་མོ་ལྕེབས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱུག་པོའི་བུ་མོ་ཞིག་ཤི་སྟེ། འབྱོར་པ་ཆེན་པོས་ཕྱིར་འབྱིན་པར་གྱུར་ཏོ། །བུ་མོ་གཞན་ཞིག་གིས་མཐོང་ལ་མཐོང་ནས་ཀྱང་བདག་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་ འབྱོར་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་སྟེ།བདག་ཉིད་འགེག་ཐག་ལ་[(]ད་པྱངས་[,]དཔྱངས་[)]ཏེ་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་ཡང་རྒྱལ་པོ་དེ་ཤི་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་འབར་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཆེད་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མ་རུངས་རྒྱལ་ཤི་ལ། ། གྲགས་པས་ཡོན་ཏན་འགྱུར་ན་ནི། །རྐུན་པོ་མ་རུངས་པ་ལ་ཡང་། །ཅི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགྱུར་མ་ཡིན། །འདིར་སྨྲས་པ། རིགས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱལ་ཐབས་ལ་འོས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདིའི་རྒྱགས་པ་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཚེ་ཀུན གྱི་དབང་ཕྱུག་ཉིད།།བསོད་ནམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་དེ་ཡི་ཚེ། །འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་བརྟེན་མིན་ཞེས། །བརྗོད་པར་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དང་གང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ། དེ་དང་དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ ལ།ལས་དེ་ཡང་གཅིག་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་འདིས་རྒྱགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། བཟོ་སློབ་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བཟོ་སློབ་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་སྟེ། གང་ འགའ་ཞིག་འདོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སློབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དག་བྱས་ན་རྒྱལ་སྲིད་འཐོབ་པོ།།འདིར་བཤད་པ། གང་ཚེ་ལས་བདག་འཇིག་རྟེན་ན། །རང་བྱས་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ། །དེ་ཚེ་མི་དབང་བདེ་ཐོབ་པས། །དེ་ལ་ཕྲག་དོག་མི་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ རྒྱལ་སྲིད་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བའི་ཆོས་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཁོ་ན་ལ་བཤད་ཀྱི།གཞན་རིགས་གསུམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རིགས་ཁོ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་བྱ་དགོས་ཏེ། གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་རྒྱགས་པ་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཚོ་ བའི་ཐབས་སོ་ཅོག་ལ་འང་།།འཇིག་རྟེན་ན་ནི་རིགས་ཞེས་བསྙད་། །དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །རིགས་ལས་དབྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན་། །འདི་དག་ནི་འཚོ་བའི་ཐབས་ཤིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དག་གོ་། །འདི་ལྟར་བསྐལ་པ་དང་པོར་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ས་བོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་ཞིང་།ཡིད་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་རང་གི་འོད་ཅན། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དགའ་བ་ཟ་ཞིང་དགའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ དག་ཐམས་ཅད་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ།།དེའི་དུས་ཕྱིས་ནི་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་ཞུགས་ཤིང་ཟས་ཆེས་རགས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཅིན་དང་ཕྱི་སའི་ལམ་བྱུང་བ། ཕན་ཚུན་ཕོ་དང་མོའི་ དབང་པོས་བྱས་པའི་དབྱིབས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བ་ན།ཚེ་སྔ་མར་གོམས་པའི་དབང་གིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་ལོག་པར་ཞུགས་པས་མངལ་ནས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་སོག་འཇོག་གི་སྐྱོན་གྱིས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པས་རང་གི་འཚོ་བའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལས་རིགས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཏོ།

如果名声能洗涤过失的污垢，那么屠狗者由于对狗具有威严而有大名声，也应当能洗涤过失，但事实并非如此，所以名声毫无用处。因此，想要自利的国王不应施以严厉的惩罚。
就像那个被压死的少女的故事：一个富家女死后，以盛大的仪式出殡。另一个少女看到后，想着'我也要获得这样的荣耀'，就用绳子上吊自尽了。同样地，国王也是为了名声而作恶，想着'即使这个国王死了，他的美名仍然如火焰般闪耀'。
对此说道：如果恶王死后，名声能变成功德，那么为何恶贼死后，不能同样如此？
有人说：具有高贵血统的国王才适合统治，其他人则不然，所以他的骄傲是合理的。
对此解释道：当一切权势，是由福德所生时，就不能说'此人不依靠权势'。任何人只要有能获得受用的业即福德，就能获得圆满的权势，这种业并非局限于某一个人。既然不能说'这个众生不依靠权势'，那么他就不应该因此而骄傲，就像学习手艺一样。
正如手艺是世间共同的，任何想学的人都可以学习，同样地，只要积累福德就能获得王位。
对此说道：当业力主宰世间，每个人都在享受自己所造之业果时，君主获得快乐，人们不应嫉妒。
有人说：因为治理国家的法则只对刹帝利种姓宣说，而不对其他三个种姓宣说，所以只有具有种姓的刹帝利才能治理国家，其他人则不能。因此他的骄傲是合理的。
对此解释道：对于一切谋生方式，世间称之为种姓，因此一切众生，并无种姓的区别。
这些只是谋生的方式，即所谓的刹帝利等种姓。在最初劫时，一切众生都不依赖外在种子等条件而生，都是化生，由意念而生，具有自身光明，具有神通，能在空中行走，以喜悦为食，具有喜悦的本性，没有男女根，因此他们都是化生，既然都是从化生处所生，就不可能有种姓的差别。
后来，当他们开始食用段食，习惯于粗重的食物时，为了排出相应的物质，产生了大小便道，由于男女根官的差异而产生不同形态，因前世习气的力量而生起欲贪，相互交合，就产生了胎生。
之后，世间因为储藏粮食的过失而开始偷盗等行为，因为接受不同的谋生方式而产生了种姓的差别。

།འདི་ལྟར། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཕལ་པོ་ཆེས་ཞིང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་མི་སྤུས་ལ་བབ་པ་ཞིག་བསྒོས་པ་དང་། ལས་དེ་ཁས་བླངས་པས་དེ་ལ་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་སོ། ། ཐུལ་བར་འདོད་པ་གང་དག་དཀའ་ཐུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གྲོང་ལས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་བཀའ་བཞིན་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྗེའུ་རིགས་སོ། །རྨོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ངན་པ་ལ་སྦྱར་བ་རྣམས་ནི་དམངས་རིགས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ནང་ཚན་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་འཚོ་བའི་ཐབས་སོ་ཅོག་ལ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་རིགས་ཞེས་བརྗོད། ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས ལ་རིགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པས་རིགས་རྒྱགས་པའི་རྒྱུར་མི་རིགས་ཏེ། བུམ་པ་སར་པའི་རྣམ་གྲངས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པ་སར་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བྱེད་དེ། འདོད་པའི་སྒོ་ནས་འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ་དང་མར་ གྱི་བུམ་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ།།བུམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་དང་པོར་ལས་གང་བྱེད་པ་དེ་ལ་རིགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། རིགས་ངན་ནམ་རིགས་ལྡན་ཡང་སླ། །ལས་གང་གིས་ནི་འཚོ་འགྱུར་བ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་དེ་ཡི། །རིགས་སུ་དུས་ཀྱིས་འགྱུར་ བའོ།།འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རུས་བཞི་པོ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་། རྒྱལ་རིགས་དང་། རྗེའུའི་རིགས་དང་། དམངས་རིགས་དག་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། རུས་རྣམ་པར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རིགས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདས་ དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་དང་།།མི་མོ་རྣམས་ཡིད་གཡོ་བ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ། །རིགས་ལས་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ན་ཕ་དང་མ་དག་ཅིང་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པ་ལ་རིགས་བརྒྱུད་ཅེས་བྱ་བར་བསྙད་ན་དེ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། བུད་མེད་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་འདས་པའི་དུས་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱང་གཡོ་བག་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་རུས་གཞན་དང་ཕྲད་པ་ལ་བུ་ཚ་དག་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཡང་དག་པར་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཡེམ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་སུན་ཕྱུང་ བ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་རིགས་བརྒྱུད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་མི་རིགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེང་སོང་གི་རྒྱལ་པོ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་དམངས་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྒྱགས་པ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །མར་ཀན་ དའི་བུས་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་བཅོལ་བ་དང་།རྒྱས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་འཇིག་བཞིན་པ་ན་མར་ཀན་དའི་བུ་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པ་ན། ཁྱིམ་རྗེ་བ་དང་སྤྱི་བླུགས་རྗེ་བར་གྲགས་ཏེ། དེས་བྲམ་ཟེ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་གསེར་གྱི་སྤྱི་བླུགས་ཞིག་གཏམས་ལ། དེས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ ཞིག་ན་ཁྱིམ་དེར་འོངས་ཏེ།བྲམ་ཟེའི་ཁྱིམ་འདི་ན་སུ་ཡོད་ཅེས་དྲིས་སོ། །དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱིམ་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཞིག་གོ། །མར་ཀན་དའི་བུས་སྨྲས་པ། གཏམས་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། བྲམ་ཟེ་འབའ་ཞིག་གིས་གསེར་གྱི་སྤྱི་བླུགས་བཞག་གོ། །དེ་དག་ གིས་གསེར་གྱི་ནི་མེད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དངུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་དེ་དག་གི་ལག་ཏུ་དེ་གཏམས་ཏེ་སླར་ཡང་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ན་འོངས་ལ། རྗེའུའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་གྱུར་ལ། སྤྱི་བླུགས་ཟངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུའོ། །སླར་ཡང་དེ་དག་གི་ལག་ཏུ་བཅོལ་ནས་ དུས་གཞན་ཞིག་ན་འོངས་པ་དང་དེ་དམངས་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་གྱུར་ལ།སྤྱི་བླུགས་ཀྱང་ལྕགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བར་དུ་གྱུར་པར་གྲག་གོ། །ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་སྤྱི་བླུགས་འདི་དུས་གཞན་དུ་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེར་གྱུར་ལ། ཁྱིམ་དེ་ཡང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རིགས་རྗེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་ལས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是，为了保护田地，大众选派了一个合适的人，此人接受了这个职责，于是被称为刹帝利种姓。那些想要调伏自己，为了修苦行而远离村落的人们，被称为婆罗门种姓。听从国王命令的人们是吠舍种姓。从事耕种等低贱工作的人们是首陀罗种姓。这些种姓中又因工作的不同而分出不同的出身等种姓差别。如是，一切谋生方式，在世间都称为种姓。
因为是这样的缘故，所以众生并没有因种姓而产生的区别。因此，由于没有差别，以种姓为傲慢的因是不合理的，就像新陶罐的比喻一样。就像新陶罐可以随意使用，根据需要可以成为油罐乃至酥油罐。如同陶罐一样，在最初的劫中，从事什么工作就称为什么种姓。
此处说道：无论是低种姓还是高种姓，以何种工作谋生，从那时起，随着时间的推移就成为那种种姓。
有人说：因为四个种姓即婆罗门种姓、刹帝利种姓、吠舍种姓和首陀罗种姓确实存在，由于种姓的确实存在，所以众生有种姓差别这一说法是存在的。
对此解释道：过去时间极其久远，女人们心性不定，因此所谓刹帝利种姓，实无任何种姓可言。在此，若说父母代代相传就是种姓血统，这是难以成立的，因为可以看到女人们的混乱行为。
由于过去时间久远，而且女人们心性不定，她们与其他种姓结合而生子，因此种姓实际上已被破坏。因此，那些被淫女破坏种姓的人们，以种姓为由而生起的血统傲慢是不合理的。
因此如此说来，所谓刹帝利种姓并非从种姓而来。现今的国王们大多是首陀罗种姓出身，他们的傲慢也是不合理的。就像马坎达之子寄存水瓶的广为流传的故事一样。
据说，当世界正在毁坏时，马坎达之子四处游荡，被称为寄存水瓶者。他在一个婆罗门家中存放了一个金水瓶。很久之后他来到那个家，问道：'这家中有谁？'他们回答说：'这不是婆罗门之家，这是刹帝利之家。'马坎达之子说：'这里寄存有一个婆罗门的金水瓶。'他们说：'没有金的，但有一个银质的。'
他又将水瓶寄存在他们手中，很久之后再来时，那家已变成吠舍种姓之家，水瓶也变成了铜质的。他再次将水瓶寄存在他们手中，另一时候来时，那家已变成首陀罗种姓之家，水瓶也变成了铁质的。
正如这个金水瓶在不同时期变成不同状态，那个家也因不同情况而有所改变，世间的种姓更替也是如此。因此，所谓刹帝利种姓并不存在任何种姓可言。

།རྒྱས་པ་ཡང་སྤོས་ལྡན་དུ་རྩིབ་ལོགས་སྐྱེས་ཀྱིས་སྔ་དྲོ་ཁུག་རྣ་དཀྲིགས་ནས་ཉ་པའི་བུ་མོ་ལས་བསྐྱེད་པར་གྲག་སྟེ་། དེ་ནི་གླིང་དུ་སྐྱེས་ པས་གླིང་སྐྱེས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ།རིག་བྱེད་ལ་ཆགས་པས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། དུས་ལ་མཐའ་མེད་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །བུད་མེད་ཚོགས་ནི་གཡོ་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མཁས་པས་འདིར། །རིགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་བྱ་མིན་ཉིད། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་རིགས་སུ་མི་འགྱུར་ན།དེའི་ཚེ་སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་བའི་ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱིས་དམངས་རིགས་ཀྱང་། །རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱར་འགྱུར་ན་ནི། །ལས་ཀྱིས་དམངས་ཀྱང་བྲམ་ཟེར་ནི། །གང་གིས་འགྱུར་བ་མིན་པར་སེམས། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་རྒྱལ་རིགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ན་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་ན། དམངས་རིགས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ལས་བྱེད་ཅིང་ལེན་པ་དང་འདོན་པ་ན་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་ཡང་གཞན་གྱི་ལས་ལ་སྤྱོད་པ་ན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གང་འདོད་པ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ།གྲུ་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གྲུ་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་འགྱུར་ལ། དེར་ཀླུང་གི་འགྲམ་གཉིས་ན་འདུག་པ་དང་གྲུ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་མོད་ཀྱི། རང་ལས་གྲུབ་པའི་ཕ་རོལ་ནི་ཅི་ཡང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེའམ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ།།གལ་ཏེ་དམངས་རིགས་ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་ན་ནི། དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་ཡང་ལས་ཀྱིས་དམངས་རིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱ་སྐྱེགས་དང་ནི་ལན་ཚྭ་དང་། །ཤ་ཡིས་འཕྲལ་དུ་ཉམས་པར་བྱེད། །འོ་མ་ འཚོང་བའི་བྲམ་ཟེ་གང་།།ཉི་མ་གསུམ་གྱིས་དམངས་རིགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱིས་རུས་འགྱུར་ན། །དེ་ལ་རིགས་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །དེ་དག་གཉིས་ལས་ཀྱང་མིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་རིགས་སྔར་སུན་ཕྱུང་ཟིན། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་དུས་ལ་བབ་པར་དབང་ཕྱུག་བགེད་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོས་ཆེས་ཕྱུག་པར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་སྡིག་ལ་དབང་ཕྱུག་ལྟར། །བགེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གཞན གྱི་དོན་དུ་མཁས་པ་ནི།།སུ་ཞིག་ཕྱི་མར་འཇོམས་པར་བྱེད། །རྒྱལ་པོས་དུས་རིང་པོར་བསགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་བགེད་པར་ནུས་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་གཟིར་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཤིང་། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་གཟིར་བས་ཀྱང་ ངེས་པར་སྡིག་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ལ།སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་མར་བདག་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོར་འགྱུར་དགོས་སོ། །ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་བགེད་པ་དེ་ལྟར་དེའི་ཆེད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བསགས་པ་བགེད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་སྡུག་ བསྔལ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་དགོས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་སུ་ཞིག་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་ཆུང་ངུའི་དོན་དུ་ནོར་བགེད་པར་བྱའོ་ཞེས་དོན་མ་ཡིན་པ་མི་ཆུང་བ་སྟོབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་སོགས་ཤིང་ཕྱི་མར་བདག་ཉིད་འཇོམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཡིན་གྱི་དྲེགས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཧེའི་མཆོད་སྦྱིན་ལྟ་བུ་དང་། །ཤན་པའི་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མ་ཧེའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་གིས་གསོད་ཅིང་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཟ་བར་འགྱུར་ལ། སྡིག་པ་དེ་ཡང་གསོད་པ་པོ་དེ་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་ཅིང་། ལོངས་སྤྱོད་ནི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ལ། དེས་བྱས་པའི་སྡིག་པ་ངན་འགྲོར་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་ཅན་ནི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་འགྱུར་རོ།

据说广博也是在香城由胁生于清晨与渔女生下，因其生于洲故也称洲生，因喜爱吠陀故称广博。此处说道：因为时间无尽，又因为女人群体易变，因此智者于此不应有种姓的傲慢。此处有人说：如果不是由种姓成为刹帝利，那么就由治理众生的事业而成为刹帝利。解释道：如果由事业首陀罗也能称为刹帝利，那么为何由事业首陀罗不能成为婆罗门呢？
如果这样非刹帝利者也能做刹帝利的事业而成为刹帝利，那么首陀罗也能做婆罗门的事业并受持诵读而成为婆罗门。如此的话，其他人做其他人的事业时也会成为那个身份。对于由事业成为刹帝利这一说法是不对的，就像渡船到彼岸一样。就像渡船来往两岸，虽然在河两岸的人说船到彼岸了，但实际上并没有自性成立的彼岸，同样的，婆罗门或刹帝利也是不成立的。
如果首陀罗能由事业成为刹帝利，那么同样婆罗门也会由事业成为首陀罗：'红花、盐和肉能立即使其堕落，贩卖牛奶的婆罗门，三日即成首陀罗'等所说。此处说道：如果由事业改变种姓，则种姓非因，也非二者皆是，因为种姓已被驳斥。此处有人说：因为以王权大自在能适时赐予众多人财富，所以国王应当追求极大富有。解释道：
国王若无法像自在天那样施予罪业，为了他人利益，何等智者会毁坏来世？国王虽然能将长期积累的大财富施予众多人，但这无法在不损害众人的情况下完成，而损害众人必定成为大罪业，大罪业也必定导致来世自身的大痛苦。如同施予财富，但却无法施予为此所积累的过失，反而只能独自承受那痛苦。
因此，何等智者会为了给予他人小利而施予财富，却积累独特的智者过失并毁坏自己的来世呢？因此这是羞耻之处而非骄傲之处。如同水牛祭祀和屠夫之子。就像为了水牛祭祀，一人杀生而众人享用，但罪业只在杀生者一人身上；同样，国王为王位造作罪业，享用者虽众多，但所造罪业在恶趣中带来极难忍的果报却只在国王一人身上。

།ཡང་ཇི་ལྟར་ཤན་པའི་བུ་ཞིག་སྡིག་པ་ལ་འཇིགས་པས་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པ རྣམས་གསོད་པར་མི་བྱེད་པས་།དེ་ལ་གཉེན་འདབ་ཀྱིས་ཁྱོད་སོད་ཅིག་།དེར་གང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འོ་སྐོལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་ཐབས་ཀྱིས་བདག་གི་མགོ་ལ་ཚོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱིས་དེ་བགོས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ་མི་ནུས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ངན་འགྲོའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཐུན་མོང་ཉིད་དུ་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གཞན་དུ་བདེ་བ་འདོད་པའི་མིས། །འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་མ་སྨད་ཅིང་། །ཕ་རོལ་དུ་ཡང་བདེ་བ་ནི། །འདྲེན་པ་གང་ཡིན་དེ་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་པོས་གདོན་མི་ཟ་བར་རློམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐྱེད་ང་རྒྱལ་ནི། །མཉམ་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡི། །ཕ་རོལ་ནུས་ལྡན་བལྟ་བྱ་སྟེ། །དམ་པའི་སྙིང་ལ་མི་གནས་སོ། ། བདག་ཉིད་ལ་གཞན་པས་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་མཐོང་བ་ན་ང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ནི་གཞན་ལ་བལྟས་པས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་རློམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ང་རྒྱལ་སྤངས་ཏེ། བླ་མ་དག་ལྟ་བུའམ། རྗེ་བོ་བཞིན དུ་གཞན་ལ་ཁྱད་དུ་གསད་པར་མི་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ན་དེ་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་རངས་པ་མགུ་བར་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ནོར་འཛིན་གྱི་ཆུང་མ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་ནོར་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་ཆུང་མས་བདག་དང་གཟུགས་མཉམ་པའི་བུད་མེད་ནི་ས་སྟེངས་ན་འགའ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི།ཁྱོད་ནི་ང་ལ་འཚམ་པའི་གོས་དང་རྒྱན་གྱིས་རྗེད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་དེ་ཐབས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་བཅུག་གོ། །དེར་རིམ་གྲོ་མ་མཐོང་ ནས་དེའི་གཟུགས་ཀྱི་དྲེགས་པ་དེ་ཉམས་པར་གྱུར་ཏེ།རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་བདག་དང་མཉམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མཐོང་ནས་རྒྱགས་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་རིགས་སོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་ རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་དམན་ལ།།ང་རྒྱལ་བྱ་བར་མི་རིགས་ན། །མཉམ་དང་ཕུལ་བྱུང་མི་བདག་ལ། །ང་རྒྱལ་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤང་བའི་ཐབས་སྒོམ་པ་ བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། ཡང་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་འདི་དག་གང་ལས་རྙེད། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ནོན་པས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལྷུར་མཛད་པ་རྣམས་སོ། ། འདི་ལྟར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཡོ་བ་ནི། །རྒྱུ་མེད་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །དབུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །སྨན་སླད་ཁོ་ནར་ཡང་དག་འབྱུང་། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དགོངས་པས་འཕངས པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཞིང་འགྲོ་བ་ལ་དམན་པ་སྒྲུབ་པ་འབྱུང་བ་ལ།མཁས་པའི་གཡོ་བ་དག་གིས་འགྲོ་བ་ཁམས་གསུམ་པོ་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པ་ན་གནས་པ་མཐའ་དག་ལ་སྨན་འདོགས་པར་མཛད་དོ།

又如一个屠夫之子因惧怕罪业而不杀诸如鹿等动物，其亲属对他说：'你杀吧，如此成为非法之事，这将成为我们大家共同的。'
他以方便说：'我头上有一个巨大的痛苦，你们分担吧。'
他们说：'不能。'
他说：'既然如此，恶趣的痛苦感受怎能共同承担？'
于此说道：欲求他处安乐者，此世不应造恶业，来世亦应行彼等，能引安乐之事业。
于此有言：在此具大权势之王必定应成大傲慢。
解说道：权势所生之傲慢，应观等胜他方之，具力者而不应住，于诸圣者之心中。
若见自身胜过他人而生傲慢，因观他人而不住故，智者不应傲慢。
是故欲利众生者应断除傲慢，不应如上师或主人般轻视他人。
因此如是行持时，彼等将成为一切圆满之器，因为趣入令众生欢喜满意之故。
如同诺真之妻。婆罗门名诺真者，其妻说：'地上无有任何女人与我容貌相等，然你不以适合我的衣服装饰庄严我。'
他以方便使其进入国王札波之后宫眷属中。
于彼处见无恭敬，其容貌之傲慢即衰退，更何况王妃。
如是国王亦见与己平等及殊胜者，应当完全舍弃骄慢与我执。
于此说道：暂且国王于劣王，尚且不应生傲慢，于等胜人主之处，傲慢何有其机会。
圣者龙树菩萨所造《菩萨瑜伽行四百论》中，名为'宣说断除我执方便修法'之第四品释论。
于此有言：又此等离贪之因，宣说世间义谛如实安住之善说珍宝殊胜，从何处获得？
当说：从诸佛世尊处。
彼等佛世尊复是何等？即为大悲所摄，成办一切众生利益，于一切种类皆不可思议精勤行持者。
如是：诸佛之动作，无有任何无因，乃至出入息，亦唯为众生，利益而发起。
如是诸佛世尊以摄受一切众生之密意所发起事业之化现故，随缘生果而成办众生下劣事时，以智者之动作对三界乃至虚空边际一切众生作饶益。

།སྐུ་ཡོངས་སུ་ བསྐྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཡོ་བ་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་སྨན་མི་འདོགས་པ་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མངའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། འོད་ཟེར་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་།ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ནས་བྱུང་། ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཐམས་ཅད་བསིལ་བར་གྱུར། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་མྱོང་། །དེར་ནི་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པས་ཆོས་བཤད་པས། །ལྷ་དང་མི་ཡི་མིག་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་།སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཡེ ཤེས་ངེས་པར་གྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་བས་སྒོ་ཡི་ཐེམ་སྟེང་ཞབས་བཞག་སྟེ། །དམུས་ལོང་གྱུར་པའི་མི་གང་ཅི་ཡོད་དང་། །རྣ་བས་མི་ཐོས་མགོན་མེད་བསོད་ནམས་ཆུང་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མིག་དང་རྣ་བ་ཐོབ། །རྒྱལ་བས་སྒོ་ཡི་ཐེམ་སྟེང་ ཞབས་བཞག་ཚེ།།གཤིན་རྗེའི་ཡུལ་གྱི་ཡི་དྭགས་གང་ཡོད་པ། །ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ངར་སྣབས་མཆིལ་མ་ཟ། །ཐམས་ཅད་འོད་ཀྱིས་རེག་པས་བདེ་བར་གྱུར་། །ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རེ་ཞིག་གཡོ་བ་ལྟར་ཞོག་ཤིག་།སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ ཅན་གྱི་འཕེན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་ཞིང་།བལྟམས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཉིན་མཚན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་དབུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ལ་སྨན་པའི་སླད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དབུགས་དག་ནི་བྱུང་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྣོད་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྤྲིན་ནག་པོ་ཆེན་པོའི་དུད་པའི་མིག་སྨན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་ཞིང་།སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་འཕྲོག་པ། དམྱལ་བའི་སྣོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པར་ཁེབས་པ་། འབྲུག་སྒྲ་ཆེས་སྙན་ཞིང་གསལ་བར་མཚམས་མེད་པ་དག་གིས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མེ་ལྕེའི་ཕྲེང་བས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ། ཆར་གྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་རོ་ཞིམ་ཞིང་བསིལ་བ་དག་གིས་སེམས་ཅན དམྱལ་བའི་མེའི་ཕུང་པོ་འཇིལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གང་གི་མཐུས་འདི་ཉེ་བར་ལྷགས་སྙམ་དུ་སྙིང་ལ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅིང་། མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་པ་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་རངས་པ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་དད་པའི་རྒྱུས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་བསྲབས་ཤིང་དེའི་རྒྱུ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་འཕངས་པ་རྣམས་ལ་གཏན་དུ་ཕན་འདོགས་ པའི་ཕྱིར་ན།དབུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །སྨན་སླད་ཁོ་ནར་ཡང་དག་འབྱུང་། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་འཆགས་པ་དང་བཞེངས་པ་དང་བཞུད་པ་དང་གཟིམས་པའི་སྤྱོད་ལམ་དག་ལ་ཡང་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་འཁོར་ བའི་སྐྱོན་ངེས་ཤིང་དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་སྐད་བསྙད་པའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྟེན་ས་གསུམ་གྱི་བླ་མ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ལ་བུ་གཅིག་པ་སྡུག་པ་ལྟར། འོ་བྱམས་པ་ལྷག་པར་ཉེ་ བར་བསྣམས་པ་ལ་དད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་ཡིད་གཏད་པར་འོས་སོ།།རྩིབ་ལོགས་སྐྱེས་ཀྱི་དགེ་སློང་བཞིན་ནོ། །རྩིབ་ལོགས་སྐྱེས་ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་ཡོད་ལ་དེ་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཞིག་བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་བསོད་སྙོམས་སྦྱིན་གྱི་། ཁྱོད་ ཀྱིས་བདག་གི་ཁྱིམ་དུ་དབྱར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་མགྲོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་ཅིང་།དེའི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་འོག་ནས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་བྱ་བ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་འཁོར་དག་མང་དུ་ཡོད་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེས་དགེ་སློང་དེ་འདི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་སྡོད་ཅིག་ཅེས་ཁང་བཟངས་ཁོ་ནར་ བཞག་གོ་།དབྱར་གྱི་དུས་སོང་བ་དང་བརྫང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཆོས་གོས་ཀྱི་རིན་བྱིན་ཏེ་ལས་ཀྱི་གླ་བྱིན་པར་གྱུར་ཏོ།

具有周遍运动身相的活动，凡是对一切众生无益的活动，佛陀是不会有的。如《圣三昧王经》中所说：'从法王足底放出无量百千光芒，使一切地狱众生清凉，令其离苦得乐。具十力者在彼处说法，使天人眼目清净，无量百千众生，皆得证悟佛智。'等等。同样：'胜者足踏门槛时，凡是盲者及耳聋、无依少福者，彼等皆得眼耳。胜者足踏门槛时，阎魔界中诸饿鬼，极为痛苦食涕唾，光明触及皆安乐。'如是广说。
且不说行动，即便是不依赖于特殊发动心的意愿，自然生起的，从诞生直至涅槃，日夜相续的呼吸，也都是为了利益有情而运作。如是诸佛世尊的气息，呼出后在地狱器世间上空，如同大黑云般的眼药聚，夺取地狱众生之心，遍覆整个地狱轮，以极为悦耳清晰不断的雷鸣声，以极为甘美清凉的雨滴，熄灭地狱火聚，使被地狱火焰环绕的地狱众生得到满足。
因此，那些受苦的地狱众生心想：'以谁的力量而来此？'于是在前方见到不可思议的如来色身，令众生心生欢喜。由于对佛世尊生起信心，一切不善业聚减轻，并由此信心因缘而引发顺解脱分善根，为永远利益彼等，故说：'气息于诸众生中，唯为利益而生起。'
同样，对于其他安住、起身、行走、休息等威仪，也应如经所说般配合。因此，具慧者确知轮回过患，为断除彼等而精进，应当以信心为先，专注于如上所说的善说珍宝所依、三界导师、佛世尊，他如同独子般慈爱三界一切众生。
如胁生比丘的故事：有一位属于胁生种姓的比丘，一位机关术师邀请说：'我将供养你托钵食，你需要在我家安居。'在他的楼阁下有许多用于机关术的装置。于是让那位比丘随意安住在楼阁中。安居期满时，给予他法衣钱作为工作报酬。

།དགེ་སློང་གིས་བདག་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་ལས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་གླ་བླང་བར་བྱ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུད་ཙམ་ཡང་ཁྱིམ་འདིར་ལས་མེད་པར་སྤྱོད ལམ་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསྡད་དོ།།ཞེས་སྨྲ་ཞིང་། དེ་ལ་འཁྲུལ་འཁོར་དང་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཁེ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་དེ་ལ་དེའི་འཁྲུལ་འཁོར་བསྐོར་བས་གང་ཞིག་དེ་ལ་མཁོ་བའི་ཕྱིར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་ལམ་འགའ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་ཡང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འགའ་ཞིག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་ཆུང་ངུ་མ་ཡིན་པའམ།དོན་མ་ཡིན་པ་སེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་འགའ་ཡང་མི་མངའོ། །བཤད་པ། ཐུགས་རྗེ་ཆེས་དྲངས་རྣམ་དག་མཁྱེན་མངའ་བའི། །ཐུབ་ལ་རང་དོན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་འཇུག་པ། ། མི་མངའ་དོན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །གཞན་དགེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྙེན་པ་རྣམས་ནི་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ལ་ཐུག་པ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་འཆི་བདག་སྒྲ། །ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་འགྱུར བ།།དེ་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་སྒྲ་འདི་ནི། །འཆི་བདག་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་བསྐྱེད། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་དེའི་ཡུལ་གྱི་མཚམས་ལས་འདའ་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཐོས་པ་ལས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ས་ བོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱང་བསྐྲུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དག་ངའི་མཚན་ཐོས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་ལས་ཐེག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། བཙོན་བཏང་བས་དབང་དུ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་བུ་སྐྱེས་པ་དང་བཙོན་རིལ་གྱིས་དོང་སྤྲུགས་པར་དྲིལ་བསྒྲགས་པར་གྱུར་ལ། སྒྲ་དེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེར་བཙོན་ལ་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བཙོན་གཏོང་བའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་འཇིགས ཤིང་རིམས་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་བཞིན་དུ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ན་བདུད་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་འདི་ཉིད། །གང་དག་རྣ་བར་གྲག་འགྱུར་བ། །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་ བྱའི་ཕྱིར།།དེ་ཉིད་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།གང་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་བློ་ཁ་བྱེ་བས་རྣམ་པར་རྒྱས་པ་ པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་པདྨ་རྒྱས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་ལྷ་དང་མིས་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་མཛད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའམ། མ་རིག་པའི་གཉིད་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་སད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ གཉིད་སད་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། བདུད་བཞི་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རམ། ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཉིད་ལ་མངའ་བས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རམ། སྐལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཐུགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བརྡ་མི་སྤྲོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྟག་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་བ་བཅུ་བཞི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲིས་པ་ན་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེ་ན།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། ཐུབ་ལ་མཛད་དང་མཛད་མིན་དང་། །གསུང་བྱ་གསུང་བྱ་མིན་མངའ་ བ།།དེས་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་མཁྱེན་ནི། །མིན་ཞེས་བྱ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། །དེ་ལ་མཛད་པ་ནི་མཛད་པར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། མཛད་མིན་ནི་མཛད་པར་མི་འོས་པ་སྟེ། འདི་གཉིག་ཡང་ཐུབ་པ་ལ་མངའོ།

比丘说道：'我没有为你做任何事情，为什么要拿工钱？'那人说：'你在这个家里片刻也没有无所事事地停留过。'并且向他展示了机器和获得的利益。正如那位比丘通过转动机器，没有任何一个动作不是为了对方的利益一样，如是佛世尊的身语意行为中，没有任何一个不是为了消除一切众生的大小利益或非利益的。
偈曰：'大悲所引具清净智，佛陀无有自利身语意，亦非无义利他善，唯为利他而趣入。'亲近他的人们将超越包括死亡恐惧在内的一切痛苦。如是：
'如同死主声音令，世间一切生恐惧，如是遍知声音此，于死主亦生恐惧。'因为如来道路的真实修行者超越了死主的领域，并且由于听闻如来名号而种下修行的善根种子。如佛所说：'凡是听闻我名号者，皆将通过三乘中任一乘而般涅槃。'
如同释放囚犯的比喻。某国王生子时宣布释放所有囚犯，这声音使全世界欢喜。囚犯听到释放的声音就如同被疾病击中一样战栗，同样，如来出世时除了魔众外一切众生都欢喜。
'佛陀之名此声音，凡是耳闻皆当得，为令一切解脱故，此即成为其因缘。'
那么什么是所谓的佛陀？是如实通达一切法者。由于现证一切法的真实性而圆满觉悟，对一切所知开启智慧而圆满，称为佛陀，如同莲花开放一样。或者，由于自己证悟并使天人未悟者得悟故为佛陀，或由于远离一切无明睡眠而觉醒故为佛陀，如同人从睡眠中醒来一样。或者由于证悟真实性故为佛陀。
这位即是世尊，因为降伏四魔的缘故，或因为具足六种殊胜而具有自在等功德的缘故，或因为具足圆满福德的缘故。由于对一切无碍的缘故称为一切智者。
若问：由于不解说不可记事，岂不是说明他不是一切智者吗？如对如来询问'世间常'等十四个问题时保持沉默。答：不能由此证明不是一切智者。因为：
'牟尼具有应作与，不应作及应说与，不应说故一切智，非一切智有何因？'其中应作是指应当做的，不应作是指不应当做的，这两者牟尼都具足。

།དེ་ལ་མཛད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་འགྲོ་དང་ཐར་པའི་རྒྱུ་ལ་ངེས་པར་ སྦྱར་བ་ཡིན་ལ།མཛད་མིན་ནི་གཞན་དག་ལ་གནོད་པའོ། །གསུང་བར་བྱ་བ་དང་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མངའ་སྟེ། གསུང་བྱ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བཀའོ། །གསུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ནི་གནོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ཡང་ཐུབ་པ་ལ་མངའོ། །མཛད་ པ་དང་མཛད་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་།གསུང་བར་བྱ་བ་དང་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འདི་སུས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་ཤེ་ན། གང་གི་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་པ་མཐའ་ཡས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཇུག་པས་སོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་ བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་མཛད་པ་མཛད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ལ།མཛད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མཛད་པ་མ་ཡིན་པར་རོ། །གསུང་བར་བྱ་བ་ཡང་གསུང་བར་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ལ། གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་གསུང་བར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟིགས་པ་དེའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བདེ་འགྲོ་དང་ཐར་པའི་རྒྱུ་ལ་འགོད་པ་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཤེས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ ཤེས་པ་དག་གིས་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བཀའ་མ་སྩལ་པ་ཉིད་ལས་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་མི་ནུས་སོ། །དོན་ཟབ་མོར་གྱུར་པ་དྲི་བ་ནི་ཇི་ལྟའམ་དེ་ལྟ་ཡང་རུང་སྟེ། དྲི་བར་བྱ་བ་ལ་འདྲི་ན། དྲི་བར་ བྱ་བར་གྱུར་པས་དྲི་བ་པོའི་ཉམས་དང་ཉམས་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དྲི་བའི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་དྲི་བ་པོའི་དོན་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཐུ་མེད་པ་ལས་དྲི་བའི་དོན་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་གཟིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པ་ཁོ་ན་མཛེས་སོ།།ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་ནི་ལུང་སྟོན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེས་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྐྱེ་བོ་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་མི་གསུང་བ་འདི་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་ གིས།དུས་དང་བསམས་པ་མཁྱེན་ཁྱོད་ཀྱིས། །ལ་ལར་དྲིས་ཀྱང་མི་གསུང་ལ། །ཉེར་བྱོན་ནས་ཀྱང་གསུང་མཛད་ཅིང་། །གཞན་དུ་བཀུག་ནས་གསུང་བར་མཛད། །ཅེས་བཤད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ བློ་བླུན་པ་ལ་དེའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས།རྨོངས་པས་མ་བྱས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །རྒྱལ་བུ་བསྙེངས་བྲལ་དང་ཁྲོན་པ་འགུགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་བུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་བསྙེངས་བྲལ་གྱིས་གཅེར་བུ་པས་སྦད་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གིས་གཞན་དག་ཁྲོ་བར་འགྱུར་སྡང་བར་འགྱུར་འཁྲུག་པར་འགྱུར་ཞིང་།ཁྲོ་བའམ་ཞེ་སྡང་ངམ་ང་རྒྱལ་ལམ་གཏི་མུག་གིས་ཡིད་མི་ཆེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ། གཞན་ལ་མི་སྙན་པ་དང་མི་འདོད་པ་དང་མི་མཛེས་པ་དང་ ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་གསུང་ངམ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལ་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕན་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རེས་འགའ་གསུང་ངོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་ གསུང་ན།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེའི་ཚེ་གོས་དུ་མ་ཅན་གྱི་བུ་མཆིལ་ཟན་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུངས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དགོངས་པ་བཙལ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །འདི་ནི་གཞན་ལ་དོན་ མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གསུང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་མི་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་སྙན་པ་ཐོས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཙམ་གྱི་དགོངས་པ་ཁོ་ནས་དེ་སྐད་གསུངས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ཞིག་ན། འདི་ནི་དགོངས་པ་དེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ ཀྱང་སྡིག་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྐྱུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ།

关于'所作'，是指确实安置众生于善趣和解脱之因；'非所作'是指损害他人。具有应说和不应说，应说是指成办利益他人的教言，不应说是指造作损害。这也是佛陀所具有的。
关于所作与非所作、应说与不应说，谁能完全决定呢？是以无碍智慧行为无量差别而如实趣入众生蕴。由于具有如是智慧，如实通达所作即是所作，非所作即是非所作；如实通达应说即是应说，非应说即是非应说。
因此，如是如实观见者，令众生随其所愿安立于善趣和解脱之因，成为有意义。不了知者由于无知、颠倒知、疑惑知，不能成办所欲之义。
因此，仅从未宣说非应说之义，不能确定其非一切智。对于甚深义理的提问，无论如何，若对应问之事提问，应了知提问者的能力与否而作答。
世尊见到提问者无力通达甚深义理而不能理解所问之义，对此唯有不予记别最为适宜。对于深深信解甚深法者则予以开示，因为这对他有利益。
对非法器之人不说甚深法，这本身就是一切智性的因。因此有人说：'了知时机与心意，对有些问亦不说，亲临时又为宣说，招至他处复为说。'
成为一切智性之因的，在愚钝者看来反成为非一切智之因，愚痴者还能做什么呢？如同太子无畏和井喻。
如同形色王子太子无畏被裸行外道怂恿，向世尊请问：'如来是否会说令他人生嗔、生恨、生恼，以嗔恨、我慢或愚痴而不信任，对他人不悦意、不喜欢、不庄严、不可意的言语？'
对此世尊回答：'这不能一概而论，若是有益之事，有时会说。'如是广说。
若问：如果一切智者不说不应说之事，为何以提婆达多为缘，说'尔时，多衣子食唾'等语？答：虽然如此，但应寻求密意。这并非成办他人无义利的言说，因为并非如此密意。
若仅以听闻不悦语而生苦为密意而如是宣说，则应如是。然而这并非以此密意而说，而是为了遮止趣入恶行而说。

།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་དུག་དྲག་པོ་སྤྲོ་བའི་སྦྲུལ་དག་ལྟར་འགྲོ་བའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཟད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་། མངོན་པར་རློམ་པས་འགྱིང་ཚུལ་དྲག་པོ་བསྟན་པ་འགྲོ་བ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་དེ་སྐད་མ་གསུངས་ན་ནི་དེའི་ཚེ།དེ་དག་གི་ཁ་ན་ལས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕུང་བར་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་གཞན་ལ་སྨན་པའི་མཛད་པ་ལ་འབབ་པ་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་རྒོལ་བས་། ཞུམ་པར་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཤིན་ཏུ་སྨན་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སྨན་གདགས་པའི་དགོངས་པས་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དོན་མ་ཡིན་པ་འདྲེན་པའི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་བྲམ་ཟེ་ནོར་འབྱོར་པ་ཞིག་ཆད་པས་གཅད་པར་འདོད་པས། ཁྱོད་ཀྱི ཁྱིམ་ན་ཁྲོན་པ་ལེགས་མོ་ཞིག་འདུག་པས་དེ་ངེད་ཅག་ལ་དགོས་ཀྱིས།དེ་མྱུར་དུ་ཐོང་ཤིག་།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དེའི་བུ་མོ་ཞིག་གིས། ནོར་གྱིས་ནོར་རྣམས་འགུགས་བྱེད་ཅིང་། །གླང་པོ་ཆེས་ཀྱང་གླང་ཆེན་ཏེ། །རྒྱལ་དབང་ཁྲོན་པ་ མངག་འཚལ་ལོ།།དེ་ནས་ཁྲོན་པ་འོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཐབས་འདིས་ཁྲོན་པ་བཏང་བར་མི་ནུས་པར་བྱས་པས་ཆད་པ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་ཐབས་མཁས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མ་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་མི་ སྙན་པའི་གསུང་ཡང་བཀའ་སྩོལ་བར་མཛད་ལ།དེར་ཁ་ན་མ་ཐོབ་ཡང་མི་མངའ་སྟེ། འགྲོ་བ་ལ་སྨན་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། སེམས་མ་རྟོགས་པར་འགྲོ་སོགས་ལ། །གང་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ། །མ་མཐོང་དེ་ཕྱིར་ལས་ ཀུན་ལ།།ཡིད་ནི་དོན་པོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །སེམས་ཇི་ལྟ་བ་མ་རྟོགས་པར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་ལངས་པ་དང་འཆག་པ་དང་། སྨྲ་བ་དང་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དག་ལ་རང་གི་བསོད་ནམས་སམ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་ལ་ སོགས་པ་དེ་སྲོག་གཅོད་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་ན་ནི།དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་དེ་སྤང་བའི་དོན་དུ་རྩོམ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ཙམ་གྱི་སེམས་པས་རྩོམ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ལུང་དུ་ མ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལས་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཡིད་གཙོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེས་འཕངས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐབས་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ། དོན་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མ་ལུས་པ་གཅོད་ཅིང་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་རྣམས་ལ་འགྲོ་བའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་དོགས་པར་མི བྱའོ།།གཅེར་བུ་པ་སྐུ་གཟུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བཞིན་ནོ། །གཅེར་བུ་པ་འགའ་ཞིག་ལྷ་ཁང་དུ་ཞུགས་ཏེ་སྐུ་གཟུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་གྱུར་ལ། དེ་ན་སྐུ་གཟུགས་དག་ཀྱང་ཀུན་ནས་རྣམ་པར་གནས་པས་གང་གི་ཚེ་སྐུ་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཕྱག་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ གཞན་རྣམས་ལ་མཇུག་མས་རེག་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་གང་ཁྱོད་སྐུ་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཕྱག་བྱེད་ཅིང་གཞན་དག་ལ་རྐུབ་ཀྱིས་རེག་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་ལེགས་པ་བྱེད་པ་ཞིག་གོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་གི་ལྟར་ན་སེམས་མ་རྟོགས་ཤིང་སེམས་མེད་པར་ བསོད་ནམས་འཐོབ་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་མ་རྟོགས་པར་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འགྱུར་རོ།

如此，若如同放射剧毒的毒蛇一般，精通于使众生善业穷尽，以傲慢姿态显示强烈的威势，使众生惊惧于正道，展示无边际轮回旷野的那些人，若不对他们说此语，那时，由他们之口将使世间毁灭。当具有悲心之人以如法辩论使他们退缩时，那时将成为极大的利益。因此如是，以利益众生的意趣所激发，故此非是引导非义之语。
有一国王想要惩罚一位富有的婆罗门，对他说：'你家中有一口好井，我们需要它，快快送来。若不如此，你将受到惩罚。'于是那婆罗门的女儿说道：'以财引诸财，以象引大象，王者所需井，然后井将至。'如同以此方便使无法送井而免于惩罚一样，诸佛世尊也是以善巧方便，为了遣除众生的非义，有时也会说出不悦耳的言语，但其中无有过失，因为是为了利益众生的意趣。
为此也是如此：'未知心而行等，因为福德等事，未见故一切业，应当成办意义。'未了知心的本性而行走、来往、起立、漫步、言说、火供等诸事业中，并非真实存在自身的福德或非福德。若开始行走等是为了完成杀生，那时行走等将成为非福德；若为了断除彼等而开始，那时由此将成为福德。当仅以彼等心行开始时，那时将成为无记。
由于此理如是，因此对于其他业也应当确立意为主要，因为随顺于心的本性而安立由其所引发的身语意业的自性。既然如此，对于如来之心续与大悲方便以及无二智慧清净相应，断除一切非义因并圆满庄严者，不应怀疑其趣入众生的非义。
如同裸行外道礼拜佛像一般。有一裸行外道入于佛堂礼拜佛像，其中佛像遍满四周，当他向一尊佛像礼拜时，其臀部便触及其他佛像。有人对他说：'你向一尊佛像礼拜而以臀部触及其他佛像，这是不好的行为。'同样，按照某些人认为不了知心且无心也能获得福德的观点，将产生如是过失。因此，若不了知心，则不能安立福德等诸业。

།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སེམས་རབ་དང་འགྱུར་ན། །ལས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དང་བར་འགྱུར་། ། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་ཡིས། །སེམས་དག་པ་ཡིས་ལས་རྣམས་བྱ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །དགེ་འམ་གལ་ཏེ་མི་དགེའང་རུང་། །ཐམས་ཅད་དགེ་ལེགས་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །གང་ཕྱིར་ཡིད་དེའི་དབང་འགྱུར་ཕྱིར། །མི་དགེ་བ་ནི་སྡུག བསྔལ་དང་ངན་སོང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དགེ་བའོ།།དགེ་བ་ཡང་བདེ་བ་དང་བདེ་འགྲོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དགེ་ལེགས་མ་ཡིན་ནོ། ། དགེ་ལེགས་མ་ཡིན་པའི་ལས་གཉིས་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་དགེ་ལེགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་རྒྱུར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་མ་དུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས ལ་རག་ལས་པ་ན།སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་གི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པས། དེ་དག་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དགེ་ལེགས་སུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གང་སེང་གེས་དོན་མཐུན་ བཏང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྲོག་ཆགས་གསོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་སྙན་པའི་གསུང་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཕན་ འདོགས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏོ།།སྦྲུལ་གྱིས་བཟུང་བའི་སོར་མོ་གཅོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱུན་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་སྨན་པ་རྣམས་ ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའམ།དགེ་ལེགས་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པ་མཁྲང་ ཞིང་ཉེ་བར་སད་པས་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྔོན་པས་བུ་བསད་པ་དང་། བྱེས་སུ་ཡུན་རིང་མོར་གནས་པའི་བུ་གཅིག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པ་དང་། སེང་གེས་དོན་མཐུན་བཏང་བ་དང་། རྐུན་པོ་ལ་མདུང་ཐུང་གིས་སྣུན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་སྙན་པའི་ཚིག་ བཞིན་ནོ།།རྔོན་པ་ལ་ལ་ཞིག་གི་བུ་གཉིས་རིའི་གཡང་ས་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་ཏུ་འཐབས་པར་གྱུར་ལ། དེར་གཅིག་གིས་སྤུན་ཟླ་བཟུང་ནས་གཡང་ས་དེ་ལ་མཆོང་བར་བརྩམས་པ་དང་། རྔོན་པ་དེས་བཤུག་པར་མ་ནུས་ནས་གཉིས་ཆར་འཆི་བར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་སྟེ་བུ་དེ་མདས་བསད་ པར་གྱུར་ཏོ།།ཡང་ཉམས་ཤེད་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བུ་སྡུག་པ་ཡུན་རིང་པོར་འགྲོན་ལ་བསྡད་པ་ཉམ་ཆུང་བ་ཆེས་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པས་དེ་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གི་སྦྲུལ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་ བསྐོར་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེའི་སྤྱི་བོར་བསྡད་ནས་སེང་གེའི་ང་རོ་ཆེན་པོ་བསྒྲགས་པས་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་འཇིགས་པས་ལུས་བསྐྱིལ་བ་བཤིག་སྟེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཕལ་པོ་ཆེ་བཏང་བར་གྱུར་ཏོ།།ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ཞིག་ གིས་སེང་གེས་བཀག་པའི་དོན་མཐུན་གྱི་དཔུང་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སེང་གེ་དང་དོན་མཐུན་གཉི་ག་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་སེང་གེའི་མགོ་ལ་མདས་བསྣུན་ལ། དོན་མཐུན་ཐར་ཏེ་དོང་བར་གྱུར་ཏོ།

在此说道：如果心意极为清净，诸业也将极为清净。因此智者应以清净心行诸业。正因为如此，菩萨以意乐，无论是善或不善，一切都将成为善妙，因为这是由于心意主导的缘故。
不善业是具有痛苦和恶趣异熟果报的缘故而为不善。善业虽然具有安乐和善趣异熟果报，但由于会导致生老死等痛苦的缘故而非善妙。这两种非善妙业，对于已得心自在的诸菩萨来说都将成为善妙，因为这是令有情轮回止息的因。
世间由于心未调伏的缘故而依赖于心，随心所欲而行。诸菩萨则因为已得心自在，他们的身语意一切活动都成为善妙一味。因此，从狮子放生等事例中，菩萨们虽有杀生的意愿，但按照上述方式，如同如来不悦语等，不仅不是单纯的非福德，而且由于是为利益众生而行，故依止无上正等正觉资粮。
如同断除被蛇咬伤的手指虽造成巨大痛苦，但能断除更大痛苦的延续，医生们造成这些痛苦并不会成为非福德或非善妙。菩萨们的这些行为也是如此。为何其他人不能如此呢？因为没有获得心自在，且心相续被坚固现行的烦恼所执持的缘故。
如猎人杀子、长期在他乡的独子被拥抱、狮子放生、以短矛刺杀盗贼，以及对如来说不悦语等事例。某猎人的两个儿子在山崖边打斗，其中一个抓住兄弟准备跳下悬崖，猎人无法喝止，想到两人都会死去，便用箭射杀了那个儿子。
又有一个力大之人，将远行归来的爱子紧紧拥抱，因力道过大而致其死亡。又有转生为狮子的菩萨，为解救被大蛇盘绕的众人，坐在大象头上发出巨大狮子吼，大蛇听到声音后因恐惧而松开身躯，放走了大众。
另有菩萨为解救被狮子阻挡的商队，对狮子和商队都生起悲心，用箭射中狮子的头部，使商队得以逃脱。

།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེད་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་ ཞིག་གིས་འདི་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་ཚང་བར་གྱུར་ཅིང་བཞོན་པ་ལ་ཞོན་པ་རྣམས་བསད་པར་བྱས་ཏེ་རྫས་ཁྱེར་བར་འདོད་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ།བཞོན་པ་ལ་ཞོན་པ་འཐབ་མོ་པ་སྟོང་ཕྲག་དང་ལྡན་པ་བསལ་གྱི་ཕྱིར་གླས་པའི་བསམ་པ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་ བདག་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ནི་བླའི།འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་བསད་ནས་བསྐལ་པ་ལྔ་བརྒྱར་མནར་མེད་པར་གནས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས། དེ་དག་ལ་བདེ་བ་བསྐྱེད་དེ། དེད་དཔོན་རྐུན་པོ་དེ་གཅིག་པུ་མདུང་ཐུང་གིས་བསད་པར་གྱུར་ ལ།དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ཀྱང་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལས། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལྟ་ཡར་འདུག་ཤིག་།གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཕན་བདེའི་ཕྱིར། །དམྱལ་བའི་ སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བཟོད་པ།།དེའི་ལག་གཡས་ན་བྱང་ཆུབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་ལ་རྫ་མཁན་བུ་མ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྣང་སྐྱོང་བྲམ་ཟེར་གྱུར་པས། མུ་སྟེགས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་རངས་པ་ལྔ་པོ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་དཀའ་ཞིང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་བསམས་ནས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད་དེ་། བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་དཀོན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉམ་ང་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆུད་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་མི་དགེ་བ་ཡང་བྱེད་ལ།མི་དགེ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་དགེ་ལེགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གདུག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །གདུག་མིན་བྱམས་པ་ཆེ་སྐྱེ་བ། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ མཆོག་རྣམས་ལ།།སྡིག་ཏོའི་སྒོ་མོ་ཡོད་མ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རྣམས་ལ་གང་ནས་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནས་བཟུང་ནས་སོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ།།གཉིས་པ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོད་དོ། །དོན་དམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ དང་པོ་ནས་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པའི་བར་རོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ། །ས་སྟེངས་སྐྱེ་བོ་ ཐམས་ཅད་ནི།།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་འགྱུར་བ། །དེ་དག་བསོད་ནམས་ལས་ཁྱད་འཕགས། །བསོད་ནམས་གང་ཞིག་ཉེ་བར་བསགས་པས་གླིང་བཞི་པའི་བདག་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་ཆེས་མང་ན། གང་ས་སྟེངས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གླིང་བཞི་པའི་དབང་ཕྱུག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆ་འམ་ཟླར་ཡང་ཉེ་བར་མི་ འགྲོའོ།།འདི་ལྟར་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་མཐའ་གཏུགས་པའི་འགྲོ་བ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་གནས་ལ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ བསོད་ནམས་ནི་དུས་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཁ་ཅིག་དག་གི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བདེ་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ།གསད་བྱའི་ཐར་པ་དང་། ལྟད་མོ་པ་ཕམ་པར་བྱས་པ་དང་། ཁྱེའུས་ཕམ་པར་བྱས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་དྲིལ་འདུ་བའི་སྒོ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།

同样地，有一位名为'大悲菩萨'的船主，知道了这是贤劫五百菩萨圆满之时，有人想要杀害乘坐交通工具的人并抢夺财物，于是了知到雇佣了一千名骑乘交通工具的战士要来消灭的想法。
于是想到：'我堕入恶趣倒也罢了，但这杀害五百菩萨后将在五百劫中住于无间地狱。'生起大悲心后，为了让他们获得安乐，用短矛杀死了那个独自一人的盗贼船主。
以此善根也使他背离轮回十万劫。因此圣龙树在'菩提资粮论'中说：'且看他人之苦，为众生利乐，能忍大地狱苦，彼手中有菩提。'
同样地，当对世尊迦叶称赞说'陶师子勿为'时，菩萨现为光护婆罗门，为了护持五位成为外道的欢喜菩萨，思维大菩提难得及世尊不可思议性后说道：'这剃头沙门哪里有菩提，菩提是极其稀有的。'
因此如是，菩萨处于某些危难时，为了众生也会造作不善，但那些不善业也会因心的力量而转为善妙。此处说：'于恶者生大悲心，于非恶者生大慈心，因此殊胜士夫们，无有罪恶之门。'
从何时起称这些为菩萨呢？从称为'极喜'的初发心开始。此处菩提心有二种：一是胜解，二是胜义。
其中胜解是从希求无上正等正觉开始，在凡夫阶段也有。胜义分为十种，从极喜地初发心到法云地第十发心。
其中首先为显示菩萨初发心极喜地的功德差别而说：'菩萨初发心，胜过地上众，一切转轮王，所有诸福德。'
且说积集能成为四大洲之主转轮王的福德已是极多，更何况说使地上众生都成为转轮王的业。一切众生成为四大洲之主转轮王的业，连菩萨初发心福德的一分或一月也比不上。
如是彼为出世间与世间一切善根资粮生起之种子体性，为摄受轮回际尽有情而住，而转轮王福德仅是短暂时间某些人增上安乐之因，故有极大差别，如同将被杀者获解脱、观众战胜、童子战胜、王鼓集会之门一般。

།ཇི་ལྟར་ གསད་པར་བྱ་བ་ལ་ཐར་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་དང་།དགའ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བར་བཅིངས་ པ་ཐར་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་གཞན་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བ་མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་དང་མཉམ་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཡང་ཇི་ལྟར་གྱད་རྒན་རབས་ལྟད་ས་པ་ཐམས་ཅད་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ་དོན་པོའི་བ་དན་བཟུང་ནས་ཁྱེའུས་ཕམ་པར་བྱེད་པ་དེ་ བཞིན་དུ།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དག་ཀྱང་གླིང་བཞིའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཕེབས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་དྲིལ་ནི་དེའི་སྒོ་ནས་བདེ་བླག་ཏུ་རིགས་པ་དང་། མི་རིགས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ལ་ ནོར་མང་པོ་འདུ་བ་དང་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་དོན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་སྒྲོར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་འབྱུང་བའི་སྒོར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།དེས་མཆོད་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། །གཅིག་གི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཅན་ན། །འགྲོ་ཡོངས་ཁྱབ་ ནས་གནས་གྱུར་ཏེ།།སེམས་ཅན་རྣམས་མཐའ་ཡས་ཕྱིར་དང་། །སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་ཚད་མེད་དང་། །དེར་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར། །བསོད་ནམས་དེ་ནི་མཐའ་ཡས་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོའི་བསོད་ནམས་ནི་བཤད་ན་གང་གཞན་དག་ལ་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིན་ཆེན་རང་བཞིན་མཆོད་རྟེན་ནི། །འཇིག་རྟེན་རྙེད་མཐོ་འགས་བྱས་པ། །དེ་བས་སེམས་ཅན་གཅིག་འདུལ་པོ། །མཆོག་ཏུ་བཀྲབས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ སྟོན་པ་གཅིག་པུ།བསོད་ནམས་ཀྱི་གཞི་དམ་པ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་བ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་དེའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གསེར་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་འཕང་དུ་འོག་མིན་གྱི་གནས་ཀྱི་ མཐའ་གཏུགས་པ།རྒྱར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདུགས་ཟླུམ་བརྩེགས་མ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཐེམ་སྐས་བྲེས་ཤིང་བསྐལ་པ་རྫོགས་པར་དེ་ལ་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། མར་མེ་དང་། ཞལ་ཟས་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་དང་། གར་དང་། གླུ་དབྱངས་དང་། རོལ་ཆ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱེད་ལ། ཡང་གང་ཞིག སེམས་ཅན་གཞན་གཅིག་པུ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་འདུལ་བར་བྱེད་ཅིང་།ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད་ན། མཆོད་རྟེན་བཞེངས་ཤིང་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་མི་དེ་བས་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད་པ་འདི་ཆེས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་ཆེས་མང་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤི་བ་ སྦྱོང་བ་དང་།བུ་སྨད་གསོ་བ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་དུས་བྱས་པ་དང་། དེ་ལ་མཛའ་བཤེས་གཉིས་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེ་གཉིས་ལས་གཅིག་གིས་ནི་ཤི་བའི་རོ་འབྱིན་ཞིང་སྦྱོང་བ་ཙམ་ཞིག་བྱས་ལ། གཞན་གྱི་བུ་སྨད་ལ་སོགས་པ་གསོ་བ་དང་། སྐྱོང་ བ་བྱས་ན།དེའི་རོ་སྦྱངས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། རིགས་བརྒྱུད་བསྲལ་བ་བྱས་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ།

正如对于将被杀害者，追求解脱之道并欢喜法，再无其他如此之法一般，对于菩萨而言，从初发心开始，解脱一切轮回中受束缚的众生，也无其他更值得追求的法。因此，怎能与转轮王的福德相等？
又如年长的力士在观众面前战胜所有对手，举起胜利的旗帜，被少年击败一样，转轮王虽统领四大部洲的所有地方，也被初发心菩萨所胜伏。
又如国王的钟鼓，通过它能轻易分辨是非，从而成为国王积累财富和守护众生的因，同样，菩萨的初发心也是一切众生获得佛果之因，成为利益众生的大门。
菩萨也成为转轮王福德生起之门，因为通过供养而获得转轮王果位。此处说道：'暂且菩萨的一个福德，若此处有形相，遍满众生界而住。由于众生无边际，佛智慧无量，以及回向于彼故，此福德成无量。'
此处有问：初发心的福德已经说明，那么令他人发菩提心者的福德有多大？答道：'以珍宝为性的佛塔，世间富贵者所造，不如调伏一众生，说为最胜庄严。'
三界唯一导师，殊胜福德之基，转妙法轮者，为诸佛世尊舍利，以金、琉璃等珍宝所造大佛塔，高达色究竟天，广及三千大千世界，具相应的重重伞盖，以一切珍宝为性的阶梯，于一劫中以花、香、灯、食、音乐、伞盖、幢幡等种种供养，以及各种舞蹈、歌咏、乐器供养。
若有人能调伏引导一个众生趣向菩提，则较造塔供养者更为殊胜，因为能生起更多福德。如净治亡者与抚养妻儿般。某人去世后，有两位亲友，其中一人仅处理尸体，另一人抚养其妻儿，仅仅处理尸体有何用，延续血脉才是最殊胜的。

།དེ་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་པུར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལ་འཇུག་ ལ།དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་བརྒྱུད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། སྲོག་ཆགས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་པུར་སྦྱོང་བ་པོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་བརྒྱུད་ རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྐྲུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐར་ཐུག་པར། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྒྱུན་མི་གཅད་ཕྱིར། །རྒྱུད་ཀྱི་ས་བོན་བཏབ་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་བསོད་ནམས་ཆེ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་དེས་ཆེས་ཐོག་མར། །དེ་ལ་ཕན་འདོད་བླ་མ་ཡིས། །སློབ་མ་ལ་ནི་སྲི་ཞུ་བྱ། །གང་ཕྱིར་དེས་ཕན་མི་ཤེས་པ། །དེ་ཕྱིར་སློབ་མ ཞེས་བྱའོ།།དེས་བློ་འཆལ་བའི་ཕྱིར་བླ་མ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འཛོལ་དུ་གཞུག་པར་འདོད་པས་ཧྭགས་ཀྱི་ལ་དུ་དང་བུར་ཤིང་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པ་ལྟར་རིམ་གྲོས་གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་། །དེ་ནས་དེ་ལ་ ཉེ་བར་བཀྲི་བའི་ཞགས་པས་བཏབ་ནས་བསྡམས་པའི་སྐམ་ཁས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པས་དུལ་བའི་ལྕགས་ཀྱུས་བསྡམ་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ན་ཕན་པར་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་བདག་ལ་ཕན་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ ཕྱིར་སློབ་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་བཞིན་ཏེ། ཆོ་འཕྲུལ་དག་རྒྱས་པར་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་མདོ་ལས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། ཚིག་སྙན་དག་གིས་སྲི་ཞུར་ཡང་། །བྱས་ཏེ་ཡིད་རྗེས་བཟུང་ནས་ནི། །དེ་འོག་བླ་མས་སློབ་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་ནས་དེ། །ཁད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་དང་ནི་ཟབ་མོ་ཡི་། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་དགོད། །ཅི་སྟེ་སློབ་མ་གནོང་མི་བཀུར་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེས་དེ་ལ་སྐྱོ་བར་མི་བྱའི། དེའི་གཤིས་ངན་ གང་དག་གིས་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གཞོམ་པར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན། ཁྲོ་ཡང་འབྱུང་པོས་བཟུང་བ་ལ། །སྨན་པ་འཁྲུག་པ་མིན་དེ་ལྟར། །ཐུབ་པ་ཉོན་མོངས་དག་གཟིགས་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་དང་འབྲེལ་གང་ཟག་མིན། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་གང་ལ་འཁྲུགས་པ་དེས་ ནི་དེ་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེ་དཔོན་ཁྲོས་པར་གྱུར་པ་ལྟར་དེ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་ནས་མགུ་བར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་ཉམས་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བསྟེན་པ་ལྟར་ཕན་པར་བྱེད་དེ་། དཔེར་ན་སྨན་པ་སྐྱེ་བོ་གདོན་གྱིས་བརླམས་པས་གཤེས་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་ བ་ནི་དེ་ལ་མི་ཁྲོ་བར།ཤིན་ཏུ་ཆེས་འབྱུང་པོས་བཅོས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་འབྱུང་པོས་ཟིན་པ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་དག་ཁོ་ན་གནོད་པ་དྲག་ཅིང་རྩུབ་པ་ཅན་དུ་རིག་ནས་དེ་དག་ཁོ་ནའི་རྩ་བ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆེས་ཚབས་ཆེར་གོ་ གྱོན་ཏོ།།གང་དུ་བདག་ཉིད་ཁྲོས་པ་དག་ཀྱང་མགུ་བར་བྱ་དགོས་པ་དེར་དེས་གཞན་ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སེང་གེ་མཚོན་འཕེན་པ་པོ་ལ་བསྣུན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་འཕེན་པ་པོ་ལ་བསྣུན་གྱི་འཕངས་པ་ལ་མ་ ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལ་བསྣུན་གྱི།ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་བ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱའོ།

同样地，有些人在佛陀世尊们圆寂后从事荼毗遗体的工作。同样地，有些人为了使正法长久住世，为了使佛种不断绝，而引导众生发菩提心。如来遗体荼毗者虽然在延续佛种，但并未积累如是福德聚。对此解说：
因为为了世间究竟，为了三宝种不断绝，播下相续种子，所以其福德广大。
这位菩萨如何利益众生呢？随顺他们的意乐而作言说。因此，首先上师应当对弟子作承事。因为不知利益，所以称为弟子。因为智慧不足，所以不知应当承事上师。就像想要驯服称为'调伏'的大象一样，应当用糖果和甘蔗等物品渐次引导发狂的大象，然后用驯象绳索系缚，用驯服钩控制，如是而行即成为利益。
正因为此，因为他不知对自己有益，所以应当教导，因此称为弟子。如优波底沙（舍利弗）一样，其神变当详述于优波底沙经中。此处说：
以善言承事已，摄受其心已，然后上师对弟子，当令发菩提心。
发起菩提心已，渐次渐次于，广大诸法及，甚深法理中安立。
假使弟子不恭敬，即便如此也不应厌烦他，而应摧毁造成其恶习的烦恼。譬如：
如医不嗔恚，被鬼神附者，牟尼见烦恼，非见具惑者。
如是若对谁生嗔，则不能成办其利益。因此如同主人生嗔时，应当承事令其欢喜，然后随其根机和所依而作利益。譬如医生虽被鬼神所附者辱骂，也不视为过失而不生嗔，反而更加致力于治疗鬼神作祟，对被附者生起利益之心。如是了知唯有烦恼才是凶暴粗猛的祸害，为断除烦恼根本而披坚甲。
在自己生嗔时尚且需要安抚，则令他人生嗔一事实无道理。如狮子攻击投掷者而非投掷物一般。如兽王狮子攻击投掷者而非所投之物，如是诸佛世尊与诸菩萨亦是对治烦恼而非具烦恼者，因此他人也应如是学习。

།འདིར་བཤད་པ། འདི་འདིར་སེམས་ཅན་སྐྱོན་མིན་གྱི། །འདི་ནི་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྐྱོན་ཞེས། །རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་མཁས་པ་རྣམས། །སེམས་ཅན་དག་ལ་འཁྲུག་མི་བྱེད། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སློབ་མ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས། གང་ཞིག་གང་གང་ལ་དགའ་བའི། །དེ་ཡིས་དེ་དེ སྔར་དཔྱད་བྱ།།ཉམས་པར་གྱུར་པ་དམ་ཆོས་ཀྱི། །སྣོད་ནི་ཅིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་པ་ཉེ་བར་འདོམས་ཤིང་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཡང་དག་པར་སུན་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་པ། དང་བ་ཆེས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ། གཞན་གྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབས་པས་ ནི་དེ་ཉེ་བར་ལུང་དཔོག་པར་བྱའོ།།འདི་ལྟར་སེར་སྣ་ཅན་ནི་སྦྱིན་པའི་གཏམ་གྱིས་མི་དགའ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་སོ། །ཁྲོ་བ་ཅན་བཟོད་པའི་གཏམ་གྱིས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་སྦྱིན་པའི་གཏམ་གྱིས་དགའ་ལ། མཐོ་རིས་འདོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་གཏམ་དང་།གཟུགས་བཟང་བར་འདོད་པ་བཟོད་པའི་གཏམ་གྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་དག་སྔར་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཕྱིས་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཟབ་མོའི་གཏམ་དག་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་གཏམ་གྱིས་མི་ དགའ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་འབྱོལ་བ་ན་ཕན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་སྣོད་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།སྐྲ་མཛེས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་དང་། མཁན་པོ་སློབ་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྲ་མཛེས་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་པར་གྱུར་པས་ཚོང་པའི་བུད་མེད་འདོད་ཆགས་ ཀྱིས་སྨྱོས་ཤིང་ཁྱོ་ཤི་བའི་རོ་ཕྲག་པས་ཁུར་བ་དབུགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཤི་བའི་རོ་ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་ཕྲག་པས་ཁུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དང་།དགྲ་བཅོམ་པས་ཟས་ལ་ཞེན་པས་བདག་ཉིད་ལ་སེམས་སྣད་པའི་ཉེས་པ་ལས་སློབ་མས་བདེན་པ་དག་མི་མཐོང་བར་ཤེས་ནས་དེ་དང་བསྟུན་པའི་ ཕྱིར་ཟས་བསྲེས་ཏེ་སྣོད་གཅིག་གིས་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་སོ་སོར་སྣོད་མང་པོས་ཁྱེར་དུ་བཅུག་པར་གྱུར་ལ།དེ་ནས་དེས་རབ་ཏུ་དང་བར་གྱུར་ནས་མཁན་པོའི་ཐད་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་ཐོག་ མར་ཉན་པ་པོ།།སྦྱིན་གཏམ་སོགས་ལ་ཡང་དག་སྦྱར་། །སྣོད་དུ་ཤེས་ནས་ཕྱིས་དེ་ལ། །ཟམ་མོའི་གཏམ་ནི་བསྙད་པར་བྱ། །ཡང་གང་དག་ལན་བརྒྱར་བཟློག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་རིགས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་བསྟེན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་པས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མ་ནི་ཁྱད་པར་དུ། །ནད་ཐེབས་བུ་ལ་གདུང་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩེ། །དམ་པ་མིན་ལ་ཁྱད་པར་དུའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་གཞན་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་རྣམ་ པ་ཅན་ནོ།།དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པར་སྐྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་སྤྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་བཏང་ སྙོམས་སུ་འགྱུར་ཏེ།སྤོང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འདི་ནི་བུ་ལ་བྱམས་པའི་མ་བུ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་བྱ་སྟེ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་རྣལ་མར་གནས་པའི་ངོ་བོ་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །གདོལ་པ་མོས་བུ་དྲུག་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དོགས་ པ་བཞིན་ནོ།

在此说道：'这不是众生的过错，这是烦恼的过错'，智者们如此观察后，不会对众生生气。因此，如此教导弟子的上师，应当先观察谁对什么感兴趣，堕落者绝不是正法之器。
善于开示利益而不破斥他人的想法，增长他人的信心，随顺他人的心意而行，应当以此来判断其是否堪为法器。比如，吝啬者不喜欢听布施的话语，破戒者不喜欢听持戒的话语，易怒者不喜欢听忍辱的话语。贪求财富者喜欢听布施的话语，希求生天者喜欢听持戒的话语，希求相貌端严者喜欢听忍辱的话语。
因此，应当先讲述这些等类的话语，之后确认其已成为法器后，才可以讲说甚深的法义。如果一开始就用不相应的话语使其不欢喜，那么当他退避时就不会成为接受教化的法器。如同发美的本生故事和和尚随顺弟子的故事。
菩萨发美作为医生时，为了使一个因丈夫死亡而欲火焚身的商人妻子醒悟，他背负一具女尸六个月。又如阿罗汉知道弟子因贪著饮食而自轻，无法见到真谛，为了随顺他，先与他共用一钵取食，后来让他用多个钵盛食。此后弟子生起信心，在和尚面前证得阿罗汉果。
在此说道：首先应当使听法者，契入布施等话语，知其堪为法器后，然后对他宣说甚深法义。对于那些即使百般劝阻仍然一再行持不当之道的人们，具德的诸菩萨们更应生起悲心。
因此：如同母亲特别，关爱患病的孩子，如是菩萨的悲心，对不善者尤为强烈。悲心是以除去他人痛苦为相。由于缘于彼等的殊胜所缘而生起，如前所说性质的无量众生，现在正遭受烦恼的痛苦，将来将感受恶趣等痛苦，极为痛苦，因此菩萨们对他们生起具有殊胜的大悲心。
因此，菩萨们生起欢喜心，专注利他事业时，怎么会对他们生起舍心呢？更不用说舍弃他们了。这就像慈母对患病的孩子格外关怀照料，而对健康的孩子则不会如此一样。如同旃陀罗女对六个凡夫儿子的担忧一样。

།ཇི་ལྟར་གདོལ་པ་མོ་དེ་དག་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་དོགས་པས་བུ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ལྔ་པོ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་གསད་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱལ་པོའི་བཀས་སྦྲན་པ་ན་ཉེན་པར་མ་གྱུར་ལ། དེ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དོགས་པས་དྲུག་པ་སྦྲན་པ་ན་ཤིན་ཏུ་ཉེན་པར་མ་གྱུར་ པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ལྷག་པར་སྙིང་བརྩེ་བའོ་།།འདིར་བཤད་པ། བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སེམས་སྙོམས་མོད། །དེ་ལྟའང་དེ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ནི། །སྡིག་བདག་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་དུའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཀླགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པ་ན་། བསམ་པ་དང་མོས་པ་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། ལ་ལའི་སློབ་མར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ང་རྒྱལ གྱིས་ཁེངས་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་དེ།དེ་ལ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་མ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །ལ་ལའི་བླ་མར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་བདག་ཉིད་སྨད་བཅད་དུ་རིག་པ་དེ་ལ་ནི་བླ་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པས་ན་ཁྱད་པར་བསྟན་ པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། ཐབས་རིག་སྣ་ཚོགས་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས། །མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་མཁས་པས་བསམ་པའི་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་ལྟར་འཚམ་པར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྨན་པ་ཆེན་པོ་སྣུམ་ཆོས་དང་སྐྱ་ཆོས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྨན་པ་ཆེན་པོ་ནི་ནད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྣུམ་ཆོས་མི་བྱེད་ཀྱི། ཁ་ཅིག་ལ་སྐྱ་ཆོས་ཀྱང་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ལ་སློབ་མ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ལ། ཁ་ཅིག་ལ་བླ་མ ཉིད་དུའོ།།འདིར་བཤད་པ། སེམས་དཔའ་ཆེ་རྣམས་སློབ་མ་འམ། །སྨན་པའམ་ཚངས་དབང་དུ་གྱུར་ནས། །ངོ་བོ་དེ་དང་དེ་དག་གིས། །སེམས་ཅན་ཚོགས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། གྲོང་བའི་དཔོན་དང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་གྱུར་ཞིང་། འགྲོན་དཔོན་ཁྱིམ་བདག་དང་ ནི་རྒྱལ་པོ་དང་།།བློན་པོ་མདུན་ན་འདོན་དང་ཕོ་ཉ་དང་། །བསྟན་བཅོས་ཚུལ་ཤེས་སྨན་པ་མཁས་གྱུར་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འཕེལ་བ་ལས་མཐུའི་ཁྱད་པར་འཕེལ་བ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ སྨན་པ་མཁས་གྱུར་པས།།ནད་པ་སྒྲུབ་མེད་དཀོན་དེ་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་རྙེད་ནས། །གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །སྨན་པ་མཁས་པས་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ནི་གསོར་མི་རུང་བར་སེམས་ཤིང་ནད་པ་འགའ་ཡང་འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐབས་ ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཉེ་བར་འཕེལ་བ།སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཤིང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་མཁས་པ་ཡང་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་ན་འགའ་ཡང་འདོར་བར་མི་བྱེད་ཀྱི། ཉམས་ཇི་ལྟ་བ་དང་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་ པར་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པར་བྱེད་ཅིང་།དེ་སྨན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་དུས་ཕྱིས་དེ་དག་འདུལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེང་ལྡེང་གི་ཆུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསོ་དཔྱད་མཛད་པའི་རྒྱལ་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྨན་པ་ མཁས་པ་གཅིག་གིས་སེང་ལྡེང་གི་ཆུའི་སྦྱོར་བས་ཕྱུག་པོ་ཞིག་གི་ནད་གསོར་མི་རུང་བ་ཞིག་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གདུལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་གསོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ་། །ཡང་ཇི་ལྟར་ སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་བུ་སེམས་ཀྱི་ནད་བུད་མེད་འདོད་པས་བསླང་བ་སྨན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཤེས་པ་ཞིག་མཁྱེན་ནས་ཉེ་བར་ཞི་བར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་རིལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་དོ།

就像那些贱民妇女们不会对不该做的事情产生恐惧,而当国王下令要处死五个圣者做了不该做的事情时也不害怕,但当提到第六个人时因为担心不该做的事情而非常害怕一样,菩萨们对非善良的人们也是格外慈悲。
这里说道:'这些具有慈悲本性的人们,虽然对一切众生心平等,但是他们的悲心,对作恶者尤其特别。'
因为菩萨们的大悲心对非善良的人们更加强烈,正因为如此,在众生群体极其多样,因为思想、信仰和根器各不相同的情况下,对某些人成为弟子,对于那些因傲慢而自大的人不会因其功德而特别恭敬,而是为了调伏他们而以弟子身份追随。对某些人成为上师,对于那些认识到自己应该谦卑的人,则以上师身份建立而通过显示殊胜来教导。
因此如此:'以种种善巧方便,令未觉悟众生觉悟。'通过善于运用各种方便,以无量思想差别来调伏随顺众生界,就像大医王施行油疗和干疗一样。
就像大医王不会对所有病人都一定要施行油疗,对有些人也会施行干疗一样,菩萨们也是对有些人承认为弟子,对有些人则以上师身份。
这里说道:'大菩萨们或为弟子,或为医者或为梵王,以那些不同身份,调伏众生群。'
如世尊所说:'成为村长和驾驭者,商主长者以及国王,大臣侍从和使者,通晓论典善医者。'
正因为如此,菩萨随着众生的成熟增长而力量殊胜也增长,就像:'如同医者成熟时,难治病人极其少,菩萨获得力量后,不可调伏极其少。'
就像善巧医者拔除病痛时不会认为有任何病人无法医治而放弃一样,善于方便力量增长的菩萨了知众生根器的上下,善巧摄受诸法时也不会放弃任何应该调伏的众生,而是随其性格和依止如实清净,播下善根种子,通过一代代医者相传,后来使他们得到调伏,就像檀香水的应用和龙树菩萨医治王子的例子一样。
就像一位善巧医者用檀香水配方治愈了一个富人无法医治的病一样,获得大力的菩萨们也极少遇到无法调伏和医治的众生。
又如龙树菩萨了知一个所有医生都不知道的王子因贪恋女色而生的心病并使之平息一样,菩萨们也是完全了知众生的思想和习气而使一切众生的烦恼病完全平息。

།འདིར་བཤད་པ། སེམས་ཅན་དབང་པོ་ལ་མཁས་ཤིང་། །ཐབས་མཁས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཕྱིར་ཏེ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །གདུལ་མིན་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །དེ་ལྟར་ མཐུ་ཡི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡི།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུལ་དུ་ནི། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་མ་བསྐུལ་བར། །ངན་སོང་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན་དེ། །བློ་ལྡན་གཞན་གྱི་སྨད་བྱར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་བསྐུལ་ཞིང་བརྗེད་བསྐུལ་ན་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོ་བ་དེ་ལ་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་ཞོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་མི་བསྐུལ་ཞིང་དྲན་པར་མི་བྱེད་ན་ནི་དམ་བཅའ་ཉམས་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་སྨོད་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་སྨད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ འཚམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་རང་གི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྐུལ་བར་བྱའོ།།དོན་མཐུན་པ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བས་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གལ་ཏེ་དོན་མཐུན་པ་འགའ་ཞིག་མགོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་ན་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་ དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཡིན་ནོ།།འདིར་བཤད་པ། བརྩེ་ཅན་རྫུ་འཕྲུལ་ལྡན་ཡུལ་དུ། །ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་མ་སྦྱར་བར། །འགའ་ཞིག་ངན་སོང་འགྲོ་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་མཁས་པས་སྨད་པར་འགྱུར། །གཞན་དུ་ན་ནི། གང་ཞིག་ ཉེན་པ་གཞན་དག་ལ།།སྙིང་བརྩེ་ལེགས་ཞེས་མི་འདོད་པ། །དེ་རྗེས་བརྩེ་བས་མགོན་མེད་པ། །བདག་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་གཏོང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་དང་པོ་ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞེན་པས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་པ་དེ།ཇི་ལྟར་བྲུ་བ་ཚ་ཞིང་རིད་པ་མཆུ་དང་ལྕེ་དང་རྐན་དང་མཁུར་ཚོས་བསྐམས་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཉམ་ཐག་ཅིང་སློང་བ་མགོན་མེད་ལ་ ཉམ་ཆུང་བ་ཟུག་གཟེར་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སེམས་ཅན་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་འདོད་པར་བྱའོ། །ལོང་བ་ལས་རྫས་འཕྲོག་པ་དང་ལྷམ་གྱི་དོན་དུ་གསོད་ པ་བཞིན་ནོ།

于此说道：'精通众生根机，善巧方便悉知故，是故菩萨前，难调伏众生极其少。'
如是，具足殊胜威力之菩萨境界中，若有众生未经劝导，堕入恶趣，具慧者将为他人所诃责。
若有人经劝导提醒则不堕恶趣，对于此发愿利益一切众生的菩萨，若不劝导提醒，则违背誓言，将为其他菩萨所诃责。
因此，为免我等受诃责，应当以相应之法教化自己境内的众生。如同成就利他事业与安乐的大船主。
譬如若有同伴因无依怙而遭遇痛苦，此乃大船主圣者们之意趣，此亦如是。
于此说道：'具悲心神通境界中，若未与法相应，有人堕入恶趣，此为智者所诃责。'
否则：'于其他危难者，不愿生起悲心者，彼以悲心于无依怙之我，如何行布施？'
诸菩萨以菩提为引导之一切法的先导故，欲求悲心。
初业菩萨若因执著于苦而不愿对其他处于危难中的众生生起悲心，如何能以悲悯心对饥渴消瘦、唇舌上颚面颊干枯、烦恼困苦、乞讨无依、羸弱痛苦者行布施？
是故诸菩萨必定应当首先对众生生起悲心。如同从盲人处夺取财物及为鞋子而杀生。

།གང་ཞིག་ལོང་བ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གམ་ནས་ནོར་འཕྲོག་པ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་ཉེན་པར་གྱུར་པ་གཞན་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མང་པོས་བསགས་ པའི་ནོར་མགོན་མེད་པ་དག་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་གཏོང་བར་འགྱུར།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་ལྷམ་ཧྲུལ་པོའི་ཕྱིར་གསོད་པར་བྱེད་པ་དེས་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་གྱི་རྫས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གསོད་པར་མི་བྱེད་པའམ་འགའ་ཞིག་ལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྟེར་བར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གང་ལ་ བུ་ལྟར་སེམས་ཅན་ནི།།ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེ་དྲག་ཡོད་པ། །དེ་ཡི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར། །མགོན་མེད་དག་ལ་སྦྱིན་གཏོང་ནུས། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་ ལེན་པར་རྣམ་པར་གནས་ན།རིས་སུ་ལྟ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནད་པར་གྱུར་པ་གང་དག་དེ་རྣམས་ལ་མང་དུ་སྡང་བ་དེ་དག་གི་གཏམ་ཚུལ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་གང་ཞིག་ལ། །འཇིག་རྟེན་སྲིད་དུ་གནས་ཡོད་པ། །དེ་ལའང་སོར་གནས་དག་ཕུང་ན། །སྡང་ ལ་བསམ་ཐག་ཅི་ཞིག་ཡོད།།གང་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་གཏེར་དུ་གྱུར་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཇེ་བར་མར་གནས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་།དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་རི་མོ་དང་རིམ་གྲོ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མ་བསགས་པས་རེ་ཞིག་བརླག་ན། གང་དག་ཡིད་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡང་བར་གྱུར་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ དགོས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷགས་པས་ངེས་པར་ཕུང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཕུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གུས་པ་དང་ལྡན་པས་བར་མར་གནས་པ་དོར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །སྨད་འཚོང་མས་རྐང་པ་གཡས་པ་ མ་སྨས་སམ་དྲིས་པ་བཞིན་དང་དེར་བ་ལང་དང་ལུག་གཡེངས་པ་དང་།འཁར་བས་རྐྱལ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། རྒན་པོས་ཨ་རྐའི་མེ་ཏོག་ཟ་བ་མཐོང་བས་ཁུར་སྐྱ་དང་ལ་དུ་བཞིན་ནོ། །ཤིང་མཁན་འགའ་ཞིག་གི་བུ་མོ་གྲོང་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་ལ་དེའི་ཕའི་དྲུང་ནས་མི་ཞིག་ འོངས་ཏེ།དེས་དེ་ལ་ཀྭའི་བདག་གི་ཨོ་བོའི་རྐང་པ་གཡས་པ་མ་སྨས་སམ་ཞེས་དྲིས་པས། དེས་དེ་ལ་གཡོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདྲི་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་དེའི་རྐང་པ་གཡོན་པ་སྨས་པ་ལ་བདག་རྣམ་པར་མི་དཔྱོད་ཀྱི། གཡས་པ་ལ་ནི་བདག་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་ དུ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཕུང་ན།སྡང་བ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཡང་མི་འགའ་ཞིག་གིས་གླང་པོ་ཆེ་ལ་དབང་དུ་བྱས་པ་དག་ལ་གནག་ལུག་གཏམས་པར་གྱུར་ལ། དེས་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་འོངས་ཏེ་ དེའི་ཁྱེད་ཅག་བདེ་འམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།དེ་དག་གིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། གང་གིས་བ་གླང་ཐམས་ཅད་གཡེངས་པར་གྱུར་པའི་ཆར་རླུང་འདི་འདྲ་བ་བྱུང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་བློ་ལ་གང་དུ་གླང་པོ་ཆེ་དག་ལ་བཀའ་ མཆིད་འདི་རུ་གྱུར་པ་དེར་ནི་གནག་ལུག་གཡེངས་བ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ།གནག་ལུག་གི་གཏམ་མ་དྲིས་པ་ཁོ་ནར་དོང་ལ། གང་དུ་ལོ་ནི་དྲུག་ཅུ་ཡི། །གླང་ཆེན་རྒན་རྣམས་གཡེངས་གྱུར་པ། །དེར་ནི་གནག་དང་ལུག་གཡེངས་པར། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་འདི་སྐད་དུ་ཡང་སྨྲས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཞིག་གིས་འཁར་བ་རྐྱལ་པས་དཀྲིས་ཏེ་མཛའ་བོ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་བཅོལ་ལ་དེས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་འོངས་ཏེ། སྙུན་གསོལ་གྱི་གཏམ་དྲིས་པ་དང་། དེས་བདེ་བ་ག་ལ་མཆིས་བྱི་བ་དག་གིས་ཆེར་གཙེས་ནས་གནས་ཏེ། གང་ ཁྱོད་ཀྱིས་འཁར་བ་གཏམས་པ་དེ་ཡང་ཟོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།

从盲目烦恼者那里夺取财物的无慈悲者，还有什么其他不该做的事情呢？同样，对其他处于危难中的人连一点点慈悲心都没有的人，怎么会以慈悲心布施给那些无依无靠、积累诸多痛苦的人的财物呢？
同样，为了一双破鞋就杀人的人，怎么不会为了其他物品而杀人呢？或者怎么会给予他人哪怕一点点东西呢？
这里说道：对一切众生，如同对待自己的孩子一般，具有强烈慈悲心的人，为了圆满菩提，能够布施给无依无靠的人们。
如果菩萨们因为大悲心的缘故而一直安住在轮回中精进利益众生，那么对于那些因偏见之苦而生病的人们怀有极大嗔恨的人们，他们的行为该如何评说呢？且说：为利益众生而安住世间的人，对他们尚且保持中立的人都会遭殃，更何况说对他们怀有嗔恨的人呢？
对于那些直至无余涅槃之际都在成办一切众生界圆满的菩萨们——他们是无上福德之田、无上福德之藏，即便是对他们保持中立的人，因为没有以布施、礼敬、供养等积累殊胜福德，暂且会遭殃，更何况说那些因为心的过失等而对他们生起嗔恨的人呢？这些人必定会在恶趣中遭受百般痛苦而毁灭。
因此，应当以恭敬心远离中立态度，供养菩萨们。
就像妓女询问右脚是否受伤的故事，以及牛羊被吹散的故事，用竹子包裹皮袋的故事，老人吃阿迦花而联想到糖果的故事。
有个木匠的女儿去了另一个村子，从她父亲那里来了一个人，他问道：'我的朋友的右脚受伤了吗？'那人回答说：'为什么不问左脚呢？'他说：'对于左脚受伤我不考虑，我只是对右脚有疑问。'
同样，对菩萨保持中立的人尚且会遭殃，更何况说对他们怀有嗔恨的人呢？
又有一个人把大象安置好后，把牛羊也安置在那里。后来他来访问时问：'你们安好吗？'他们说：'我们哪里会安好呢？刮起了这样的风雨，把所有的牛都吹散了。'他心想：'在安置大象的地方，牛羊被吹散了。'他甚至没有询问牛羊的情况就离开了。
'在六十岁的老象被吹散的地方，牛羊被吹散，这是毫无疑问的事情。'他也这样说道。
同样，另有一人用竹子包裹皮袋，寄存在朋友家中，后来他来访问时问候近况，那人说：'哪里会安好呢？被老鼠严重骚扰，连你存放的竹子都被咬坏了。'

།མི་དེ་རྐྱལ་པའི་གཏམ་མ་དྲིས་པ་ཁོ་ནར་སོང་ལ། འདི་སྐད་དུ། བྱི་བ་མཆེ་རྣོན་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །གང་དུ་དབྱུག་པའང་ཟ་འགྱུར་ཏེ་། །དེར་ནི་རྐྱལ་པ་དབྱུག་པ་དང་། །ལྷན་ཅིག་ཟོས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཀྱང་ སྨྲའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྒན་པོ་རྣམས་ཨ་རྐའི་མེ་ཏོག་ཟ་བར་མཐོང་ནས། ཁ་ཅིག་གིས། ཤིན་ཏུ་ཟ་ཕོད་རྒན་པོ་རྣམས། ། རྐའི་མེ་ཏོག་རྣམས་གང་དུ། །ཟ་དེར་ལ་དུ་དག་དང་ནི། །ལྷན་ཅིག་ཁུར་སྐྱ་ཟར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཏང་ སྙོམས་སུ་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཕུང་ན།སྡང་བ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། །འདིར་བཤད་པ། འདི་ན་མི་གང་ལྟ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྙིང་རབ་སྡང་འགྱུར་ན། །རབ་ཏུ་སྡང་བའི་ཡིད་ཅན་དེ་ཡི་སྡིག་པ་གང་ཞིག་དེ་རུ་བསྡམས་བྱས་པ། །དེ་སྙེད་སྡིག་པ་ འདི་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པས་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་ཁྱུ་མཆོག་མེ་དང་འདྲ་བར་བལྟས་ཏེ་ཡང་དག་སྤང་བར་བྱ། །འདིར་སྨྲས་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་ བ་ཅི་ཞིག་ཡིན།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །མངོན་ཤེས་ལྔ་ཆར་ཡང་ཡོད་པ། །དེ་ཡི་དམན་པར་དམན་ལྟའི་དངོས། །འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རོ་ཞིམ་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཆོག་མི་ཤེས་ པ་དང་།སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་སྤངས་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་སྲིན་བུ་དང་། ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་དང་། མ་ཧེ་དང་། རི་བོང་དང་། སྤྲེའུ་དང་། རི་དྭགས་རུ་རུ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ན། གཟུགས་དེ་དང་སྐད་དེ་དང་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང་།མངོན་པར་ཤེས་པ་མ་ཉམས་པ་དེ་དག་གི་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཉིད་འདི་བལྟས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་མཆོག་བསྐྱེད་ པར་བྱ་སྟེ།སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་བུ་དང་ཁྱིའི་སྐྱེ་བ་དང་། གོང་མ་སྲེག་གི་སྐྱེས་རབས་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་བྱེས་ན་འདུག་ཅིང་བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ལས་ཁྱེའུ་ཞིག་སྐྱེས་ པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ལ་ཁྱེའུ་གཞན་དག་གིས་བྲན་མོའི་བུ་ཕར་སོང་། གང་ཁྱོད་སུའི་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པས། དེས་སོང་ནས་མ་ལ་བདག་སུས་བསྐྱེད་ཅེས་དྲིས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོས་སོ། དེས་སྨྲས་པ། ཉིད་ཀྱི་སྲས་སྣམས་ཤིག་ཅེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བདག་ ཕུལ་ཅིག་ཅེའོ།།དེས་ཁྱོད་ཀྱང་རྒྱལ་པོས་སྣོམས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེར་བདག་ལ་ཡང་བརྡུང་ཐག་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ངུ་བར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་བུའི་སྲེད་པས་བརྡུང་ཐག་སྙིང་ལ་བཞག་སྟེ། རྒྱལ་པོ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་ན་བཞུགས་པ་ལ་བུ་དེ་ལག་ བརྡས་སྟོན་ཅིང་གནས་ལ།རྒྱལ་པོ་ནི་ངོ་གཞན་དུ་གཅུས་ནས་གནས་སོ། །དེ་བྱིས་པ་དེས་བསྐུལ་ཞིང་ཡང་དེ་ཕྱོགས་སུ་སོང་ནས་བུ་དེ་སྟོན་པར་གྱུར་ལ་རྒྱལ་པོ་ནི་སླར་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་སོ། །བྱིས་པས་མ་ལ་སྨྲས་པ། ཚིག་གིས་སྨྲོས་ཤིག་ལག་ བརྡས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་བུའི་གདུང་བས་བྲན་མོས་ཉིད་ཀྱི་སྲས་ལགས་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག་།ཁོ་མོས་ཡུན་ཇི་ཙམ་པར་དུ་གསོ་བར་བགྱི་ཞེས་ཁྱབ་པར་སྐད་ཀྱིས་ཞུས་སོ།

那个人只是不问皮囊的事就走了，说道：'锋利牙齿的老鼠们，在哪里连木棍也吃掉，在那里就知道皮囊和木棍一起被吃掉了。'
同样地，看见老人们吃阿尔卡花时，有人说道：'极其贪吃的老人们，在哪里吃阿尔卡花，在那里就知道连同糖果和酸奶一起吃了。'
同样地，对菩萨保持平等心的那些人尚且如此，更何况说那些怀有嗔恨心的人呢？在此说道：'此世间若有人对一切众生心生嗔恨，以嗔恨心所造诸恶业，其数量等同于对佛子生起嗔恨所得罪业。因此应当视佛子如火般远离。'
在此问道：'具足福德智慧力的菩萨们最难做到的是什么？'解释道：'于一切生中，具足五神通，对卑劣起卑视，这是极难做到的。'
对于如来不可思议的妙法受用无有厌足，安住于无戏论三昧，不可思议的福德智慧果报，舍弃一切众生中最胜者，以大悲心随顺他人，为利益众生而示现为虫、蝶、毒蛇、水牛、兔子、猴子、瑞鹿等各种生命，以其形象、声音使众生趣向菩提，这是已得忍辱、神通不退的菩萨们最难做到的事。
因此，见到菩萨如此难行能行，应当对菩萨生起最胜信心，因为见到他们对众生有殊胜的慈爱。如王子与狗的本生故事和上摩烧的本生故事。
有一位国王在他乡与婢女同住，生下一个男孩。其他孩子对他说：'婢女之子走开，不知你是谁的儿子。'他便去问母亲：'我是谁生的？'母亲说：'是国王。'他说：'请你向国王献上我，说我是您的儿子。'
母亲说：'国王不会接纳你，反而会打我。'孩子就哭了。之后，因为对儿子的爱恋，母亲将挨打的痛苦放在心上，在国王坐在朝臣中间时，用手势指着儿子，而国王则转过脸去。
在孩子的催促下，她又走到那边指着儿子，国王仍如之前一样。孩子对母亲说：'用言语说吧，用手势做什么？'
于是婢女因儿子的痛苦对国王说：'请知晓他是您的儿子，我要养育他到何时呢？'她大声这样请求道。

།རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་ངོ་ཚ་ནས་བྲན་མོ་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་འདི་ཞུས་ཤིག་ཅེས་སྐྱེས་བུ་དག་ལ་ལུང་ བསྒོ་ལ།དེ་དག་ཀྱང་ལག་ན་ལྕག་ཐོགས་ཏེ་མངོན་པར་ལྷགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་འདབ་གཤོག་རྒྱས་པ་ལྟར་མའི་པང་ནས་འཕར་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་བསྡད་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་བདག་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཡིན་པར་མི་དགྱེས་སམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་ རྒྱལ་པོ་དེས་བ་སྤུ་ལངས་མཆི་མ་ཅུང་ཟད་ཕྱུང་།གསེར་གྱི་གདན་ཁྲི་ལས་ལངས་ཤིང་ལག་པ་གཉིས་བརྐྱང་ནས་ཚིག་སུབ་སུབ་པོས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གཤེགས་ཤིག་།རེ་ཞིག་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཡང་སྲས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འཛིན་ན་བདག་ཅག་ལྟ་བུ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ འཚལ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།སྨྲས་ཀྱང་འདི་མ་དང་བཅས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཆོད་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཁྱི་རྣམས་ལ་མ་འོངས་པའི་གནོད་པ་དག་རིག་པར་བྱས་ནས་ཁྱིའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ནས་དགོན་པ་ན་ གནས་པར་མངོན་པར་བརྩོན་ཞིང་རྟག་ཏུ་ཁྱི་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགོན་པའི་མཐའ་གཅིག་ན་གནས་སོ།།ནམ་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་རྟའི་ཤིང་རྟ་ལ་དགའ་བ་ཞིག་གི་རྟའི་ཤིང་རྟའི་ཀོ་ལྤགས་ཁྱི་དག་གིས་ཟོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་བཀྱོན་པར་གྱུར་པས་ཁྱི་ཐམས་ཅད་ཡུལ་ ཡུལ་ནས་ཁུག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་སོད་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་བར་རྒྱལ་པོ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་ན་བཞུགས་པའི་སེང་གེའི་ཁྲིའི་འོག་ཏུ་ཞུགས་ལ། །རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་གཟིགས་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོས་རྟའི་ཤིང་རྟའི་ཀོ་ལྤགས་ ཟ་བ་པོ་འདིར་འོངས་ཀྱི་།འོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྱོད་མི་བཏང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་ལུང་སྩལ་ཏོ་། །དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདག་ཕམ་ན་ཆད་པ་གསལ་བར་ཐོབ་ཤིག་།རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀོ་ལྤགས་ཟོས་པའི་ཕྱིར་ཕམ་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཅག་ཕོ། བྲང་འཁོར་བ་རྣམས་ཉོན་ཅིག་།དུད་འགྲོ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པས་ནི་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་བདག་ཁོ་ནས་ཟོས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ནི་དེའི་སྲུང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྱི་བདག་གི་ནི་མ་ཡིན་ན། ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང གྲོང་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད།དེ་ནི་གཅིག་གིས་ཟོས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ཆད་པས་ཆོད་ཅིག་ཅེས་ཚད་མར་མ་བྱས་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅི་མི་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་འདི་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ དེ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་སྙོམས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མིའི་ཚིག་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དག་གིས་མཉེས་པར་གྱུར་ཏེ། ཁྱིའི་གནོད་པ་དེ་ཡང་བཟློག་པར་མཛད་ལ། ཆོས་ལ་གཞོལ་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །དེ་ ལྟར་ན་དམན་པ་དག་ཏུ་དམན་པ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་མཉེས་གཤིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མཐའ་དག་སྨྲོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཆར་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར།དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་གནས་གང་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཀ་པིཉྫ་ལ་དང་ནེ་ཙོ་དང་[(]ཕུ་[,]ཕུག་[)]རོན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་རབས་དེ་དག་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་ བཤད་པ།གང་ལས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སྨིན་ཕྱིར། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་བཏང་བྱ་སྟེ། །བརྩེ་བས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ། །ལས་འདི་དམ་པའི་དཀའ་སྤྱོད་དོ། །ཡོན་ཏན་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ ལྟར།ཐབས་ཀྱིས་ཀུན་ཚེ་བསོད་ནམས་གང་། །ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བསགས་པ་དེ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཞལ་བྱ་ཡང་། །མིན་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་མང་པོར་བསགས་པས་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

国王也因羞愧而命令众人说：'去问问这个说谎的婢女'。那些人手持皮鞭前来时，菩萨像展翅的鹅王一样从母亲怀中飞起，停在空中对国王说：'难道不相信我是国王之子吗？'
国王闻言，汗毛竖立，流下泪水，从金座上站起，张开双臂，语音哽咽地说：'圣者请来，即便帝释天王也会被您所摄受，更何况我们这样的人呢？'
说完后，他和母亲一起如法供养。菩萨有时为了了知狗类未来的危难，而投生为狗。他一出生就喜欢住在荒野，经常与狗群一起住在荒野的一角。
有一次，一个喜爱马车的国王的马具皮革被狗群咬食了。国王因此发怒，下令说：'把所有地方的狗都抓来，一次性全部杀掉。'
这时菩萨在无人看见的情况下，钻到国王坐在朝廷中央的狮子座下。国王也看见了。国王说：'咬食马具皮革的狗来了，既然来了就不会放过你。'
他回答说：'如果我输了就应该受到明确的惩罚。'国王说：'你吃了皮革，难道不是已经输了吗？'他说：'请宫廷中的诸位听着，转生为畜生是不懂得什么该吃什么不该吃的。即便是我一个吃了，这也是看守人的过失，而不是我的过错。住在国土、城市和乡村的狗们有什么罪过呢？是一个吃了，不是所有的都吃了，而国王却未经审判就下令惩罚所有的狗。'
'那么，这样的法则对人也适用吗？如果对他们不适用，就会导致不平等。'
国王听到这样令人心悦的稀有人言后十分欢喜，不仅制止了对狗的伤害，而且也趋向于正法。
如此，在低劣处现为低劣相，这对于菩萨这些无因而具有极其随顺性的本性者来说是极其难行的。又字表示说明一切神通。
因此，菩萨们具足五种神通后，为了利益众生，投生于畜生道中，如鹧鸪、鹦鹉、鸽子等，应当讲述这些本生故事以了知其难行。
这里说：为了成熟众生，应舍弃福德之蕴，以慈悲心投生恶趣，这是圣者的苦行。
又应当因见到无量功德而对菩萨生起信心，如是：'方便所积累的福德，长时间所积聚的，即便一切智者也无法衡量'，如来如是说。
为显示经过无数劫积累而成就广大，故说'长时间'。

།གང་ཅུང་ཟད་བསོད་ནམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་མཐའ་དག་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཐབས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཡང་འབད་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་ པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་རྟོགས་པའོ།།དེ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བར་མཚམས་མེད་པར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་ཉེ་བར་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཀྱང་གཞལ་བར་མི་ སྤྱོད་ན།གཞན་དག་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་འཁོར་བའི་ལྷག་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་མཐའ་ཡས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་དུས་མཐའ་ ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཐབས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཐིགས་དང་། །ལྷུན་པོ་ཉུངས་ཀར་ས་གཞི་ནི། །བག་ཙམ་དག་གིས་འཇལ་ནུས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ འཇལ།།འདིར་སྨྲས་པ། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏེར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ཇི་སྐད་དུ་སྙན་པར་འདོན་པ་དེ་སྐད་དུ་གཞན་མ་ཡིན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཆི་དང་ཆོས་ དང་སྲིད་པ་གཞན།།སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ཡིས་གསལ་བྱེད་པ། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ནི་རྟག་ཏུ་སྙན། །དེ་ལ་དོ་ནི་གཏུབ་པ་ལའོ། །ད་ནི་རྔ་བ་ལའོ། །ཞེས་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་གཉིས་པོ་དེར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་ནི་དེའི་འཆི་བ་ གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་སྙན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དཎ་ནི་སྦྱིན་པ་ལའོ། །ཌུད་ཉ་ནི་སྦྱིན་པའི་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་གཏོང་བའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྙད་ དོ།།གཏོང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་དབྱིབས་སོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་ བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གོ།།བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཕྱིར་གསུམ་ཀར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ནི་སྙན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེང་ནི་བསྲུང་བ་ལའོ། །དེ་བ་ནི་སྦྱོང་བ་ལའོ། །ཞེས་སྐད་ ཀྱི་བྱིངས་གཉིས་པོ་དེར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་དེའི་ཚེ་ནི།ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་ཡུལ་དག་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྲིད་པ་གཞན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། སྲིད་པ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ སྒྲ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྙན་ནོ།།གསད་པར་བྱ་བས་གཏོང་བ་ཐོས་པ་བཞིན་ནོ། །གསད་པར་བྱ་བ་ལ་ཐར་པའི་སྒྲ་ལས་སྒྲ་གཞན་ཆེས་སྙན་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་སྙན་པ་ལས་ཆེས་ སྙན་པའི་སྒྲ་གཞན་མེད་དེ།།དེ་ནི་བསོད་ནམས་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྲིད་པ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་སྦྱིན་པས་གཏོང་པོ་དང་། །ལེན་པ་པོ་ལ་བདེ་འདྲེན་པ། །དེ་ཕྱིར་སྦྱིན་སྒྲ་རྫོགས་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྟག་སྙན། ། འདིར་སྨྲས་པ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཁོ་ན་མཐའ་ཡས་ཀྱི། གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། །འབྲས་བུ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

凡是能成为功德生起之因的一切，以身语意来依止，故说'一切时'。方便是对于所欲求的极其难行之事，也能无需勤苦而成办的近因。
其中，以无量方便善巧力，于无间断百千阿僧祇劫所积累的福德，如虚空般无边际，故即便是遍智者也不能测量，更何况其他人，如同凡夫轮回的余业。如同凡夫轮回无边际一样，菩萨的善根也是无边际的，因为具有大悲心，因为时间无边际，因为方便无边际，因为众生无边际。
此处说道：'有人能以水滴测量大海，以芥子测量须弥山，以微尘测量大地，却不能测量菩萨的功德。'
此处有人问：'为何在本生传等中，对于菩萨一切珍宝功德之藏，唯独'布施'之声如是悦耳宣说，而非其他？'
解释道：'死亡与法及他世，以布施声而明显，是故对于诸菩萨，布施之声常悦耳。'
其中，'do'是砍断义，'da'是收割义，如是语根二者中解释布施声的差别，是明显其死亡，因此与厌离相顺，故布施声对菩萨们悦耳。当'dā'是给予义，'duñ'是布施义时，表示舍施，因此宣说法。
布施有三种：即财物布施、无畏布施和法布施。其中，财物布施是布施波罗蜜多，无畏布施是持戒波罗蜜多和忍辱波罗蜜多，法布施是禅定和智慧波罗蜜多。精进因为一切处都需要，故通于三者。如是表示法，故布施声悦耳。
当'deṅ'是守护义，'dev'是清净义，如是语根二者中解释布施声的差别时，是为了今生中守护身语意于诸境，以及由此清净而如愿成就他世，故能明显他世，因此布施声对菩萨们悦耳。如同将被处死者听闻释放之声。
如同对将被处死者而言，没有比解脱之声更悦耳的声音一样，对菩萨们而言，也没有比布施声更悦耳的声音，因为它能明显福德、无常性和他世。
此处说道：'由于布施能为施者，及受者带来安乐故，布施之声对圆满的，菩萨们常为悦耳。'
此处有人问：'为何说唯菩萨们的布施无边际，而他人的布施则不然？因为不求果报的缘故。'

།གང་ཞིག་།འདིར་སྦྱིན་པ་ཡི་སྦྱིན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་འགྱུར་ཞེས། །ལེན་དང ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི།།ཚོང་སྤོགས་བཞིན་དུ་སྨད་པར་འགྱུར། །གཞན་དག་འབྲས་བུ་བསྔགས་པར་བྱེད་ཅིང་གཏོང་བ་དང་ལེན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཚོང་པ་དག་ཁེའི་ཕྱིར་རྫས་གཏོང་བ་དེ་དང་འདྲ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་གཞན་མངོན་པར་མཐོ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་གཏོང་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ལ་ཟད་པ་མེད་དོ། །ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བཙོངས་པའི་ཁེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བཙོངས་ པར་གྱུར་པ་དང་།རྫས་དང་བཅས་པའི་ཚོང་པ་ལ་ཁེ་ཙམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་འདོད་པའི་སྦྱིན་པ་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཐར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་བཙོན་རའི་ཁང་པར་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ བཤད་པ།སྦྱིན་གང་སེར་སྣ་དང་བྲལ་བ། །སྣོད་དམ་སྣོད་མིན་དེ་དག་ལ། །མཉམ་པར་སེམས་སྙོམས་པས་གཏོང་བའི། །སྦྱིན་དེ་སྦྱིན་པ་པོ་ལས་དག་།བརྩེ་བས་སྦྱིན་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས། །གཉི་གའང་ཅིག་ཅར་དོན་གཉེར་ལ། །གཏོང་བའི་སྦྱིན་གང་སེར་སྣ་མེད། །དེ་ ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། རྒྱུད་དགེ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཏད་ཅིང་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་བར་དུ་གནས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་པ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསོད་ནམས་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉེ་བར་བསགས་པ། གང་ལ་ ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་དོན་མ་ཡིན་པ་བྱས་པ་ལས་མི་དགེ་བ་གང་འཕངས་པའམ་ཉེ་བར་བསགས་པར་གྱུར་པ།སྔར་བྱས་སྡིག་པ་དེ་ཡང་ནི། །ཡོད་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དགེ་བའི་ལས་ཅན་དེ་ལ་ནི། །སྒྲུབ་མིན་ཞེས་བྱ་ཡོད་མ་ཡིན། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཆུང་ངུ་ ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་ན། ཕོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལན་ཚྭའི་སྲང་ལྟ་བུ་བཞིན་ཏེ། ལན་ཚྭའི་སྲང་ལྟ་བུའི་མདོའི་དོན་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་དོན་མདོར་ བསྡུས་པ་ནི།ལན་ཚྭ་སྲང་འགའ་ཆུ་ནི་ཉུང་ངུ་ཞིག་།རོ་བསྒྱུར་བགྱིད་ཀྱི་གང་གཱའི་ཀླུང་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱང་དགེ་བ་ཡི། །རྩ་བ་ཆུང་དང་ཆེ་ཡངས་ལ་མཁྱེན་བགྱི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་གི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམས། ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྤངས་གྱུར་པ། ། མྱ་ངན་འདས་པ་དེ་དག་ལ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་མིན་ཅི་ཡང་མེད། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཏུ་དགེ་ཞིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རླབས་ཆེན་ཡིད་ཅན་དེ་ལ་ནི། །འདི་ནའང་གནོད་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལ་སྲེད་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་ཁྱད་པར་མེད། །གང་གི་ཕྱིར་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་བ་ན་འཁོར་ན་དེའི་ཡིད་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྙོན་མི་རྨོངས་ཤིང་། །ཆུས་པདྨ ལྟར་འཁོར་བའི་མཚོར་ཡིད་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དག་གིས་མི་གོས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདི་ན་ཡང་གནོད་པ་མེད་དོ།།དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོའོ། །བུ་གཅིག་པ་ན་བའི་རིམ་གྲོ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུ་གཅིག་པ་ན་བའི་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ན་མ་ཡིད་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་རིམ་གྲོ་དེ་དང་དེ་བྱེད་པ་ན་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

若有人说'在此布施之布施，将生大果报'，如是取与舍予，如同商贾般应受呵责。其他人赞叹果报而行布施与受施，如同商人为利而施物一般。菩萨则是以大悲心随顺他人，唯为令他人获得增上而行布施，因此他们布施所生之福德无有穷尽。
如同变卖一切资具所得利润，譬如变卖一切资具时，具有财物的商人仅得利润而无福德，如是希求果报的施主虽得大受用但不得解脱，因为被束缚于轮回牢狱中。
此处所说：'凡是远离悭吝之布施，于堪能与不堪能诸人，以平等心舍施，此施从施者清净。以慈悲布施及布施果报，二者同时追求，所行布施无有悭吝，此为诸圣者所赞。'
因此如是，一心专注善业并为利益他人而住于轮回，积累如同无边众生聚般广大无量福德，即便稍有不善业所引发或积累，'往昔所造诸恶业，实则非为实有性，于彼具善业者处，无有所谓不成就。'
因为无有丝毫非福德，以及因殊胜善根积累的缘故，将成就一切勇猛有情之利益。如同盐秤之喻，当广说盐秤经之义。其义略说为：'如少许盐能改变少水之味，而不能改变恒河之味，如是罪业于小大善根，亦当如是了知。'
此处所说：'若人法障悉断除，彼等已得涅槃者，更无所须复成就。'若如是菩萨一向善妙且不退转，为何不入涅槃？当说：'具大愿心者，于此亦无害，是故于彼处，生死涅槃等。'
因为不退转菩萨具足法性，其心广大且无所缘，虽处轮回而其心不为一切烦恼所染，如同莲花不为轮回之池中烦恼垢染所污。因此于此世间亦无害。
于彼处无有生老病死等苦之损害，故生死与涅槃无有差别，因此不入涅槃。如同独子病中之母。譬如独子生病时照料的母亲不生厌倦，如是诸菩萨为息灭一切烦恼病而作种种照料时亦不生厌倦。

།འདིར་བཤད་པ། དབང་བཅུ་རྣམ་དག་དབང་གྱུར་པ། །ཀུན་ཀྱང་གང་དག་ལ་ཡོད་པ། །དེ་དག་ལ་དེར་སྲིད་པའམ། །མྱ་ངན་འདས་ཁྱད་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་སྟོང་པར་ཤེས། །ཤེས་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་ང་མི་འགྲོགས། །ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་བྱེད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མྱ་ངན་འདས་པར་གནས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ཉེ་བར་བཟུང ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་དབང་འབྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་ཀུན་ཚེ་སེམས་དབང་ནི། །ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ཀོ་རྒྱུ་ཅིས་འཇིག་རྟེན་ནི། །ཀུན་གྱི་མངའ་བདག་འགྱུར་མ་ཡིན། ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེ་རྒྱུ་ཅིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངའ་བདག་ཏུ་མི་འགྱུར། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཆེན་པོ་དང་། བུམ་པ་བཟང་པོ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་འདོད་པའི་དོན་སྟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཡང་ཇི་ལྟར་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ཀྱི་ཡིད་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་དག་ལ་ནི་ཡིད་དག་དང་། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཡོངས་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་དག་བསམས་བཞིན་འགྲོ་བར་ནི། །མི་འགྱུར་ཞེས་འདིར་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་མཐུ་ལས་ཀྱང་དེའི་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེ་མི་མངའ་བ་མཐུའི་ཁྱད་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་སོ་།།གང་དག་ཁ་ཅིག་ནི་རང་གི་ལྷག་པར་མོས་པས་དབུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐུ་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མངའ་བ་དེ་དེ་ལྟར་མི་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སྐུར་པ་འདེབས་པར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་གཞན་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་ འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ལ་འདི་སྐད་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། གང་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེ་ཅི་དོན་གཅིག་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་དོན་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། །དོན་གཅིག་གོ་ཞེ་ན་ནི། ཟློས་པའི་ཉེས་པར་ འགྱུར་རོ།།དོན་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་འདི་ཅི་ཞིག་།གལ་ཏེ་བརྗོད་པ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འདི་གཉིས་མ་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་ཅི་ཡང་གོ་བར་མི་བྱེད་ དོ།།ཅི་སྟེ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འོ་ན་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་གྱིས་ཤིག་།གང་གཅིག་མ་ཡིན་ཞིང་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྲིད་པར་བྱ་བ་ཡང་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅས་པའི་དག་གི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པས་ཀོ་རྩོད་པ་ག་ལ་རྙེད།གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་དམ་བཅའ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་དམ། ཐ་མི་དད་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་ནི་དེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་བར་མི་བྱེད་ དེ།ཐ་དད་པ་གཞན་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཐ་མི་དད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལྟར་གོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་ལྟག་ཆོད་ཞིག་གོ་ཞེ་ན། ལན་ཡོད་ན་ནི་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ཡང་ང་ལ་གདབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་དང་གང་སྨྲས་པ་དེ་དང་དེ་ གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དག་གིས་ནི་ཅི་ཡང་ཁས་མ་བླངས་སོ།

在此说道：'具有清净的十种自在力的一切人，对于他们来说，轮回与涅槃有什么差别？'
如同在《圣三摩地王经》中所说：'以智慧了知蕴体是空性，了知后不与烦恼相伴，仅以世俗名言作观察，住于此世间即是涅槃。'
在此有人说：'从初发心开始，诸菩萨大多获得自在'，这是什么原因？
解释道：'若有人始终具有心的自在，从自身生起，他为何不能成为一切世间的主宰？'
因为菩萨具有福德和智慧的力量，能够随意受生于轮回，为何不能随时成为一切世间的主宰？如同如意宝珠、如意树和宝瓶一般。
如同如意宝珠能赐予所欲之物，菩萨的心也是如此；又如同如意树能赐予世间一切所欲的果实，菩萨也是如此。因此一切善行都依赖于此。
在此说道：'对于具有清净意乐和福德力的人们，为何不能随意往生？'
菩萨的威力也能成就佛陀世尊那无与伦比、不可思议的殊胜威力等果报。
有些人由于自身信解不足而贫乏，不仅不能如实了知佛陀世尊具有不可思议的威力，反而还加以诽谤。
如他们所说：'如来不是一切智者，因为是人的缘故，如同其他人一样。'
因此，对于说'如来不是一切智者'的这种说法，应当这样询问：所立的这两个词，是同一含义还是不同含义？
若说是同一含义，则犯重复之过。若说是不同含义，则不能表达所要表达的意思。
若说是不可言说，这个不可言说是什么？若是完全无法言说，则因为这两个词根本未说出，故不能表达任何意义。
若说因为既非一也非异故不可言说，那么请说出应当如何表达。既非一又非异的事物是不可能存在的。
因此，由于无法理解自己所立论点的含义，如何能够成立争论？
这个理由是否与所立命题有别而能证成所要证明的意义，还是无别？若是有别，则因为是别异的缘故而不能证成，如同其他相异之物。
若是无别，则如同命题的自性一样不能证成。若说这是诡辩，若有答复则可成为诡辩，但对我来说也无法加以反驳，因为所说的两者都不成立。
对于双方都能成立的，我们什么都没有承认。

།ཅི་ཁྱོད་ལ་ཐམས་ཅད་མེད་དམ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ནས་དེ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་ པོ་འདི་ཅི་ཞིག་།ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་མེད་དམ། ཅི་ཁྱོད་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། ཡོད་ན་ནི་རེ་ཞིག་བདག་སྒྲུབས་ཤིག་།བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཁྱོད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་མི་སྲིད པས་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།ཁྱོད་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མི་འགལ་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ནི་ཁྱོད་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཞུགས་ལ། འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ནི་མཁས་པར་རློམ་ པ་ཞིག་སྟེ།བདག་གིས་ཚིག་འདི་ལྟ་བུས་དེའི་མཁས་པར་རློམ་པ་ཉིད་དེ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁྱོད་ནི་དེས་འཇིག་རྟེན་སླུ་བར་བྱེད་དེ། དེ་བསལ་བས་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་བ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟོགས་པ་མ་བསལ་བར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དེ།བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ལ་ཚིག་ཐ་དད་པའམ་བློ་ཐ་དད་པ་མེད་ལ། ཁྱོད་ནི་རང་གི་བློས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པས་བསླུས་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཙོར་བྱེད་ཅིང་བདག་ ཉིད་མཁས་པར་ཁས་འཆེས་ནས་འཇུག་པས་ཁོ་བོས་དེ་མི་བཟོད་དོ།།ཁྱོད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཞན་གྱིས་བསླུས་ཤིང་མཁས་པར་རློམ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་གིས་དགག་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་འདི་ལ་ནི་མི་འདོད་པ་ མང་པོར་འགྱུར་ཏེ།མ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་འདིའི་བགྲོད་བྱ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུད་མེད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་ཆུང་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་ལྟར་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་རྟག་པ་དང་མ་བྱས་པ་དང་རང་འབྱུང་དང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྱོན་པའི་ སྒྲ་བཞིན་ནོ།།འདི་ནི་བྲམ་ཟེར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདིའི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་གཞུག་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཉིད་ དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལ།འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བའི་དོན་སྨྲ་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནས་དང་ཏིལ་དང་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལྟར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཁས་ལེན་པས་འགྲོ་བའི་བླ་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་ནུས་པ་ཉིད་དོ་།།འདི་ལྟར། ཕུལ་འགྲོ་ལས་ཆེས་ཕུལ་འགྲོ་བ། །འགའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་སྣང་། །དེས་ན་བསམ་མི་ཁྱབ་མཐུ་ཡང་། །ངེས་པར་ཡོད་ཅེས་རྟོགས་པར་གྱིས། །རིགས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བྲམ་ཟེ་ལ་ཐུག་པ་དང་སྐྱེ་ བའི་གནས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཐུག་པ་དང་།རིའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལྷུན་པོ་ལ་ཐུག་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་ཐུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སྐབས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྲིད་དེ། རྒྱུ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་དག་གིས་རང་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱིས་པའི་བར་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ།།རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཉམས་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པས་འགྲོ་བའི་ བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འབྱོར་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྲིད་དོ།།འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ་བརྒྱ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་རྐྱེན་བཞིན་ནོ།

如果问你是否一切都没有？首先应该说明一切的含义，然后才能说它是有还是没有，这所谓的'一切'是什么？
你也是不存在的吗？你是存在的吗？如果存在，那就首先证明自我吧。从自生、他生、共生和无因生四个方面分析时，你并没有存在性，同样地，因也不可能是有、无以及三世，那么你怎么会有存在性呢？
如果说你与世间相违，我与世间并不相违，因为我对你是以一种方式存在，对世间又是以另一种方式存在。你是一个自以为有学问的人，我用这样的言语来消除你的这种傲慢。你用这种方式欺骗世间，消除这种欺骗才是真正护持世间。
当与世间一起谈论时，不否定世间的认知，而是按照世俗的事物来施设言说。我与世间对于世俗义理既无言语差别也无认识差别。而你却被自己颠倒的认知所欺骗，以推理为主，自认为有学问而行事，我对此无法容忍。
如同你这样，被其他宗派所欺骗而自以为有学问的其他人也是如此，所以我要破斥一切。以推理为主导会产生诸多过失，比如母亲等也会变成不是不可交往的对象，因为是女性的缘故，如同自己的妻子一样。
同样，按照这种观点，吠陀的声音也不会是常住、无为、自生和量，因为是声音的缘故，如同疯人的声音一样。这也不会成为婆罗门，因为具有手等肢体的缘故，如同渔夫等一样，这样他所有的主张都会被破坏。
他也不能引入对世间的诽谤，因为会导致世间所见成为量，与世间相违的言说会成为非量。
如同稻、芝麻、粳米等，由于因的差别而承认果的差别，所以能够承认诸如来世间导师的不可思议性。
如是，超胜中更超胜者，在此世间也可见到。因此当知不可思议力，必定是存在的。
如同种姓中最殊胜者到达婆罗门，生处中最殊胜者到达非想非非想处，山中最殊胜者到达须弥山，国王中最殊胜者到达转轮王，同样地，智慧中最殊胜者也会达到一切种智的究竟。
因此，由于见到圆满的殊胜状态，这也可能具有殊胜性。正确运用因缘能产生与自相应的圆满果报，这是连孩童都知道的常识。
因是菩萨们广大无衰的福德，果也与之相应即是如来，所以世间导师们具有不可思议的广大功德圆满是可能的，如同百瓶油是沙门的缘一样。

།དགེ་སློང་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གནས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དབུལ་པོ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་ལ། དབུལ་པོ་དེས་ཀྱང་དེ་ལ་རྐང་པ་བསྐུ་ བའི་འབྲུ་མར་དང་མལ་ཆ་བསྟབས་པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ནས་གང་ཞིག་ཡུལ་དེར་ཡུལ་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་དེས་དགེ་སློང་དེ་འོངས་སོ་ཞེས་ཐོས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེས་དགེ་སློང་དེའི་གན་དུ་འོངས་ནས་ཅི་བགྱི་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས་དགེ་སློང་དེ་ལ་གུས་པས་གསོལ་བ་བཏབ་པོ། །དགེ་ སློང་དེས་གང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཁོ་བོས་མཚན་མོ་གནས་བཅས་པའི་སྐྱེས་བུ་འདི་ལ་འབྲུ་མར་བུམ་པ་བརྒྱ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ལ།དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཕུལ་དུ་འགྲོ་བ་པས་ཆེས་ཕུལ་དུ་འགྲོ་བ་མཐོང་ངོ་། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིས་ནི་གང་ཞིག་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཐུའི་སྟོབས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དེ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།འདིར་བཤད་པ། མངོན་སུམ་མིན་དོན་གང་དེ་དག་།མངོན་སུམ་དོན་གྱིས་རྟོགས་བྱ་དེ། །མེད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་མིན་ཏེ། །ཆེ་ཀུན་ཆེ་རྣམས་ལ་འགྱུར་རོ། །འདིར་ སྨྲས་པ།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཕལ་ཆེར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐྲག་ཅིང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཐུའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་མི་གུས་པར་འགྱུར། སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། བླུན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཆོས་ལ། །སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ། །དེ་བཞིན་ ཞེན་ལ་ཤིན་ཏུ་ནི།།རྨད་བྱུང་ཆོས་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེ། །ཇི་ལྟར་བློ་ཞེན་པ་རྣམས་བླུན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་སྐྲག་ པ་དེ་བཞིན་དུ།ཕྲ་མོ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མོས་པ་དམན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ལ་མི་དད་དོ། །དེ་ལས་དེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ།དེ་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་འདོད་པས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་དད་པ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་བདག་ཉིད་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འཕགས་པ་ལུས་བཟང་བཞིན་ནོ། །ཇི་ ལྟར་ས་བདག་འཕགས་པ་ལུས་བཟང་ཁྱིམ་པར་གྱུར་པ།རི་དྭགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་རི་དྭགས་མོ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ངའི་གནས་སྐབས་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིག་གུ། གང་དུ་རི་དྭགས་ཀྱི་བརྟུལ་ ཞུགས་ཅན་རྣམས་ལ།།ཇི་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དག་ལ་འཁྲིག་པའི་གོམས་པ་མི་ལྡོག་ན། ཡང་འདི་ལྟར་མཆོག་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་པའི་ཤཱཀྱ་རྣམས་ལ་ལྡོག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་སླས་ཀྱི་ནང་དུ་དགེ་སློང་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །གང་ཚེ་སྣ་ཚོགས་ བཤེས་གཉེན་གནས་འཇོག་ཀན་ནཱ་སེར་སྐྱ་ཆུ་ཀླུང་ཟ་བ་རྣམས།།ན་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་མིག་དཀྱུས་རིང་པོས་བལྟས་པ་དག་གིས་ཆུ་སོའི་དབང་བྱས་ན། །མར་དང་བཅས་ཤིང་སྲན་ཚོད་ཤར་བཅས་ཞོ་མཆོག་གིས་བརྒྱན་ཁ་ཟས་ཟོས་གྱུར་ནས། །གལ་ཏེ་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱི་ དབང་ཐུལ་གྱུར་ན་འབིགས་བྱེད་རྒྱ་མཚོར་འཕྱོ་བར་འགྱུར།།ཞེས་ཀྱང་སྨྲའོ། །དེས་བཙུན་མོའི་འཁོར་ནས་དགེ་སློང་བཟློག་ལ། དེ་སྤུན་ཟླ་ཐུ་བོ་མཁས་པ་རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་བསད་པར་བཀའ་ལུང་སྩལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་བཏུལ་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ།

有一位博学的比丘为了寻找住处而进入一位贫穷人的家中，那个贫穷人也为他准备了涂脚用的油和卧具。
之后，当地的地方官听说这位比丘来了，他便来到比丘面前，恭敬地请求道：'请吩咐我做什么。'
那位比丘说：'请给这位让我夜里借宿的人一百瓶油。'那人也照做了。如此在世间可见到比殊胜更加殊胜的事。
通过这个推理，应当了解有某种不可思议的特殊力量存在。
这里说道：对于非现量的事物，应当以现量的事物来理解，不能说它不存在，因为一切伟大都存在于伟大者中。
这里有人问：为什么这些众生大多对大乘感到恐惧，对所说的殊胜力量也不恭敬？因为恐惧的缘故。就像：
愚者对极为甚深的法，生起恐惧一样，执著者对极为稀有的法，也生起恐惧。
就像执著的智者因为愚钝的本性而无法详细分别，所以对深奥的缘起性空、无生相、离我我所的法生起恐惧一样。
微小的人对具有广大特殊性的法也是如此。因此，凡夫由于信解低劣，对如来一个接一个相续到究竟的殊胜法不生信心。
但这并非意味着它不存在。为了显明深广法门，希望摄受一切众生，应当对大乘生起净信，应当确实投入对此的胜解。
如同圣身贤一样。就像国王圣身贤作为在家人时，看见鹿行者邪淫鹿女，对比丘们失去信心，想着：'我将来会变成什么样子呢？'
既然像鹿行者这样受苦的人都无法断除淫欲习气，更何况最为安乐的释迦族人呢？因此他也害怕让比丘进入内宫。
当那些各种善知识如迦那、迦毗罗卫城、河流、月亮等，被少女们长长的眼光所注视而失去控制时，吃了带有酥油和蔬菜、最上等酸奶装饰的食物后，如果被释迦族人所控制，就会漂流在欲海中。
他也这样说道。他从后宫中驱逐了比丘，后来他的兄长贤明的阿育王用命令处死的方便来调伏他。

།དེ་བཞིན་དུ་བླུན་པོ་ཡང་ ཟབ་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་འདི་ལ་མོས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།ལྷག་པར་ཞེན་པ་འཐོབ་པ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འདིར་བཤད་པ། ཟབ་པ་དང་ནི་རྒྱ་ཆེའི་གཏམ། །ཕལ་ཆེར་ཐེག་པ་ཆེ་ལས་བསྟན། །དེས་ན་ཡིད་ཆུང་དམན་པ་རྣམས། །འདི་ལ་སྐྲག་པ་ཡང་དག་སྐྱེ། ། ཆོས་འདི་བློ་ཆུང་རྣམས་དང་ནི། །དམན་པ་རྣམས་ཀྱིའང་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཆོས་འདི་སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་ཀྱི། །ཡུལ་དུ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ལྷ་ཡི་ཐེག་དང་ཚངས་པའི་ཐེག་།ཉི་ཚེ་བ་ཡི་ཐེག་པ་གང་། །ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །གནས་ཆེན་འདིར ནི་འདུ་བར་འགྱུར།།དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་ཐེག་ཆེན་ནམ། །གང་ཕྱིར་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པའམ། །ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་བཟུང་བའམ། །ཡོན་ཏན་ཕུང་པོ་ཆེན་པོར་ནི། །མྱ་ངན་འདས་རྣམས་ཕན་འདོགས་པའམ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པའི་ཕྱིར། ། འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འདོད། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ཡང་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན ཏན་གྱི་ཚོགས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ།འགྲོ་བའི་གཉེན་གཅིག་པུ་དེས་ནི་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་དེ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲིམ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ནི་ཅི་ནས་སླར་མི་འབྱུང་ བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་རྒྱུ་བཀག་པ་ལས་དགག་པར་བྱ་ལ།དེའི་རྒྱུ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལས་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་འདི་དག་ཚར་གཅད་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ ཅིའི་ཕྱིར་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཁ་ཟས་དང་ཆོས་གོས་གྱ་ནོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་གནང་།འདི་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེས་ཡིད་དུ་འོང་བས་གཞི་བསྟར་བ་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པ། རྩིག་པ་ཚོན་མདོག་ཡིད་དུ་འོང་བས་བསྐུས་ པ།སྐར་ཁུང་ཡངས་པ། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང་ཤ་སྦྲང་དང་སྡིག་སྦྲུལ་དང་བྲལ་བ་དང་། རས་འཇམ་པོས་གཏུམས་པའི་སྟན་དང་སྔས་ནང་ཚངས་ཅན་གྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པའི་ཁྲི་འདེགས་དང་བཅས་པ་ཅན་དག་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་གནང་ལ། དེ་བཞིན་ དུ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དྲི་ཞིམ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པའི་ཚོད་མ་རོ་བརྒྱ་པ་དང་།ཤ་དང་། ཞོ་དང་། འོ་མ་དང་། མར་དང་། རྒྱལ་མོ་ཀ་རས་བརྒྱན་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་དང་། ཆོས་གོས་རིན་འབུམ་ཕྲག་རི་བ་དག་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་གནང་བ་ཡིན་ ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཞིང་། བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ལ། ཐོག་མར་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ནད་དག་ཕྱིར་བཅོ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཕལ་ཆེ་བའི་ལམ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་གཅེར་བུ་པ་དག་བཞིན་ནོ།

同样地，愚人对于如此甚深广大的法怎能生起信解，更何况说获得殊胜的执著。在此解说：
甚深以及广大的言教，大多是在大乘中宣说。因此心量狭小低劣者，对此生起真实恐惧。
此法不是智慧浅薄者，以及低劣者的行境。此法是诸佛子的，境界是诸佛所宣说。
天乘以及梵天乘，以及一切小乘，皆汇集于此大乘的，广大境界之中。
因此此乘称大乘，或因为大士所依止，或因为具大功德故，或因为大士所受持。
或因为是大功德蕴，利益诸涅槃者故，或因为诸圣者所，供养故称为大乘。
这是圣者龙树菩萨的《菩萨瑜伽行四百论》中，宣说菩萨行为的第五品的注释。
复次如是，菩萨通达殊胜功德资粮，是众生唯一的怙主，应当了知一切衰败之处即是轮回。为断除众生的轮回，应当精进。
为使其不再生起，应从阻断因而遮止，其因即是诸烦恼和诸业。因此应当令所化众生致力于断除这些烦恼和业。
如果这样的话，为什么允许出家人享用精美的寺院、饮食和法衣等？比如允许享用极为悦意的寺院，以各种基础装饰庄严，
墙壁涂以悦意的彩色，窗户宽敞，远离长嘴虫、蚊虫和蝎子，配有柔软布料包裹、内有棉絮的坐垫和枕头装饰的床座，
同样允许享用香味芬芳极其细滑、具有百味的菜肴，以及肉、酸奶、牛奶、酥油、蜂蜜等食物，
允许享用价值数十万的法衣。
因为这一切都是随顺安乐的，而追求安乐的事物也是贪欲的基础，应当首先从断除基础开始医治疾病。
因此应当修行大部分是苦的道路，如同裸行外道一般。

།ཇི་སྐད་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བཞིན་གནས་ཤིང་རླུང་དང་ཉི་མ་གྲང་ཞིང་ཚ་བ་དག་གིས་མངོན་པར་བཅོམ་པ་དྲི་མའི་འདམ་གྱིས་ལུས་སྦགས་པ་དེ་དག་ནི་སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྲོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཞེས་ བྱའོ་ཞེ་ན།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདེ་བས་འདོད་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །སྡུག་པས་ཁྲོ་བ་འཕེལ་འགྱུར་ན། །ཅིས་བདེ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མིན་ཞིང་། །སྡུག་པ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཅིས་ཡིན། །གལ་ཏེ་བདེ་བས་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར། བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་ཁྲོ་བ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡང་མཆོག་ཏུ་བཏུས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་རྒྱུ་གང་གིས་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མ་ ཡིན་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ཅན་དཀའ་ཐུབ་ཅན་དུ་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པས་གདུང་བར་བྱེད་པ་ལས་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཡིན་ན། འདི་དག་ནི་གཉིས་ཆར་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་མེ་དག་གིས་གདུང་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གཅིག་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ལ་ཅིག་ཤོས་མ་ ཡིན།གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་བསྐྱེད་པ་དག་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཙམ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་སྐྱེ་བར་ ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་སྟོན་པ་ལས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་ཤཱཀྱ་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ལ། གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཟས་དང་ཆོས་གོས་གྱ་ནོམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཁོ་ན་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཅན་ཡང་ཐབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་ ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་པ་དག་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་རྨོངས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བས་གདུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །བུ་རམ་ཤིང་བཙིར་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུ་རམ་ཤིང་བཙིར་བར་གྱུར་ བ་དང་།བུ་རམ་གྱི་ཁུ་བ་དང་། ཚིགས་མ་དང་། བུ་རམ་གྱི་དབུ་བ་དང་ཧྭགས་དང་རྒྱལ་མོ་ཀར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་མཚན་མའི་སྒྲོ་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་ པས་གཟིར་བ་ཡིན་དང་།མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཕྱི་མར་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། སྡུག་བསྔལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། མི་གང་མཁས་བདེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི། །མེ་ཡི་གདུང་བ་བཟོད་པ་དེ། །དོན་དམ་ པར་ན་དཀའ་ཐུབ་ཅན།།སྡུག་ལ་འདོད་ཆགས་མེ་ཡོད་མིན། །གལ་ཏེ་ཕྱི་གདུང་ནང་རྨོངས་ཕྱིར། །དཀའ་ཐུབ་ཅན་དེ་ཉིད་དུ་མིན། །རི་དྭགས་འདབ་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ཅིའི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མི་འགྱུར། །ཆོས་མི་མཐུན་ཕྱིར་རིགས་ པ་ཡིས།།གཉིས་ཀྱིས་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མི་འགྱུར། །འདི་ནི་ཚེ་གྲང་དག་ཅིག་ཅར་། །གནས་ཡོད་མ་ཡིན་ཇི་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པ་ཚད་མ་ནི་། །ཆོས་དང་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་པའི། །གདུང་ལ་འདོད་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དམ་པའི་བློ་ཆོས་ན། །དམ་མིན་བློ་ཡིས་ ཆོས་མི་འགྱུར།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྤོང་བར་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལས་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ། འདོད་ཆགས་ལས་ནི་སྡུད་པ་སྟེ། །ཁྲོ་བའི་ལས་ནི་རྩོད་པའོ། །འབྱུང་བ་ཀུན་ལ་རླུང་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་ལས་ ནི་གསོས་འདེབས་པའོ།།འདོད་ཆགས་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་བགྲངས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། དེའི་སྨན་ནི་འཁོར་འདབ་སྤང་བའོ།

如所说那样安住，被风和日晒寒热所摧毁，身体被污垢泥浆所染污的那些人，由于显示拔头发等痛苦，故称为苦行者。对此解释道：以快乐增长贪欲，以痛苦增长嗔恨，为何快乐者非苦行者，痛苦者为何是苦行者？如果认为因为快乐增长贪欲，所以完全舍弃感受快乐的境是最殊胜的，那么由于痛苦也会增长嗔恨，舍弃感受痛苦的境也应当是最殊胜的，不是吗？因此，于你而言，以何因快乐者非苦行者，而痛苦者成为苦行者？
若因烦恼煎熬而成为苦行者，这两者都被贪欲和嗔恨之火所煎熬，为何一个是苦行者而另一个不是？再者，由贪欲、嗔恨、喜爱、厌恶等相的增益所生的快乐和痛苦，即使仅仅受用境界，也不应生起，因为若如此则离贪者也应生起之故。
从显示头陀功德和少欲知足来看，禁止受用能生快乐的境界的释迦牟尼，怎么会导致贪欲者生起贪欲呢？由于受用精舍、饮食、法衣等殊胜物，怎么会导致嗔恨者生起嗔恨呢？因此，从一切方面来说，唯有释迦牟尼教徒才是真正的苦行者，因为如同离贪者一样，即使有贪欲者也以方便入于断除烦恼之故。
外道们则因随顺愚痴者所示之道，恒常被烦恼之火所煎熬，故非苦行者。如同榨甘蔗一样。如同榨甘蔗时，能得到甘蔗汁、甘蔗渣、甘蔗沫、糖浆和白糖等，同样地，释迦牟尼教徒由于不增益可爱和不可爱之相，虽被贪等烦恼所逼恼，却能获得现世和来世种种殊胜安乐，而以痛苦为主的人则不如此。
此中说道：若人智慧求安乐，能忍贪欲火煎熬，此乃真实苦行者，苦中无有贪欲火。若因外热内愚痴，彼非真实苦行者，一切禽兽野兽等，为何不成苦行者？因不相顺故理上，二者皆非苦行者，如同冷热不能同，时处并存一般故。若欲量为标准时，正法非法之煎熬，欲求即成相等同。若善心即是正法，恶心即非正法故。
欲断除贪等烦恼者，应当了知它们的作用后修习对治，其中：贪欲之业为摄取，嗔恨之业为争斗，如风吹动诸大种，愚痴之业为滋养。贪欲以于彼贪著而执取有情和无情所摄之事物，其对治是远离眷属。

ཁྲོ་བ་ནི་ཀུན་ནས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་ན་འཐབ་པ་དང་ རྩོད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ།དེའི་སྨན་ནི་ཚོགས་སྡུད་པ་གཏོང་བ་དང་བྱམས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །གཏི་མུག་ནི་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་རླུང་ནི་མེ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལྷག་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས། མེའི་འབར་བ་དང་ཆུའི་གྲང་བ་ཉིད་དང་། སའི་སྲ་བ་ཉིད་བསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཏི་མུག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་།རང་གི་དམིགས་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྨན་ནི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆུའི་སྲིན་པོ་མེས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཆུའི་སྲིན་པོ་ ནི་བསྙམས་པ་དང་།འབྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སྐྲག་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཀྱི་ཆད་པ་ཁོ་ནས་ནུས་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ན་མེ་ཁོ་ནས་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ ཀྱང་སྡུད་པ་དང་རྩོད་པ་དང་བཏང་སྙོམས་དག་གིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཀྱི།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ཁོ་ནས་བཟློག་པར་བསྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །རབ་ཏུ་ཞི་ཕྱིར་མཉམ་ཕྱོགས་རུང་མིན་ཞིང་། །ནོར་སོགས་དག་ལས་སྦྱིན་པ་བསྔགས་མིན་ལ། །དཔུང་བསྙེམས་སྐྱེ་བོ་དབྱེ་བས་སྒྲུབ་མིན་ ཏེ།།དེ་ལ་བདག་འདིར་ཕ་རོལ་གནོན་པར་འདོད། །ཅེས་སྨྲའོ་། །དེ་བཞིན་དུ། ཐུབ་ཆེན་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ཉིད་ལེགས་པར་ཚར་ཕྱིན་ཏེ། །ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཡིས། །རྟོགས་ཀྱི་ལས་གཞན་གྱིས་མ་ལགས། །ཞེའོ་། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ ཡང་སྟེ།།ཆུའི་སྲིན་པོ་ལ་ལ་ཞིག་ཆུ་ལ་རྒྱུ་བདག་གིས་འཚོ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་ཕྱོགས་དེར་ཉ་པ་གཉིས་ཤིག་མངོན་པར་འོངས་སོ། །དེ་ནས་ཆུའི་སྲིན་པོས་མེའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་དེ་གཉིས་ལ་དྲིས་པ། །ཁྱེད་ཅག་སུ་ཡིན། །ཅི་བྱེད་པར་འདོད། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ སྨྲས་པ།ངེད་ཅག་ནི་ཉ་པར་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག་།ཉ་བཤོར་བའི་ཕྱིར་འོངས་སོ། །སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ན་ཁྱེད་གཉིས་ལས་གཅིག་གིས་མེ་སྦོར་པའི་ལས་གྱིས་ལ། གཉིས་པས་འཚེད་པའི་ལས་བྱོས་ཤིག་།བདག་གིས་ཉ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འོ་སྐོལ་ཅག་གི་ཟས་ ཀྱི་ཚུལ་གེགས་མེད་པར་ལེགས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཁས་འཆེས་ནས། རང་རང་གི་ལས་ནན་ཏན་དུ་བྱས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཆུའི་སྲིན་པོའི་ལས་ཉ་སྡུད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའོ། །ཇི་ལྟར་མི་ གཉིས་པའི་ལས་འཚེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།ཁྲོ་བའི་ལས་ནི་རྩོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྩོད་པར་བྱེད་པ་ན་མི་སྙན་ཅིང་ཞེ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་གཞན་འཚེད་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་གསུམ་པའི་ལས་མེ་སྦོར་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་གི་ལས་ཀྱང་སྟེ། །དེ་ནི་འབྱུང་བ་ ཐམས་ཅད་ལ་རླུང་བཞིན་དུ།འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ཀ་སོས་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་རླུང་ནི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་འགལ་བར་གྱུར་པའི་མེ་དང་ཆུ་དག་ལ་ཆེས་གྲང་བ་ཉིད་དང་དྲོ་བ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཏི་མུག་ ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དག་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།འདིར་བཤད་པ། ཆགས་པས་བུད་མེད་དག་ལ་སྤྲེལ། །ཞེ་སྡང་གིས་ནི་བྱམས་པ་འཇོམས། །དེ་ལ་རྨོངས་ཕྱིར་བླུན་པ་ཡིས། །ཡང་དག་ཉེས་པ་མི་ མཐོང་ངོ་།།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ལ་ཐབས་འདི་ཡོད་མོད། དེ་དག་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་སྙམ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

因为愤怒是完全背离的缘故，所以具有争斗和争论的业。它的对治是集聚布施和随顺慈爱，以及受用如意的寺院和饮食等。
愚痴因为不知殊胜与非殊胜的缘故，而使一切烦恼聚完全明显。如同风从增上趣入火等大种，能除去火的燃烧、水的寒性、地的坚性一样，愚痴也能生起贪欲和嗔恚二者极大性，因为不观察自己所缘的过失。它的对治是如实地详细分别诸法的自性等。
如同水中的魔鬼被火吓退一样。譬如水中的魔鬼不能被平息、分离和布施等所吓退，唯有惩罚才能，而对它来说，因为极其年轻柔嫩的缘故，唯有火才能，其他的不能。同样地，贪欲、嗔恚和愚痴也不能被集聚、争论和舍弃所对治，唯有智慧之火才能对治。
为了极为寂静故不宜平等趣入，不赞叹从财物等布施，不以军队傲慢分裂众生成就，于此我欲降伏他方。如是说道。同样地，大圣您所说的，那个善巧圆满，烦恼唯有以智慧，了知而非其他业。
另有分别：某个水中的魔鬼在水中游行了知自己的生活，然后那个方向来了两个渔夫。于是水中的魔鬼化现成火的形象问那二人：你们是谁？想做什么？那二人说：请知道我们是渔夫，为捕鱼而来。说道：如此的话，你们二人中一人做生火的工作，第二人做煮的工作，我来给鱼。这样的话，我们的饮食方式将无障碍地善好成就。那二人也说好，各自认真做自己的工作。
如同水中魔鬼的工作是聚集鱼一样，贪欲的工作也是集聚一切。如同第二人的工作是煮一样，嗔恚的工作是争论，它在争论时以不悦耳和伤害等来煮他人。如同第三人的工作是生火一样，愚痴的工作也是，它如同风对一切大种那样，助长贪欲和嗔恚二者。
如同风对相违的火和水，生起极寒性和暖性一样，愚痴也对相违的贪欲和嗔恚生起极度的贪著和嗔恨。在此说道：贪著于女人放逸，嗔恚则摧毁慈爱，对此因愚痴故愚人，不见真实过失。
对此想到：虽然有这个降伏贪欲等的方法，但为何说它们是应当断除的呢？因为是痛苦的根本。

།འདི་ལྟར། མ་ཕྲད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ནི། །སྡུག་ བསྔལ་སྤུངས་མེད་ལས་ཁྲོ་སྡུག་།ཡོངས་མི་ཤེས་ལས་གཏི་མུག་སྟེ། །དེ་དག་གིས་དེ་དག་མི་རྟོགས། །འདིར་འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཞི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་མ་ཐོབ་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ལ། ཁྲོ་བ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་གཞོམ་པར་མི་ནུས་པ་ལས་སྡུག བསྔལ་ཡིན་ཞིང་།གཏི་མུག་ནི་དོན་ཞིབ་མོ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་ལ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་དེ་དག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འདིའི་ཆེར་ སྡུག་བསྔལ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གཏོང་བས་རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགྲ་བོ་ལག་པ་མཚོན་ཆ་རལ་གྲི་རྣོན་པོ་ཐོགས་པ་གདེངས་པ་རྣམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དབང་ཕྱུག་གི་བཙུན་མོ་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དབུལ་པོ་འགའ་ཞིག་དབང་ཕྱུག་གི་ བཙུན་མོ་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་ལ།དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་བཙུན་མོའི་འཁོར་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་དེ་མ་ཐོབ་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདིའི་བཙུན་མོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ དག་པར་བསྲུངས་པར་གྱུར་ཞེས་དབང་ཕྱུག་དེ་ལ་ཁྲོ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ།དེ་ལ་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནས་ཁྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གིས་མདོངས་པ་ལ་ཡང་གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བར་འཕེལ་བར་ འགྱུར་ལ།དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ཤིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་གཟིར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་མདོངས་པར་བྱས་པས་དེ་དག་ཉིད་མི་རྟོགས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། འདིར་བཤད་པ། རང་ཉིད་སྐལ་བ་བྲལ་ཕྱིར་འདིར། །སྐྱེས་གང་འདོད་དོན་མི་ཐོབ་པ། །དེ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་ཆེས་དཀའ་ཅི་ཞིག་འགྲུབ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཅི་ཇི་ལྟར་གཏི་མུག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ལ་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པ་ཡོད་དམ་མེད།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བད་ཀན་ལ་མཁྲིས་དང་། །ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་མཐོང་བ། །དེ་བཞིན་ཁྲོ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་།ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་པར་མཐོང་། །དཔེར་ན་ཆུ་ལས་གྱུར་པ་དང་མེ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕན་ ཚུན་འགལ་བས་བད་ཀན་ལ་མཁྲིས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་ཅིང་།མཁྲིས་པ་ལ་ཡང་བད་ཀན་དང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་ཡང་ཁྲོ་བ་དང་མེད་དེ་ཆགས་པ་དང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།གཏི་མུག་ལ་ནི་དེ་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་ཡོད་དེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་དང་རླུང་བཞིན་ནོ། །ཆུའི་བུམ་པར་མེ་ལྡུགས་པ་བཞིན་ནོ། །བླུན་པོ་འགའ་ཞིག་བདག་འདིར་མེ་དང་ཆུ་བསྲེལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཆུའི་བུམ་པར་མེ་འཛུད་ ལ།འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་གཉིས་ཕྲད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འགལ་ཕྱིར་མེས་གྱུར་མཁྲིས་པ་དང་། །ཆུ་ལས་གྱུར་པའི་བད་ཀན་དང་། །ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་མེད་ལྟར། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དག་དེ་བཞིན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཤེས་ནས་སློབ་མ་འཆོས་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་།འདོད་ཆགས་བྲན་བཞིན་བཀོལ་བྱ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་མི་ཕངས་དེ་སྨན་ཕྱིར། །ཁྲོ་ལ་རྗེ་བོ་བཞིན་ལྟ་སྟེ། །དེའི་སྨན་ཕངས་པ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ནི་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་དངོས་ པོ་བསྟན་པས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如是，从未遇到而生贪欲，从无有痛苦积聚而生嗔恨，从完全不知而生愚痴，彼等不能了知彼等。
此中贪欲是从未得到贪欲所缘的所欲境而成为痛苦，嗔恨是从不能摧毁具力者而成为痛苦，愚痴是从完全不知细微义理而成为痛苦。
因此，这些通过这些因缘而成为痛苦，为彼等所压制而不能了知彼等，这就是更大的痛苦。
因此如是，由于痛苦带来粗暴，应当像手持锋利刀剑的敌人那样完全断除。
如同国王的妃子所欲。某个贫穷人追求国王的妃子，而国王的妃眷是极为守护的，他因未得到她而生起贪欲引发的剧烈痛苦。
然后因为'他的妃子们如此严密守护'而对国王生起嗔恨，但对他却无法造成丝毫损害，于是深深体验到由嗔恨而生的痛苦。
对于被贪欲和嗔恨迷惑者，愚痴也会更大地增长，而且完全不知，并为由此而生的痛苦所折磨。
由于为彼等所迷惑而不能了知彼等，如是从贪欲等这些也将生起痛苦。
此处所说：由于自身缺乏福分，此处有情不得所欲之事，对他而言，除此之外还有什么更难忍的痛苦能成就？
此处有问：如同愚痴与贪欲和嗔恨相遇，贪欲和嗔恨二者之间是否也有相互遇合？
当说：如同见到痰与胆汁不能相遇，如是见到嗔恨与贪欲不能相遇。
譬如，由于是从水生和从火生的缘故，相互违背，故痰与胆汁不能相遇，胆汁也不能与痰相遇；如是嗔恨也不能与贪欲相遇，贪欲也不能与嗔恨相遇，因为贪著与背离相互违背的缘故。
愚痴则可与彼二者相遇，因为随顺的缘故，如同风与痰、胆汁二者。
如同向水瓶中注入火。某愚者说：'我要在此调和火与水'，而向水瓶中放入火，由于违背的缘故，二者也不会相遇。
由于违背，如同从火生的胆汁，与从水生的痰，如何不能相遇，贪欲与嗔恨也是如此。
因此如是，了知贪欲和嗔恨二者相互违背后，教导弟子的上师应当：如仆从般役使贪欲，因为不珍惜它是药故；视嗔如主人，因为它的药是珍贵的。
贪欲应以显示不随顺事物而断除，因为殊胜事物是随顺贪欲的缘故。

།ཇི་ལྟར་སྡིགས་མཛུབ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བྲན་ཤེད་བཅད་ནས་བསྲེལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་བཏུད་ཅིང་བཏུད་ཅིང་གཟིར་ཏེ་བཀོལ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ ཕྱིར་ལས་ལ་བསྐོས་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་གླགས་མི་རྙེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྨན་ནི་མི་ཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རྗེ་བོའི་རིམ་གྲོས་རིམ་གྲོར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕངས་པར་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་འཁྲུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྨན་ནི་ཕངས་པའོ། །གཏི་མུག་ལ་ སྤྱོད་པ་ན་གང་གིས་དེའི་གཏི་མུག་བསྲབས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཕངས་པ་དང་མི་ཕངས་པས་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་སྨན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བླ་མས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ་། ཅི་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བར་སློབ་མ་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ། ཁྲུས་ མཁན་གྱི་བོང་བུ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཁྲུས་མཁན་བོང་བུ་ཏེ་པོར་ཤེད་བཅད་ནས་འཁོར་བར་བྱེད་ཅིང་། གང་དང་གང་དུ་མི་གཙིགས་པ་བྱེད་པ་དེ་དང་དེར་སྐྱོན་བྱེད་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྡེག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དམ་པ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་མནན་ནས་འཁོར་བར་བྱེད་ ཅིང་།ཉེས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁྲུས་མཁན་དེ་ཉིད་བོང་བུ་ཁྱིམ་དུ་ཆུད་པ་ལ་ཆག་སྟོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་རྗེ་དཔོན་ལྟར་བསྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བླ་མ་དག་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྗེ་བོ་ལྟར་བསྟེན་ཏོ། །འདིར་བཤད་པ། བླ་མ་གང་ ཞིག་བསམ་ཤེས་ནས།།སློབ་མ་རྗེས་སུ་འཆོས་ནུས་པ། །དེ་ཡིས་སློབ་མ་གཟུང་བྱ་སྟེ། །བླུན་པོས་བཅོ་བར་འོས་མ་ཡིན། །འདི་དག་གི་སྐྱེ་བའི་དུས་ཀྱང་ཉེ་བར་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ། དུས་དང་རྗེས་སུ་འཚམ་པར་གཉེན་པོ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ། དང་པོར་གཏི་མུག་ཡང་དག་འབྱུང་། ། བར་དུ་ཁྲོ་བ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །ཕྱིས་ནི་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་སྟེ། །ཉིན་ལ་རིམ་པ་གསུམ་དུའོ། །ནང་པར་འཕྲོ་དང་བཅས་པའི་གཉིད་ཀྱིས་མིག་བརྙ་ལ། ཕྱེར་ཟིན་ཀྱང་ཞུ་ཟུམ་ཟུམ་པོར་བལྟ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གཡེངས་པས་གཏི་མུག་ཕལ་ཆེ་བར་གནས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། ། ཕྱིས་ནི་ཚོལ་ཁྲོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཞུགས་ཏེ། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པས་དུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། མིག་གཡོ་ལ་ཡངས་པ་འབྱེད་ཅིང་། འབྱེད་པའི་བུ་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ལྟར་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ན་ཁྲོ་བ་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར འགྱུར་རོ།།ཕྱི་དྲོ་ནི་དུབ་པའི་ཚེགས་དང་བྲལ་ཞིང་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོམ་རྐུན་བདེ་འཆམས་ལེགས་པར་རྙེད་པས་དགེ་བའི་ནོར་བཅོམ་པས་ནོར་མེད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱས་ནས་བག་ཡོད་པས་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཕྱིར་ བཟློག་པར་བྱའོ།།རྒྱལ་པོ་ཛེནྟ་ཀས་བྲམ་ཟེ་ལ་ཅོ་དྲིས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཛེནྟ་ཀས་བྲམ་ཟེ་འགའ་ཞིག་ལ་ཞུ་བ་བརྒྱ་ནོས་ཤིག་།འབྲུ་མར་བུམ་པ་བརྒྱ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་ཞལ་གྱིས་འཆེས་ལ། དེ་ཡང་སྤྲོ་བར་གྱུར་ཅིང་དེ་ལ་གཏི་མུག་འདི་སྐྱེས་སོ། །རྨོངས་པ་ནི་ ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན།སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ནས་ཞུས་པ་བརྒྱ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ཞིང་རྒྱལ་པོ་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་སོ།

就像用食指等来制服奴仆那样，对于贪欲之人也要一再压制并驱使，因为被派去做事的人就不会被贪欲所乘虚而入，因此对他的药方就是不珍惜。
对于嗔怒之人要以主人的礼遇来对待，因为受到珍惜礼遇的人就不会生起嗔怒，因此对他的药方就是珍惜。
对于愚痴之人，无论是珍惜还是不珍惜，都要采用能够减轻其愚痴的方法，这就是他的药方。
上师应当这样善巧了知调伏众生的行为，要设法阻止弟子生起烦恼，就像浴室主人对待驴子一样。
就像浴室主人制服驴子使其转圈，在它不听话的地方就打它说'不能这样'，同样地，善知识也要压制贪欲之人使其转圈，并告诫他说'会造作过失的'而使其专注工作。
就像那浴室主人对已驯服的驴子以给食物等方式像对待主人一样，上师们也要像对待主人一样对待嗔怒之人。
这里说道：'上师若能了解心意，能随顺调教弟子，就应当摄受弟子，愚人不应去调教。'
也要掌握这些烦恼生起的时间，随时对治。关于这点：'最初生起愚痴，中间生起嗔恚，最后生起贪欲，一天分三个时段。'
清晨由于带有余韵的睡意而眼睛朦胧，即使醒来也是迷迷糊糊地看，身体动作散乱，这时主要是愚痴相随。
之后进入饥渴痛苦的轮回中，因饥渴而疲惫，眼睛游移而大睁，即使对自己的孩子也像对待他人一样不喜欢，这时经历纯粹充满嗔恚的状态。
傍晚时分远离疲惫的痛苦，诸根得到满足时，贪欲的盗贼得到安逸，很好地偷走善法财富使人变得贫穷。
因此要这样了知，以正念随时加以对治。就像贾恩塔卡王询问婆罗门那样。
就像贾恩塔卡王答应给某位婆罗门一百次请求和一百瓶油，他很高兴，这时生起了愚痴。愚痴是既不是乐受也不是苦受。之后经历一百次请求时生起了苦受，对国王生起了嗔恨。

།ཕྱིས་འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ་བརྒྱ་ཁུགས་པས་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ལས་བྱས་པས་མཚན་ མོ་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་།བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྔ་དྲོ་གཏི་མུག་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ལས་དུ་མ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉི་མས་གདུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བད་ཀན་ཡོངས་སུ་བྱང་བའི་ཕྱིར་དང་། མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉི་མ་གུང་ལ་ཁྲོ་བ་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ་།།ཕྱི་ནས་ལུས་བཀྲུས་ཤིང་བྱུགས་ལ་ཟན་ཟོས་པར་གྱུར་ཅིང་། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བགྱི་འཚལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉོན་ མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཉིན་མོ་ལ་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འབྱུང་ངོ་།།འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་རིམ་ཤེས་ནས། །དེ་གཞོམ་ལ་ཚུལ་སྒོམ་བྱེད་པ། །དེ་ཡིས་དེ་དག་སེལ་བྱེད་དེ། །སྨན་པའི་རྒྱལ་པོས་ནད་རྣམས་བཞིན། །འདོད་ ཆགས་ལ་ནི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་གསོབས་སུ་ཞུགས་ནས་འཇིག་རྟེན་སླུ་བར་བྱེད་ལ།དེ་མ་འཁྲིག་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གུས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འདོད་ཆགས་མཛའ་མིན་མཛའ་འདྲ་བ། །དེས་དེ་ལ་ཁྱོད་མི་འཇིགས་ཏེ། །མི་ཕན་མཛའ་ བོ་ཁྱད་པར་དུ།།སྐྱེས་བུས་སྤང་བར་བྱ་མིན་རྣམ། ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ནི་མཛའ་བོ་དང་མི་མཛའ་བ་དང་བར་མའི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་ལྷགས་པ་ཞིག་གོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཞེ་སྡང་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དགྲའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་ལ་འོང་སྟེ། དེའི་གནོད་པ་ སྣང་རུང་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྲུང་བར་སླའོ།།གཏི་མུག་ནི་བར་མའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་འོང་སྟེ། དེ་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཀྱང་བདག་ཉིད་བསྲུང་བར་སླའོ། །གང་འདི་འདོད་ཆགས་བྱིབས་ཏེ་མཛའ་བོ་མ་ཡིན་པ་མཛའ་བོའི་ ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་འོང་ཞིང་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཛའ་བོ་ཡང་ཡིན་ལ།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲོག་གི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ཕན་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ནི་བདག་ཁྱད་པར་དུ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། རྟག་ཏུ་ཡིད་གཏད་པས་བརྩོན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པས་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་ལ་དེ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་མི་སྟེར་བ་ལས་སོ། །རྒྱལ་པོ་སྐྱ་བ་སེང་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་སྐྱ་བ་སེང་ལིངས་ལ་སོང་བས་དྲང་སྲོང་རི་དྭགས་མོ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞིག་སྒྲ་ཐོས་ཏེ། སྒྲ གྲག་པར་ཕོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་ལ་མདས་བསྣུན་པ་དང་དེས་དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་འཁྲིག་པ་བསྟེན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དམོད་པ་དོར་བས་སོ།།དེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་རྒྱལ་སྲིད་བཏང་ནས་ནགས་སུ་དོང་ངོ་། །དེ་ནས་ནམ་ཞིག་ན་ཉི་མ་ནུབ་ཀའི་ཚེ་ཉི་ མ་ནུབ་ལ་ཁད་པར་གྱུར་ཅིང་།དེས་རང་གི་བཙུན་མོ་རྒྱལ་པོ་མ་དྲིའི་བུ་མོ་གོས་སྒྲེན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཉི་མ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མཐོང་བས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་གང་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་འགུགས་པར་བྱེད་པའི་ངའི་བཙུན་མོ་ནི་འདི་ལྟར་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་ གིས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བར་གྱུར་ཅིང་ཤི་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ།།འདིར་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་མི་ཕན་བཞིན་ཞིམ་ཟས། །གང་དེ་ལས་བདག་སྒྲིམ་བསྲུངས་པ། །དེ་བཞིན་མཛའ་གདོང་འདོད་ཆགས་ལ། །འབད་པས་བདག་ཉིད་བསྲུང་བར་བྱ། །འདོད་ཆགས་དེ་ཡང་རྣམ་ པ་གཉིས་སོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། འདོད་ཆགས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །རྐྱེན་ལས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་གང་། །དེ་ནི་སྒྲུབ་སླ་ཅིག་ཤོས་མིན། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་བྱེད་རྒྱུ་གཉིས་ལས་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའི་ངོ་བོའོ། །རྐྱེན་འདི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྐལ་བ་མི་མཉམ་ཞིང་འགྱུར་བའོ།

后来得到了一百瓶油，对此生起贪欲。同样地，由于晚上大多处于睡眠和昏沉状态，以及因痰液偏重的缘故，众生在清晨会生起愚痴。之后由于从事诸多事务，以及被日光炙烤，痰液完全消除，胆汁偏重的缘故，在正午唯有嗔恨生起。之后沐浴涂香用餐，诸根圆满，语言表达完整的人们会生起贪欲。如是，由于随顺身体过失的缘故，烦恼于白天分三个时段生起。
此处说道：'若人知晓烦恼次第，为断除彼而修习法，彼能除彼诸烦恼，如医王治疗诸病痛。'贪欲以亲友的假相欺骗世间，未与之交合也不会痛苦。因此为了表示对此应当谨慎而说：'贪欲非友似友相，汝于彼故不生畏，不利亲友尤其应，被士不应舍弃也。'
贪欲、嗔恨和愚痴是以亲友、怨敌和中庸的方式接近人的。其中，嗔恨是以敌人的方式接近人，由于其危害显而易见，因此容易防护自己。愚痴是以中庸的方式接近人，由于对其不信任，所以也容易防护自己。至于这贪欲，它隐藏起来，以非友之友的方式接近人，由于具有亲友的本性而成为友人，又因为损害善法方面的根本而成为不利，对此尤其应当防护自己。
如何防护呢？应当时常专注，以殊胜精进，依靠对治之道，不让它在相续中生起的机会。如同迦波僧王一般。就像迦波僧王去打猎时，听到仙人与母鹿交合的声音，因为声音被听到，用箭射伤了仙人，仙人对他诅咒说：'当你行淫时，你将会死亡。'
他为了追求梵行而舍弃王位入林。后来有一天，在日落时分，他看见自己的王妃、王女玛德利裸身面向太阳，心想：'我的王妃如此美丽，连天神都会被吸引。'之后在贪欲的驱使下与她交合，随即死亡。
此处说道：'如同不利似美食，于彼谨慎自防护，如是友貌之贪欲，应当努力自防护。'贪欲也有两种。如何分类？如是：'贪欲从因而生起，亦从缘而得生起，贪欲从缘所生者，彼易成就另一难。'
烦恼从两种作因而生：因和缘。其中，因是前世同类相生之因，即是贪欲习气圆满的体性。缘是今世不同类而变化的。

།དེ་ལ་ཕུག་རོན་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ གྱི་རིས་དག་ལས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མར་བྱས་པའི་རྒྱུས་འདིར་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་འདོད་ཆགས་འདི་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདིས་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་བཤད་དོ། །ཡང་གང་ཞིག་སྡིག་པའི་གྲོགས་ པོ་དང་ཕྲད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་འདོད་ཆགས་འདི་ནི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་གང་ཞིག་རྒྱུ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཚེགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་སླ་སྟེ། རྐྱེན་སྤངས་པ་ ཉིད་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་།ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྩ་བ་གཏིང་དུ་ཟུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔུང་སྟོབས་ཕམ་པར་དཀའ་སྟེ། དེ་ཕམ་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་པ་ཆེར་བྱའོ། །ཕན་ཚུན་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མདུང་ཁྱིམ་བཞིན་ ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་དུ་གཅིག་ཞིག་པས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡང་རྐྱེན་ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྟོག་པ་གཞན་ནི་ཆོས་གང་དག་གཉིས་སྦྱར་བ་ལས་ སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི་གང་རུང་ཅིག་མ་ཚང་བས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་ལ་གཤོག་པ་གཉིས་ཡོད་པས་འཕུར་བ་འབྱུང་ལ། གཤོག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མ་ཚང་བས་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ འདི་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྐྱེན་ཡོད་པ་ལས་འབྱུང་ལ།གང་རུང་ཅིག་མ་ཚང་བས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བར་སླའོ། །ཡང་མིག་གིས་གཟུགས་འཛིན་པ་ལྟར་ཆོས་གང་དག་གཉིས་སྦྱོར་བ་དང་གཉིས་མི་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ནི་འདོད་ཆགས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་དཀའོ། །འདིར་བཤད་པ། ཉོན་མོངས་ཅན་གང་ཕྲད་པ་ལས། །ཡིན་ཏེ་འབད་པས་རྣམ་པར་འབྱུང་། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན། །གང་དེ་ཚེགས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བའི་ཐམས ཅད་བཏང་བ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར། ཁྲོ་བ་བརྟན་ཅིང་ངེས་པར་ནི། །མི་དགེ་ཉེས་ཆེན་བྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་རྣམ་ཀུན་དབྱེ་ཤེས་པས། །ཉོན་མོངས་རྣམ་ཐར་བྱེད་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་ནི་དམ་པོར་འཛིན་པ་དང་ཤ་ཁོན་མང་བ་དང་མི་དགེ་ཞིང་རང་གཞན་ གྱི་རྒྱུད་བསྲེགས་ལ།གཞན་ལ་གནོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་མདོག་ངན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངན་འགྲོའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་པས་ཉེས་པ་ཆེ་བ་དང་ཆེས་ལྕི་བ་ཞིག་གོ།།འདོད་ཆགས་ནི་དར་ཅིག་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉེས་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་བས་ཆེས་ཡང་སྟེ། མཚན་ཉིད་ནི་འདིར་ཕྱི་ནས་རྒྱས་པར་འཆད་དོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ཉེས་དམིགས་དང་གཞི་དང་སྤང་བའི་ཐབས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྩ་བ་ནས་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་སེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་ སྲེད་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ལུང་བསྟན་པའི་དུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་ཞབས་གཉིས་ཀྱིས་རལ་པ་མནན་པ་མཐོང་སྟེ། ཆོས་སྲེད་འཁྲུགས་པས་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་རལ་པ་གནོན་ནོ་ཞེས་ངག་གིས་ ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྨྲས་པ་དང་།ལས་དེས་དེ་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་དུད་འགྲོ་དག་ཏུ་སྐྱེས་སོ།

对于鸽子等具有贪欲本性的众生类别，从彼处死亡转生到此世间者，由于前世所作因缘，此世也将成为贪欲行者，此贪欲称为从因而生。由此也说明了嗔恚行者。
又有人因遇恶友而成为贪欲行者，此贪欲称为从缘而生。
其中，从因而有贪欲行者，是难以对治的。从缘而有者则易于对治，因为远离因缘就不会生起，而前者则不然。因为它根深蒂固，如同军队力量难以战胜，为了战胜它应当大加努力。
就像相互依存而生的任何一方毁坏一样。如同帐篷支柱互相依靠一般，相互依存而生的诸法，若其中一个毁坏则会导致毁灭，如是由缘所生者也会因缘的毁坏而毁灭，而由因所生者则不然。
另一种观点认为，任何由二者结合而生的法，若缺其一则不会产生。譬如飞鸟因有两翼而能飞翔，若缺任一翼则不能飞翔，如是应当观察从缘所生的贪欲。
如是，此贪欲由内外因缘具足而生，缺其一则不生，故易于对治。又如眼识取色，有些法由二者结合与不结合而生，如是应当观察从因所生的贪欲。因为它即使无外缘也能生起，所以难以对治。
此处说道：'烦恼若从遇缘生，以勤能得解脱离，若是本性之烦恼，则需艰难方能离。'
同样也应当了知一切嗔恚的舍弃，如是：'嗔恚坚固且确定，能造大恶不善业，如是遍知诸分别，则能解脱诸烦恼。'
因为嗔恚具有执著坚固、怨恨众多、不善且焚烧自他相续、明显损害他人、使容色丑陋等如是等种种过患，又因为能引生恶趣果报，又因为无间罪等重大过失，所以比贪欲过患更大且更重。
贪欲因为能暂时成为离贪者，又因过患较小，所以比嗔恚轻微，其特征将在此后广说。
若人如是于一切方面了知贪等诸烦恼的过患差别、过患、根本及断除方法后修习对治，必定能从根本断除烦恼，如同法爱一样。
如同菩萨善慧在被授记时，见到世尊燃灯佛以双足踩踏发髻，法爱扰乱心识而说出如同畜生一般以双足踩踏发髻的恶语，以此业力，他于九十一劫中转生为畜生。

།དེ་ཉར་གྱུར་པས་གཟིངས་རྔུབ་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཚན་ཐོས་ཏེ་ད་དུང་ཡང་བདག་བདེ་བ་རྒྱས་ཤིང་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྡོད་དམ་ཞེས་རང་གི་ལུས་ཆུད་གསན་ཞིང་ཤི་ འཕོས་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་རང་གི་སྒོ་དྲུང་ན་འཆགས་པས་སྐྱོ་བ་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟིགས་ནས་ཆོས་སྲེད་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་མཐོང་ ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདིར་བཤད་པ། ཉོན་མོངས་རྣམས་དབྱེ་ཤེས་བྱས་ནས། །གང་ཞིག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསྟེན་དེས། །མྱུར་དུ་ཞི་བ་ཐོབ་སྟེ་དཔེར། །སྨན་འཕྲོད་བསྟེན་པའི་ནད་པ་བཞིན། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྨྲས་ཀྱི་། ད་ ནི་གཏི་མུག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་ལ་ལུས་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་ཀུན་ལ་གནས་གྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །གཏི་མུག་བཅོམ་པས་བཅོམ་པར་འགྱུར། །འདིར་དངོས་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་ འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཏི་མུག་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བདེན་པར་རྟོགས་པ་ལས་རྨོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་བདེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏི་མུག་ལས་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་།གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གཏི་མུག་ གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཉམས་ནས་བརྟེན་པའི་ དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་ན་རྟེན་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པར་འགྱུར་ཏེ།དུག་གི་ཤིང་ལྗོན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དུག་གི་ཤིང་ལ་དོན་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་ལ། དེ་ཞིག་ པས་དོན་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ།མ་ཞིག་ན་མི་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་རབ་ཏུ་ཞི་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་མགོ་བོ་བཅད་པ་ན། །སྲོག་ནི་རབ་ཏུ་མི་འཇུག་པ། །དེ་བཞིན་གཏི་མུག་བཅད་པ་ཡིས། ། ཉོན་མོངས་འཁོར་ལོ་འཇུག་མི་འགྱུར། །ཡང་ཇི་ལྟར་དོན་མ་ཡིན་པའི་རྩ་བ་གཏི་མུག་འདི་སྤང་བར་རིགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི། །མཐོང་ན་གཏི་མུག་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་འདིར། །གཏམ་དེ་ཁོ་ན་བསྙད པར་བྱ།།གལ་ཏེ་མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡང་བསྒྲུབ་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ནི་མ་རིག་པ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་དང་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་མཐོང་ན་གཏི་མུག་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་སྤངས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།

当时因为船只沉没，听闻到世尊释迦牟尼的名号，想着'我是否还要继续安住在增长安乐的旁生之处'，于是舍弃自身而死，转生到人间。在世尊释迦牟尼的教法中出家，在自己的门前经行而生起厌离，现证阿罗汉果位。世尊也观察到后说道：'法渴很久以后才见到。'就像这样。
这里说道：了知诸烦恼差别后，若人依止对治品，速得寂灭如同是，服用对症药病人。
已经说了贪欲和嗔恚的性相差别，现在要说愚痴的性相差别。
如同身根遍身体，愚痴遍于诸烦恼，因此一切诸烦恼，摧毁愚痴即摧毁。
此处，诸缘起法本性空寂的缘故是空性，愚痴对于这些法如实执著为真实，因为是迷惑的缘故，极为增益诸法为真实自性。贪欲等烦恼也是由愚痴遍计所执的事物自性上，增益可爱、不可爱等差别而转，因此与愚痴无别而转，也依止于愚痴，因为愚痴是主要的。
如同眼等诸根与身根无别而转，唯依身根而生，如是一切烦恼也依止愚痴而生。又如身根损坏则所依诸根皆坏，如是以修习缘起而摧毁烦恼时，因无所依而摧毁一切烦恼，如同毒树一样。
如同毒树具有一切过患，摧毁它则一切过患皆灭，若不摧毁则不灭，如是若息灭愚痴则一切烦恼皆息灭。
这里说道：如同斩断头颅时，生命即不复存在，如是斩断愚痴已，烦恼之轮不复转。
又问：应当如何断除这个过患根本的愚痴呢？答道：若见缘起法性时，愚痴即不复生起，因此当以诸方便，宣说此理趣。
若芽及诸行等内外自性有自性，则彼等以自体存在的缘故，不应观待无明和种子等，因为已成就者不需再成就。
这些芽及诸行等是依靠无明和种子等聚合而生，因此是缘起，如同影像和幻化一样无自性，离自性故也是空性。
如是若真实见到缘起则能断除愚痴，从断除愚痴中也能断除依止于它的贪欲等。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདིར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཞུང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གཏམ་དེ་ཉིད་བྱེད་དེ་།ཟླ་བ་ཉ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་ཉ་བར་གྱུར་པ་དང་། མུན་ པ་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཤར་བར་གྱུར་པས་གཏི་མུག་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་བཤད་པ། གཏི་མུག་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཡི། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་འབར་རྣམས་དང་། །ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཉི་མའི་ཟེར་དང་ མུན་པ་བཞིན།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤོང་བའི་ཐབས་ནི་སྨྲས་ན། ཡང་དེ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། རྟག་ཏུ་ས་འཛིན་སོགས་དགའ་བའི། །གཏོང་པོ་ཟ་པོ་གཙང་ ཞིང་འགྱུར།།དེ་འདྲ་སོགས་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམས། །འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་མི་ལ་སྣང་། །ས་འཛིན་པའི་གར་དང་། བཞད་གང་དང་། འཇོ་སྒེག་དང་། མེ་ཏོག་དང་། དྲི་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་། རྒྱན་དང་། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། འཇམ་ པ་དང་བདེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་།གཙང་བ་དང་། མཁས་བག་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་། གཏོང་བ་པོ་དང་། ཟ་བ་པོ་དང་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་དག་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་ སྤྱོད་པའོ་།།འདྲེན་མ་དག་ནི་གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་དག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྟགས་དག་གིས་བསམ་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ནོར་བསྒྱུར་གྱི་ཤ་ཟ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ནོར་བསྒྱུར་མཁན་ཡོད་ན་འཚོག་ཆས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྡུད་པར་བྱེད་ལ་དེ་དོར་ན་ ཐམས་ཅད་འདོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཡོད་ན་འཚོག་ཆས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྡུད་པར་བྱེད་ལ།འདོད་ཆགས་དོར་ན་ཐམས་ཅད་འདོར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཞན་ཆགས་བྱེད་ཅིང་། །རང་ཆགས་བྱ་ལ་ཆེར་དགར་ འགྱུར།།སྡང་བས་འདི་དག་ལས་བཟློག་ཅིང་། །གཏི་མུག་གིས་དེ་རྨོངས་པར་བྱེད། །འདིར་སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དག་ནི་སྨྲས་ན། ཡང་དེ་དག་འདུལ་བའི་ཐབས་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་ཅན་ལ།།ཟས་དང་ཆོས་གོས་གཙུག་ལག་ཁང་། །དགེ་ལེགས་སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། །རྟག་ཏུ་བླ་མའི་དྲུང་གནས་གསུངས། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པས་ནི་གནས་དང་ཟས་དང་ཆོས་གོས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བསྐྱེད་ཅིང་སེར་བ་ཡིད་དང་མི་ མཐུན་པ་དགེ་ལེགས་སྤངས་པ་དག་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོན་པ་པ་ཉིད་དང་། ཤིང་དྲུང་བ་ ཉིད་དང་།དུར་ཁྲོད་པ་ཉིད་དང་། བླ་གབ་མེད་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །མལ་སྟན་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ཅོག་པུ་ཉིད་དང་། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་དོ། །ཟས་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་བསོད་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། སྟན་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་ཉིད་དོ། ། ཆོས་གོས་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱིང་པ་པ་ཉིད་དེ། །དེ་ལྟར་ན་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། མལ་སྟན་དང་། ཁ་ཟས་དང་། ཆོས་གོས་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྦྱངས་པའི ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།ཡང་གང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ཀྱང་འདི་རྣམས་བསྟེན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བདག་ཉིད་ལ་ངན་པ་ལ་མོས་པའི་སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་དང་བ་རྣམས་དེའི་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ངེས་པར་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ།

由于如此以断除无明的方便本身来宣说缘起是具有重大意义的缘故，我将在这部《四百论》中以将要解说的论典来阐述缘起之理，如同满月一般。如同月亮圆满时能破除黑暗，同样地，通过见到缘起，智慧之月升起时能破除愚痴。在此解说：
愚痴与此缘起的日光光芒不能共存，如同阳光与黑暗一般。若问断除贪欲等的方便已经说过，那么如何知道那些行持这些的众生呢？依据他们的特征而说：
常喜欢舞蹈等，慷慨好饮食，清净而多变，如是等特征，显现于贪欲者身上。喜欢舞蹈、欢笑、妩媚、花朵、香气、花鬘、涂香、装饰、颜色等，性情柔和安乐，清净，聪慧，言语悦耳，说话坦率，慷慨，贪食，多变，这些都是贪欲者的特征。与此相反的是瞋恚者的特征。
性格摇摆不定的是愚痴者，如是应当依据所说的标志来了知他们的心意。如同炼金术士一般。就像有炼金术士时会收集各种器具，舍弃时则全部舍弃；同样地，有贪欲时会收集各种器具，舍弃贪欲时则全部舍弃。在此说道：
贪欲令他人生贪，于自所贪极欢喜，瞋恚则与此相反，愚痴令其迷惑之。有人问道：贪欲者和瞋恚者等的特征已经说过，那么调伏他们的方便是什么呢？解说道：
诸佛对贪著者，饮食法衣寺院，舍离诸善妙事，常住上师前开示。诸佛世尊说，贪欲行者应当希求能生离贪的住处、饮食、法衣，以及令人不悦意的舍离善妙之事。
其中，为对治贪著者对寺院的执著，佛世尊宣说了住阿兰若、树下、尸陀林、露地而住。为对治对卧具的执著，宣说了常坐不卧、随处而住。为对治对饮食的执著，宣说了乞食、一座食、后不再食。
为对治对法衣的执著，宣说了持三衣、持粪扫衣、持毛毡衣。如是，为对治对寺院、卧具、饮食、法衣的执著，佛世尊建立了十二头陀功德。
又有离贪者也修持这些，是为了令信乐卑劣的众生对功德田生起净信，通过这种方式，对其生起信心者通过其教导必定趋向涅槃。

།ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་བླ་མའི་དྲུང་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་བླ་མས་བཞིན་བསྐུལ་ཞིང་འཕགས་པའི་རིགས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་འདིའི་འདོད་ཆགས་ཐུལ་བར་འགྱུར་ལ། ཚུལ་ བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྦད་པས་སྲབ་སྐྱོགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚམས་ལས་འདའ་བར་མི་ནུས་སོ།།ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་དག་དང་གནས་རྣམ་པར་དབེན་པའོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འདྲེན་མ་དག་གོ། ། བྲམ་ཟེའི་སྲིན་པོས་བཟུང་བ་ལ་མི་གཙང་བ་སྟེར་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་བྲམ་ཟེའི་སྲིན་པོས་བཟུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་འབྲུ་ཆང་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བའི་རྫས་རྣམས་སྟེར་ཞིང་དེས་དེ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པའོ། །གང གིས་སྟེན་པར་བྱེད་པའི་མི།།ཉོན་མོངས་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དེ། །དེ་ཡིས་བརྟེན་བྱ་གང་གི་ཕྱིར། །འདི་ལ་ཉོན་མོངས་མི་འཕེལ་ཕྱིར། །ཡང་ཁྲོ་བ་སྤང་བར་འདོད་པས་ནི་འདི་ལྟར་ཁྲོ་བའི་ཉེས་དམིགས་དག་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ནུས་མེད་ལ་ཁྲོ་བདག་ཉིད་ལ། །མདོག་མི་སྡུག་པ་ འབའ་ཞིག་བྱེད།།ནུས་པ་གང་ལའང་བརྩེ་མེད་པ། །དེ་ནི་ཐ་ཆད་ཅེས་བྱར་བརྗོད། །གཞན་ལ་གནོད་པར་མི་ནུས་པ་ལ་ནི་ཁྲོ་བ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་ལ་མདོག་མི་སྡུག་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་གནོད་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ལ་ གནོད་ཕོད་ཅིང་ནུས་པ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་ལ་བརྩེ་བ་མེད་ན་ནི་དེ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་ཆད་དུ་འགྱུར་ཏེ།སྲོག་འཇོམས་པ་ནི་གནོད་པ་ཐ་ཆད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ཟག་འདི་ལ་ཡང་ཐ་ཆད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གང་ ཞིག་བརྩེ་བ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཉམ་ཆུང་བ་དག་ལ་བསྣུན་པ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་བརྩེ་བ་མེད་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་ཆད་དུ་འགྱུར་རོ།།རིགས་ལ་གནོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་གིས་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཆད་པ་དང་ སྦྱོར་བའམ།བརླག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གནོད་སེམས་ལ་སྤྱོད་པའི་གནོད་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། མེ་དང་ཁྲོ་བ་བྱུང་བས་ནི། །དང་པོར་ཅི་ནས་དེ་གཉིས་སྲེག་།ཕྱི་ནས་འཚེད་པར་ གྱུར་པས་ན།།མི་གཞན་དག་ནི་སྲེག་པར་འགྱུར། །ཡང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི། ཁྲོ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་འདི་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡི་སྒྲས། །སྔར་བྱས་སྡིག་མཐར་བྱེད་པར་བརྗོད། །ཁྱོད་ཚིག་རྩུབ་མོ་ཐོས་པས་འཁྲུག་པ་སད་པར་གྱུར་ ཅིང་གཞན་དག་ལ་སྡང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚུལ་ངན་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་ཚིག་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཐོས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་གཤེ་བ་ཐོས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཕྱུང་སྟེ་ཟད་པར་ འགྱུར་ན།རྨོངས་ཤིང་དམ་པ་མ་ཡིན་པ། །འདི་ནི་དེ་དག་ཟད་པ་ལས། ། བདག་ཉིད་རྣམ་པར་དག་མི་འདོད། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཚིག་ཐོས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཕྱུང་སྟེ། ལས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། ལས་ཟད་པས་ཀྱང་འདི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་བདག་ ཉིད་རྣམ་པར་དག་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་གཤེ་བ་པོ་ལ་ཁྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ནི་དེ་སླར་ཡང་དྲི་མ་དེས་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པར་དཔོག་པར་བྱེད་ཅིང་བླུན་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་བླུན་པར་འགྱུར་རོ།།གླང་རྒན་ལ་སྨན་གཏོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གླང་རྒན་སྐྱོན་ཅན་འགའ་ ཞིག་དེའི་ནད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨན་སྟེར་བའི་རྫི་བོ་ཉིད་གསོད་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཐོས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་སྔར་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་པོར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།གང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་རྨོངས་པས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ བཀུར་སྟི་མ་ཡིན་པ་བྱེད་དོ།

再者，对于贪欲行者应当经常安置于上师身边，如此一来，上师常常督促，而且安住于圣种的此人的贪欲将得以调伏，由于不如理作意所覆盖而具有缰绳和勾索的缘故，不能超越界限。
瞋恚行者则应安住于与此相反的寺院等处及寂静处所。愚痴行者则应安住于热闹之处。
如同对婆罗门罗刹所执者施予不净物一样。譬如某人被婆罗门罗刹所执时，施予谷酒等不净物，由此得以解脱，同样对贪欲者修不净观。
依止何人能令烦恼寂灭，应当依止彼人，因为依止此人不会增长烦恼。
又欲断除瞋恚者应当如是了知瞋恚过患：对无力者生瞋，仅令自身容色不悦，对任何有力者无悲悯心，称之为极恶。
对于无力加害他人者，仅是生起瞋恚便使自身容色不悦，由于无力的缘故不能加害他人。对于能够加害他人且有力者，若对无力者加害而无悲悯心，则因为是一切损害之因而成为极恶，由于杀生是极恶的损害，所以此人也称为极恶。
或者说，若无悲悯心而伤害弱小者，除此之外再无其他无悲悯者，因此成为极恶。
如同损害种姓一样。譬如种姓中一人犯错，则全部都要受到惩罚或毁灭，同样，具有害心者的害心也会在一切方面导致毁灭。
此处说道：火与瞋恚生起时，首先烧灼彼二者，之后炽燃，便会烧灼他人。
又对具有瞋恚者，为了息灭瞋恚应当教示此理：说不悦耳之声，能令先前所造罪业终结。
你因听闻粗暴语言而生起愤怒，对他人生起嗔恨，这是你极大的恶行，因为你先前造作并积累了能感受不悦耳语的业，今听闻诽谤而出生果报并得以穷尽。
愚痴非善者，对于彼等业尽，不愿自身清净。由听闻不悦耳语而出生果报，业得以穷尽，业尽则此成为清净。
如是自身清净之时，若对辱骂者生起瞋恚，则再次以此垢染推测自身具有过失，比愚者更加愚蠢。
如同对老象施药一样。譬如某只有过患的老象，为了息灭其病而施药的牧人反被其所杀，同样，先前造作能感受不悦耳语之业的行为者也会成为令人听闻不悦耳语者。彼以愚痴对净除者作不恭敬。

།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རང་སྡིག་ཕ་རོལ་པོས། །གཤེ་བའི་སྙད་ཀྱིས་སྦྱོང་བྱེད་ན། །དེ་དེས་དེ་ལ་ཕན་བཏགས་པས། །དེའི་དེར་མཁས་པ་ཁྲོ་མི་འབྱུང་། །འདི་ལས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངན་སྨྲས་ཀྱི་ཚིག་དག་ལ་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། མཉན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་མི་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་ལས་བྱུང་བ། །གཞན་ལས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རློམ། །གཤེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་ནི་སྨྲ་བ་པོ། ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བདག་ཉིད་འདིས་བདག་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྨད་དོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན་གནོད་པ་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ། ཕྱུགས་རྫི་མོའི་བུ་མོ་བཞིན དང་།དགེ་ཚུལ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱུགས་རྫི་མོ་ཞིག་མུན་ཁུང་ན་རང་གི་བུ་མོ་ཁུར་སྐྱ་དག་ཟ་བའི་སྒྲ་ཐོས་ཏེ། ཆུན་མའི་བུ་མོར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ཁྲོས་པས་བན་གླང་མོ་འདི་ཅི་ཟ་ཞེས་སྨྲས་ལ། གང་གི་ཚེ་དེའི་བུ་མོས་ང་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེའི་ཚེ་དགའ་ སྟེ་ཨེ་མ་བྱི་བ་མོ་ཞིག་ཟའོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པར་སྒྲ་འགའ་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བའམ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་མི་སྲིད་དོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་འབངས་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་ཚུལ་ཞིག་དགེ་ཚུལ་རྣམས་ཀྱིས་མིང་སངས་རྒྱས་སྐྱོང་ཞེས་སྨོས་པས་ཁྲོས་ པར་གྱུར་ཏེ།དེས་ངུ་ཞིང་མཁན་པོ་ལ་ཞུས་པ་དང་། དེས་ཀྱང་སོང་ཤིག་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབངས་ཡིན་གྱི་ཞེས་སྨྲས་ལ། དེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་འབངས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་མི་སྙན་པ་སྨྲས་ཀྱང་འདི་ནི་བདག་གི་མིང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སྟེ་ཐོས་བཞིན་དུ་ཡང་ མི་ངུ་ཞིང་འདི་ནི་གང་གིས་སངས་རྒྱས་འབངས་ཡིན་པ་དེ་མི་སྙན་གྱི་བདག་གི་མིང་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།།འདིར་བཤད་པ། རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ཚིག་ཐོས་ནས། །རྨོངས་པས་བྱིས་པ་རབ་འཁྲུག་གི་།བརྟན་ཞིང་དེ་ཤེས་དེ་ཐོས་ནས། །འཁྲུག་པར་མི་འགྱུར་དགར་མི་ འགྱུར།།འདིར་སྨྲས་པ། གཤེ་བ་ལ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་གཤེ་བ་པོ་ལ་ཆད་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཤེ་བ་པོ་ལ་ནི། །ཆད་པར་བྱ་བར་མངོན་བརྗོད་པ། །དེ་བཞིན་སྙན་ པར་སྨྲ་བོ་ལ།།མཆོད་པར་བྱ་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྡང་བའི་གཤེ་བས་གཞན་གྱི་སྙིང་ལ་གནོད་པས་གཤེ་བ་པོ་ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བཤད་ན་ནི་ཚིག་སྙན་པ་བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ སེམས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་པོ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བཤད།རྒྱུ་མཚུངས་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་ཆད་པས་གཅད་པར་བཤད་ལ་གཅིག་མཆོད་བྱར་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་སྙོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ ནོ།།འགྲོ་ལྡིང་བ་འཐབ་པ་དང་། འགྲོ་ལྡིང་བའི་གླང་པོ་ཆེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་ལྡིང་བ་རྣམས་ལ་འཐབ་པ་ཙམ་གྱིས་གསད་པའི་སེམས་སྐྱེ་ཞིང་གསོད་པར་ཡང་བྱེད་ཀྱི་དེ་ལྟར་ཚིག་སྙན་པས་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་སྟོབས་ཆུང་བ་དེ་ནི་ གླང་པོ་ཆེ་ཁོ་ནས་གསོད་ལ།གང་ཞིག་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་བདག་ཉིད་གླང་པོ་ཆེ་ལས་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སྨྲ་བབ་བྱེད་ཅེས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་གསོད་དོ།

在此说道：如果他人以辱骂的借口，清净自己的罪过，由于他对自己有恩惠，智者对此不会生气。
对此，对他人的恶语也不应生气，如此：不悦耳的言语，自性也不会造害，因此从分别念而生，认为是从他人而来。
辱骂等声音自性并非产生伤害的因。若是如此，对说话者也会造成伤害，而是当认为'此人如此这般诽谤我'的分别念时才会产生伤害。因此，当伤害是从自己的分别念产生时，为何要对他人生气呢？就像牧女的女儿和沙弥的故事一样。
譬如一位牧女在黑暗中听到自己女儿吃干酪的声音，误以为是贼女而生气说：'这婢女在吃什么？'当她女儿说'是我'时，她高兴地说：'啊，是在吃老鼠啊。'因此，除了分别念外，任何声音都不可能令人悦意或不悦意。
又如有一位名叫桑杰庞的沙弥，因其他沙弥称呼他为桑杰炯而生气。他哭着向和尚禀报，和尚说：'去吧，你的名字是法庞。'之后，当他们称他为桑杰庞时，虽然听到不悦耳的话，他想'这不是我的名字'，便不再哭泣，认为'若是桑杰庞则不悦耳，但我有另外的名字。'
在此说道：听到无分别的言语，愚者因无知而动怒，稳重者知晓此理，听闻后不会动怒不会欢喜。
有人说：辱骂本性上有过失，因为在律典中规定要惩罚辱骂者。对此解释道：如此对辱骂者，明显说要惩罚，那么对说悦耳话者，为何不应受供养？
如果说因为愤怒的辱骂伤害他人内心，所以律典中说辱骂者应受惩罚，那么由于说悦耳话也能摄受他人之心，为何不说赞美者也应受供养？原因相同却为何说一个应受惩罚而另一个不应受供养？因此，由于这种不平等，律典不是正确的依据。
就像争斗的流浪者和流浪者的大象一样。譬如流浪者们仅仅因打斗就生起杀心并行杀害，却不会因悦耳的话而供养。同样，弱者被大象杀死，而当有力量保护自己免于大象伤害时，却因'你为何对大象说话'而在王宫中被杀。

།འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དེར་ནི་མཉམ་མཐོང་ན། །བསྟོད་པོ་གཤེ་པོ་ཡང་རུང་ སྟེ།།དེ་གཉིས་ལ་ཅིས་བྱས་མ་བྱས། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཚད་མ་མིན། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་གཤེ་བས་གཞན་གྱི་སྨད་ར་གཞན་དག་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཅི་ལྟར་ཅིག་ཤོས་འཁྲུག་པར་མི་འགྱུར། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྨད་བྱ་མ་སྨྲས་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་ གཞན་གྱིས་ཤེས་ན་ནི།།སྨྲ་པོ་ལ་ཁྲོ་མི་རིགས་ན། །ཡང་དག་མིན་སྨྲ་ལ་ཅི་སྨོས། །གལ་ཏེ་དེའི་ཡན་ལག་སྨད་པར་བྱ་བ་ཞར་བའམ་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་སྨྲས་ཀྱང་གཞན་དག་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ན་ནི་བདེན་པར་གྱུར་པའི་སྐྱོན་དེས་གཤེ་མོད་ཀྱི་བདེན་ པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཤེ་བ་པོ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལ་དེས་ཁྲོ་བར་བྱ་བར་མི་རིགས་ན་ཡང་དག་མིན་སྨྲ་ལ་ཅི་སྨོས་ཏེ།མི་བདེན་པར་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གཏན་ཉམས་པས་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་དམ་པ་བསྲི་བ་མེད་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་། ། ཞར་བ་དང་ཞར་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྨྲས་པ་བཞིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གིས་ཞར་བ་ལ་ཞར་བ་ཞེས་སྨྲས་པས་དེ་ལ་རྒྱལ་པོས་ཆད་པས་བཅད་དོ། །གཞན་གྱིས་མ་ཞར་བ་ལ་ཞར་བ་ཞེས་པ་སྨྲས་པས། དེ་ལ་རྒྱལ་པོས་ཆད་པས་བཅད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པས་བདེན་པ་ལ ཡང་བཟོད་པ་བྱས་ལ།མི་བདེན་པ་ལ་ཡང་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། དམ་པ་དེ་ཉིད་གཟིགས་རྣམས་ལ། །ཡང་དག་མིན་ཕྱིར་མི་བདེན་པའམ། །བདེན་ཕྱིར་བདེན་པར་གྱུར་ལའང་རུང་། །ཁྲོ་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད་མ་ཡིན། །འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱང་ དམན་པ་དག་ལས་མི་སྙན་པ་ཐོས་པ་ལས་མི་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།དམན་ལས་མི་སྙན་ཞེས་བྱ་བ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་དམན་བྱུང་མི་སྙན་པ། །ཡན་གར་ཉུང་ཟད་ལྟ་བུར་སྣང་། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དམན་པ་ཆོས་ མ་ཡིན་པ་འདོད་ཅིང་སྡིག་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ལ།ཕ་རོལ་པོ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དག་ལས་ནི་མི་སྙན་པ་ཐོས་པ་ཁོ་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཅོག་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཚིག་མི་སྙན་པ་ཙམ་ཞིག་བྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་ན་ནི་ གང་གསོད་པ་དང་འཆིང་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་ལྟ་ཆེས་མཆོག་ཅིག་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་གནས་ལ་ཅི་སྟེ་ཁྲོ་བ་བསྟེན་པར་འགྱུར། འཕགས་པ་གང་པོ་དང་དུག་བེའུའི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་གང་པོ་ཀླུང་ ཤོ་ནའི་ཕ་མཐའི་ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་གདུལ་བར་འདོད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་མི་དེ་དག་ནི་མ་རུངས་ཤིང་།རབ་ཏུ་གཏུམ་པ་སྟེ། དེར་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པར་གྱུར་ཏ་རེ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པས། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་ལ་གཤེ་ བར་གྱུར་ན་ནི།ེ་མ་མ་ལ་གང་དག་བདག་ལ་རྡེག་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་དག་ནི་དེས་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་ཁོ་བོ་སེམས་པར་བགྱིད་ལ་གལ་ཏེ་སྲོག་དང་བྲལ་བའི་བར་དུ་བགྱིད་ན་ཡང་། ཨེ་མ་མ་ལ་གང་དག་བདག་གི་ལུས་རུལ་པ་འདི་ལ་ཐར་པར་བྱེད་པ་འདི་དག་ནི་བདག་ ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སེམས་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་།དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་ངོ་། །ཡང་ཇི་ལྟར་དུག་བེའུའི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུའི་རྩ་བའི་འོག་ཏུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཐོག་ཏུ་བབ་པར་འགྱུར་བ་དང་དེ་དེའི་ རྒྱུས་མྱ་ངན་བྱེད་པ་ན་གཞན་གྱིས་གང་དུག་མི་བཟད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་སྲོག་དག་དང་ཕྲལ་བར་མ་གྱུར་ན་ཁྱོད་མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཅིག་།གང་འདིར་བསྡད་པ་ནི་མ་ཤི་བ་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱིས་ཁྱོད་ནི་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ། དགའ་བ་ཉིད་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྨྲས ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་སྐྱེ་བོ་དམན་པ་ལས་བསླང་བ་ཙམ་ཞིག་ཐོས་པ་དེས་ནི་དགའ་བ་ཁོ་ནར་བྱའི་མྱ་ངན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཐར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། དམན་པ་བྱ་མིན་མེད་དམན་ལ། །བརྗོད་བྱ་བརྗོད་མིན་པ་ལའང་། །དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་དམན་དེ་ལས། ། མི་སྙན་འབའ་ཞིག་ཉུང་ངུ་འདྲ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་གཤེ་བ་དེ་ཚར་བཅད་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།

此处说道：'如果在那里见到平等，无论是赞美者还是谩骂者，对于这两者有何所作所为，因此这不是量。'此处说道：'某人以谩骂而向他人明示他人的过失，对此为何另一方不会生气。'应当解释：'即使你不说应受诽谤之事，如果他人知道，对说者生气不应理，何况对说不实之人。'如果其肢体应受诽谤，是瞎眼或丑陋等，即使不说，他人也会知道，虽然以真实的过失来谩骂，但因为是真实的缘故，对说真实的谩骂者生气是不应理的，何况对说不实之人，因为受到不实语过失的损害。由于他完全堕落，怎么能对他保持尊重呢？
就像对瞎眼者和非瞎眼者所说的那样。有人对瞎眼者说'瞎子'，国王对他进行惩罚。另有人对非瞎眼者说'瞎子'，国王也对他进行惩罚。同样，智者对真实的也要忍耐，对不真实的也要忍耐。此处说道：'对于见到真实的圣者们，因为不真实故对不真实，或因为真实故对真实，都没有生气的机会。'此处说道：'虽然如此，从卑劣者听到不悦耳之语，人怎能不生气？'应当解释：'从卑劣者所说不悦耳之语，并非必定会出现，因此从卑劣者出现的不悦耳之语，似乎只是偶然的少许。'
因为卑劣之人喜好非法，行诸罪恶，乐于他人痛苦，从他们那里听到不悦耳之语并非必然，因为他们做一切不该做的事。如果他们仅仅以不悦耳的言语而满足，难道不是获得了比杀害、囚禁等更不愿意的事中最好的吗？因此为何要对欢喜之处生气呢？如圣者象护和毒蛇腹的比喻。就像圣者象护想要调伏输那边境的人们时，世尊这样说道：'那些人凶恶而极其粗暴，你在那里会遭受痛苦。'他对世尊说：'如果他们谩骂我，我想：啊呀，那些不打我的人真是温和啊。如果他们要杀我，我也想：啊呀，那些让我摆脱这腐朽身体的人是在帮助我啊。'那时世尊允许了。
又如毒蛇腹的比喻，在根本之下，有人遭受烦恼降临，他因此而悲伤时，他人说道：'你不要悲伤，因为没有遭遇难忍的毒而丧命，在这里居住的人没有一个不死的，你是有福德的人，难道不应该欢喜吗？'同样，某人仅仅从卑劣者那里听到谩骂，应当欢喜而不应悲伤，因为仅仅遭受少许就得以解脱。此处说道：'卑劣者无不该做之事，对卑劣者，无论应说不应说，因此从这卑劣者所出，不悦耳语似乎很少。'此处说道：'对无过失者进行谩骂的人，惩治他没有任何过失。'

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་ལ་གནོད་བྱས་བདག་ལ་ནི། །ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན། །ཁྱོད་ཁྲོ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ལ། །གུས་པ་ཞེན་པ་རྐྱང པར་ཟད།།གལ་ཏེ་གཞན་ཁྲོས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཁྲོ་བའི་དབང་གིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་འགའ་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱ་བར་རིགས་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཀྱང་དེ་བདག་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་འགལ་ ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཁྲོ་བ་ལ་གང་ཞིག་གུས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་ཞེན་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །མཚོན་ཆ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་མཚོན་ཆ་རྣོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་མ་ཡིན་ཞེས་གང་ཁོ་ནས་མཚོན་ དེ་བྱས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ལུས་ལ་ཉམས་སོད་པར་བྱེད་ན།དེ་ལྟར་མཚོན་བརྟགས་ནས་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་བྱས་པ་ཆུད་གསོན་པ་ཉིད་དང་། སྡིག་པ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་འདིས་ཚིག་རྩུབ་མོ་དང་། རྡེག་པ་ལ་ སོགས་པ་མི་འདོད་པ་དག་གིས་གནོད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་སྡིག་པ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་བདག་ལ་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།གང་ཞིག་དེར་གུས་པ་ནི་དེའི་ཞེན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་ པ།གཞན་ལ་གནོད་པ་བདག་ཉིད་ལ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ཆེ་བྱེད་མོད། །དེ་ལྟའང་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིས། །གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་མི་ནུས། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་གཞན་གྱི་གཤེ་བ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ལ་བཟོད་པར་འགྱུར། །བཤད་ པར་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་བཟོད་པས་འབད་མེད་པར། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་འགྱུར་ན། །གང་ཞིག་དེ་ལ་གེགས་བྱེད་པ། །དེ་མཚུངས་བླུན་པོ་སུ་ཞིག་ཡོད། །བཟོད་པ་ནི་ཆོས་སུ་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ བ་ལ་སོགས་པའི་འབད་པ་མེད་པར་ཕ་རོལ་པོའི་ངན་སྨྲས་ཀྱི་ཚིག་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གོ་སྐབས་མ་བྱིན་པར་གཞན་ལ་གནོད་པ་མ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ན།ཡང་གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་གཤེ་བ་པོ་དེ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ དེ་དང་མཚུངས་པའི་བྱིས་པ་གཞན་སུ་ཞིག་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གཞན་གྱིས་གཤེ་བ་བཟོད་པ་དེ་ཁོ་ན་མཁས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཆོས་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ལ་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ཁྱིམ་ཐབ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུད་མེད་འགའ་ཞིག་གི་རང་གི་ཁྱོ་ཤི་འདོད་ཅིང་ སྲོག་འཕྲོ་ཅུང་ཟད་ལུས་པར་གྱུར་ཏེ།དེས་ཅི་འདི་སྡུག་བསྔལ་བས་མནར་ཞིང་འཆིའོ། །གང་འདི་ནི་བདག་གིས་གསད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་དེས་ཇི་ལྟར་སྡིག་པ་བསགས་པའི་དོན་དུ་འབད་པས་ཁྱོ་བསད་པར་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་ཡང་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལ་ལ་ དག་བླུན་པས་བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་འབད་པ་མེད་པར་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་མི་འདོད་ཅིང་བསྒྲིམས་ཏེ་དོན་མ་ཡིན་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མི་བཟོད་པ་ལ་བརྟེན་ཏོ།།འདིར་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་ན་བཟོད་སྟོབས་ཀྱིས། །བཟོད་པ་ཆོས་ཀྱི་དམ་པར་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ལ་གཞོལ་བ་ནི། ། ཆོས་ལ་གེགས་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་ཁྲོ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་གཞན་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱ་ཁྱད་པར་དུ། །སྟོབས་ལྡན་དག་ལ་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །དེས་ན་ཞན་འཇོམས་ཁྲོ་བ་ལ། །ཅི་ནས ཁྱོད་གུས་གྱུར་ཏ་རེ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཁྲོ་བ་ནི་སྤྱིར་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་གནོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཁ་དྲག་པ་དེ་ཁོ་ནར་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་བུ་གཟི་ ཅན་གྱིས་འདི་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་སྤང་བར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིག་ནས་ཁྲོ་བ་ཞན་པ་འཇོམས་པ་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་གུས་པར་མི་བྱ་སྟེ། བུད་མེད་རྣམས་ལ་དཔའ་བ་བཞིན་ནོ།

现在解释：如果伤害他人，对自己却没有丝毫利益，那么你对无益的愤怒的执着，仅仅是徒劳而已。
如果因愤怒而伤害他人，这种伤害能给自己带来某些利益，那么伤害他人还有道理，但是伤害他人却对自己毫无利益可言，因此，对这种无益的愤怒的执着，仅仅是徒劳而已。
就像验证武器一样。比如有人想要验证一把武器是否锋利，用武器伤害自己的身体，这样验证武器的人除了自己受伤和造罪业之外，没有任何利益。同样的，认为'此人用恶语和殴打等不悦之事伤害了我'而去伤害他人或指使他人伤害，除了增长罪业之外对自己毫无利益。对此执着，仅是徒劳而已。
这里说道：即使伤害他人，对自己能带来巨大利益，但是出身高贵者也不应伤害他人。
有人说：哪个智者会容忍他人无益的辱骂？
解释道：如果通过忍辱不费力就能获得巨大福德，那么谁会愚蠢到阻碍这种事呢？
忍辱被说为是法。如果具有忍辱，不需要寻求布施等事物的努力，仅仅通过忍受他人恶语，不给愤怒等留下机会，以不伤害他人的方式就能获得巨大福德。那么，还有谁会像阻碍法的因缘－辱骂者那样愚蠢呢？因此，能忍受他人辱骂的人才是智者，也能获得广大正法。
就像杀害自己丈夫的例子。有个贵族女子想要丈夫死，当丈夫还剩一口气时，她想：'他正在受苦而死，不如我来杀了他吧'，为了造作罪业而努力杀死丈夫。同样地，有些愚人不愿通过忍辱轻易获得巨大福德，反而努力依靠不忍辱这个大不善的因。
这里说道：因为以忍辱力，忍辱被说为殊胜正法，所以趋入正法者，不会阻碍正法。
由此可知，应当断除愤怒，因为它会伤害他人。如是：所谓愤怒特别不会对强者生起，因此对于欺凌弱者的愤怒，你怎能恭敬？
虽然愤怒一般是针对不悦事物的对境，但是因为无法伤害强者，所以只在强欺弱时才特别显现。因此，有威德的人应当像避开不善法一样断除愤怒。
因此，明白这个道理后，对于欺凌弱者的愤怒绝不应恭敬，就像对待欺负妇女的勇敢一样。

།རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གཞན་གྱི་ཡུལ་འཁོར་མངོན་པར་དབབ་པར་འདོད་པས་རང་གི་དམག་ མིའི་ཚོགས་བོས་ནས་གཞན་གྱི་ཡུལ་འཁོར་དབབ་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་ཡིས།དེར་ཁྱེད་ཅག་གང་གིས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེར་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྗེ་བོ་ཇི་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ནས་སུ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བགྱིད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གཞན་ དག་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འོབས་ཀྱི་བར་དུ་མཆིའོ་ཞེས་སྨྲའོ།།ཡང་གཞན་དག་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ར་བ་ལ་འཛེག་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལ་གཅིག་ནི་གང་རྗེ་བོ་ཆེར་དགྱེས་པ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱང་བསྲུང་བར་བགྱིད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །རྒྱལ་པོས་ཀྱང་གུས་པ་དམ་པས་སྨྲས་པ་དང་། བདག་ནི་གང་གི་ཚེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཀུན་ནས་གནོན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དེ་ལྟ་བཞིན་དུ་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་བུད་མེད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྕག་རྩུབ་མོ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་བྲིམ་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་སྐད་ཐོས་ནས་རྒྱལ་པོས་སྐྱེས་བུ་ཉོན་མོངས་འདི་ནི་ཞན་པ འཇོམས་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་སྟེ།དམག་མི་དེ་ལ་ཐུགས་ཉེ་བར་ལོག་ཅིང་ཁྱད་དུ་གསད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བ་ཡང་ཉམ་ཆུང་བ་དག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཞན་པ་འཇོམས་པའི་ཁྲོ་བ་ལ་གུས་པར་མི་ བྱའོ།།འདིར་བཤད་པ། བརྗིད་ཅན་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་རྣམས། །གང་དུ་དཔའ་བཤེས་པ་ན། །མཁས་པ་ཡོན་ཏན་སྦྱོར་བའི་མིས། །ཞན་པ་འཇོམས་ལ་གུས་མི་བྱ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་བཟོད་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་ལ་ལན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་པས་འཇིག་ རྟེན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བརྙས་པར་འགྱུར་བས་ཁྲོ་བའི་གནས་ལ་ཁྲོ་བ་ཉིད་མཛེས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་ཁྲོ་གནས་ལ་བཟོད་པ། །དེ་ལ་སྒོམ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་གནས་ལ་འཇིགས་ཤེས་པ། །ཁྱོད་ཀྱི་བླུན་པ་འབའ་ཞིག་ཉིད། །བཟོད་ པ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཁྲོ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ།དེ་ཁྲོ་བའི་གནས་ལ་བསྒོམས་པ་ན་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་འདྲེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བ་འཇོས་ཙམ་གྱི་དུས་སུ་བསྒོམས་པས་གོམས་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་སྒོམ་པ་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་འདྲེན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་སྡུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་མང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ལུས་ལ་དུག་གིས་མི་ཚུགས་སོ། །མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་སོ། །དེའི་ནོར་རྣམས་འབད་པ་མེད་པར་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཞིག ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་བྱམས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་རྒྱས་ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་རྙེད་པར་བྱ་བ་བསམ་གཏན་དང་ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དག་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་གང་ལ་ཁྲོ་བའི་གནས་ལ་བཟོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྒོམ་པ་འབྱུང་ངོ་། །གང་ཞིག་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་བཟོད་པ་སྤངས་ནས་བྱས་པ་ལ་ལན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཙམ་མི་ནུས་པར་བསམ་པས་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་དེ་ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་བཟོད་པ་མི་བསྟེན་པ་དེ་ནི་དེའི བླུན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་གོ་སྙམ་སྟེ།ཁྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དོན་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་མཆོག་ཏུ་འབྱུང་བ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལོག་པས་ངོ་ཚ་བ་བཞིན་ནོ།

有一位国王想要征服他人的领地，召集自己的军队准备前往征服他人的领地，问道：'你们到了那里各自要做什么？'
有人这样说道：'主人，我们要让那座城市里的人既不能出来也不能进去。'
另有人说：'我们要到壕沟那里去。'
又有人说：'我们要爬上城墙。'
其中有一人说：'我要让主人非常欢喜，同时也要保护自己。'
国王又恭敬地问道，那人回答说：'当这些人制服那个国王的时候，我要让王宫中的妇女用粗暴的鞭子狠狠地抽打那些百姓。'
国王听到这些话后，心想这个人是欺凌弱小之人，于是对这个士兵失去了信任，并且还要惩罚他。
同样地，愤怒也是针对弱小者而生，而不是对强者，因此不应该尊重欺凌弱小的愤怒。
这里说道：'对于那些威严且有力量的人，在他们显示勇猛之处，有智慧和才能的人，不应尊重欺凌弱小的行为。'
有人说：'有人认为忍耐就是对他人的行为无法报复，因此会被世人轻视，所以在该愤怒的地方就应该表现愤怒。'
对此解释道：'对于愤怒之事能够忍耐的人，会生起禅定；对于功德之处心生畏惧，这只是你的愚昧而已。'
忍耐是对治随眠烦恼愤怒的对治法，在愤怒之处修习忍耐时，会引生慈心三昧的修习。
如果在刚开始时就通过修习而熟练，那么修行者会获得八种功德：
即：会受到天人喜爱；会受到他们的保护；会有很多快乐和愉悦；毒物无法伤害其身；兵器无法伤害；财富不用费力就会增长；身体死亡后会转生善趣梵天界；
如此可获得慈心的八种功德。
由于断除随眠烦恼愤怒，还能获得禅定、无量心和无色定等修行成就。
因此，对于愤怒之事能够忍耐的人，就会生起禅定。
如果有人舍弃具有上述功德的忍耐，仅仅因为无力报复而产生恐惧，不修习具有功德的忍耐，这完全是他的愚昧，因为通过愤怒会产生许多不利，并且会摧毁前面所说的殊胜功德，就像因远离恶行而生惭愧一样。

།སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཉེས་ པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལོག་པར་བྱས་ནས་ངོ་ཚ་བར་བྱེད་དེ།ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེ་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་དང་ཕྲད་པས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ལོག་པར་གྱུར་པ་དང་། གཞན་མཛའ་བོ་བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་རི་དྭགས་མི་ཤོར་ ཞིང་སྐྱེས་བུ་ལག་ན་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པ་རྣམས་འཐབ་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འོངས་པ་ལ་འབྲོས་པ་ཁྱོད་ནི་བུད་མེད་དུ་གྱུར་ཅིང་ཁྱོ་གའི་རྟགས་བསྲེལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱས་པས་བླུན་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཚ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་གང་ཞིག་ཁྲོ་བའི་གནས་སུ་བཟོད པར་བྱེད་པ་དེ་སྒོམ་པ་འཐོབ་ན་བླུན་པས་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དེ།འདིར་བཤད་པ། བཟོད་བྲལ་མི་རྣམས་ཁྲོ་བ་ནི། །ཉེས་ཆེན་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། །བྱེད་དེ་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །འདིར་སྨྲས་པ། གཟི་ཅན་གྱིས་དམན་པ་དག་གིས་ཁྱད་ དུ་བསད་པ་བསྲན་པར་དཀའ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཚར་བཅད་པར་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སུ་ཞིག་ཁྱད་བསད་ཐར་བྱས་ནས། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་ཡོད། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི་སྡིག་པ་བས། །བརྙས་པ་ལེགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས། །སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ ཁྱད་བསད་ཅིང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སུས་དེའི་མཐར་བཀྲི་བར་ནུས།ཇི་ལྟར་གང་དག་གནའ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ན་ཧུ་ཤ་དང་། ཨ་མ་པར་ཤིར་ཥ་དང་། ཏི་ལི་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རློམ་ཞིང་གཡུལ་སྤྲོད་པར་ནུས་པ་དེ་དག་ལས་ འདིར་གང་དུ་ཁྱད་དུ་བསད་པ་འདི་བསལ་བར་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སོང་བའི་རྒྱལ་པོ་སུ་ཞིག་ཡོད།དེ་དག་ཀྱང་བརྙས་བཀྲན་གྱི་དབང་གིས་སྡིག་པ་དག་བྱས་ནས་ཤི་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་བདག་ལ་ནི་སྡིག་པ་བས་བརྙས་པ་མཆོག་ཏུ་ བཀྲབས་སོ་སྙམ་དུ་སྣང་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་དུ་བསད་པས་བརྙས་པ་ལས་དམྱལ་བར་མི་འགྲོ་ལ། སྡིག་པ་ལས་ནི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་། ཛ་མད་གྷ་ནའི་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ བཞིན་དུ།ཁྱད་བསད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཛ་མད་གྷ་ནའི་བུས་ལན་བདུན་གསུམ་དུས་སྟེངས་ན་རྒྱལ་རིགས་མེད་པར་བྱས་ནས་སྨ་ཕབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་ལས་མ་གྲོལ་ཞིང་། དོན་མ་བྱས་པར་ཤི་བར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་རིགས་དེ་དག་ཀྱང་གཏན་ཁོ་ནར་ཕུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པས་བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མའི་ཆེད་དུ་དེ་གཡུལ་དུ་སྨ་ཕབ་པ་ལ། རཱ་མས་ཀྱང་གཞུའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཆེད་དུ་སྨ་ཕབ་པོ། །འདིར་བཤད་པ། ཁྱད་དུ་བསད་པའམ་སྡིག་པ་སྟེ། །སྡིག་པ་བས་ནི་ཁྱད་བསད་སླ། །གང་ཕྱིར་སྡིག་ལས་སྐྱེས་བུ་ནི། །དམྱལ་འགྲོ་ཁྱད་བསད་ལས་མ ཡིན།གང་ཞིག་དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་མི་ནུས་པ་དེས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིར་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། གང་གིས་རྣམ་ཤེས་གནས་ལ་སོགས། །ཡང་དག་ཏུ་ནི་རྣམ་ཤེས་པ། །དེ་ཡོད་ན་ནི་ཉོན་མོངས་རྣམས། །ནམ་ཡང་བློ་གྲོས་ལ་མི་ གནས།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྐྱེན་དུ་མ་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཡིན་ལ་འདུས་བྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ནི་། འདི་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པར་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལ་ གནས་པ་མེད་དོ།།གནས་པ་མེད་པ་ན་ཡང་གནས་པའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་ལྟར་གནས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གནས་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་འདི་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་གསུམ་ཆར་ཡང་མེད་དོ། །གསུམ་པོ་མི་སྲིད་ན་ ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ།རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ནི། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

有些人从恶行中回头后感到羞愧，就像有些人生于贤善之家，遇到圣贤之人而远离杀生等恶行。
其他愚笨的朋友们说：'你看那些野兽不会逃跑，而手持武器的人为了打斗而来时却逃跑了，你变成了女人，失去了男子气概'，因为这样的嘲笑而感到羞愧。
同样地，有人在该发怒时保持忍耐，获得修行成就，却被愚人视为可怕。
这里说道：'虽然失去忍耐的人们，因愤怒而造大过失，但对智者来说，这却是功德，因为这是修习忍辱的因缘。'
这里有人说：'有地位的人难以忍受低贱者的轻视，因此应当惩治他们。'
对此解释道：'谁能摆脱轻视后，还能往生后世？因此我认为，比起造罪业，被轻视反而更好。'
对于有智之人来说，轻视是无穷无尽的，谁能终结它？
就像古代的那胡沙王、阿玛帕尔希沙王、帝利帕王等骄傲自大且善战的国王们，有谁能在消除轻视后往生后世？他们不是都因为报复轻视而造下罪业后死去了吗？
因此我认为，比起造罪业，被轻视更为殊胜。因为被轻视不会导致堕入地狱，而造罪业则会。
就像磨坊的机轮和蛮达伽那之子一样。如同磨坊的机轮永无止境，轻视等也是如此。
同样，蛮达伽那之子二十一次消灭刹帝利种姓，却未能摆脱诅咒的恐惧，最终未能达成目的而死去。那些刹帝利也并非永远灭亡。
同样，因恐惧而为少女的缘故被诅咒，罗摩也因弓的缘故而被诅咒。
这里说道：'轻视或造罪业，造罪业比被轻视更容易。因为造罪业的人会堕入地狱，而被轻视则不会。'
若有人不能如此分辨，就应当观察识的生灭等而回转，如此：'若人能如实了知，识的住处等，烦恼就永远，不会住于智慧中。'
识依靠众多因缘而生，因为是生起的缘故是有为法，因为是有为法的缘故具有住、生、灭的性质。
这识善于刹那刹那地执取所缘的差别，因为是无常的缘故，它没有安住性。
没有安住性时，安住的因——生起也不合理，因为如同无为法一样远离安住性。
远离安住和生起的识，哪里会有无常性呢？因此自性上三者都不存在。
三者既然不存在，识也就没有自性。
'识如幻化，日亲如是宣说。'因为有此偈颂的缘故。

།གང་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ ཞིང་དེས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཁམས་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྟོང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་སྒྱུ་མ་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ ཤེས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཉོན་མོངས་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ངེས་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་སྒོམ་པ་འདི་ཉིད་ལེགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་ བརྩོན་པ་ལ་ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་གནས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་མེ་ཉེ་བར་ཞི་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་བྱང་བས་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་། གཞན་དག་ཀྱང་ལམ་དེ་ལ་གཟུད་པར་བྱའོ། །བྱི་བའི་དུག་དང་དུག་གི་ཤིང་གི་རྩ་བ་འདོན་པ་ བཞིན་ནོ།།གང་ཞིག་བྱི་བའི་དུག་གི་རིམ་གྲོ་ཤེས་པ་དེས་ནི་གཞོམ་པའམ་བཟློག་པར་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་གནས་པའི་རྐྱེན་ཤེས་པ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འཇོམས་པར་ནུས་སོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་དུག་གི་ཤིང་རྩ་བ་དྲུངས་ཕྱུང་ན་སླར་འབྱུང་ བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་འཇུག་པའི་དུག་གི་ཤིང་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ཕྱུང་བས་སླར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འདིར་བཤད་པ། སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་དང་གནས། །རྒྱུ་མཚན་མཉམ་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཤེས་བྱའང་གྲུབ་པའི་ཡུལ་གྱུར་ན། ། དེ་ཡིས་གཏི་མུག་མུན་པ་འཇོམས། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཐབས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ད་ནི་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པས་དེ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལས་དག་སྤང་བའི་ཐབས་བརྗོད་པར་འདོད་པས་བཤད་པ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལ་མཐའ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་ཡོད་མིན་ན། །བྱིས་ཁྱོད་འདིར་ནི་བྱིང་བ་ལ། །འཇིགས་པ་ཅིས་ན་སྐྱེ་མི འགྱུར།།ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྲིད་པ་མ་རིག་པ་དང་། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་དང་སྲེད་པ་ལས་བྱུང་བ་སྲེད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་སྦྲུལ་གྱིས་གང་བར་གྱུར་པ། ལྟ་བར་འཛིན་པ་དྲུག་ཅུ་ རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཆུའི་སྲིན་པོས་དཀྲུགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་ཀླུང་འཁོར་མང་བ།ཁྲག་དང་མཆི་མ་དང་འོ་མའི་ཆུ་ཕོན་རྒྱས་པ། རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བའི་ཆུ་རླབས་ཆིལ་ཆིལ་གཡོ་བ། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་ པའི་ཉ་དང་།རུས་སྦལ་དང་། ཉ་ཏི་མི་དང་། ཉ་ཏི་མི་གི་ལ་དང་། ཆུ་སྲིན་ལོང་ལོང་དུ་གྱུར་པ་དུ་མས་དཀྲིགས་པ། འདོད་པ་ལ་གནོད་པའི་ཆུ་འཁྲུག་པ་འདི་ལ་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གཏིང་མེད་པ་འདིར་བྱིང་བ་ཁྱོད་ལ་རྒྱུ་ཅིས་འཇིགས་པ་འབྱུང་ བར་མི་འགྱུར།ཕ་རོལ་མངོན་ཞིང་གདོན་མི་ཟ་བར་གཏིང་རྙེད་པའི་མཚོར་བྱིང་བ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྲོག་བྲལ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་དོགས་པ་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྐྱེ་ན། སྲིད་པའི་མཚོ་ཕ་རོལ་དང་གཏིང་ཀུན་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་མེད་པ་སོ་ སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།དེའི་ཕྱིར་འདི་མི་སྐྲག་ཅིང་གནོད་པར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིའི་སྤྱོད་པ་སྐྱོ་བར་བྱ་བ་ཞིག་སྟེ་བྱིས་པ་ཉིད་དོ། །རོ་ཧི་ཏའི་རྟ་བཞིན་ནོ།

凡是没有自性的，由于远离自性的缘故，如同幻化人一样是空性，由其所遍计的三界也是空的。因此，如是对识法安住等自性各别观察，趣入如幻影般的法性，具有出世间智慧者，由颠倒见所引发的烦恼贪欲等必定会消除。如是，此修行是善妙的。如是，比丘瑜伽行者精进修行时永远不会有一切烦恼。因此如是烦恼之火寂灭，以清净心应当成办利益众生之事，也应当引导他人趣入此道。如除老鼠毒和毒树根一样。
如同了知老鼠毒的对治方法者能够摧毁或对治它一样，了知过患生起、灭尽和安住之缘者能够摧毁烦恼。又如拔除毒树根后不会再生一样，拔除轮回流转毒树的生等根本后不会再入轮回。此中所说：依于心的生起和安住，因缘平等性，所知亦成为所证境界时，由此能摧破愚痴黑暗。
这是圣天菩萨的《菩萨瑜伽行四百论》中宣说断除烦恼方法的第六品释，已说明断除烦恼的方法。现在为了通过显示轮回过患而生起厌离，欲说明断除业的方法而说：'此苦海无边，任何方面皆无际，愚者汝于此沉溺，为何不生畏惧？'
遍及十方的大苦海，从无始以来由无明、我慢和贪爱所生的轮回，充满三十六种爱行的毒蛇，被六十二种见执的水怪搅动，生死河流环绕，血泪乳水充盈，老病死的波浪汹涌，忧愁、悲叹、痛苦、不悦、烦恼的鱼、龟、帝米鱼、帝米鱼罗和众多翻腾的鳄鱼搅动，欲望损害的水浊如此无边际的大苦海，无底深渊中沉溺的你为何不生畏惧？
对于明显将沉溺于必定能见底的海中而担忧失去生命者尚且生起无比恐惧，更何况凡夫沉溺于轮回之海，既无彼岸亦无底际，且有损害。因此，对此不生恐惧且未受损害者，应当对其行为生起厌离，此即是愚者。如同洛希达马一样。

།ཇི་ལྟར་རོ་ཧི་ཏའི་རྟ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་གང་བདག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཐར་འགྲོའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རྐང་འགྲོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ལྷུན་པོའི་ཟོམ་དུ་རྐང་པ་འཇོག་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་བར་དུ་ཤི་ནས་ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཤིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་འོངས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རོ་ཧི་ཏའི་རྟ་ངས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་འདོམ་གང་ཙམ་པོ་འདི་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་བསྟན་པར་བྱ་ཡིས་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་འཕགས པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ།།འདིར་བཤད་པ། ཁྲག་དང་མཆི་མའི་ཆུ་ཡངས་ཤིང་། །རྒ་ཤིའི་ཀློང་དཀྲུགས་དབའ་རླབས་ཅན། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་མེད་དུ། །བྱིང་ལ་ཇི་ལྟར་འཇིགས་མི་འབྱུང་། །འདིར་ སྨྲས་པ།ལང་ཚོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱགས་པ་དག་གིས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ལ་འཁོར་བས་འཇིགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ལང་ཚོ་རྒྱབ་ཏུ་བྱུང་གྱུར་ནས། །སླར་ཡང་མདུན་དུ་བྱུང་བར་འགྱུར། །གནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ནི། །འགྲོས་ ཀྱིས་འགྲན་པ་ལྟ་བུར་མངོན།།འདིར་ལང་ཚོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་དགའ་བའི་རྒྱབ་ཏུ་བྱུང་ནས། ཡང་དེ་ལ་དུས་ཕྱིས་མདུན་དུ་འབྱུང་ཞིང་མདུན་དུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་སླར་རྒྱབ་ཏུ་བྱུང་ལ་ཤི་བས་ཆོད་དེ་སླར་ཡང་མདུན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་གིས་བདག་ ཉིད་གནས་པར་རློམ་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟར་ན་འདིའི་ལང་ཚོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་མི་གནས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལང་ཚོ་དང་། རྒས་པ་དང་། འཆི་བ་རྣམས་འགྲོས་ཀྱིས་འགྲན་པ་ལྟར་མངོན་ནོ། །འགྲོས་ཀྱིས་འགྲན་པ་ནི་འགྲོས་ཀྱིས་འགྲན་པ་སྟེ། སྐྱེན་ཞིང་ མགྱོགས་པས་བདག་ནི་མངོན་དུའོ་བདག་ནི་མངོན་སུམ་དུའོ་སྙམ་དུ་ཕན་ཚུན་འགྲོས་ལ་བསྡོ་ཞིང་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ལང་ཚོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་གནས་པར་ཡོངས་སུ་དཔྱད་དེ། དེའི་ལང་ཚོའི་རྒྱགས་པ་མི་རིགས་སོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་བཞིན་དང་། འཁོར་ ལོས་འཚིར་བར་བྱེད་པའི་གྲིབ་མ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ཞིང་མདུན་དུ་བྱུང་ནས་རྒྱབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། ཡང་ཇི་ལྟར་ཁ་མཁན་གྱི་འཁོར་ལོས་ཏིལ་འཚིར་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་མ་མདུན་དུ་བྱུང་ནས་རྒྱབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལང་ཚོ་ ཡང་ཡིན་ནོ།།འདིར་བཤད་པ། སྐྱེ་དང་འཆི་ཕྱིར་སྐྱེ་འགྲོ་འདི། །འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་ནི། །རང་ལས་དག་གིས་འགྲོ་བ་ན། །རྟག་ཏུ་སྐྱེན་ཞིང་མགྱོགས་པ་ཡིས། །དེ་དང་དེར་ནི་ཡང་དག་རྒྱུག་།འདིར་སྨྲས་པ། འགྲོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལ་ གདོན་མི་ཟ་བར་འགྲོ་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་མི་འཇིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྲིད་པར་ཁྱོད་ལ་རང་འདོད་ཀྱིས། །འགྲོ་བ་གཞར་ཡང་ཡོད་མིན་ན། །གཞན་གྱི་དབང་དང་འཇིགས་མེད་པར། །བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་འགྱུར། །འཁོར་ བ་ན་རྟག་ཏུ་དེ་དང་དེར་འཁྱམ་པ་ལ་རང་གི་འདོད་པས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གང་ལ་རང་གི་འདོད་པས་དོང་ཞིང་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་རང་དབང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ནས་གལ་ཏེ་རང་དབང་ཅན་ལྟར་མི་འཇིགས་པར་འགྱུར་བ་ན་ནི་དེ་ལས་ཆེས་ རྨོངས་པ་གཞན་སུ་ཞིག་ཡོད་དེ།བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་རག་ལས་ཏེ་འགྲོ་ཞིང་གཤེད་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་སྟེ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མ་ཟིན་པ་འདིས་ནི་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་པར་སྐྱོ་བར་བྱ་བར་རིགས་སོ། །ཀླུང་ འབོགས་པའི་ཤིང་དང་མནའ་མ་སར་པ་བཞིན་ནོ།

就像有一位名叫罗希达马的仙人具有五种神通，他心想'我要到世界的尽头去'，以神足通在须弥山顶放脚时，未到世界尽头就中途死去，转生到天界中，来到世尊面前。
于是世尊对他说：'罗希达马，我要在你这一寻长的身体上，为你宣说世间、世间集、世间灭和趣向世间灭的道路。'
如是宣说四圣谛后，使他见到了四圣谛。
此处说道：血泪之水广阔无边，老死之浪汹涌澎湃，沉溺于无底苦海中，怎能不生起恐惧？
此处有人说：被青春等傲慢所迷惑的人，不会对轮回生起恐惧。
解释道：青春退居身后后，又将重现于前方，虽住于此世间中，似与步伐相竞赛。
此处青春退居世间喜乐之后，之后又出现在前方，出现在前方后又退居后方，被死亡截断后又重现前方。
因此，虽然世间以为自身安住，但如是见到青春等状态无常，所以青春、衰老、死亡似在竞相奔驰。
竞相奔驰是指互相比赛，如同那些互相较量速度，想着'我要在前，我要领先'而在路上奔跑的人们一样。
如是观察青春等无常后，青春的傲慢是不应理的。如同生死，如同碾油机的影子。
如同众生的生死轮转，现于前方后退居后方；又如同制油师的碾油机碾压芝麻时的影子，现于前方后退居后方，青春也是如此。
此处说道：众生为了生死，往返于种种趣处，随业力而行时，永远快速敏捷地奔向彼处。
此处有人说：因为是往来的法性，世间必定有往来，但既然是其本性，对此不应恐惧。
解释道：轮回中你若无，随意而行之自由，受制于他无畏惧，谁是具慧之智者？
在轮回中常常流转于此处彼处时，从来没有依自己的意愿而往生天人等趣处的。
若无随意往来的自由，既然无有自主权却装作无所畏惧，还有谁比这更愚痴？具慧者不会在无自主权时装作无所畏惧。
依赖业和烦恼而行，想着'要往刑场而去'，既然不确定往生何处，日日夜夜都应当生起厌离。如同被河水冲走的树木和新嫁娘一般。

།ཇི་ལྟར་ཀླུང་བྲུག་པའི་ཤིང་ལ་རང་འདོད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། ཡང་ཇི་ལྟར་གྱོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མནའ་མ་སར་པ་རྟག་ཏུ་རང་དབང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ རྟག་ཏུ་རང་དབང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ལས་ལ་རག་ལས་ཏེ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། འཁོར་བར་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །འགྲོ་གང་ལས་དབང་གིས་འགྱུར་བ། །དེའི་ཕྱིར་ཅི་ནས་འགྲོ་བར་ནི། །འགྱུར་བ་མིན་པར་ལས་གཅད་བྱ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདིའི་བདེ་བས་ ཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མ་འོངས་ཐ་མ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །ཀུན་ཚེའང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་། །ཁྱོད་འདས་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ། །དེ་ཡང་མི་འགྱུར་དེ་ལྟར་བྱོས། །མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་མཐའ་མེད་ལ་འདས་ པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ཞིང་ཁྱོད་ཀྱང་འདས་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་སྟེ།ཁྱོད་ཀྱིས་འདས་པའི་དུས་ཇི་ལྟར་དོན་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གྱིས་ཤིག་།ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་མ་མྱོང་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདས་པའི་དུས་སོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ཡང་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་འདི་མཐར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་འབད་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་རྒྱུས་དོན་མེད་ཆུད་གསན་པའི། །ལུས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་གང་དྲན་བྱ་སྟེ། །དེ་རིང་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་ཚོལ་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། བཅས་འདིར་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ནི་འདོད་པ་བཅོམ་། །ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་རྒྱུས་དོན་མེད་ཆུད་གསན་པའི། །ལུས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་གང་དྲན་བྱས་ཏེ། །གང་གཱའི་བྱེ་སྙེད་དྲན་པར་མ་བྱས་ཤིང་། །འདི་འདྲའི་གསུང་གང་སངས་རྒྱས་ལས་མ་ཐོས། །ཞེས་གསུངས པ་ལྟ་བུའོ།།གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ཐབ་ལ་འཕྱན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་འཕྱན་པ་འགའ་ཞིག་ལ་མཛའ་བོ་དེ་ལྟར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་ཕྱིན་ཆད་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ལ། དེས་ཀྱང་སྔོན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་ཕྱིན་ཆད་མི་བྱ་སྟེ། སྔོན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱིན་ ཆད་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་མོད་ཀྱི་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་པས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་བླུན་ཞིང་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་གཏི་མུག་གིས་དཀྲུགས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་འཁོར་བ་ནི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པས།དེས་མ་བྱོན་པའི་ཐུབ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི་། དེ་དག་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་དེ་སྙེད་དག་ནི་འདས་པར་ཡང་གྱུར་ལ། དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་ཉེས་པར་མ་བྱས་ ཏེ།ཇི་ལྟར་འདས་པའི་དུས་དོན་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་བས་འདས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འདིར་བཤད་པ། རྣམ་པར་གྲོལ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འབད་པར་བྱ། །འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་དམ་ ཆོས་ལ།།དད་སྐྱེའི་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །མདོ་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བརྒྱ་ལ་རྙེད་འགྱུར་གྱི། །མི་ནི་ཐོབ་པ་ཚེགས་ཀྱིས་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཀྱེ་མ་དད་པ་དང་ནི་ཆོས་ཉན་པ། །འདི་འདྲའི་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆེས་རྙེད་དཀའ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་ སྨྲས་པ།ཡང་ཅི་འཁོར་བ་འདི་ལ་མཐའ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བསྒྲིམ་པ་མེད་པར་མཐའ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བསྒྲིམ་པ་ཡོད་ཀྱང་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབད་འབྲས་བུ་མེད་པ་ ཉིད་དོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ།

就像河中漂流的木头没有自主行动的能力一样，又如同新娘因为受制于丈夫等人而永远不能自主一样，凡夫众生也永远没有自主性，因为他们依赖于自己的业而流转。在此说道：对于在轮回中流转的众生，其一切行为都受业力支配，因此应当断除能使其继续流转的业。
有人说：因为被现世的快乐所迷惑，无法断除流转，但应当为未来世做准备。对此解释道：未来无有尽头，而且每一世都是凡夫，你过去如何，未来也将如是，应当如此行持。
未来时无有终点，过去也是如此，而你在所有过去世都是凡夫。就像你过去世虚度光阴一样，未来也不要这样。在烦恼未得平息的情况下，你已经虚度了过去时光，因此现在也应当努力使轮回到达终点。
如《圣华严经》中说：'应当忆念你往昔，为欲贪故空虚度，今日精进求菩提，以此誓愿降伏欲。你因欲望空虚度，应当忆念往昔身，如恒河沙未忆念，未曾闻此佛所说。'
就像与他人妻子有染的比喻。有人与他人妻子有染，朋友劝诫说：'朋友，不要这样做。'他回答说：'以后不会再这样做了。'但他仍然像从前一样继续这样做。虽然他以前也说过'以后不会再做'，但还是做了，所以他说'未来不会再这样做了'。
同样，对于一些愚昧无知、不惧轮回之苦、被无明所扰乱的凡夫，善知识告诉他们：'轮回是大恐怖，应当精进求涅槃。'他们却说：'未来将有如恒河沙数的佛陀出世，我要在他们面前修习梵行。'然而如此多的佛陀已经过去了，你都未能善加利用。就像过去虚度时光受苦一样，不要让未来也这样空过。
在此说道：为求解脱应当在今生精进，来世能否对正法生起信心，这有什么把握？经中也说：'百劫难遇佛出世，人身难得费辛劳，啊！信心与闻法因缘，如是百劫最难得。'
有人问：轮回是有尽头还是无尽头？如果有尽头，那么不需要努力，因为有尽头就意味着努力没有意义。如果无尽头，那么即使努力也因为无尽而没有意义。对此解释道：这不能一概而论。

།གང་ལ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་། རང་བཞིན་མེད་པའི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཐའ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱང་རིག་པ་དང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་དེ་གཉིས་ཀྱང་རྐྱེན་གཞན་དུ་མ་ ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་གཉིས་ཆར་ངེས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །ངེས་པ་མེད་པ་དེ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཉན་པོ་མཉན་བྱ་འཆད་པོ་རྣམས། །འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །དེས་ན་མདོར་ན་འཁོར་ བ་ནི།།མཐའ་མེད་མ་ཡིན་མཐའ་བཅས་མིན། །དེ་ལ་དལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་ཉན་པ་པོར་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་ད་ལྟ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ལུང་འབོགས་པ་ཐོས་ནས་དེའི་གསུང་གི་དོན་ལ་དཔྱོད་པར་ནུས་ན་དལ་འབྱོར་དེ་ཡང་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའོ། ། མཉན་པར་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གསུང་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། འཆད་པོ་པ་དང་ཉན་པ་པོ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་པ་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང བ་ནི་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་དང་འཆད་པ་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་འབྱུང་བ་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་མ་གཟིགས་པས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། ཞེས་བཤད་དོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་འདི་ཚོགས་པ་ཡོད་ན། འཁོར་བ་ལ་མཐའ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཐའ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ལ། མ་ཚོགས་ན་མཐའ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཐའ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན འདས་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་བཞི་ལས་གང་འཁོར་བ་ལ་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་།མཐའ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཞལ་གྱིས་མ་བཞེས་པ་དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྒྱུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ལ། ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དང་ལྡན་པ་ དག་རྒྱས་པར་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དུ་མཐའ་དང་མཐའ་མེད་པ་དག་གི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་འདི་ལ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མཁས་པས་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་ རིགས་སོ།ུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་དང་འཆད་པ་པོ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཏེ། དེས་ན་འཁར་བ་ལ་མཐའ་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ བཤད་པ།གང་ཕྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས། །ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གསུམ་པོ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་ན། །མཐའ་ལ་ངེས་པ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཇི་སྲིད་གསུང་རབ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་དང་། དེའི་ལུང་དབོག་པ་མངོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་གཞན་གྱི་ཚེ་བདག་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་ན།འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་གསུང་རབ་གནས་པས་གཉིས་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཉན་པ་པོ་མི་སྲིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། ཕལ་མོ་ཆེ་ན་མི་རྣམས་ནི། །དམ་པ་མ་ཡིན་ཕྱོགས་ ཡོངས་འཛིན།།དེས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །ཕལ་ཆེར་ངེས་པར་ངན་འགྲོར་འགྲོ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕལ་ཆེར་མ་རིག་པས་ལྡངས་ཤིང་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ལ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྲད་པས་སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་ལ་སོགས་ པ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བར་མཚམས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འདི་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ།གང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་བདེ་འགྲོར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་མེད་ཅིང་གོ་སྐབས་མེད་དེ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སོ་སོའི་ སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ།འགྲོ་བ་དག་སོ་སོར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

为什么这样说呢？因为无自性的缘故。无自性的有边和无边，也是由于明和无明为因，而且这两者也依赖于众多其他缘，而诸缘也极其稀少的缘故，这两者都无法确定安立。为了显示这种不确定，故说：
听者、所闻和说者，出现极为难得到，因此总之轮回，非无边亦非有边。
其中，安住于闲暇圆满的补特伽罗成为听者。如果他听闻善知识宣说教法后，能够思维其所说之义，那么这种闲暇圆满也极难获得。所闻是与见真谛相顺应的教法，这也极难获得，因为说者和听者都极其稀少。说者若是如来，这也极难获得，因为如来出世如优昙钵罗花一样极其稀有。
如是听者、所闻和说者三者都极难获得。由于未见定生和定不生，故说极难获得。若三宝聚集，因见轮回有边际，故不能说是无边；若不聚集，因未见边际，故也不能说是有边。
关于世尊不予记说的十四种无记事中，对于轮回是有边还是无边不予记说，简要来说就是因为这个原因，而对于不予记说还有其他空性论者所说的广大原因。
因此，现在由于依赖缘的缘故，只要有边和无边的诸缘聚集不缺失，智者就应当精进于灭尽轮回。如优昙钵罗花一样。如同优昙钵罗花极其稀有一样，听者、所闻和说者也极其稀有，因此轮回既非有边也非无边。
此处说：因为从因缘聚集，生起智慧的缘故，三者难得到，故未说边际定论。
假使认为只要经典住世，就有善知识和他们的教授显现，因此想着他时我将灭尽轮回，这是不合理的。即使经典住世有这两者，但听者也是不可能的。为什么呢？因为：
大多数人们，执持非正法，因此凡夫众，多定生恶趣。
因为众生大多被无明覆蔽而乐于他人痛苦，由于遇到非善士，无间断地造作杀生等十不善业道，所以这些人大多将往生恶趣。如经中说：'若安住不善业道者，不可能往生善趣，无有是处。'正因为如此称为凡夫，因为各自生于诸趣的缘故。

།དེའི་ཕྱིར་འདི་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་མ་འོངས་པར་ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་འབར་བས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་ཡང་དག་པར་བལྟས་ནས་གལ་ཏེ་ཐོད་པ་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟར་ཆེས་མྱུར་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པར་མི་བྱེད་པ་ དེ་ནི།རྒྱལ་པོ་བློན་པོའི་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཞིག་གོ་། །ཤ་ནའི་ཤིང་ཁུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཤ་ནའི་ཤིང་གི་ཕྱིར་སོན་པར་གྱུར་ལ། དེ་གཉིས་སླར་ལོག་པས་རས་བལ་གྱི་ཁུར་གཉིས་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་གཅིག་གིས་ཤ་ནའི་ཁུར་བོར་ནས་རས་བལ་གྱི་ཁུར་ བཟུང་བ་ན།དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་ཅིག་གསེར་གྱི་ཁུར་ཁུར་ནས་འོངས་ཤིང་གཉིས་པ་ནི་ཁོ་བོས་འདི་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་ཁུར་ཁུར་ནས་ཇི་ལྟར་འདི་བསྐྱུར་བར་བྱ་སྙམ་སྟེ། ཤ་ནའི་ཁུར་ཁོ་ན་ཁུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པས་བློ་ མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་གུས་པ་མི་བྱེད་ཅིང་ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་ཡུན་རིང་པོར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་འདི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་སྨྲའོ།།འདིར་བཤད་པ། འགྲོ་བ་ཡངས་པར་འགྲོ་ཕྱིར་རམ། །གང་ ཕྱིར་སོ་སོར་འགྲོ་བའམ།།འགྲོ་བ་ཡངས་པ་སྐྱེད་བྱེད་པ། །དེས་འདིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་བཤད། །འདིར་སྨྲས་པ། ངན་སོང་ནི་མི་ཁོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསོད་ནམས་ དག་གི་སྒོ་ནས་བདེ་འགྲོའི་འགྲོ་བ་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་ཡོད་དོ།།དེའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སྐྱོ་བར་མི་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ངན་སོང་ལྟར་བདེ་འགྲོ་ལ་ཡང་སྐྱོ་བར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། ས་སྟེངས་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་ནི། །ཅོ་འདྲི་ ཁོ་ན་ཡིན་པར་མཐོང་།།དེས་ན་སྲིད་པ་བསྲོག་གནས་དང་། །མཚུངས་པར་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྣང་། །བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལུས་ལས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཉམས་པ་དང་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་ཉིད་དང་། དབུལ་བ་ ཉིད་དང་།མཐུ་ཆུང་བ་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་བུལ་བ་ཉིད་དང་། དམ་པས་ཀྱང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཅོ་འདྲི་བ་རྒུད་པ་ཆེས་མི་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཆེས་རབ་ཏུ་འབར་བར་སྣང་བའི་རྒུད་པ་འདི་ལ་གནས་བཞིན་ དུ་དེ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་མི་བརྩོན་པ་ནི་གཏི་མུག་སྨད་པའི་གནས་སུ་ཟད་དོ།།རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་བཅད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་བློན་པོ་ཞིག་རི་མོར་བྱ་བ་དམ་པས་རི་མོར་བྱས་ལ། ཕྱིས་དེ་ལ་མི་འཇིགས་པས་དེས་དེ་ལ་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་རྣ་ བ་དང་སྣ་བཅད་པར་སྦྱར་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དག་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་ལ་དེ་དག་དུས་བྱས་པར་གྱུར་པ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་གང་གི་ཚེ་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་ བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་མིར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ལ་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་དེ་གཟུགས་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཅོ་འདྲི་བ་རྗེས་སུ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་བཤད་པ། གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ནི། །སྔོན་བྱས་པ་ཡི་ལས་དེ་རྣམས། །རྣམ་སྨིན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ ཀྱིས།།འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཅོ་འདྲི་བྱེད། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པ་བསྲོག་པའི་གནས་དང་མཚུངས་ན་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཅི་སྟེ་མི་སྐྱོ་ཞེ་ན། གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པ་ཆང་གིས་མྱོས་པ་ལྟར་སྨྱོན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཐམས་ཅད་སྨྱོ་འམ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ།སྨྱོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་ཁམས་མ་སྙོམས་པ་ལས་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་གནས་པ་མེད་པའི་གང་ཟག་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྨྱོན་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་འཇུག་པ་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།

因此，如果此人即便已经如实观见到自己未来将被恶趣痛苦之火所环绕，却不像头上着火一样迅速改正，那么此人就如同被国王大臣加冕一般。就像背负沙那木的故事一样。
譬如有两个人去寻找沙那木，他们返回时看到两捆棉花。其中一人丢弃了沙那木的担子而取了棉花的担子，如是直到背负金子的担子而来。第二个人则想：'我已经背负这个很久了，怎么能丢弃它呢？'于是仍然只背负着沙那木的担子。
同样地，大自在天等人虽然具有平等性的正理之义，但由于执著自宗，对佛陀所说不生恭敬，而且还说：'我们怎能舍弃长期相随的这个宗派呢？'
此处说道：'或因趣入广大，或因各自趣入，或因生起广大，故此称为凡夫。'
此处有人说：'恶趣虽然因为是无暇处且有种种痛苦而非可喜之处，但是通过福德之门却有可喜的善趣。因为远离损恼，所以不应厌离它。'
对此回答：应当像厌离恶趣一样厌离善趣。如是：'地上恶业之果报，唯见追讨而已。是故轮回如屠场，于诸圣者显现。'
即使生在善趣者，也会经历不悦业的果报，如身体肢体残缺、诸根不全、贫穷、势力微弱、智慧迟钝、甚至被善人怀疑造作过失等追讨般的大衰败不悦之事。
因此，处在如此遍处炽燃的衰败中而不为摧毁它而精进，只是愚痴可耻之处而已。如同国王斩杀大臣的故事。
譬如有一国王令人画一大臣像，后来因不惧怕而令人砍断其手脚耳鼻。同样地，富有而不顾及来世的人们造作诸恶业，死后在地狱等处感受果报，当以其他善业果报而获得人身时，恶业的余报仍会以丑陋等追讨形式相随。
此处说道：'此世间生命中，往昔所造诸业，以种种异熟果，于此世作追讨。'
此处有人说：'如果对圣者而言轮回如同屠场，为何世人不生厌离？'因为如同发狂的醉象一般，本性即是狂乱的缘故。
问：'难道一切世间都是狂乱的吗？'答：'确实如此。'因为具有狂乱的特征。
在此，世间称因诸大种不调而心行不安者为狂人，而自性动摇的心更是行为不安稳的。

།དེ་ལྟར་ན། རྣམ་ ཤེས་གནས་པ་མེད་པ་ལས།།གལ་ཏེ་སྨྱོན་པར་གྱུར་ན་ནི། །སྲིད་གནས་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་ཞེས། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་འགྱུར། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྨྱོན་པར་སྨྲ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་འདི་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་མང་པོ་འདོད་ཅིང་རྡོལ་ཐབས་ སྨྲའོ།།གང་སྲིད་པར་གཏོགས་ཤིང་འཕགས་པས་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པར་གྱུར་པ། གང་ལ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཡོད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྱོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་ བ་ལྟར་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པས་འདི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་རིགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཆགས་པ་ལོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བུ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡབ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྙིང་ཉེ་བ་ཅིག་ཡོད་ལ། རྒྱལ་པོ་དེ་གང་གི་ཚེ་དེ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་བུའི་སྲེད་པས་ཤིན་ཏུ་ གཟིར་བར་འགྱུར་ཞིང་།མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་ལ་ཆེས་དམ་དུ་འཁྱུད་ནས་པང་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནམ་ཞིག་ན་གློ་བུར་ཁོ་ནར་བུ་དེ་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཅིང་བུ་ངན་ཕར་སོང་ངའི་མདུན་དུ་མ་སྡོད་ཅིག་།ཁྱོད་མཐོང་ནས་མེས་ཚིག་པ་ཙུག་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེས་པུས་མོ་གཉི་ག་ ས་ལ་བཙུགས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ངུ་ཞིང་འདར་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ལ་དངོས་ཀྱི་ཅི་ནོངས་ཞེས་སྐད་ལྡིབ་ལྡིབ་པོ་དང་བཅས་པས་ཞུས་པ་དང་།རྒྱལ་པོ་དེས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མཉེས་མོད་ཀྱི། ཁྱོད་མཐོང་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྟོགས་ནས་སྨན་པ་མཁས་པ་ཞིག་ གིས་གསང་སྟེ་བློན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་འདི་ལ་གློ་བུར་དུ་མཚན་མ་ངན་པ་ཆགས་པ་ལོག་པར་མངོན་པ་ལྟ་ན།འདི་ལ་སྨྱོ་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་མེད་པར་གོར་མ་ཆག་སྟེ། ཇི་སྲིད་བསྙུན་འདི་དཀྱེལ་ཆེན་པོར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་གསོ་དཔྱད་ལ་འབད་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ བསྙུན་ཡལ་བར་དོར་བ་ཚེགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།དེ་ནས་བློན་པོ་དེ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཏེ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་ལས་ལ་གཡེངས་པས་སྨན་པ་དེ་ལ་དངོས་སུ་སྨད་པ་མཆོག་ཏུ་ཐ་ཤལ་དུ་གྱུར་པས་ཀྱང་ཐ་ཤལ་དུ་གྱུར་པ་སྨད་པའི་གནས་ཞིག་སྟེ་ བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིའི་དགྲ་རྣམས་ཀྱང་སྨྱོ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་།འདི་ལ་ཚིག་དེ་ལྟ་བུ་སུའི་མདུན་དུའང་མ་གླེང་ཞིག་།ཡུལ་འདི་ནས་དོང་བའི་ཆའོ་ཞེའོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ནད་དེ་བཏང་སྙོམས་སུ་བོར་བ་དང་ཉི་མ་ཁ་ཅིག་ན་རྒྱལ་པོ་དེ་དེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཞིང་གནས་མ་ཡིན་པར་དགོད་པ དང་ངུ་བ་དང་གར་དང་གླུ་དག་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་འདི་སེམས་གནས་པ་མེད་པ་ལས་ཆགས་པ་ལོག་པས་སྨྱོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་གནས་པ་མེད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྱོ་བ་ཞིག་གོ། །འདི་ལྟར་འདི་དག་ན་ཡུལ་གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་སྣང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་གནས་པ་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། མི་ལ་སྨྱོ་བའི་དྲུང་ན་གནས་། །དོན་མིན་བྱེད་དེ་སྨྱོ་བ་མིན། །ལས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་སྣ་ཚོགས་སུ། །བྱེད་ལྟར་སྨྱོགས་ མིན་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བསྲོག་པའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སྨྱོ་བའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་དག་གིས་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱས་ལ། དེ་ཡང་ལས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་པར་བྱའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ བཤད་པ།འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་།བཟློག་ལ་ཉམས་པར་མཐོང་གྱུར་ཏེ། །དེས་ན་ལས་ཀུན་ཟད་པ་ལ། །བློ་གྲོས་ལྡན་པའི་བློ་བསྐྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྡོད་པ་དང་འཆག་པ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ན་སྔར་གྱི་འཕན་ཤུགས་ཟད་པ་ ལས་མཐར་གྱིས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་གྱུར་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུའོ།

如是，若从识无住，而成为疯狂者，有智者谁会说，轮回住者非疯狂。诸智者说识无住即是疯狂，由此认为有诸多不合理之理而作辩论。
凡是属于轮回而圣者说非疯狂者，于一所缘而识常住的凡夫，实无一人存在。因此，由于是疯狂之因，如饮醉人之饮料，欲求自利者应当断除。如贪欲颠倒。
譬如某国王有一子，具足一切功德，对父亲极为亲近。国王何时不见此子时，便为子之贪爱所苦恼，见到后也紧紧拥抱置于膝上。
某时突然见到此子，变得极为烦乱，说道：'恶子远去，莫站在我面前！见到你如被火烧一般。'
其子双膝跪地，合掌哭泣颤抖，带着哽咽声向国王问道：'陛下有何过错？'那国王说：'你虽无任何不悦之处，但我不愿见到你。'
了知此种变化后，一位明医暗中对大臣说：'如此国王突然显现恶相，贪欲颠倒的样子，此必定是识无住的疯狂之因。在此病未广大之前，当努力医治。若不如此，轻视此病将难以治愈。'
此后那大臣虽然善加观察，但因忙于国事，反而严厉呵斥那医生说：'即便最下等人中的下等人也不该诽谤的对象，这位大人物的敌人也不应发疯。此等言语莫在任何人面前提起，从此地离去！'
此后因放任国王的病情，某日国王被其所压制，在不当处大笑、哭泣、跳舞歌唱。
如此国王从心无住而因贪欲颠倒而发疯，如是诸凡夫也因心无住，由于颠倒而发疯。如是，此等于所执著境界，显现舍弃趣入。
因此，有智慧者谁会说轮回住者非疯狂？此中说道：人于疯者前安住，作非义事非疯狂，如作种种士夫业，非疯之故。
是故如是，因为是杀害处故，因为是疯狂处故，智者应当断除轮回。且应以遮止一切业行而断。云何能如是？为说其方便故说：
行走等诸苦，见遮止而尽，故于诸业尽，具慧者生智。如住、行走等所生诸苦，于断除时，由先前之势力尽故渐次灭尽，如是一切业断绝时，一切诸苦皆尽。

།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ལ་འབད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་འབད་པ་ན་རྣམ་པ་ དེ་རྙེད་པར་འགྱུར་བས་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་ལས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་ཚོར་བར་བྱེད་པ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ།།ལམ་རིངས་སུ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ལམ་རིངས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་ངལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ལམ་ རྒྱགས་ཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་འཁོར་བའི་ལམ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དགེ་བའི་ལས་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཇི་ལྟར་ལམ་རིངས་སུ་འགྲོ་བའི་སྡུག་ བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བར་འགྲེང་བ་རྩོམ་ཞིང་།དེས་དེའི་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་གོ། །འགྲེང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་འདུག་པས་ཡིན་ལ། འདུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་འགྲེང་བས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འདུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་དུ་བ་སྟེ་དེ་བཏང་ནས་སྤྱོད་ལམ་གཞན་མི་རྩོམ་ ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་སྤྱོད་ལམ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ལྡོག་པ་སྲིད་པ་ཞིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཡིན་པས་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་ལས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ལ་ བློ་གྲོས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།འདིར་བཤད་པ། ལུས་ཀྱི་བདེ་ལས་སེམས་ཀྱི་བདེ། །ཕུལ་དུ་གྱུར་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་བདེ་ལས་ཀྱང་། །ལས་ཟད་བདེ་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བ་བཏང་བར་རིགས་ཏེ་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར། གང་ཚེ་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་ཡང་། །ཐོག་མའི་རྒྱུ་ནི་སྣང་མིན་པ། །དེ་ཚེ་གཅིག་ལ་ཡང་རྒྱས་པར། །མཐོང་ནས་གང་ལ་འཇིགས་མི་འབྱུང་། །འདི་ན་རེ་ཞིག་གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་བའམ། སེམས་ལས་གྱུར་པ་ཡང་རུང་སྟེ། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་དང་པོ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་བཞིན་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་ཡང་དང་པོའི་རྒྱུ་མི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་ཡང་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་མཐོང་ནས་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ་འདིར་འགྲོ བའི་འཇུག་པ་མཐོང་བས་འཇིགས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ།འདིས་ནི་རྒྱུན་དཔག་གིས་མི་ལང་བའི་ཚང་ཚིང་གིས་ཆེས་རྒྱུ་བར་དཀའ་བའི་འཁོར་བའི་འབྲོག་ཆེན་པོ་ལ་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་། དེ་དང་རྗེས་སུ་འཚམ་པའི་ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་རིགས་སོ། །བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་ རྐྱེན་དག་དུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ་རེ་ཞིག་བུམ་པ་བྱ་བ་ལ་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་དབྱུ་གུ་དང་འཁོར་ལོ་དང་སྲད་བུ་དང་ཆུ་དང་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྣང་ན།གཞན་ཆོས་བརླིང་བ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འདིར་བཤད་པ། འདི་ལྟར་དུས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། །འགྲོ་ལ་ཐོག་མ་ ཡོད་མིན་པ།།དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་སྔོན་གྱི་མཐའ། །ཡང་དག་ཀུན་ནས་ཤེས་པར་དཀའ། །གཞན་ཡང་འདིར་གང་ཞིག་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་སྲེད་པས་ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་དེ་གལ་ཏེ་ངེས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཡོ་བར་རིགས་པ་ཞིག་ན། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ནི། །འགྲུབ་ པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་།།གྲུབ་པ་ངེས་པར་མཐར་འགྱུར་ན། །དེ་ཡི་དོན་དུ་ཅི་སྟེ་འཇོམས། །འདི་ན་བརྩམས་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པར་འགྲུབ་པའམ། མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་གྲུབ་པའོ་ཅོག་ཀྱང་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་པ་ཞིག་གོ། ། དེ་ལ་གང་འགྲུབ་པ་ནི་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡུན་མི་རིང་བར་འཇིག་སྟེ། དེའི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་ཀོ་ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་འཇོམས། དེའི་ཕྱིར་དྲ་བ་ཅན་སྤངས་ཏེ་དེ་གཅད་པ་ལ་བསྒྲིམ་པར་བྱའོ། །རྫ་མཁན་སོ་གཏོང་བ་བཞིན་ནོ།

因此，智者为断除一切业而精进，为灭尽一切业而努力，如是其他人也精进时将获得这种状态，所以具慧者应当为获得一切业灭尽、灭除感受、本性寂灭的涅槃而精进。
如同走在长路上。譬如走在长路上时，会因疲劳之苦和路粮耗尽之苦而痛苦，如是愚者住于轮回道中者也会因疲劳之苦和善业耗尽之苦而痛苦。
另一方面，如同走长路时被痛苦所逼而开始站立，由此其行走之苦得以止息。站立之苦又因坐下而止息，坐下之苦又因站立而止息。若是被坐下之苦所逼迫而放弃它，不开始其他威仪，则此时有可能完全止息威仪所生之苦。
如是也应说一切业灭尽。因此如是一切苦止息之因是一切业灭尽，所以具慧者应当对一切业灭尽生起智慧。
此处说：如同身乐不及心乐殊胜，烦恼尽之乐亦不及业尽之乐殊胜。由此具慧者应当舍弃轮回，因为它是怖畏之因。
如是：当连一果之初始因也不见时，见一事广大时谁不生怖畏？
此处首先，当从一生到一生相续无有开始，故无论是从物质所生还是从心所生，以相续从一到一追寻最初之因时，连一果之最初因也不可见时，如是即使对一果也见到无边广大性时，谁能不生怖畏而趣入此处？
由此应当经常厌离以无量相续藤蔓极难通行的大轮回旷野，应当修习与之相应的如理行相。
如同瓶子。譬如瓶子有诸多缘，首先造瓶需要泥团、转轴、轮盘、绳子、水和人的努力等，更何况成就其他坚固法？
此处说：如是因为时间无边际，众生无有最初，因此众生前际极难了知。
复次，此处若某人贪求执著为欲望所动，如果必定能成就，则其动摇有理，然而：一切果非定成就，已成必定归尽灭，为此何必自毁灭？
此处所作之一切果必定成就或不成就，所有已成就之果也必定会毁灭。其中若成就者必定不久即会毁灭，为此世间为何自我毁灭？因此应当断除贪著，精进于断除它。如同陶师放弃。

།འདི་ལྟར་རྫ་མཁན་གྱི་སོ་གཏོང་བ་ལ་གྲུབ་པ་མ་ངེས་ཤིང་གྲུབ་པ རྣམས་ཀྱང་ངེས་པར་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ངོ་།།འདིར་བཤད་པ། བྱས་ཤིང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ། །ངེས་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ནི། །ངེས་པར་གོར་མ་ཆག་པར་འཇིག་།ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ལ་ངེས་པར་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ ལས་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།ལས་ནི་འབད་པས་བྱེད་འགྱུར་ཞིང་། །བྱས་ཟིན་འབད་པ་མེད་པར་འཇིག་།དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་ཀོ། །ལས་ལ་ཆགས་བྲལ་འགའ་ཡོད་མིན། །འདི་ན་འབད་པ་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མང་པོ་དག་གིས་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་འབད་པ་ཆེན་པོ་དང་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མང་པོ་དག་གིས་བྱས་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ལྟར་འབད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འཇིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་མཁས་པ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཆེན་པོ་དོན་མེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར། ཁྱོད་ནི་སླར་ཡང་ལས་དེ་དག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་མེད་པས་བླུན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སྐབས་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། ཕན་འདོགས་པ་ལ་བསྲི་བ་མེད་པའི་འཇུག་པ་ནི་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རི་ལ་རྡོ་འཛུགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རི་རྩེར་རྡོ་འབད་པས་འཛུགས་ཤིང་། དེ་འབད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱེལ་ བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།འདིར་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན། །ཚོགས་པ་ཡིས་ནི་ལས་བྱེད་པ། །དེའི་ཕྱིར་འབད་པས་དེ་བྱེད་ཅིང་། །དེ་མ་ཚང་བས་འཇིག་པར་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་འབད་པ་མེད་པར་ལས་འཇིག་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདས་ལ་བདེ་བ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །མ་འོངས་པ་ལའང་ཡོད་མིན་ལ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའང་འགྲོ་ཉིད་དེ། །ཁྱོད་ཀྱི་ངལ་འདི་གང་ཕྱིར་ཡིན། །རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདས་པ་ལ་ནི་བདེ་བ་ཡོད་པ་ནི་མ ཡིན་ཏེ་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མ་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་བ་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བདེ་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། དེས་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་བརྐམ་པ་ཡོད་ཀྱི་བདེ་ བའི་རྒྱུ་སོག་པའི་དུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ཞིག་སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བའི་རྒྱུ་སོག་པའི་ངལ་བའི་ཚེགས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །ཀླུང་གི་ངོགས་སུ་ཁང་པ་བརྩིགས་པ་བཞིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གིས་ཆུ་ཀླུང་གི་འགྲམ་དུ་ཁང་པ་བརྩིགས་པ་དང་ ས་ཕྱོགས་དེ་རྡིབ་པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ནས་དེ་ལས་གཞན་ཞིག་དེ་དང་མཐུན་པའི་འགྲམ་ཉིད་དུ་བརྩིགས་པ་དང་། དེ་ཡང་རྡིབ་སྟེ་རྡིབ་པ་ཁོ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་། །ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་བརྩིགས་པ་པོ་འདི་ལ་ངལ་དུབ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་། མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།འདིར་བཤད་པ། སྐད་ཅིག་ལ་གཡོའི་འགྲོས་ཅན་སེམས། །གང་གི་ཕྱིར་ན་དུས་གསུམ་དུའང་། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་བདེ་མེད་ན། ལས་རྣམས་གང་གི་དོན་དུ་སོག་།འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བའི་ དོན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་དགེ་བའི་ལས་བྱའོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མཁས་པ་རྣམས་ལ་མཐོ་རིས་ཀྱང་། །དམྱལ་བ་དང་མཚུངས་འཇིགས་སྐྱེད་འགྱུར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དེ་རྣམས་ལ། །སྲིད་གང་འཇིགས་པ་མི་སྐྱེད་དཀོན། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བའི་སྒོར་ གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོའི་མེ་འབར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོ་རིས་ཀྱང་དམྱལ་བ་ལྟར་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ།

就像陶工制作陶器时，成功与否并不确定，即使制成了也必定会毁坏，同样的，世间一切事物也是如此。在此解说：一切有为之事物，必定无有成就，因此它们必定无一例外地毁坏。
就像果实必定会毁坏一样，业也是如此，为了说明这一点而说：业是通过努力而做成，做成后不需努力就会毁坏。即便如此，你对业却没有丝毫离欲。
在此，以极大的努力通过诸多方法来做事，即便是以极大的努力和诸多方法做成，也会像果实一样不费力就会毁坏。因此，这样的话，智者怎么会不对徒劳无功的大量事业生起离欲心呢？你却又去做那些事业，因无有离欲而显示出愚痴。因此，应当给予离欲的机会，对于有益之事不吝惜地投入并非不妥。
就像在山上竖立石头一样。就像费力将石头竖立在山顶，它却不费力就会倒下一样，世间一切行为也是如此。在此说道：因为以因缘和合而做事，所以需要努力去做，而因缘不具足时就会毁坏。
在此有人说：即使不费力业就会毁坏，但因为它是快乐的因，所以不会对它生起离欲。解释道：过去无有快乐，未来也无有快乐，现在也在流逝，你这劳累是为了什么？
首先，过去的意识中没有快乐，因为已经消失；未来也没有快乐，因为尚未相遇；现在也没有快乐，因为无有安住。这样既无快乐，也无法获益，虽然贪求享受快乐，但为快乐之因而疲惫，这是为了什么呢？认为追求快乐之因的辛劳完全是无果的。
就像在河岸边建房子一样。有人在河岸边建房子，那地方就塌陷了。然后另一个人又在相似的岸边建造，那里也塌陷，如此不断地塌陷。就像这个建房者只是徒劳疲惫，得不到想要的结果一样，世间一切行为也是如此。
在此说道：刹那流动的心识，因为在三时中，详细观察无有快乐，为何还要积累诸业？
在此有人说：虽然如此，但为了天界的快乐，必须行持善业。解释道：对智者而言，天界也如同地狱般令人生畏。对他们而言，轮回中几乎没有什么不令人生畏的。
因为它是各种烦恼生起的门径，因为从境生起猛烈烦恼之火熊熊燃烧，因为愚痴深重，天界也如同地狱一样令人生畏，所以智者们会舍弃它。

།གང་དག་ལ་མཐོ་རིས་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་སྨད་དུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་དགའ་བར་འོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རེས་འཇོག་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ས་གཞི་ལྟ་བུ་ལ་དགའ་བར་ག་ལ་འགྱུར།ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་འདིར་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྒྲའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་ཞིང་། རེ་ཞིག་སྲིད་པ་གཞན་ལྟ་ཞོག་ཤིག་།མཐོ་རིས་ཀྱང་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དམྱལ་བ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །བྱིས་པའི་འཆིང་བ་གྲོལ་བ་བཞིན་དང་། བ་ལཱི་འཆིང་བ་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་བྱིས་པ་ཞེས པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་རུངས་པའི་ཆོས་ལུགས་ལྕགས་ལྟར་རྣོ་བ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ལ་དེའི་བཙོན་ཁང་དུ་གང་དང་པོ་འཇུག་པ་དེ་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ལ་འཆིང་བ་ལྔས་དམ་དུ་འཆིང་ངོ་།།དེ་གང་གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་འགྲོལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་སྲུང་མ་རྣམས་ལ་འདི་འཆིང་ བ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སྤྱོད་ལམ་གཅིག་པོ་གང་ཞིག་གིས་ཚེའི་མཐར་གནས་པར་འདོད་པ་དེ་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་ལུང་བསྒོ་བར་བྱེད་ལ། ལྷ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་གང་ ཞིག་རྒྱལ་པོ་བྱིས་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་གྲོལ་བ་ཡང་བཅིངས་པ་དང་མཚུངས་པར་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པ་ཉིད་དེ།སྡུག་བསྔལ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོ་རིས་ཀྱང་དམྱལ་བའི་གནས་དང་འདྲ་བར་འཇིགས་ པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་བ་ལཱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔོན་ཕྱིན་ནས་བསྡམས་པར་གྱུར་པ་ནི་འདི་གཞན་བྱིན་ཏེ་འགྲོ་བར་སྣང་ངམ། དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་ལ་མཐོ་རིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམྱལ་བ་དང་མཚུངས་པ་དེ་དག་ལ་གང་ཞིག་འཇིགས་པ་མི་སྐྱེད་ པའི་སྲིད་པ་གཞན་གང་ཞིག་ཡོད།གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་མཁས་པ་འཁོར་བའི་སྐྱོན་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་མཛངས་པ་རྣམས་འཁོར་བ་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་འབར་བས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལྟ་བ་དེ་ལྟར། གལ་ཏེ་བྱིས་པའང་རྣམ་ཀུན་དུ། །འཁོར་ བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་གྱུར་ན།།སྐད་ཅིག་དེ་ལ་སེམས་དང་ནི། །ལྷན་ཅིག་གཏན་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་གང་ཞིག་བསགས་པ་ན་འཕགས་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་གལ་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་ནུས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་འདིའི་སྙིང་ ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྣམ་པ་བརྒྱར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ནམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་གྲོགས་པོའི་གསོབ་ཀྱིས་གཡོགས་པའི་དགྲ་ལ་བྱ་བ་ལྟར་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའོ།།འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་གདགས་པའི་བསམ་པ་བརྟན་ པོས་བཟུང་བ་ནི་བྱས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐབས་དང་སྟོབས་དག་གིས་དེ་ལྟར་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་ལ་གཞོལ་བདེ་རྣམས་ལ་གཏན་ནས་འཇིག་པ་དོགས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ལ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དང་ གཉེན་པ་སྒོམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན།གལ་ཏེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་ན་ངེས་པར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །གནོད་སྦྱིན་གྱིས་བརླམས་པ་དང་། དབང་པོས་བྱིས་པ་བཞིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ནི་གནོད་སྦྱིན་གྱིས་མངོན་པར་བརླམས་ཤིང་གནོད་ སྦྱིན་དེ་ཡང་དེས་མ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དང་།དེ་འདི་སྙམ་དུ་རེ་ཞིག་གནོད་སྦྱིན་དེ་མ་མཐོང་བར་སྡུག་བསྔལ་འདི་འདྲ་བ་བྱུང་ན་གལ་ཏེ་མཐོང་ན་ནི་བདག་གི་ལུས་ཕྱག་དར་སྤར་གང་ལྟར་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་སྡེ་སྣ་གཞོན་ནུ་དཔོན་ཐབས་ལ་ཆགས་པས་ སྲོག་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་སྡེ་སྣ་ཉིད་སླར་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་གལ་ཏེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་དེའི་འཇིགས་པས་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བ་གཏན་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཐར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

对于那些本应当以享受无可诋毁的圆满天界安乐而生欢喜的人们，如果他们不生起间歇性的欢喜，那么对于如同尸林地面般的其他轮回怎么会生起欢喜呢？
'亦'字在此处应当与其他次第相连，应当观察在'天界'字之后，暂且不论其他轮回，就连天界对于智者来说也如同地狱一般，应当如是解释。
就像解脱愚童的束缚，以及解脱巴利的束缚一般。
譬如有一个名为'愚童'的国王，天性凶暴，法令如铁般严厉，凡是最初进入他的牢狱者，都会被五种枷锁紧紧束缚手脚和颈部。
当某人要将其释放时，就会向守卫们下令说：'虽然应当让此人从一切束缚中解脱，但是要好好看守他所希望以何种行为度过余生'，守卫们说'遵命'并如是照做。
对于从愚童国王的束缚中解脱的人来说，即使获得解脱也会产生如同被束缚般的恐惧，因为这是特殊的痛苦。
同样地，对于其他大士们来说，即使是天界也会如同地狱般产生恐惧。
又如巴利成为世间之主后被束缚时显现为'这是施予他人后离去'的样子。
同样地，对于那些连天界也因为是痛苦之因而等同于地狱的人们来说，还有什么其他轮回不会产生恐惧呢？
此外，如同智者们善于观察轮回过患，明智地如实了知轮回唯一是痛苦且为燃烧的痛苦之火所环绕。
如果愚者也能完全了知轮回的痛苦，就会在那一刹那与心识一起永远毁灭。
如果凡夫能够直接体验到那种积累起来会使圣者厌离轮回的痛苦，那么在那一刹那，他的心就会与身体一起碎为百片。
正因为不了解这一点，所以他对轮回生起欢喜，就像对披着友人外衣的敌人一样。
圣者们以利益一切众生的坚固意乐来承担轮回的痛苦，由于知恩和大悲方便力的缘故，这并非厌离之因，专注于利他事业的他们绝不会有毁灭的危险。
而凡夫由于与萨迦耶见相应，且远离对治修习，如果完全了知轮回的一切痛苦，必定会碎为微尘。
就像被夜叉附身者和帝释天与愚童的比喻一样。
有人被夜叉附身却未见到那个夜叉，他想：'如果没见到夜叉就有这样的痛苦，若是见到的话，我的身体必定会像垃圾一样毁坏。'
又如年轻的部落首领因贪恋权位而舍弃生命后重新执掌部落一样，如果凡夫了知轮回的痛苦，也会因其恐惧而永远舍弃一切有，彻底毁灭，也就是解脱的意思。

།འདིར་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྡིག་ པ་ཡི།།འབྲས་བུ་ཅི་འདྲ་མཁྱེན་ཇི་ལྟར། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་ཤེས་ན་དེ། །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་བརྒྱལ་བར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་འཁོར་བ་འདི་ནི་བྱ་བ་དག་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་གཡོ་བར་གྱུར་པ་བདེ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ན། །སེམས་ཅན་རློམ་པ་ཅན་མིན་དཀོན། །རློམ་ ཅན་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་མེད།།དེས་ན་སྣང་བ་ནས་སྣང་བར། །འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀར་གསུངས། །བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཐོབ་པར་ཉེ་བར་སོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་བུ་ནུས་ཤིང་ཞོ་ཤ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་རློམ་པ་ཉེ་ བར་སྐྱེ་ལ།རློམ་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་ཅིང་ལྷག་པར་མི་བཟོད་པ་ན་དེ་གཞོམ་པར་འདོད་པས་བརྩེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ལས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་བརྩེ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་ངན་འགྲོའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྱོར་བ་དག་ག་ལ་ ཡོད།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྣང་བ་ནས་སྣང་བར་གཞོལ་བའི་གང་ཟག་ནི་དཀོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིགས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཕྱུག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ངེས་པར་ཐུར་དུ་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཛ་མད་གྷ་ནའི་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཛ་མད་གྷ་ནའི་ བུ་ནུས་ཤིང་རླམ་པས་ལན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་ས་སྟེངས་རྒྱལ་རིགས་མེད་པར་བྱས་ཏེ།སྙིང་བརྩེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་སྦུངས་ཡོད་ཅིང་ང་རྒྱལ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ང་རྒྱལ་ཅན་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་། །གལ་ཏེ་དེ་ ལྟར་རློམ་པ་ཅན་དག་སྡིག་པའི་ལས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོའི་མཐར་ཐུག་པས་སྨད་པ་ཡིན་ན་འོ་ན་བཟློག་སྟེ་རློམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ཆོས་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་བསྔགས་པར་འོས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞི་ ན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་ཡང་ཆགས་པར་མི་རིགས་སོ། འདི་ལྟར། འདི་ན་ཡུལ་ལོག་གྱུར་པ་ལ། །ཡུལ་ན་དམིགས་པར་གྲགས་གྱུར་ཏེ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས། རྒྱུ་ཅི་ཞིག་གིས་ཡང་དག་འདོད། གང་ཡུལ་དག་ལ་རེ་བ་མེད་ པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཁས་བླངས་པ་ལས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་འདོར་ལ་དེ་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ཤིང་།ཕྱུག་པོའི་རིགས་སམ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་དམིགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་འདོར་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རང་གིས་ཐོབ་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་ པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ།།དེ་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཡང་ཕྱིན་གྱི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་སྟེ། དམ་པ་རྣམས་མི་བཞེད་པ་གང་ཞིག་གིས་ཁས་བླངས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཆོག་ཏུ་བཀྲབས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལུག་བརྡུང་བར་འདོད་ པ་བཞིན་ནོ།ཇི་ལྟར་ལུག་ནི་བརྡུང་བར་འདོད་པ་ན་རིངས་པོར་སོང་བ་ཡང་ལོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ལོག་ཅིང་ཡུལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཆོས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཕྱུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རང་དབང་དུ་གྱུར་པ་ ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མཁས་པས་རེ་བ་གཞག་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། བསོད་ནམས་འབྲས་བུ་ཕྱུག་པ་སྟེ། །དེ་གཞན་ལས་ཡོངས་བསྲུང་བྱ་ན། །རྟག་ཏུ་གཞན་ལས་བསྲུང་བྱ་གང་། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་གིར་འགྱུར། སྔར་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཕྱུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བདག་གི་བར་འདུ་ཤེས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་དགྲ་ཟླ་དག་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

在此说道：诸佛对罪业的果报知晓如何？若是凡夫知晓，当下就会昏厥。再者，轮回中若有能力做事且行动自如而获得安乐，但若仔细观察，傲慢的众生实属罕见，傲慢者中更无慈悲心。因此说从光明至光明的众生极其难得。
因为未得到能体验安乐的对境而趋近，为了守护已得到的，只有有能力且精进的人才会生起傲慢，由于傲慢的缘故，认为自己特别殊胜而无法容忍他人，想要摧毁他人而变得无慈悲心。对于无慈悲心者，哪里会有能体验安乐直至恶趣的圆满呢？
因此，世尊说从光明至光明的补特伽罗极其稀有，因为必定会因种姓、受用、财富而生起的我慢而堕落。如同蛇蜕子一样。就像蛇蜕子因为能力和傲慢，二十一次使地上无剩王族，因为无慈悲心的缘故。因此，既有能力又不傲慢，或傲慢者具有慈悲心，这是极其难得的。
如果这样傲慢者因造作罪业而以恶趣为归宿而受到诽谤，那么相反地，不傲慢者因行持能成就天界安乐的正法而应当受到赞叹，因此轮回是一味的意趣，对此当解说：因为颠倒的缘故，对法也不应贪著。如是：
此中对于颠倒的境，于境中显现所知，颠倒的法，以何因而认为是真实？对境界无所希求者，受持梵行而舍弃彼等，从此命终后，转生于富贵种姓或天界中，见到悦意的境界。
因为此是舍弃的自性，如同自己所获得的果实的体性一样成办显现，因此法是颠倒的。虽然如是颠倒，以何因缘而承许颠倒的世间，即诸圣者所不欲求的，因此对此执著不应该被遮蔽。
如同欲打羊一样。就像羊欲被打时远远逃走也不是错误一样，境界颠倒而追求境界也是如此。如是，首先法也因为是颠倒性而应当舍弃。其业果富贵也因为无有自在性，以及是种种痛苦之处的缘故，智者不应寄予希望。如是：
福德果报即富贵，彼须从他防护时，常须从他防护者，如何能成为己有？往昔所造福德业的果报即是富贵。彼亦作为我所而起执著，且须常从怨敌处守护。

།གལ་ཏེ་དེ་བདག་གི་བ་ཡིན་ན་ནི་མི་བདག་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་། རྐུན་པོ་དང་། ཆུ་དང་། མེ་རླུང་ལ་སོགས པ་དགྲ་ཟླ་དག་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།གང་ཞིག་གཞན་དག་གིས་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་པར་བསྲུང་བའི་ཚུལ་བྱ་དགོས་པ་དེ་ཅི་ལྟར་བདག་གི་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་ནུས། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནམ་ཞིག་ན་བསྲུང་བའི་སྒྲུབ་པས་བར་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་འཚམ་ཞིང་ཡུལ་གྱི་རོ་ མྱོང་བར་བྱེད།དེའི་ཕྱིར་འདིའི་འབྲས་བུས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །བླ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟག་ཏུ་བླ་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་བླ་མ་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱུག་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་དང་ཆོམ་རྐུན་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་འགྲས་ པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་གི་ཕ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ནི་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རེ་བ་མི་ལེགས་ཏེ། འདི་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཚུལ་ལུགས་གང་དང་གང་། །དེ་དང་དེ་ལ་ཆོས་རྗེས་འཇུག་། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཆོས་པས་ཀྱང་། །འཇིག་རྟེན་སྟོབས་ལྡན་ལྟ་བུར་སྣང་། །ཆོས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་དང་རིགས་དང་རུས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པས་བུ་མོ་རྫོང་བ་དང་སྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལུགས་གང་དང་གང་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། ཚུལ་ལུགས་དེ་དང་དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་གྲགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་སུའང་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་མི རིགས་སོ།།བུ་མོ་བག་མར་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ཡ་བ་ནར་ཕྱིན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཡུལ་ཡ་བ་ན་པ་འགའ་ཞིག་མེ་སྦར་ནས་རིག་སྔགས་ཀྱི་མེ་དེ་ལས་ཁྱོད་ལ་བུ་མོ་ཆུང་མར་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་མཐོང་ངོ་། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ ཞིག་ཡིན་ཞིང་།དེའི་བུ་མོ་གཟུགས་དང་ལང་ཚོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ན་གནས་སོ། །དེ་ནས་མི་དེས་ཡུལ་ཡ་བ་ན་པ་དེའི་ཐད་ནས་རིག་སྔགས་དེ་ནོར་མང་པོ་བྱིན་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱས་ཤིང་། རང་གི་ཡུལ་དུ་འོངས་ཏེ་རང་གི་བུ་མོ་ཆུང་མར་བྱ་བར་འདོད་ནས་དོན་དེ་སྨྲ་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མེ་ལ་དྲིས་པ་དང་མེ་དེས་ཚུལ་ལུགས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་ནོ་སྨྲ་སྟེ་།དེ་ལྟར་ན། ཆོས་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་སྟོབས་དང་ལྡན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མེད་པར་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་།ཡུལ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཁོ་ན་ལ་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་འདོད་པས་ཆོས་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་ནི་དགེ་བས་ཡིད་འོང་ན། །ཡུལ་དེའང་ངན་པར་བརྩི་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་བཏང་བ་ཤིས་འགྱུར་བ། །དེ་གྲུབ་པ་ཡིས་ ཅི་ཞིག་དགོས།།ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་འཐོབ་ན། དེ་ཉིད་ཐར་པ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཙང་བ་བསྐུས་པའི་ཁྱིམ་ལྟར་སྨད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ ཞིག་དོན་མ་ཡིན་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སོ་མི་གསོད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བག་མེད་པའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ མཆོག་ཏུ་བཀྲབས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གྲུབ་པས་ཀྱང་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ཆོས་ཉེ་བར་སོག་པའི་ཚེགས་དོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཆོས་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དོར་བར་གྱིས་ཤིག་།ཀམ་པོ་ཙེར་སློང་དུ་རྒྱུ་བ་བཞིན་ནོ།

如果这是我的东西，就不需要防护傲慢的人、盗贼、水、火风等敌人了，但是既然需要经常防护以免被他人夺走，怎么能说是我的东西呢？因此，这个时候通过防护修行而无间断地最为适宜，并能体验境界的滋味。因此，这个果报也无法给予利益。
就像上师一样。就像要经常追随上师并要对上师精进一样，财富是从福德力中产生的，也需要防护免受国王、盗贼、水、火、仇敌等的侵害。需要经常防护的就是我的父母。
世间法因为无有恒常，所以对它抱有期待是不好的。就像这样：'世间任何规矩，法都随之而行，因此法者也，如同世间有力者。'
法随顺世间的地域、种姓、血统、行为等安立，对于嫁女和传统等任何规矩都随顺，因为这些规矩都被称为法。任何因地域和时间的差异而改变的，都不应该是本性安住的法的规矩，因此对此不应该特别恭敬。
就像娶媳妇一样。某人到达雅婆那地区，看见雅婆那的某人点燃火，从咒术之火中发出'你适合娶女儿为妻'的声音。那个人非常贪欲，他在自己的地方也有一个容貌美丽年轻的女儿。后来那人从雅婆那人那里用很多财物换取了那个咒术，回到自己的地方，想要娶自己的女儿为妻，为此询问火时，那火说出了另一种规矩。如此，法者也具有世间的力量。
这里说：在此没有如实获得所欲境界而无法体验快乐的经验，而且因为境界的出现仅仅依赖于福德，所以想要境界就只能行持善法。解释道：'境界若由善业得，彼境亦当视为恶，舍弃何物成吉祥，成就彼者何所需？'
悦意的境界即色、声、香、味、触等五欲功德，如果是通过善业获得，那么对于希求解脱的众生来说，就像涂抹不净物的房屋一样应当厌弃。因为是非义之根本，因为是无常、痛苦、不净、无我性而永远不令人满意，因为能生贪欲等烦恼而成为放逸之处，所以最好是完全舍弃，即使获得了又有什么用呢？因此，为了果报境界而积累善法的辛劳完全是无意义的，所以就像对非法一样也应当断除对法的贪著。就像在甘波扎行乞一样。

།དགེ་སློང་འགའ་ ཞིག་ཀམ་པོ་ཙེར་ཡུལ་མི་དག་ལ་སློང་དུ་སོང་བ་དང་།དེ་ལ་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་རང་གི་དགོས་པའི་དོན་དུ་འདི་ནི་ཡུལ་འདིའི་ཁྲིམས་ཡིན་གྱི་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བ་ན་རེ་ཞིག་འདིར་ཅི་ཡང་མ་སྨྲ་ཤིག་།བཞད་གད་དུ་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་དྲང་བས་དད་པར་བྱས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱས་སོ།།དེ་ནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེས་བདག་ཅག་ལ་བསྡོ་བས་སྐྱེས་བུ་དེས་འཁྲུལ་འཁོར་འདི་བྱས་ནས་བདག་ཅག་ལ་མངགས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཤིང་། ཨེ་མ་འདིའི་མིག་འབྱེད་པ་དང་འཛུམས་པ་ནི་མི་ལྟར་སྦྱར་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་སྨྲ་བར་ གྱུར་ཏོ།།དེ་ནས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་དག་བྱས་ནས་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་མངགས་སོ། །དེ་ནས་དེས་དགེ་སློང་དེ་ལ་ད་ནི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་ཚིག་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་པ་དང་། དེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཨ་རོག་གྱ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཕྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་དེ་དག་ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་ ཏེ་འདི་ནི་བདག་གིས་མི་ནུས་ཀྱི་གསལ་བར་བདག་ཅག་དེས་ཕམ་པར་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲའོ།།གཡོ་སྒྱུ་ཅན་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་ངན་པར་བརྩི་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡུལ་སྨད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཆོས་དགོས་ པ་མེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱལ་སྲིད་དག་ནི་བཀའི་རོ་མྱང་བས་བརླིང་བ་ཡིན་པས་དེའི་དོན་དུ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་བའི་བསོད་ནམས་བདག་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་བཀས་དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། གང་ལ་བཀའ་ལུང་དགོས་མེད་པ། ། དེ་ལ་ཆོས་དོན་མེད་པར་འགྱུར། །གང་ཞིག་གིས་འདོད་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པ་དེས་ནི་གཞན་གྱི་དེ་སྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་བཀའ་ལུང་སྩོལ་བའི་ངལ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། གང་ཞིག་བཀའ་ལུང་མེད་པར་དོན་གྲུབ་པར་འབད་པ་མེད་པ འཐོབ་པ་དེ་ལ་ནི་བཀའ་ལུང་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ།གང་ལ་བཀའ་དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཆོས་ཀྱང་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བཀའ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དེ་ཆོས་མེད་དོ། །འོ་ན་ནི་བཀའ་ལུང་དགོས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཆོས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་དོན་དུ་རིགས་ སོ་ཞེ་ན།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཡང་ཆོས་དོན་གཉེར་བ་ཉིད། །དེ་ནི་སྐྱེ་ནང་བླུན་ཞེས་བྱ། །བླུན་པོ་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པར་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་པ་ཁོ་ན་བཀའ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་གྱི། མཁས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེངས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ངལ་བ་བདེ་བར་མི་སེམས་སོ། གཞན་ཡང་འདི་བཀའ་ལུང་ལ་གནོད་པས་བྲོད་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་དག་ལ་འཇུག་པས་གནས་པ་ན་འདོད་བཞིན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆེས་སྡིག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བས་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་བཀའ དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་ཅིང་མི་དགེ་བའི་ཕུང་པོ་རྒྱལ་སྲིད་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ན་ནི།དེ་ལས་ཆེས་བླུན་པ་གཞན་སུ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། །ལོ་ཚིགས་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྩིས་མཁན་འགའ་ཞིག་ལ་བུ་གཅིག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་བུ་དེ་དང་ ལྷན་ཅིག་ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་གཞན་དག་གི་གམ་དུ་བདག་ཉིད་དོང་བར་བྱའོ་ཞེས་དུ་བར་བརྩམས་སོ།།གཞན་དག་གིས་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་ཉི་མ་དྲུག་ན་བདག་གི་བུ་འདི་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། ཉི་མ་དེ་དག་ཙམ་ཁོ་ནར་དེས་བུ་ དེ་གསོད་པར་གྱུར་ཏོ།

有几位比丘去甘波则地方向当地人化缘，一些狡诈之人为了自己的目的对他说：'这是此地的规矩，在化缘时暂且什么也不要说，否则会成为笑柄。'
那位比丘因为诚实而相信了他们的话，就照做了。然后那群人心想：'这个人做了这个机关，派遣我们去做。'又想：'啊！他眨眼和闭眼都像人一样。'同样也对所有肢体都这样说。
然后他们也做了类似的机关，派遣那个人去做。之后那人对比丘说：'现在为那些人说些话吧。'他也照做了，说出了'阿若伽'等词。
然后他们感到惊奇，说道：'这是我们做不到的，显然我们被他打败了。'那个狡诈之人也因为完全暴露了自己的本性而被认为是恶人，这也是同样的道理。
这里说道：虽然因为是下等地方，为了成就地方而不需要佛法，但是即便如此，王权是因为品尝教诫的滋味而稳固的，所以为了这个目的，我应当努力获得能掌控王权的福德。
解释道：并非对一切都需要教诫。因此：'对于不需要教诫者，对他佛法也无意义。'
某人若想要的目标无法以其他方式实现，他为了让别人完成那个目标而发布教诫命令就会徒劳，而对于不需要教诫就能轻易实现目标的人来说，教诫毫无意义，对于不需要教诫的人来说，作为其因的佛法也无意义。
如此，暂且不追求教诫的人就没有佛法。那么，对于需要教诫的人，佛法就会有结果，为此应当这样做吗？
解释道：'任何追求佛法者，他在众生中被称为愚人。'只有不能辨别是非的愚人才会追求教诫，智者不会认为外在散乱的事务的劳累是快乐的。
此外，这个人因为违背教诫而失去喜悦，因此从事与教诫相违背的事情时，明知故犯做不该做的事，因此会处于更加罪恶的状态，所以不应追求。
如果此人以善业追求教诫，又以不善业追求王权的话，还有谁比他更愚蠢呢？就像懂得年份的故事一样。
有一位算命师有一个独子，具有相貌等功德，他要和这个儿子一起去别的地方，打算自己去其他人那里。别人问他为什么要去，他说：'六天后我的这个儿子就要死了。'就在那几天里，他杀死了那个儿子。

།འདིར་སྨྲས་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་གནས་ན་མི་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཕྱུག་པའི་ཁྱད་པར་དམིགས་ནས་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་ན་མཁས་པ་སུ་ཞིག་གུས་པ་དང་བཅས་པས་བསོད་ནམས་དག་མི་བྱེད། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མ་འོངས་ པ་ཡི་འབྲས་མཐོང་ནས།།ཆོས་འདོད་ཆགས་པས་ཁྱོད་ཆགས་ན། །མ་འོངས་མཐའ་ནི་མཐོང་གྱུར་ན་། །འཇིགས་པ་མེད་དམ་ཅི་ཞིག་བྱེད། །མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་ལ་འདོད་པ་ན་འདི་འདུ་བྱེད་དགེ་བ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་བསྲེལ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་དེ་མ་ ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ངན་འགྲོ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཞིག་སྟེ།དེ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་འབྲས་བུ་ལྟར་ཆོས་ལ་ཡང་རེ་བ་སྤང་བར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་དང་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གེལ་བའི་གནས་ ཉོ་བ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་མི་མི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་གེལ་བའི་གནས་ཉོ་ལ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དུ་མས་སྐྱོན་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་དགེ་ བར་འདོད་པ།གླ་པ་ལྟ་བུ་བསོད་ནམས་ནི། །རྣམ་ཀུན་རྔན་པ་དང་མཚུངས་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་གླ་པ་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ན་གླའི་དོན་དུ་ལས་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་འདི་ཡང་འབྲས་བུའི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་གོ་། །དེའི་ཕྱིར་གླ་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་འབྲས་བུ་ ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆེད་དུ་འབྲས་བུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་འབད་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་བར་དོགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། གང་དག་དགེ་བའང་མི་འདོད་ལ། །དེ་དག་མི་དགེ་ཇི་ལྟར་བྱེད། །བྱ་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་ནི་རང་ དང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་མཆོག་ཡིན་ན་གང་དག་དེ་ལ་ཡང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འདོད་པ་དེ་དག་ལྟར་རང་དང་གཞན་ལ་གཏན་དོན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་མི་དགེ་བ་ཇི་ལྟར་བྱེད།དེ་དག་ལ་ནི་འདི་དོགས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཀྱང་འཁོར་ བ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་སྲིད་དེ།དེའི་རྒྱུ་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཀ་ཊས་རྒྱལ་བུ་ལ་གླང་བཀལ་བ་བཞིན་ནོ། །རང་ཀ་ཊ་ཞེས་བྱ་བ་མཆོག་ཏུ་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པ་སྤྲང་བ་འགའ་ཞིག་གིས་འགའ་ཞིག་དག་ལས་ཁ་འཕྲོ་ལེགས་པར་མ་སྦྱར་བ་ཞིག་རྙེད་དོ། །དེ་ཡང་རང་གི་གོས་ཧྲུལ་དྲི་མ་ དང་ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པ་དྲི་མའི་སྐྱོན་དུ་མས་བརླག་པ་ཞིག་ཏུ་གཏུམས་པར་གྱུར་པ་དང་།བག་མེད་པ་དེའི་དེ་ཁྱིས་ཕྲོགས་པར་གྱུར་ལ། དེ་དང་ཤིན་ཏུ་མི་རིང་བ་ཞིག་ན་རྒྱལ་བུ་ཞིག་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བར་འདོད་པས་སྨྱུང་བར་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ལ་དེས་རྒྱལ་བུ་འདིས་ བདག་གི་སློང་མོ་ཕྲོགས་ཏེ་ཟོས་སོ་ཞེས་སྐུར་བ་བཏབ་སྟེ་རྒྱལ་བུ་དེ་ནི་སྨྱུང་བར་གནས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་ཏེ།རང་གི་ཁ་ཟས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ཡང་མི་ཟ་ན་དེ་ལྟ་ཟ་བར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་བྱེད་པར་མི་ཕོད་པ་དེ་ དག་ཇི་ལྟར་ན་ངན་འགྲོའི་རྩ་བས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དག་བྱེད་པར་འགྱུར།གཞན་ཡང་མ་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དག་བྱེད་ཅིང་སོག་པར་ ཡང་བྱེད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཕེལ་བ་དྲུངས་ཕྱུང་བས་།རང་བཞིན་མེད་པའི་མཐོང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་དམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། གང་གིས་འགྲོ་བར་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི། །ཚོགས་འདྲ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར། །མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ ཆེས།།གསལ་བར་གོ་འཕང་དམ་པར་འགྲོ། །འཁྲུལ་འཁོར་ནི་སྲད་བུ་དང་ཤིང་དུམ་སོགས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། སྒྱུ་མ་ནི་གསང་སྔགས་དང་སྨན་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱད་དག་གོ།

于此说道：见到天界众生因法而获得富足的殊胜果报，为了未来的殊胜果报而生起欲求时，有智者谁会不恭敬地修习福德呢？
解说道：见到未来之果，因法生贪而汝贪著，若见未来之边际，岂不生畏何所为？
当对未来所欲求的果报生起贪著时，若对善行生起贪著，其果报立即会导致极不悦意的恶趣，因此应当舍弃果报，也应舍弃对法的期待。
无有对果报和法的贪著者，必定成为究竟涅槃之法性。
如同购买赌场一般。譬如某个愚人认为自己具有功德而购买赌场，由于这是与世间一切不相顺的因，故而为诸多过患所染。
复次，为果报而行善者：如同雇工之福德，一切皆与酬劳相等。
如同雇工为获得报酬而工作一般，此等众生也是为了果报而行持布施等。因此将如同雇工一般，不应为了悦意的果报而精进于布施等事业。
对此不应怀疑智者会相反而行，如是：既不欲求善业者，彼等何能造不善？
若欲行事，因为是自他安乐之因，故福德事业最为殊胜。既然连这些也因为是轮回之因而不欲求的人们，怎么会造作对自他皆无利益的不善业呢？
虽然不能对他们产生怀疑，但是他们能够从轮回中解脱，因为他们不造作其因。
如同兰卡塔对王子诬告偷食一般。有一名叫兰卡塔的极为贫穷的乞丐，从某处得到一些未煮熟的食物。
他将其包在自己破旧、污秽、脓血等诸多污垢所毁的衣服中，因其放逸而被狗夺去。
不远处有一位王子为了取悦天神而在持斋。乞丐诬告说：'此王子抢夺并吃了我的乞食。'认为王子将因此破坏斋戒。
连自己精心准备的食物都不食用，怎么会吃那样的食物呢？
同样，那些因为是轮回之因而连福德都不敢造作的人们，怎么会造作成为恶趣根本的非福德呢？
复次，与无明相应的凡夫们为了获得乐受、悦意及识等异熟果而造作并积累善不善等业，而以断除无明颠倒增长，生起无自性见，通达缘起胜义。
如同机关傀儡众，幻化人身般，见到此等者，明显趣向最胜位。
机关是由线绳和木块等组成，幻化是由密咒和大药力等缘所生起的男女等形象。

།ཇི་ལྟར་གང་དག་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་ལས་མི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཁོ་ན་དེའི་རང་བཞིན་ལ་མཁས་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྒྱུ་མ་མཁན་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གང དག་གིས་འགྲོ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་འཁོར་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་དང་བྲལ་ཞིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས་བསྐྱེད་པའི་འཁོར་བ་ལས་རྒལ་ནས་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་མྱ་ངན ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་པུའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ།།འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་བུ་མོ་བཞིན་ནོ། །རི་མོ་མཁན་འགའ་ཞིག་གིས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་གནས་བཅས་པར་གྱུར་ལ། དེས་དེར་བཞད་གད་ཀྱི་བསམ་པས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་བུ་མོ་ཞིག་ མངགས་སོ།།དེས་བྲན་མོ་འདི་ནི་བདག་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་བཏང་བ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་བརྟགས་ཏེ་ལག་པ་ནས་བཟུང་ནས་དྲངས་པས་ཤིང་གི་ཐང་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། དེས་དེ་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ཀྱང་ལན་གླན་པའི་ཕྱིར་རྩིག་ངོས་ ལ་བདག་ཉིད་ལྕེབས་པ་དེ་ལྟར་བྲིས་པ་དང་།དེ་མཐོང་ནས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཨེ་མ་ཀྱི་ཧུད་བརྟུན་ངེས་པ་ལས་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་རེག་པའི་རི་མོ་མཁན་གྱིས་ངོ་ཚས་བདག་ཉིད་འགེགས་ཏེ་བསད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དང་ཐ་མི་དད་ པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མཁས་པ།གང་དག་ལ་ནི་འཁོར་བ་ན། །ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དགའ་མེད་པ། །དེ་དག་ལ་འདིར་རྣམ་ཀུན་དུ། །དགའ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གང་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ལེགས་པར་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་།ལྷ་དང་མིའི་ཡུལ་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་གཞན་སྐྱོ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་ འཆི་བ་དང་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པས་འཁྲུག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་མི་སྲིད་པར་སེམས་ཤིང་།དེ་དག་ལ་འདིར་རྣམ་ཀུན་དུ། །དགའ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཅེས་བཤད་དོ་། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ སྤངས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ལེགས་མཐོང་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །ཀུ་ཤའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེགས་མཐོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ཞིག་གིས་ཡུལ་གྱི་ཉེས་པ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་བཙུན་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྤངས་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་བསྐྱེད་དོ།།འདིར་ལེགས་མཐོང་ཆེན་པོ་སྨོས་པ་ནི་དཔེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ཐོབ་པ་དག་ཀྱང་འགྲོ་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྷའི་ཡུལ་ དག་གིས་ཀྱང་འཁོར་བར་དགའ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་མཚོར་འཁོར་ཞིང་འཁོར་བའི་ཉེས་པའི་དྲི་མ་དག་གིས་མི་གོས་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་མི་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཆིང་བས་ཚབས་ཆེར་བཏབ་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་ལ་འདོད་ཆགས་སྤང་བར་མི་སྲིད་པར་དགོས་པ་དེ་ལ་བཤད་པ།ཇི་ལྟར་མི་མཐུན་མི་རྣམས་ལ། །མཛའ་བ་ཡུན་རིང་མི་གནས་པ། །དེ་བཞིན་ཀུན་ལ་སྐྱོན་ཤེས་ལ། །འདོད་ཆགས་ཡུན་རིང་མི་གནས་སོ།

正如某些颠倒之事会成为无知者烦恼的因，而对于精通其本质的机关师和幻术师来说，了知男女本性空性的人们，却不会成为烦恼的因。同样地，那些因众生缘起而见到如机关和幻术等离开自性、无有实体的自性的人们，他们超越颠倒所生的轮回，超越福德和罪业的行为，最终将到达唯一的涅槃城。
如同机关女子的故事：有一位画师在一个机关师的家中寄居。那位机关师为了开玩笑制造了一个机关女子。画师认为这个女仆是送来供自己享用的，于是抓住她的手拉她，结果变成了一块木板。他看到这一幕非常羞愧。为了报复，他在墙上画了自己被压扁的样子。机关师看到后想：'啊呀，这个固执的画师因为触摸机关而羞愧，竟然把自己压死了。'
因此，精通如幻本质无别的法性的智者们，对于在轮回中的诸境无有喜乐，对此处一切都不应生起喜乐。执著境界是凡夫处于轮回的因，对于那些因善加观察法性而对轮回不生欢喜，对天人境界轮回不生欢喜，以及对随顺这些的人也不生欢喜的人们，他们怎么会对其他令人厌离和随顺的生老病死、忧愁悲叹苦恼等生起欢喜呢？这是不可能的。所以说'对此处一切都不应生起喜乐'。
智者们因为断除了颠倒的喜乐因，所以不会对轮回生起欢喜，如同善见大王的故事：在俱舍城中，有一位名叫善见大王的菩萨，他虽住于转轮王位并居于家中，但因见到欲境过患，舍弃了八万四千妃嫔，修得四禅。这里提到善见大王只是作为一个比喻而已。其他已得地位的菩萨们因见众生无自性，即使是天界的境界也不会对轮回生喜，然而为了让众生了知其本性，他们以愿力在轮回海中周转，却不被轮回过患的垢染所染。
这是圣者龙树菩萨所作《菩萨瑜伽行四百论》中'说明断除对人身所欲境受用的执著方法'的第七品释。对于那些因贪欲束缚而深重，以至于不可能断除对自他贪欲的人，解说道：如同对不和睦的人们，友爱不能长久住，同样，对于了知一切过患的人，贪欲也不能长久住。

།སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ རྣམས་ཁོ་ན་ལ་དེས་ཕན་བཏགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་དྲངས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་མཛའ་བོ་དེའི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་མངོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པར་དམིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་སྐྱོན་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་འགལ་བའི་མི་རྣམས་ལ་མཛའ་བ་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུའི་རྒྱུ་དང་། འཕགས་པ་དགྲ་བོ་ཕམ་དང་། རྒྱལ་པོའི་བུ་གཡུལ་ངོར་ཕམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་བག་མ་ལེན་པའི་དུས་སུ་ལམ་ཀ་ན་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་གཞོན་ནུ་མའི་ལག་པ་ནས་འཛིན་པར་འདོད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འབྲེལ་ན་འཆིང་ཞིང་། བྲལ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེས་གསུང་དེ་ཐོས་ཏེ། དེ་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་འབྲེལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འཆིང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། བྲལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་དགྲ་བོ་ཕམ་སྔོན་ཕྱུགས་རྫིར་གྱུར་པ་ཡང་སྟེ། དེའི་ཕ་ཤི་ཞིང་ཁུ་བོ་རབ་ཏུ་བྱུང་ལ། དེ་ལ་ཡང་བག་མ། ལེན་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། དེས་བྱུང་ཚུལ་དེ་ཁུ་བོ་དེ་ལ་གོ་བར་བྱས་པས་དེས་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བས་མང་དུ་བཏང་ན། ཅི་བུ་མོ་འདིའི་རིན་ཆ་རྗེས་སུ་འཚམ་མམ་རེ་ཞིག་དེའི་བཤང་བའི་རིན་ཐད་ཅི་ཡིན་པ་ཆོད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཅི་བ་དང་། ཁྲག་དང་། སྣབས་དང་། ཞག་དང་། ཆུ་སེར་དང་། སུངས་པ་དང་། སྦུབས་ཀྱི་ཞེས་རྒྱས་པར་སྨྲས་སོ། །དེ་ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་དེ་དག་ཐོས་ནས་ཚོགས་ལས་བྱུང་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བུ་ཤིན་ཏུ་ཕོངས་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ནས་རེ་ཞིག་ན རེངས་པ་དང་།རྒྱལ་པོ་དེས་དེ་གཡུལ་གྱིས་ཕམ་པར་བྱས་ནས་བཟུང་ལ། དེའི་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཆགས་པ་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་ཤེས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་ཆགས་མི་གནས་སོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱོན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་མི་ གནས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འདི་ལས་ཀྱང་སྤོང་བ་སྲིད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཞི་ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ལ་ལ་དེ་ཉིད་ལ་ཆགས་ཏེ། །ལ་ལ་དེ་ཉིད་ལ་སྡང་ཞིང་། །ལ་ལ་དེ་ཉིད་ལ་རྨོངས་ལ། །དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ དོན་མེད་པའོ།།འདོད་ཆགས་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ན་། ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཅིག་གི་ཆགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱིས་སྡང་བར་བྱ་བ་དང་། རྨོངས་པར་བྱ་བར་ དམིགས་སོ།།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཆགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོར་གྱུར་ན་ནི། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ངེས་པ་འདི་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གང་ལ་གཅིག་ཆགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་གཞན་སྡང་ཞིང་དེ་ ཉིད་ལ་གཞན་རྨོངས་ཏེ།དེའི་ཡུལ་ལ་འདོད་པ་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་འདོད་ཆགས་སྤོང་བ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་འདོད་ཆགས་སྤོང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། ། མ་དང་ཆུན་མ་དང་བྲན་མོ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཆུང་མ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་དེ་ལས་གཅིག་ནི་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུག་ལ། གཉིས་པ་ནི་བུ་མེད་པར་རོ།

唯独对随顺的众生，由于他们受到恩惠的力量而引导心意的人们，对于那位朋友的功德会产生夸大赞誉的想法并且生起和安住，而对于不随顺的人则不会如此，因为他们专注于观察其过失。
因此如此，就像对敌对的人们不会有长久的友谊一样，对于瑜伽士来说，由于见到内外诸法的过失，怎么会不可能完全离欲呢？就像婆罗门童子因缘、圣者敌降和王子战败的例子一样。
就像婆罗门童子因缘在迎娶新娘时站在路边想要牵新娘的手时，世尊对婆罗门童子说：'结合则束缚，分离则解脱。'他听到这句话后，就在那里证见了四圣谛的各别真理。其中'结合'是集谛，'束缚'是苦谛，'分离'是道谛，'解脱'是灭谛。他出家后也证得了阿罗汉果。
同样，圣者敌降以前是个牧牛人，他的父亲去世，叔父出家，当他要迎娶新娘时，他把这件事告诉了叔父。叔父说：'你如此追求，付出很多，这个女子的价值是否相称呢？且先估算她的粪便值多少钱，同样地，小便、血液、鼻涕、脂肪、黄水、脓液、体腔等'详细地说了。他因为了知对境的过失，听到这些话后从众人中离开，出家并证得阿罗汉果。
同样，有一个国王有个非常贫穷的儿子，后来他变得僵硬，那个国王在战场上打败并抓住了他，因为见到他的过失，国王对他的贪著就消失了。同样地，知道过失就不会有任何贪著。
不仅仅是因为见到一切过失而不存在贪著，从这一点来说也可能断除。因为没有贪著的基础。为了说明其基础如何不存在而说：'有人对此贪著，有人对此嗔恨，有人对此愚痴，因此欲望无意义。'
贪著是依赖于可贪著的事物，而那个可贪著的事物也不是以自性成立的。如此，对一个人来说是可贪著的，对另一个人来说却是可嗔恨的和可愚痴的对境。如果以自性是可贪著的事物，那么对一切人在一切时都应该如此，但是并未见到这种确定性。
如此，一个人贪著的对象，另一个人对此嗔恨，还有人对此愚痴。因为对境的欲望不是以自性成立，所以是空性。如此，对于专注修习可贪著事物空性的瑜伽士来说，断除贪著并非不可能，所以断除贪著是存在的。
就像母亲、妻子和婢女的例子。某个男人有两个妻子，其中一个和儿子一起住，另一个没有儿子。

།དེ་ལ་མ་དེ་ནི་གང་གི་ཚེ་རང་གི་བུ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཆུན་མ་དེ་ནི་དེ་མཐོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ འགྱུར་ལ།བྲན་མོ་མཐོང་ན་བར་མར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ནས་རྒྱུ་མ་གྲུབ་ པས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྟོག་པ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ལ། །སོགས་པ་ཡོད་ཉིད་ཡོད་མིན་ན། །ཡང་དག་དོན་དེ་རྟོག་པ་ཞེས། །བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ནི། ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་འབྱུང་བར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གང་དག་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རྟོག་པ་མེད་པར ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་ནི་གོར་མ་ཆག་པར་ཐག་པ་བསྔོགས་པ་ལ་བརྟགས་པའི་སྦྲུལ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་ངེས་སོ།།གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བར་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡིན་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་ལ་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས། འོན་ཏེ་ལྟོས་ན་ནི་འདི་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་ལུང་གི་སྣང་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གསལ་བར་བྱས་པའི ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པ་ལ་རྟོག་པས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་ཀྱི།བླུན་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ཞིག་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་པའི་མགོའི་ཐོད་པ་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་པ་འགའ་ཞིག་བདག་གི་ མགོ་ལ་ཐོད་པ་ཞིག་འཇར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་བར་གྱུར་པ་དང་།དེ་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་མགོ་ལས་ལྷུང་ངོ་ཞེས་ཐོད་པ་གཞན་ཞིག་བསྐྱུར་བས་དེ་དེ་ལྟར་རོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་ནས་རྣལ་མར་གྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།འཆིང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བུད་མེད་ནི་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བཅིངས་པས་སྐྱེས་པ་ལས་མི་འདའ་ལ། སྐྱེས་པ་ཡང་བུད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ ཀྱིས་བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་བཅིངས་པས་བུད་མེད་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འགའ་ལའང་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་སྐྱེས་པ་དང་བུད་ མེད་དག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་འགའ་ལ་ཡང་དོན་འགའ་ཞིག་དང་བཅིངས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བཅིངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དོར་ནས་གཞན་དང་ ལྷན་ཅིག་བཅིངས་པར་རྟོག་ན།དེ་ལྟར་ན་ཡང་། གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་བཅིངས་པ་ལ། །བྲལ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་གྱི་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་ན་ནི།དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་། གྲོལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་ཡོད་པས་འདོད་ཆགས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ མེད་ན་ཡང་བཅིངས་པ་ག་ལ་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གཞག་པར་ནུས་སོ། །གླང་ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་སྦྱོར་བ་བཞིན་ནོ།

当那位母亲看见自己的儿子时会感到欢喜，而那位情妇见到他时会感到痛苦，婢女见到时则保持中立。如此，贪欲等烦恼的所缘境并非由自性而成立。
如是，首先通过所缘境不成立而说明贪欲等不成立后，为了说明由因不成立而贪欲等亦不成立，故说：'若无分别则贪欲等确实不存在，谁是智者会执著这是真实义的分别？'
因为经中说：'贪欲、嗔恨、愚痴，皆从分别而生起。'贪欲等烦恼杂染的因是对境不如理作意的分别，因此，凡是依靠分别而存在，离开分别则不存在的事物，必定如同在绳子上妄见蛇一样，决定是无自性的。
若有人承认贪欲等是由自性成立，则必定与由自性成立相违，因为要依赖分别而生，故不应承认。若此是真实义，为何其存在需要依赖分别？若依赖分别，此又如何是真实义？
因此，由于正理和教证之光照亮心相续，智者们不承认无自性者是由分别所生，而愚者们则随顺颠倒而趣入。
如同禅修者头上的颅骨一样。有一位禅修者错误地认为自己头上粘着一个颅骨，有人对他说'这个从你头上掉下来了'并扔给他另一个颅骨，他相信是这样后就恢复正常了，因为分别消除了。
有人说：贪欲等确实有自性，因为是束缚。比如女人被缘男人的贪欲束缚而不离男人，男人也被缘女人的贪欲束缚而不舍女人。
对此回答：'于任何事物与他物，所谓束缚皆不存在。'如是，由于贪欲依赖分别而生，故无自性，同样，由于男人和女人也无自性，因此任何事物与任何事物之间都不存在自性的束缚，所以贪欲作为束缚的因也无自性。
即使抛开如此观察而认为与他物相互束缚，那么：'与他物相互束缚者，解脱则不应理。'解脱、遍解脱、遍解等是同义词。
若由自性成为他人束缚之因，则因其自性不会改变，必定永远无法解脱，然而解脱是存在的，所以贪欲并非由自性而有束缚之因性。
若无束缚之因，又怎会有束缚？因此，可以确立贪欲等是空无自性的，通过见到空无自性而得以断除。如同黑白牛的比喻。

། ཇི་ལྟར་གླང་ནག་པོ་གླང་དཀར་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ལ། དཀར་པོ་ཡང་ནག་པོ་ལ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གཉའ་ཤིང་དང་ཆུ་ཐག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ལ། ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་དབང་པོ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་འདིར འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་འཆིང་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལྡོག་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཕལ་ཆེར་ཉོན་མོངས་པ་ཕམ་པར་མ་བྱས་པ་དག་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ ལྟར།བསོད་ནམས་ཆུང་དུས་ཆོས་འདི་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཙམ་ཞིག་གིས་། །སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོར་བྱས་པར་འགྱུར། །མི་མཁས་པ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་གོམས་པར་བྱས་ཤིང་དངོས་པོ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ རྣམས་ལ་འདིའི་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པ་གང་གཡང་ས་ལྟར་སེམས་ཏེ།སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་རྒྱུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་ པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལ་ཅི་འདི་ལྟར་ཡིན་ནམ་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་སྐྱེའོ།།དེའི་ཕྱིར་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཐར་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་བསྟན་ན་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་གིས་ཆོས་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞིང་ འདི་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ངེས་པར་འདིའི་སྲིད་པ་དེངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དམིགས་པ་ན་དེའི་ཚེ་དེ་རིམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་རྐུན་པོ་གཅོད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་པོ་ངེས་པར་དོན་དུ་གཉེར་ ཞིང་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་ལུང་གི་སྟོབས་ལས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ཟད་པ་ལས་འཁོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་བྱེད་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་དུས་ན་ཡང་འདིའི་སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོ་ཁོ་ནར་མངོན་ཏེ།དེ་འཇོམས་པ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲིན་མོས་བཟུང་བ་རྟའི་རྒྱལ་པོ་འབའ་ལ་ཧ་ཀས་ཐར་བར་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་བཞོན་པ་ཆད་པའི་དེད་དཔོན་སྲིན་མོས་བཟུང་སྟེ་ཁྱིམ་ཐབ་ཉིད་དུ་བསྟེན་ཅིང་དེས་ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་ཡང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་ལྷོ་ཕྱོགས་བཟློག་པ་དང་། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ འདི་དག་ཟློག་པར་བྱེད་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཙམ་གྱིས་ཕྱིན་ལ།དེ་ཡང་རྟའི་རྒྱལ་པོ་འབའ་ལ་ཧ་ཀ་དང་ཕྲད་ནས་དེ་ནས་སྲིན་མོ་དེ་ལས་ཐར་ཅིང་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ན་ནི་སྲིན་མོ་དེ་ལས་ཐར་བར་མི་འགྱུར་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཕར་འགྲམ་ དུ་ཡང་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།།ཡང་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཇི་སྲིད་ཐར་བར་འགྱུར་བ་དེའི་བར་དུ་ ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བར་གསུངས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པ་ལས་ཀྱང་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ལས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དམུས་ལོང་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྟོན་པས་གསུངས་སོ།

就像黑牛不与白牛相配，白牛也不与黑牛相配，而是通过轭和绳索等相连；同样地，诸根不与诸境相配，诸境也不与诸根相配，而是在此处欲望的贪著才是束缚。
如果这样观察能够遮止烦恼，为什么大多数人看起来似乎都没有战胜烦恼呢？因为他们缺乏对甚深法的殊胜信解。如此：
福德微薄时，对此法，连怀疑都不会生起。仅仅怀疑，也能使轮回衰败。
愚者从无始轮回以来习惯于颠倒见，对如幻事物执著为真实，对于宣说空性之法如同面对悬崖一般，因为他们的心相续中缺乏能对空性生起殊胜信解的善根因缘。
对于这样的众生，除了颠倒执著外，对于这空性之法连'是否如此'的怀疑都不会生起。因此，由于对解脱之因产生颠倒，他们怎么可能获得解脱？
如果正确宣说空性之法，由某种因缘而生起'此法不如是'的怀疑，仅仅这种怀疑也必定会使其轮回衰败。因为当他思维'是否如此'时，这将逐渐成为断除烦恼贼的因缘。
或者，怀疑者必定追求真理，依靠具有正理的教证力量而对正见生起定解，由烦恼灭尽而断除轮回相续，因此即使在怀疑之时，其轮回已是衰败的，因为处于能够摧毁它的状态。
如同被罗刹女捕获的商主被马王跋罗诃迦解救一样。譬如，一位失去坐骑的商主被罗刹女捕获并作为丈夫，她告诫说：'你永远不要往南方去。'因为她阻止去南方，
仅仅因为怀疑'为什么要阻止这个'而前往，他遇到了马王跋罗诃迦，从而脱离了那个罗刹女，到达了海的彼岸。如果他没有生起怀疑，就不会从罗刹女那里解脱，也不会到达海的彼岸。
再者，能使怀疑成为轮回衰败之因的自性空性之法，世尊说从初忍刹那开始直至解脱期间都不会衰退而会增长；世间法则不是这样，它们会因异熟果报耗尽而灭尽，也会因缘不具足而不生起。
如此，未被般若波罗蜜多加持的布施等，如同盲人一般无法到达一切智智之城，这是导师所说。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། ཆོས་གང་ཞིག་ལ་ཐུབ་པ་ཡིས། །ཐར་པའི་བར་དུ་འཕེལ་བ་ཉིད། །གསུངས་དེར་གང་ལ་གུས་མེད་པ། ། དེ་ནི་གསལ་བར་བློ་ལྡན་མིན། །གང་ཞིག་གཏན་དུ་ཕན་འདོགས་ཤིང་འཕེལ་བ་རབ་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ལ་གུས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་རྨོངས་པ་དེ་ནི་དོར་བའི་གནས་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་བླུན་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཞིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བླུན་པོར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ལ་གུས་པ་གཞག་པར་བྱའོ། །ལི་ཁ་རའི་ལ་དུ་བཞིན་དང་། ཐུར་མ་དང་ཕྱག་རྒྱ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ལི་ཁ་རའི་ལ་དུ་ཀུན་ནས་མྱང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་རིག་སྔགས་གཉིས་གྲུབ་བོ།།དེ་ལ་གཅིག་གིས་ནི་ཐུར་མ་ལ་ཡོངས་སུ་བཟླས་ནས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པས་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཅས་ནས་སོ། །དེ་ནས་དེས་མཛའ་བོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཁྱོད་རིག་སྔགས་གཉིས་པོ་འདི་ནོས་ དང་།ཁྱོད་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་སྨྲས་པ་ལས་དེས་མ་མནོས་སོ། །དེ་ནས་གྲོགས་པོ་མཛའ་བ་དེ་ཤི་བ་དང་། དེ་ལ་ནད་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དེ་ཡང་གསོར་མི་རུང་བ་ཞིག་སྟེ། དེ་ཉིད་ཤི་བར་ཡང་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཅི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་མི་སྟོང་བ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ལྟར་མཐོང་ངམ།འོན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ཡིན་དང་སྟོང་པའོ་ཞེས་བསྙད་ཅེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ནི་མྱ་ངན་འདས་འགྱུར་ཞེས། །སྟོང་མིན་སྟོང་ལྟར་མཐོང་མིན་ཏེ། །ལོག་ལྟས་མྱ་ངན་མི་འདའ་བར། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་གསུང་ངོ་།།དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་དུ་གནས་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་དུ་སྟོང་ཞེས་མཐོང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལས་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།ལོག་པར་ལྟ་བའི་གང་ཟག་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མི་མཛད་དེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཁོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་རྣམ་པར་ འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ནར་གྱུར་པ་ན་དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བས་རྒྱུད་སྦྱངས་ཤིང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་རྟོག་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་ དུ་མ་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མོ་དགེ་ཚུལ་བཏུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལ་བསྔགས་པ་ བཞིན་ནོ།།དགེ་ཚུལ་འགའ་ཞིག་བླ་མས་བཏུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་མཚན་མོ་མནན་ཞིང་བསྔགས་པ་དང་། ད་ནས་དེ་ལ་དེས་འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་འཐུང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེས་སྨྲས་པ་ཆུའོ་སྙམ་དུ་བྱས་ནས་འཐུང་ངོ་ ཞེའོ།།དེས་ཀྱང་ཉི་མ་གཞན་ཞིག་ལ་ཆུ་ཉིད་འོན་པ་དང་། དེས་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་བླངས་ཞེས་སྨྲས་ལ། དགེ་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཆུ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་བྱས་ནས་འཐུང་ན་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

因此如是，对于任何法，胜者宣说直至解脱而增长者，于此若无恭敬，彼明显非具慧者。对于永远有益且具增长之法不生恭敬的愚者，是视应舍弃处为可怖，因此显现自己为愚者。因此将成为愚者，故智者应对观空性法生起恭敬。
如同里卡热拉杜、针及手印。譬如里卡热拉杜应当品尝一般。又如某人成就两个明咒。其中一个咒语持诵于针可以息灭众生一切病痛。第二个则结手印。之后他对一位友人说：'你接受这两个明咒吧，这将对你有益。'但他没有接受。后来这位友人死了，他也得了重病且不可医治，也将死去。
复次，是否这些事物非空而为离贪欲故视为空？抑或本性即是空而说为空耶？答曰：'我将成涅槃'，非空亦非视为空，以邪见不得涅槃，诸如来如是宣说。诸事物住于一处而了知为他相，此即是邪见。若诸事物本性不空而见为本性空，则此时唯从邪见而得涅槃，然诸佛世尊不安立邪见者得涅槃，唯以正见为先而安立如何获得涅槃。
因此，由如幻缘起故，诸事物本性即空，于事物如实而住地见到，以修习心续且不为增益损减边执垢染所染的诸圣者，通达一切法本性空，因为世尊说一切法即是空性，以无自性之理。
如同夜晚赞叹沙弥不应饮用之物。某位沙弥，上师为不应饮用之事于夜晚制止并赞叹，之后他对此说：'这对诸比丘不适宜，你为何饮用？'他说：'以为是水而饮用。'在另一天也是水时，他说：'为何取他物？'沙弥也说：'当你以为是水而饮用时，此中有何差别？'

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་བསྟན་ཏེ།དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཅིག་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་འདི་ནི་ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།དང་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་དམ་པར་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པར་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཀུན་ནས་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འཇུག་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡང་བྱ་དགོས་ལ།ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པར་ཡང་བྱ་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ གསུང་རབ།གང་ལས་འཇིག་རྟེན་བསྟན་འབྱུང་བ། །དེ་ལས་འཇུག་པ་གསུངས་པ་སྟེ། །གང་ལས་དོན་དམ་བསྙད་འབྱུང་བ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་གསུངས་པའོ། །མཁས་པ་ནི་གང་ལས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བདེན་པའི་དངོས་པོར་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་ རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དང་།རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་འཁོར་བའི་འཇུག་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དེ་ལས་འཇུག་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་པས་ རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དེ་ལས་ནི་འཁོར་བ་འཇུག་པའི་ལྡོག་པ་གསུངས་ཏེ།དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚོར་བ་དག་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་ལ་སྲེད་པའི་རྐྱེན་ཅན་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་འགགས་པ་ དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏིང་ཁུང་དུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཏིང་ཁུང་དུ་འཇུག་ན་ཆ་རྐྱེན་གྱི་འཇུག་པ་གང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་དགོས་པ་ཅི་ཡང་ མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་འཇུག་པའི་སྙིང་པོ་མེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་བ་ཞིག་སྟེ།གང་ལས་འཇུག་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་ པའི་བསྙད་པ་ལ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་དང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ཐར་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཁྱོད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ཡོད་མ་ཡིན་ཅི་བྱ་ཞེས། །ཁྱོད་ལ་འཇིགས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་གྲང་། །གལ་ཏེ་བྱ་བ་ཡོད་ན་ནི། །ཆོས་འདི་ཟློག་བྱེད་མི འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་ཆོས་འདི་འཇུག་པ་ཟློག་བྱེད་དུ་རིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟློག་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། ཅི་སྟེ་འཇུག་པ་ལྟར་དེ་ལ་ཡང་བྱ་བ་ཡོད་ན་ནི་ དེའི་ཚེ་བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་ཆོས་འདི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར།སྨིག་རྒྱུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་ཆུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་ཆུར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེར་གང་ཞིག་ལ་སྐོམ་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ ནི་ཚེགས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དག་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

如果诸法本来就是空性的话，为什么还要通过无明等次第来宣说有情世间和器世间的流转呢？既然是胜义谛，难道不应该只宣说本性空性吗？对此回答说，不是这样的。如果不首先宣说世俗谛的本质，就无法完全宣说真如本性空性的特征。因此，为了进入真如甘露的机缘，既要宣说流转，也要宣说通过断除一切执著而获得涅槃大乐的因——本性空性。
因此，在此如来的经典中：'从何处宣说世间生起，从彼处宣说流转；从何处宣说胜义，从彼处宣说还灭。'智者应当了知，从何处以认为自相和共相为实有的方式，为了破除无因、一因和不相顺因，而以无明、行等次第宣说轮回流转的道理，即是从彼处宣说流转。
从何处宣说缘起法本性不生故本性空，从彼处即宣说轮回流转的还灭。因为通达胜义本性空性后，于一切无执著，对诸受无渴爱，则以渴爱为缘的取等因灭尽，一切生老病死等完全止息。
如同进入深洞一样。就像进入深洞时，所有的资具都要舍弃，它们毫无用处。同样，世间流转毫无实质，智者也应当完全舍弃这一切，因为从何处是流转法，从彼处即是还灭法。
如果这样一切法皆空，则胜义谛中什么都不存在，那么一切将成为无实，从无实中也不会有任何作用，因为一切业、作者、作具和作业等都不存在。若无作业等，也就无解脱，因此你的说法都不合理。对此回答说：'你或许会恐惧说：若一切皆无，还能做什么？若有所作为，此法就不能还灭。'
正因为一切不存在，所以这胜义法理应还灭流转。因此，欲求还灭者，为何不接受一切作业等所依都不存在？如果还灭中也如流转般有所作为，那么作为的果报也将是流转，如何能引导至涅槃？
如同阳焰一般。就像阳焰生起水想，却不会成为水，而对此生起渴想者徒劳无益。同样，对蕴体起我执也是如此。

།གང་ཞིག་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་མཆོག་ཏུ་བཀྲབས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་ཤིང་བཟློག་ པ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བ་དེ་ལ་ཀླན་ཀར་འགྱུར་ཏེ།ཁྱོད་ལ་རང་ཕྱོགས་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལའང་མི་དགའ་ན། །མྱ་ངན་འདས་པར་མི་འགྲོ་སྟེ། །གཉིས་སྤྱོད་ཞི་བར་སྤོང་མི་འགྱུར། །ཕྱོགས་ནི་འདིར་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ་རང་གི་ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་མཆོག་གོ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་ལ་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་འདོད་ཆགས་ཤིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་ཅིང་། གཞན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱོད་མི་དགའ་ ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོ་སྟེ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་བཅོམ་ཞིང་གཉིས་ལས་སྤྱོད་པ་ལས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་བར་མ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ན་ཆགས་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་བདེ་ བ་རོ་གཅིག་པ་ལྡོག་པ་མེད་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། གང་ཞིག་ཆོས་ཐོས་རྗེས་སུ་ཆགས་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་ཆོས་མིན་ཐོས་ནས་ཉམས་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ནི་ང་རྒྱལ་དྲེགས་བཅོམ་ཕྱིན་ལོག་ཅིང་། །ང་རྒྱལ་དབང་གིས་དེ་ ཡི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་།།གང་དག་བདག་གི་ཉིད་གནས་མི་འགྱུར་ཞིང་། །རྟག་ཏུ་ཁེངས་མིན་དམའ་བ་མ་ཡིན་ལ། །གང་དག་དགའ་དང་མི་དགའ་ལས་གྲོལ་བ། །དེ་དག་ཡུན་དུ་ཡིད་གྲོལ་གྱུར་ཅིང་གནས། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་སྡེའི་སྡོམ་བརྩོན་བཞིན་ནོ། །སྡོམ་བརྩོན་འགའ་ཞིག་དགེ་སློང་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་སྡེའི་གན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཉན་པར་འདོད་པར་འགྱུར་ལ། ནམ་ཞིག་ན་དེས་དེ་ལ་དགེ་བསྙེན་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་ཀྱང་ཉི་མ་གཞན་ཞིག གི་ཚེ་སློབ་དཔོན་ལ་ཕྱག་འོས་ཁོ་བོ་ནི་དགེ་བསྙེན་དུ་གྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་མཐོང་ནས་བསད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།འདིར་སྨྲས་པ། ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བདེ་བ་དམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་འཐོབ་པའི་ ཐབས་ལ་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དེ་འཐོབ་པར་མི་ནུས་ལ།སྲིད་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སླ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཞིག་གོ། ། འདི་ལྟར། བྱེད་མེད་མྱ་ངན་འདའ་འགྱུར་ཞིང་། །བྱེད་ལས་ཡང་སྲིད་འགྱུར་ཏེ་དེས། །བསམ་ཁྲལ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས། །འདས་པ་ཐོབ་པ་ཅིག་ཤོས་མིན། །གང་གི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེད་པ་ལོག་ཅིང་བསམ་ཁྲལ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དེའི ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་སླའི།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཡང་སྲིད་པ་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་མི་འཐོབ་ལ། མཁས་པས་ནི་སྒྲིམ་པ་མེད་པར་འཐོབ་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤངས་ནས་ བྱ་བ་རྣམ་པས་ཚོགས་པའི་དུབ་པས་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཡང་སྲིད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་ཡང་མི་རིགས་སོ།།ནད་མེད་པའི་སྟོབས་སྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །ནད་མེད་པའི་སྟོབས་སྒྲུབ་པ་ལ་རྐྱེན་མང་པོ་མཐོང་མོད་ཀྱི། གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་རྐྱེན་ ཐམས་ཅད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་མི་བྱེད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པའི་འགྲོ་བ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

由于在遮遣的法上什么都不存在，因此空性的立场被认为是最殊胜的，对于执着空性立场而厌恶具有自性的立场者，这就成为过失。
'如果你对自方有执着，对他方也不喜欢，就不能趣入涅槃，不能息灭二边的行为。'
此处简要而言，立场有两种：自方立场和他方立场。对此，如果你认为自性空性的立场是最殊胜的，而对自方立场有贪着和执著，并且认识到'其他不是正确的'而对他方立场不喜欢的话，因此就不能趣入涅槃，因为断除贪着和嗔恚，从二边的行为中是没有涅槃的。
诸圣者对一切保持中立时，为断除贪着而获得寂静、安乐、一味、无退转。因此世尊说：
'若有人听法生执着，闻非法已则退失，傲慢自大颠倒行，以慢力故受痛苦。'
'若人不住于自性，恒时不慢非卑下，解脱喜与不喜者，彼等长久住解脱。'
如圣僧众的持戒者。某位持戒者想要到圣僧众处听论典，当他对他说'请做优婆塞'时，他在另一天对上师说：'顶礼上师，我已成为优婆塞，因为见到婆罗门就想杀害的缘故。'
此处有人说：虽然涅槃远离一切损恼故是最胜安乐，但是由于获得涅槃的方便行持极其困难，所以不能获得；而轮回是不需努力就能成办的，因此容易成办，所以我们趣入轮回。
对此解释说，这是颠倒执著。如是：
'无作得涅槃，有作得后有，无忧得涅槃，其他则不然。'
因为一切作为都止息，无忧虑而得涅槃，所以涅槃容易获得；由于要趣入善与不善的缘故，与涅槃相对的轮回并非容易获得。智者舍弃不需精进就能获得的涅槃，而追求以种种作为积累而疲惫获得的轮回，这是不合理的。
如同追求无病的力量。虽然看到追求无病力量有许多条件，但当不希求任何差别时，就不会追求一切条件。
如果说不作为就能涅槃，那为什么你在此论中宣说无常等义理呢？解释说：为了使执著轮回的众生对轮回生起厌离。

།འདི་ལྟར། གང་ལ་འདིར་སྐྱོ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་ཞི་གུས་ག་ལ་ཡོད། །རང་ཁྱིམ་ལ་བཞིན་སྲིད་པ་ནི། །འདི་ནས་འབྱང་བའང་བྱ་བར་དཀའ། །འཁོར་བ་ལས་སེམས་སྐྱོ་བ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟེན་ གྱི་གང་ལ་སྐྱོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་།སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློ་ཆུང་བ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མི་བཟོད་དེ། འདི་ནི་དཔེར་ན་རང་གི་ཁྱིམ་སྙིང་པོ་ཆུང་ཡང་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བློ་ཆུང་བ་ རྣམས་ཀྱིས་གཏོང་བར་མི་ནུས་པ་དང་དེ་འདྲའོ།།གསད་བྱ་བཏུང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བཞིན་ནོ། །གསད་བྱ་འགའ་ཞིག་འཕྲལ་གསད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཏང་བ་ཡང་བཏུང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འདོད་ པ་མི་ལྡོག་གོ།།གཞན་ཡང་ཕྱུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡུལ་གྱི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་མོད་པའི་ཁྱིམ་དག་སྤོང་བ་དང་། དགོན་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་བཏང་བ་ཡང་ནུས་པར་མ་གྱུར་མོད། གང་དག་ལ་ནད་དང་དབུལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་ ཕྱིར་བཅོ་བ་མི་སྲིད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་རིགས་པ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར། ལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཟིལ་མནན་ཞིང་། །འཆི་བར་འདོད་པ་དག་སྣང་སྟེ། །དེ་ཚེ་དེ་དག་གཏི་མུག་ཕྱིར། །གོ་འཕང་དམ་པར་མི་འགྲོར་ཟད། །ལ་ལ་དག་ནི་ནད་དང་དབུལ་བ་ དང་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་ཏེ།བདག་ལ་ཆགས་པ་དོར་ནས་བདག་ཉིད་ངོས་ནས་སྐུར་ཞིང་མེ་དང་ཆུར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ནས་བདག་ལ་ཆགས་པ་གཏན་ དུ་ཕྱུང་བར་གྱུར་ན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་མི་རིང་བར་གནས་པ་ཞིག་ན།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཐོང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ནི་གཏི་མུག་ཆེ་བའི་ཕྱིར་གང་གིས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་མི་འཇུག་ གོ།།ཐུག་པ་ཀུན་ནས་འཐུངས་ཏེ་ཉལ་བ་དང་བཏུང་བའི་སྨན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཞིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ཐུག་པ་འཐུངས་ནས་ཉལ་བ་དང་། ཁྱད་པར་མང་པོས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་སྨན་བཏུང་ངོ་སྙམ་སྟེ་ཉེ་བར་བསྣུམས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཡང་ཉེ་བར་བསྣུམས་པར་གྱུར་ནས་ཅི་བཏུང་བར་བྱ་བའི་སྨན་ཞིག་གམ། བཏུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ལ། དེ་ནད་དེ་ལས་མ་ཐར་ བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བའི་སྣུམ་ཆོས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཞུ་བར་བྱས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་རིག་པས་གཏུམས་ཤིང་ཐིབས་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་མི་ཤེས་པའི་ནད་སེལ་བའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྨན་ལ་ཐེ་ཚོམ ཟ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཇོམས་པའི་སྨན་མ་འཐུངས་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་ལས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གོ་འཕང་དམ་པ་སྐྱོན་མེད་པ་མི་འཐོབ་པོ།།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ བཏང་བས་རྒ་ཤི་མེད་པའི་གོ་འཕང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་།དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་པའི་གཏམ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་རག་མོད། ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དག་ཀྱང་མཛད། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དེའི་དབྱེ་བ་ལས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐབས་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་མངའ་བ་གང་གི་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འཇུག་པའི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག གི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་མཁྱེན་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།

如是，对于此处无有厌离者，彼处何有寂静敬意？如同自家般，要从轮回中解脱亦难。厌离轮回的人们为了从中出离而依止涅槃，对于无有厌离者为何追求彼义？由于无有厌离故，智慧浅薄者不堪忍受从轮回中出离，譬如虽然自家精华甚少，因难以断除贪著，智慧浅薄者不能舍弃，如是。
如同将被杀者追求饮水一般。某些将被杀者虽被放行去饮水，但终将被杀，如是对于随后相续者亦不能遮止贪欲。再者，虽然富人能够舍弃具有世间安乐受用的家宅，前往寂静处获得涅槃，但对于那些无法治愈疾病、贫穷等痛苦因缘者，理应完全舍弃对轮回的贪爱。
如是，有些为痛苦所压迫，而欲求死亡，然彼时彼等因愚痴故，终不能趣向殊胜果位。有些人为疾病、贫穷、离爱等痛苦所逼迫，舍弃对自我的执著，自行投入火中、水中等。若能如是确认轮回是痛苦并永远断除对自我的执著，则不久即可安住于涅槃安乐，然而因为颠倒见解极为愚痴，故不能如是趣入能成就涅槃之道。
如同饮尽汤后睡眠，及对饮用药物生疑一般。有人饮汤后睡眠，以诸多差别而生痛苦。如是凡夫亦是愈求安乐则愈生痛苦。又如有人想饮药而取之，取已生疑：'此是应饮之药抑或不应饮之物？'彼未能脱离疾病。如是一切凡夫虽为痛苦及损害所逼迫，烦恼已融化，然为无明所覆，具有浓密相，对能除无知病因的离贪药物生疑，未饮能摧毁一切烦恼的药物，则不能从一切遍染大病中解脱，不能获得无二无垢的殊胜果位。
于此有言：若如是舍弃一切有为，唯一追求无老死的涅槃果位，为获得彼果唯一修习禅定之语，然为何薄伽梵亦宣说布施、持戒之语？当说：以下劣、中等、殊胜的差别，有情界种种差别，由彼差别，薄伽梵具大悲本性，以大方便，了知一切趣入圆满果位众生的意乐与习气，所说法教亦种种差别。

།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས། སྦྱིན་པ་དམན་པ་ལ་གསུངས་ཤིང་། །འབྲིང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུངས་པ་སྟེ། །མཆོག་ལ་ཞི་བ་གསུངས་གྱུར་པ། །དེས་ན་རྟག་ཏུ་མཆོག་ཏུ་བྱོས། ། དམན་པའི་གང་ཟག་ལ་ནི་སྦྱིན་པ་ཁོ་ན་གསུངས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྒོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྲིང་པོ་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁོ་ན་གསུངས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སྒོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་གནས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་སྒོམ་པར ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཆོག་ལ་ནི་སྒོམ་པ་ཁོ་ན་གསུངས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་བའོ། །སྒོམ་པས་ནི་ཉོན་ མོངས་པ་བསྲབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ་བསྲབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་གསུང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་བདག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱོས་ཤིག་།རྒྱལ་བུ་གསུམ་ལ་ཉེ་བར་འདོམས་པ་ བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་འདི་ལ་རྒྱལ་བུ་གསུམ་ཡོད་པ་ལ་དེར་ན་ཚོད་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཅིག་ལ་ནི་ཡི་གེ་དག་ཉེ་བར་སྟོན་ཏེ། གཉིས་པ་ལ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདོན་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་མཚོན་ཆའི་ཐབས་འདོན་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་ བ་ལ་སོགས་པའོ།།མཆོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆེས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཏམ་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། བསོད་ནམས་མིན་ལས་དང་པོར་བཟློག་།བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པ་དང་། །ཕྱི་ནས་ལྟ་ཞིག་ཀུན་བཟློག་པ་ནི་བྱ་སྟེ། གང་གིས་ཤེས་དེ་མཁས་པ་ ཡིན།།བསྟན་པ་འདིར་ནི་རིམ་གྱིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདིར་རེ་ཞིག་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་ནི་དང་པོར་བྱ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ཉེས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་པོར་བཟློག་ པར་བྱའོ།།སྡིག་པ་བཟློག་པས་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་བདག་རྣམ་པ་ལྔར་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཆ་ཉི་ཤུ་དོར་བར་བྱའོ། །ཕྱི་ནས་བདག་ལ་ཆགས་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་ ལ་ཆགས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཞིག་གིས་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའི་ཐབས་ཤེས་པ། དེ་ལ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་མཁས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ནད་ཕྱིར་བཅོ་བའི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ནད་ཕྱིར་བཅོ་བ་དག་སྣུམ་ཆོས་དག་ལ་སོགས་པ་དག་བྱས་དང་བྱ་བ་དང་འགལ་བར་སྤྱོད་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐར་པའི་ཚུལ་ལ་ཡང་ངོ་། ཡང་ཇི་ལྟར་ལེན་པ་མེད་པ་ཉིད་ འཐོབ་ཅེ་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལས་སོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་དེ་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་ནུས། ཆོས་གཅིག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཤིང་། མ་སྤངས་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པ་ཡང་མི་སྲིད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་ཅུང་ཟད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དོ་ཞེས་འདོན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་ པོ་གཅིག་གི་ལྟ་པོ་གང་།།དེ་ནི་ཀུན་གྱི་ལྟ་པོར་བཤད། །གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་སྐྱེ་ མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཆར་གྱི་ཡང་ཡིན་ནོ།

对此，世尊对下等者宣说布施，对中等者宣说持戒，对上等者宣说寂静，因此当永远追求最上。对下等根器的人仅宣说布施，而不宣说持戒和禅修，因为他们不是这两者的法器。对中等者仅宣说持戒，而不宣说布施和禅修，因为他们已经安住于布施，且无力禅修。对上等者仅宣说禅修，而不宣说布施和持戒，因为他们已经安住于这两者。
其中，布施能获得大受用，持戒能获得人天之身，禅修能减轻烦恼，由于减轻烦恼而趋向涅槃，因此不对所有人宣说涅槃。因此应当欢喜涅槃，愿自己成为最上等。如同教导三位王子一样。
譬如有三位王子，根据年龄，对一位教授文字，对第二位教授论典，对第三位教授武艺。同样，对下等等根器者分别教授布施等。不应一开始就谈论涅槃，因为这是最上乘。
'首先应远离非福业，其次应断除我执，最后应断除一切见，知此者即为智者。'在此教法中应当次第断除一切有为法。首先应当断除一切非福业，因为这是百种可见与不可见过患的根源，应当首先断除应断之法。
由于断除罪业，五蕴、界、处中我以五种方式都不可能存在，因此应当断除二十种我见。之后，为了断除对蕴界处的执著，应当断除一切事物。因此，具慧者无所执取而入般涅槃。如是，谁能以次第了知断除一切的方便，即称为通达佛法者。
如同医治疾病一样。如同医治疾病时，使用油疗等方法不会成为违背所作所为的过失，解脱之道也是如此。若问如何获得无所执取？由见一切法无自性而得。若问如何能观察无边诸法？
若不了知、不断除一法，则不可能到达苦的尽头。同样，经中说：'世尊以一刹那智慧，现见一切所知、所见、所证之法。'因此，若问应如何观察？答曰：'见一法者，即说为见一切；一法空性，即是一切空性。'色的自性空性，即是受等诸蕴的自性空性。同样，眼处的自性空性，即是十二处的自性空性。

།དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཆར་གྱི་ཡང་ཡིན་ནོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་དང་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་ཅིང་ རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལས་དངོས་པོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་།།བུམ་པ་དང་འཁར་གཞོང་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ཐ་དད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ དངོས་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གཅིག་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་སྤང་བ་ལ་ སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས། གང་གིས་ཆོས་གཅིག་བསྒོམས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་ཞིང་གཟུང་མེད་ལ། །གསོབ་བརྫུན་ཐེར་ཟུག་མིན་པར་ཤེས་པ་དེ། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་ བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འགྲོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་འགྱུར་ཞིང་། །གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཇི་སྙེད་མང་པོ་བརྗོད་བྱས་ཀྱང་། །དེ་ལ་དྲེགས་པ་སྐྱེ་མི་འགྱུར། བདག་གི་འདུ་ཤེས་ཤེས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཀུན་ལ་བློ་སྦྱར་བྱ། །ཆོས་ཀུན་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཏེ། །རྣམ་པར་དག་པ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུའི་ཐིགས་པ་འཐུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་རྒྱ་མཚོའི་རོ་མྱངས ན་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་མྱང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།མཚན་ཉིད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྤང་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་གུས་པར་བྱས་ཏེ། གུས་པར་ བྱས་ནས་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ་དང་སྡུག་པ་དང་ཕངས་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས།འདི་ནི་མི་འགལ་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། །ཆོས་ཆགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས། །མཐོ་རིས་འདོད་པ་རྣམས་ ལ་གསུངས།།ཐར་པ་འདོད་རྣམས་ལ་དེ་ཉིད། །སྨད་འགྱུར་གཞན་དུ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཆོས་ལ་ཆགས་པ་ནི་དེའི་ཐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ། བསོད་ནམས་དག་ནི་བྱར་འོས་ཏེ། །བསོད་ནམས་མ་བྱས་ཉིད་སྡུག་ བསྔལ།།བསོད་ནམས་བྱས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི། །འདི་དང་གཞན་དུ་དགའ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་འདོད་ཅིང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིགས་པ་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་གསུངས་ཀྱི། ཐར་པ་འདོད་པ་ རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་འཁོར་བའི་བཙོན་རའི་ཁང་པར་འཆིང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཟིངས་དང་འདྲ་བར་ཀུན་ནས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་འདོད་པ་ལ་ནི་འགར་ཡང་ཆགས་པ་ཤིས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཆགས་པ་མ་ལུས་པ་བཅད་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཕམ་པའི་མདོ་བཞིན་ནོ།

同样地，眼界的自性空性是什么，那个也是十八界一切的自性空性。同样地，由事物、境、时间、所依的差别而有差异，以及无边的细分当中，一个事物的自性空性是什么，那个就是一切事物的自性空性。就像瓶子和碗等虽有差别，但虚空却无差别一样。色等事物虽有差别，但由于色等诸法以自性无生而无差别的缘故，如果完全了知一法的自性无生，也将完全了知一切法的自性无生。同样地，对于所断等也应如是运用。
因此，在《圣虚空藏三昧经》中说道：'若人修一法已知一切法，如幻如阳焰无所取，知其虚妄不坚实，不久即趣菩提心。'同样地，在《圣三昧王经》中也说：'以一知一切，以一见一切，纵然说再多，于此不生慢。如知我想已，如是遍观察，诸法皆如是，清净如虚空。'等等。
如饮海水一滴。如同由于味道相同，若尝一处海水之味即能尝遍一切海水之味一样，诸事物的有为空性也是如此，因为其性相相同。此处有人说：如果一切法因空性而应当断除，那么为何说'比丘们，因此应当恭敬，恭敬后所作的福德果报，将感受可爱、悦意、珍贵、如意之果报'？
这并不相违，因为诸如来对贪著法者，为求生天者而说。对求解脱者，彼成过失，何况其他。对法的贪著是其方便的本质，故必须行持：'应当造福德，不造福即苦，造福之世间，此世他世乐。'佛世尊对希求生天而畏惧恶趣，以及不能修习畏惧的人们如是宣说，而不是对求解脱者说的。
对他们而言，贪著法就是轮回牢狱的束缚，因为经中说：'对于了知法门如筏喻的人们来说，诸法尚且应当舍弃，何况非法。'对于希求解脱之乐的人来说，任何贪著都不会带来吉祥，因为解脱是通过断除一切贪著而获得的。如《弥勒经》所说。

།གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཁྱོད་མ་ འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ།ཡང་དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དུང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེས་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ཉིད་དུ་ཁྱོད་བཞུགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལུང་བསྟན་པར་མཛད་པ་དང་།དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་དགེ་སློང་མི་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་ པར་གྱུར་ལ།དེས་ཨེ་མ་མ་ལ་བདག་གླིང་བཞིའི་དབང་ཕྱུག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དུང་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་འདོད་པ་ཁྱོད་ནི་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་ ཞིག་གོ་ཞེས་སྨད་པ་མཛད་དོ།།དེ་བསྟན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ང་ནི་དེའི་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་བསྔགས་པར་མི་མཛད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་སྲིད་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱིས་ནི་ཆུང་ངུ་ཡིན་ དུ་ཟིན་ཀྱང་དྲི་ང་ན།མང་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་སྨད་ལ། གཞན་དག་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་དག་ལ་སྦྱར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆགས་པ་ལོག་པས་སྡུག་བསྔལ་རངས་པ་ ལྡོག་པ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ནི།།འོ་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་གཅིག་པུ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བཟའ་ཉེས་པའི་ ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཕུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་ལྷག་པར་མ་མས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་དོན་དུ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ལོག་པར་ལྟ་བས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་འདོད་པས་སྟོང་པ་ཉིད། །ཀུན་ཚེ་བརྗོད་པར་བྱ་མིན་ཏེ། །གནས་མ་ཡིན་པར་སྦྱར་བའི་སྨན། །དུག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། །འདིར་སྙིང་རྗེ་ཅན་བསོད་ནམས་འདོད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་བར་འདོད་པས་ནི་ཐོག་ མར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་ཞིང་།།དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྨན་ཆེན་པོ་ལེགས་ཤིང་རོ་ཞིམ་པ་གནས་མ་ཡིན་པར་བཏང་བ་ནི་ནད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའམ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ རྒྱུར་གྱུར་པ་ལྟར།འདིར་གནས་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ཡང་དེ་དག་གི་དོན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་རྫ་མཁན་གྱི་སྣོད་སོ་མ་བཏང་བ་རྣམས་ལ་མེ་རགས་པ་གཏོང་སྟེ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་གཏོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བླུན་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི། །འཁྲུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞི་ཕྱིར་མིན། །ལག་འགྲོ་འོ་མ་ འཐུང་བ་ནི།།དུག་འཕེལ་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །རྩའི་ཕུར་མ་དང་ཟ་མ་ཏོག་ལྟ་བུ་དང་ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་པ་ལ་རྩི་ནད་མེད་གཏོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཚོང་བའི་རྩའི་ཕུར་མ་ནི་རྫས་གཞན་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ སྟོན་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟ་མ་ཏོག་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས་ཚོན་གྱི་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་ལ་རྩི་སྨན་གཞན་དང་གཞན་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་གདུག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།

当世尊释迦牟尼在波罗奈授记说：'你在未来世将成为如来、应供、正等正觉、名为慈氏佛。那时将出现一位名为螺的转轮王，他将在此城市供养你住世和涅槃，之后出家证得阿罗汉果而入涅槃。'如是授记菩萨弥勒。
其时，在那众中有一位名为弥勒的比丘，他发愿说：'愿我成为统领四大洲的转轮王螺。'世尊为了遮止这种痛苦而说：'你出家是为了断除痛苦，却反而追求痛苦，你真是个愚人。'
世尊说：'我连一刹那的有为法都不赞叹。为什么呢？诸比丘，有为法是痛苦的。譬如粪便，即使是少量也有臭味，更何况是多量呢？'所谓'如是'是指如前所述。他如是被呵责，而其他人则修习有为法的因——福德。
有人说：如果由于空性而远离贪著从而止息痛苦，那么就应该只宣说空性，因为它能断除一切痛苦。但事实并非如此，因为这要观待根器的差别。如对非法器宣说空性，就如同不当食用的饮食等会成为祸患的因。
因此，世尊为了避免退失而舍弃空性。或者说，如果错误地理解空性的意义为一切皆无，则会因邪见而堕入恶趣。
因此：'欲求福德者，不应常说空，非处用药物，岂不成毒害？'此处，具有慈悲心、欲求福德并欲摄受众生者，最初不应对未成熟、善根未熟的众生宣说空性，因为无有意义。
譬如良药美味，若用于不当之处，不仅无益于病人，反而会成为损害的因。同样，对非法器说空性也会成为无益。世尊对迦叶说：'迦叶，就像陶师对未烧制的陶器施以猛火。迦叶，菩萨对未成熟的众生宣说佛法广大智慧之火也应如是观察。'
所说：'对愚者开示，是乱因非寂，如蛇饮牛乳，唯增长毒性。'如同药草的茎和容器，成熟与未成熟，施以药物治疗一样。
如同商人的药草茎对不同物质会产生不同的危害，同样在说法时众生也是如此。如世尊在《宝箧经》中所说，对四种毒蛇要用不同的药物，对烦恼毒蛇也是如此。

།ཡང་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གིས་ དུག་གི་སྨན་པ་མཛའ་བོ་ཞིག་ལས་དུག་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་རྩི་སྨན་ནད་མེད་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ནས་དེས་དུག་གིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ལ་བཏང་བ་དང་དེ་ཡང་ཞི་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དུག་མེད་པ་ཞིག་ལ་བཏང་བ་དང་། དེས་དེ་བསད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆེས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་མཁས་པ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར།དྲི་བྲལ་གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་དུ། །དང་པོར་སྦྱིན་སོགས་གཏམ་རྣམས་ཀྱིས། །སེམས་ལ་ལེགས་པ་ཉིད་བསྐྱེད་དེ། །དེ་ནས་ཆོས་ནི་བསྒོམ་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དོན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་ཀླ་ཀློ་སྐད་གཞན་གྱིས། །གཟུང་ བར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ།།འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་མ་རྟོགས་པར། །འཇིག་རྟེན་གཟུང་བར་ནུས་མ་ཡིན། །དཔེར་ན་ཀླ་ཀློ་སྐད་གཞན་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་སྐད་ཁོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གཞུག་པར་ནུས་སོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལམ་ཞུགས་པར་ནི་མཁས་པ་སུས་ཀྱང་བདག་དང་ཆོས་གཉིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ གཟུང་བར་ནུས་ཤིང་།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་ཞུགས་པས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པར་གཟུང་བར་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །ཁྱེའུ་གཞོན་ནུ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཁྱེའུ་གཞོན་ནུ་སྐད་གཞན་ གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་གཟུད་པའི་ཐབས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་དང་། །གཉི་ག་ མིན་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ།།ཐམས་ཅད་མེད་པར་ལྟ་བའི་དྲི་མ་བཀྲུ་བའི་ཕྱིར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ། དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀར་ ལྟ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ལ།སྤྲོས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཅད་པའི་ཕྱིར་ནི་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ནད་ཀྱི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་ནི། །སྨན་ ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་མིན་ནམ།།ནད་དག་ནི་ཕྱིར་བཅོ་བར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་དག་ལ་ཡང་གཞིའི་བྱེ་བྲག་གིས་དུ་མ་ཞིག་སྨན་དུ་འགྱུར་གྱི། གཅིག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་གནོད་སྦྱིན་དང་ཡི་དྭགས་ལ་ ཆོག་གི་བཏུང་བ་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་།གནོད་སྦྱིན་གྱིས་ཕྱིར་འཇིལ་བར་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྤུན་གསུམ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་དེ་ལས་གཅིག་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི་གནོད་སྦྱིན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། གསུམ་པ་ནི་ཡི་དྭགས་སྐར་མདའ་གདོང་དུ་གྱུར་ ཏེ།དེ་གཉིས་ཆར་ཡང་དགེ་སློང་དེའི་གན་དུ་སོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེས་གནོད་སྦྱིན་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་ཅིང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ པའི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ།

又如某人从毒医友人处获得能解除一切毒的无病药剂，之后他将此药给予一个中毒者服用，其毒即得平息。后来又将此药给予一个未中毒者服用，反而致其死亡。对众生说法也应当如是理解。
因此，为了使一切众生心相续调顺，首先应当解说世间事物的实际情况，以便智者们能轻易趣入空性之理。正因如此。
如同染色于洁净衣，首先以布施等言论，于心中生起善念，然后修习正法。如是宣说。
为了说明此义而举例说：如同未能以异语，领会野蛮人言语，若无世间的理解，则不能摄受世间。
譬如野蛮人因不懂他国语言，只能用其本国语言来教导。同样，世间人也只能通过建立世间事物的方式，引导其趣入真实义。
任何智者都不能直接使未入世俗谛之道者领会自我与诸法如幻及不可言说的胜义本性。但通过如实趣入世间世俗谛，则能领会如幻性；通过趣入如幻性，也能领会不可言说的胜义法性。
因此，必须遵循所说的次第而入。如同幼童一般。譬如幼童不能以他国语言理解，凡夫世间亦复如是。
正因如此，有无等教法是引导世间的方便，故佛陀宣说：有与无及亦有亦无，以及非二者。为了洗涤一切无有的见解垢染，世尊对所化众生说'有'；为了断除一切执著实有，于某处说'无'。
又为了断除二边见解而说'有无'；为了断除一切戏论而宣说'非二者'。
再者，且如你自己所行，以及依病情而定，一切并非都成为药。诸病需要治疗，对于这些病，依据病因差别而有多种药物，并非一味药物适用于一切病症，此理亦复如是。
如同出家人对夜叉与饿鬼布施饮食，以及见到夜叉吐出之事。譬如有三兄弟，其中一人出家。第二人转生为具大神通的夜叉，第三人转生为流星面饿鬼。
这两位都来到那位比丘处。于是比丘为了让夜叉了知获得大受用的因缘，向他宣说布施功德；为了让他了知果报的因缘，显示破戒过患。

།ཡི་དྭགས་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཏུང་བ་བྱིན་པས་མེའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱས་ནས་སེར་སྣའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་གཞོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་ཕས་ཡུལ་གཞན་ནས་བུ་མོ་ཞིག་བླངས་ལ། དེའི་ཕ་དེ་ཡང་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ་། དེ་ལ་མས་ཁྱོད་ཀྱི་ཕའི་གྲོགས་པོ་ གནོད་སྦྱིན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱིས་ལ་བུ་མོ་དེ་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོང་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་།དེས་དེ་ལྟར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་གནོད་སྦྱིན་དེས་དེ་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཁྱེར་ནས་འོངས་པ་དང་། མི་ཞིག་ཀྱང་གན་དུ་འོངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་ གནོད་སྦྱིན་དེས་བུ་སོང་ལ་འདི་སྔངས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་ལ།དེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་འོངས་ནས་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདི་སྔངས་སུ་བཅུག་ཅེས་དྲིས་པ་དང་། དེས་འདི་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་སྟེ། བདག་གིས་འདིའི་གཟི་བྱིན་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དེས་གྲོང་ཁྱེར་ དེར་ཁྲིད་ནས་ཁྱེའུ་དེ་འདབ་ཅིག་ཏུ་གཞག་སྟེ་བུ་མོ་དེ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཞུགས་པ་དང་།བུ་མོ་དེ་མཐོང་ནས་གནོད་སྦྱིན་དེ་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་ཏེ་དེས་དེ་བཟུང་ངོ་། །ཁྱེའུ་དེ་ཡང་འདི་ཡུན་རིང་པོར་ཐོགས་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་སྟེ་རང་ཉིད་སོང་བ་ དང་།དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་བར་དུ་མཐོང་ནས་དེས་དེ་ལ་འདི་ཐོང་ཤིག་ཅེས་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་མནའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞུས་པས་དེས་མ་བཏང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཞིག་བཀུག་སྟེ་དེ་སྒོར་གནས་པས་གནོད་སྦྱིན་ཡང་དུ་བར་རྩོམ་ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་མཆིའོ་ ཞེས་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་གི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་རྣམས་ལས་ཀྱང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སེམས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ན་གཉི་ག་མ་ ཡིན་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་དམ་པའི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ།དོན་དམ་པའི་བསྟན་པ་དེ་ཡང་། །ཡང་དག་མཐོང་ན་གནས་མཆོག་ལ། །ཅུང་ཟད་མཐོང་ན་བཟང་འགྲོ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ནང་བདག་བསམ་པ་ལ། །མཁས་པས་རྟག་ཏུ་བློ་གྲོས་བསྐྱེད། །དོན་དམ་པའི་ ཤེས་པས་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡོད་ན་གནས་ཀྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ལ།ཅུང་ཟད་དེ་ཆུང་ངུ་ཞིག་མཐོང་ན་ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བ་བཟང་པོའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རྫོགས་པ་ཡོད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་ལ། མ་རྫོགས་ན་བཟང་འགྲོ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་མཁས་པས་རྟག་ཏུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་བསམ་པ་ལ་བློ་སྦྱང་དགོས་སོ།།རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་རྐུན་པོ་ཆོས་མ་ཡིན་པས་མགྲོན་དུ་བོས་པ་བཞིན་ནོ། །རྐུན་པོ་འགའ་ཞིག་ཡང་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འགྲོ་བར་གྱུར་ལ། དེ་ལ་དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་གིས་ངེད་ཅག་ལ་སྐྱེས་ རེངས་ཤིག་ལོང་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པས།དེས་སྐྱེས་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དགེ་སློང་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེས་བསླབ་པའི་གཞི་ལོང་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་ལ། དེས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་འབྲུའི་ཆང་དག་སྤོང་བར་མི་ནུས་ ཀྱིས།འོན་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་དེ་སྤངས་ཏེ་བསླབ་པའི་གཞི་གཅིག་བླངས་ནས་སོང་སྟེ་མཚན་མོ་རྒྱལ་པོའི་གྲཝ་སའི་ཁབ་ཏུ་རྐུ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། དེར་བུ་མོ་ཆོས་མ་ཡིན་པས་མགྲོན་དུ་གཉེར་ནས་དེས་ཀྱང་འདོད་ པར་མ་གྱུར་ཏོ།།དོན་དེ་ཡང་རྒྱལ་པོས་མཁྱེན་ལ། དེས་ཀྱང་དེ་ལ་བཙུན་མོ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀླུབས་པ་བཙལ་ཞིང་རི་མོར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་འདི་བསམས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་དེས་པར་ཐོབ་པོ། །ཅི་སྟེ་རྐྱེན་འགའ་ ཞིག་མ་ཚང་བ་ལས།དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ།

为了让饿鬼了知苦的原因，给予饮水使火的痛苦得以平息，然后说明吝啬的过患，就像这样，由于众生有种种不同的意乐，佛世尊为了摄受一切众生而宣说的法也成为种种不同。
又如，有人的父亲从他乡娶了一个女子，其父后来去世了。其母对她说：'你父亲的朋友叫某某夜叉，你去拜访他看看那个女子。'她就这样做了。
然后那个夜叉带着她飞到空中宫殿，这时一个人也来到了那里。夜叉对他说：'孩子，去吓唬这个人。'他照做后回来问：'为什么要让我去吓唬这个人？'夜叉说：'这是一个出家人，我受不了他的威德。'
之后，夜叉带她到了城市，将那个男孩放在一边，自己进城寻找那个女子。看到女子后，夜叉对她生起了贪欲之心就抓住了她。那个男孩想着'他耽搁太久了'就自己去了，
看到夜叉正抓着她，就对夜叉说：'请放开她，她是你的儿媳。'但夜叉没有放手。后来请来了一个守门人，夜叉就像烟一样消失，说要去别处。
如此，某些人会成为某些人的对治。应当知道说法也是如此。在关于有无等的这些教法中，由于趣入内在本性的思维，所说的非二者的教法才是胜义谛的教法。
关于胜义谛的教法：'若能如实见，得证最上处，若能少分见，得生善趣中，是故于内观，智者常修慧。'
以胜义智如实见到真实义时，能获得涅槃最上处；若能稍微见到一点，则能获得天人善趣。因为圆满见到智慧时能得涅槃，不圆满则得善趣，
所以智者应当经常修习内在本性的思维。就像盗贼被非法邀请到王宫一样。有一个盗贼经常去寺院，
有位比丘对他说：'请给我们一些供养。'他问：'什么样的供养？'比丘说：'请受持学处作为法供养。'他说：'我不能断除杀生、偷盗、妄语和饮酒，
但我可以断除邪淫。'他舍弃邪淫受持一条学处后离开，夜晚为了偷盗潜入王宫内院，在那里一个女子以非法方式邀请他，但他没有同意。
国王知道此事，就像画上装饰着各种珠宝的王妃一样。同样，如果思维这个内在本性，就能确实获得涅槃果位。即使因缘不具足，
以此真实智慧，即使现在未得涅槃，来世也必定无需努力而自然获得，如业果一样。

།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བརྩོན་པས་སྐྱེ་ བ་འདིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཐའ་མི་འཐོབ་མོད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འབད་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ངེས་པར་འཐོབ་སྟེ།ལས་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་གཏི་མུག་གིས་བྱས་པའི་ལས་ངེས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་འདིར་འབྲས་བུ་འབྱུང་ བ་མེད་མོད་ཀྱི།ས་བོན་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་མྱུ་གུ་དང་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གདོན་མི་ཟ་བ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་བཞིན་ཏེ། རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང་། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པ་ན། །རང་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི།།རྟེན་པ་མེད་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མྲ་ཟོས་ཏེ་འཛུགས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཟོས་ཟིན་པར་བྱས་ནས་ས་བོན་མ་བརླག་པར་འཛུགས་པ་དེས་འཕྲལ་དུ་ས་བོན་མྱང་བའི་འབྲས་བུ་མི་འཐོབ་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་དོན་ཆེན་པོ་འཐོབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཤིང་ཐོག་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གྲོལ་བདག་མི་སྣང་ཞེ་ན་ལ་ལར་སྣང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་། བསམས་བཞིན་པ་ན་བྱ་བ་ནི། །ཀུན་ལ་གྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། ། འདི་ནའང་མྱང་འདས་མེད་མིན་གྱི། །སྦྱར་དང་གྲོལ་རྣམས་རྙེད་པར་དཀའ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་མཐོང་བར་དཀོན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ངེས་པར་དཀའ་བ་ཞིག་གོ། །བསམ་པ་ཁོ་ན་འབྲས་བུའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་ན་འགྲུབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ན་ཡང་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་འདོད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བ་དང་ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལས་སྦྱོར་བ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དེའི་ཕྱིར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའོ་། །དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་རྣམས་མ་མཐོང་བས་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་མཐོང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ།།གཏུམ་མོ་ལྕགས་ལྡག་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གདོལ་བ་མོ་རྐུན་བཙུགས་པ་ཞིག་ཉེས་པ་དེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཁོ་མོ་ནི་གཏུམ་མོ་ཉིད་ཀྱིས་སྨེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལྷ་ཁང་དང་ཉེ་བར་ལྕགས་ལྡག་ པར་བྱེད་ཅེས་ལྕགས་ལྡག་པར་བྱེད་མི་པོད་དེ།གལ་ཏེ་བྱེད་ན་ནི་ལོག་པར་གླང་བཀལ་བ་དེ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་ལ་ལ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་དམན་པར་སེམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བཟོད་དོ། །གལ་ཏེ་རིགས་པས་སྦྱོར་ན་ནི་ གདོན་མི་ཟ་བར་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།གང་དེ་ལྟར་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཞུགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་འདི་ལ་ཟད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་ནུས་ཤེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་ཐོས་ནས། །འདོད་ཆགས་ཡུན་རིངས་མི་ གནས་ཏེ།།ལམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ཟད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། །ཇི་ལྟར་འདི་ན་དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་བདག་གི་བ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བཙས་པའི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གིས་ཉེ་བར་གསོས་ཀྱང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིང་བྱས་པ་མི་ཤེས་ པ་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པར་ཐོས་ནས་མཁས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་དེར་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེ་བར་དེ་ལྟར་ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་ལམ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཞུགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཏན་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་མ་ལུས་པ་བཅད་པ་ལས་གྲོལ་བ་སྲིད་པར་བྱའོ། །ཙ་ན་ཀས་གསེར་ཡོངས་སུ་དོར་བ་བཞིན་ནོ།

为了观察真实智慧，虽然精进修持者在此生中不能获得离欲的究竟，但是由于证得胜义智慧的缘故，在来世必定无需努力而获得涅槃，如同业力一样。
譬如由无明所造的定业虽然在此生中不会产生果报，但是如同种子灭尽之后必定生长出苗芽、叶子、花朵和果实等一样，在其他生中必定会产生果报。
正如经中所说：'诸佛已灭尽，声闻亦灭尽，独觉之智慧，从无依而生。'
如同食用芒果后种植一样。有人食用成熟的芒果之后，将未损坏的种子种下，虽然不能立即获得种子成熟的果实，但是在其他时候必定能获得巨大的利益，因为能随意获得果实。
如果有人问：如果这样真实智慧存在的话，为什么解脱者不显现？虽然有些人显现，但是如同所说：'思维所作事，圆满极稀有，此处非无涅槃，难得修解脱。'
不仅仅是见到涅槃稀有，而且一切所作都难以确定获得果报。不仅仅是发心能成就果报，而是因缘聚合才能成就所欲果报，这也极难获得。
因此，在此处一切所作思维圆满极其稀有。同样，在如来教法中虽然有人希求涅槃，但是由于远离善知识以及缺乏内在如理作意的缘故，难以获得修行，因此解脱者也难以获得。
因此，不能因为未见到众生而认为无有见到真实。
如同凶悍女人舔铁一样。譬如被囚禁的盗贼女人，虽然已经脱离罪过，但她本性凶悍，如同在寺庙附近舔铁般不敢舔铁。如果舔铁的话就会从错误的枷锁中解脱。同样，有些愚人也是自轻自贱，不敢修学佛果。如果如理修行的话必定能获得佛果。
如果有人问：如何能确定长期存在的烦恼聚能够灭尽？当解释说：'闻知身无德，贪欲不久住，以此同一道，一切岂非尽？'
如同在此处，即使长期以来执著我所的身体受用种种滋养，但听闻到它是无常法性且忘恩负义而无功德时，智者当下不生贪著。同样，如是善加修持的无贪之道，难道不能使长期存在的一切贪欲永尽吗？
因此，由于以空性见到一切内外诸法无有自性实质，断除一切烦恼束缚而获得解脱是可能的。如同车那迦舍弃黄金一样。

།ཇི་ ལྟར་ཙ་ན་ཀས་རྩི་སྨན་དག་གིས་གསེར་མ་ཤ་གཅིག་བྱེད་པ་ན་གང་གི་ཚེ་གསེར་ཀ་ཀ་ནི་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་གི་ཐབས་འདིས་གསེར་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་སྒྲུབ་པར་ནུས་སོ་སྙམ་སྟེ།དེས་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་དོར་བ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་ པ་ཡང་ལུས་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་སྐད་ཅིག་ཙམ་མི་གནས་པར་མཐོང་ནས་བདག་གིས་ལམ་འདིའི་སྒོ་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གཏན་བཟློག་པར་བྱ་བར་ནུས་སོ་ཞེས་ལམ་དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱེད་དོ།།འདིར་སྨྲས་པ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུན་ལ་ཇི་ལྟར་མཐའ་ཡོད་པར་འགྱུར། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ས་བོན་མཐའ་མཐོང་ཞིང་། །དེ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་མེན་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་ནི་མ་ཚང་ཕྱིར། །སྐྱེ་བའང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུས་ཡུན་རིང་པོ ནས་ཞུགས་ཤིང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་འཇུག་པའི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་ཐོག་མ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་མེས་ཚིག་པ་ལ་མཐའ་མཐོང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འཇུག་ཅིང་། ཐོག་མ་དང་ མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ལས་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བ་ཚར་ཕྱིན་པས་འཕེན་པར་ནུས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་བསྲེག་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་ ཉེ་བར་འགྲོ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་གྲོགས་མེད་པས་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འཕེན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བར་མུར་ཐུག་པ་འདི་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །མར་མེ་དང་ཏིལ་བརྔོས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ནམ་མཁའ་དང་། ཤིང་ལྗོན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མར་མེའི་རྐྱེན་ དག་ཡོད་ན་གནས་པར་འགྱུར་ལ་མེད་ན་མི་འགྱུར་བ་དང་།ཇི་ལྟར་ཏིལ་བརྡོས་པའི་ས་བོན་རྣམས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ནམ་མཁའ་ལྡོང་རོས་བསྒྲུབས་ཏེ། དེའི་རྒྱུས་ནམ་མཁར་འགྲོ་བར་གྱུར་ཅིང་གང་གི་ཚེ་དེ་གཞན་གྱིས་ཕྲོགས་པ་ དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མེད་པས་ས་ལ་ལྷུང་བ་དང་།ཇི་ལྟར་ཤིང་ལྗོན་པའི་རྩ་བ་བཏོན་པས་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སླར་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མི་འབྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མེད་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགའ་ཡང་སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་སྟེ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས།འགྲོ་བ་སྟོང་པར་གཟིགས་མོད་ཀྱང་། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བཞེད་པས། །ཡུན་[(]རིངས་[,]རིང་[)]ཁྱེད་ཉོན་མོངས་པ་གང་། །དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྨད་བྱུང་བའོ། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།འཕགས་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འདི་ན་སེམས་ཅན་སྲོག་འགའ་ཡོད་མིན་ལ། །རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སེམས་ཅན་སྨིན་པའང་མཛད། །སེམས་ཅན་ཡོད་པ་མིན་ཡང་དོན་མཛད་པ། །འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་དཀའ་སྤྱོད་ཆེན་པོའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བས་བསྡུས་པ་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པའམ། མངལ་ལས་སྐྱེས་པའམ། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས པའམ།གཟུགས་ཅན་ནམ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའམ། འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ་འདུ་ཤེས་ཅན་མ་ཡིན་པའམ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཇི་སྙེད་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སུ་གདགས་པས་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་ཕུང་ པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོན་ པའི་ཕྱིར་རོ།

就像查那迦用药草炼制一钱黄金时，当炼成一颗尼珂沙那黄金时，心想：'用这个方法我能炼制更多的黄金'，于是他也完全放弃了那个。同样，瑜伽师也看到身体缺乏功德，仅仅通过听闻就能使贪欲刹那间不存在，于是想：'我通过这个修行方法能够永远断除贪欲等烦恼'，因此修习这个法门。
有人问道：'无始以来相续的众生之流怎么会有终点呢？'解释道：如同种子虽见其终，却无始初一样，同理因缘不具足故，生命也将不再出现。
就像长期相续、因果相继的种子之流虽无始初，但被火烧尽时就见其终。同样，生命虽从一世到一世相续，是无始以来就存在的因，虽无始初的识种子之生命，若因缘不具足也不会再出现。
依靠烦恼的业能够投生，但这些烦恼被智慧之火焚烧时就会消失。因此，没有助缘的业就不能投生。这样就能断除生死轮回。就像灯火、炒芝麻、空游仙人和树木一样。
如同灯火有缘则存在，无缘则不存在；如同炒过的芝麻种子不能发芽；如同空游仙人靠药物飞行，当药物被他人夺走时，因无因缘而坠地；如同树木根被拔除后因无因缘而不能再生长。同样，因为没有执著实有的因缘，贪欲等烦恼也不会生起。
菩萨的行为不是由烦恼所致，而是由愿力所致。因此，见到轮回众生无实性，虽然利益众生却不执著众生相，菩萨的这种难行真是稀有。如同龙树菩萨所说：'虽见众生本性空，为除众生诸苦故，长时具有烦恼者，此乃最为稀有事。'
《圣优波离请问经》中也说：'此中众生命皆无，胜者仍度化众生，无有众生作利益，此是汝之大苦行。'等等是佛陀所说。
同样在《三百颂般若波罗蜜多经》中说：'所有众生，无论是卵生、胎生、湿生，有色或无色，有想或无想，非有想非无想，凡是可以称为众生界的一切众生，我要使他们都在无余涅槃界中入般涅槃。如是，虽然度化一切未涅槃的众生入涅槃，却无任何众生得涅槃。'

།འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་ཡན་ལག་དག་།མ་ལུས་བཅས་ཏེ་བཤིག་བྱས་ཀྱང་། །ཅི་ཡང་མེད་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཡང་། །ཁམས་བཅས་བཤིག་ན་དེ་དང་འདྲ། །དེ་ལྟར་བདག་དང་བདག་མེད་པ། །ཡང་ དག་ཇི་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད།།བདག་དང་བདག་མེད་ལྟ་བ་དག་།དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བ་འདིར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནི་འོག་ནས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་སློབ་མ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདི་མན་ཆད་སློབ་དཔོན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་མ་རབ་ཏུ བྱེད་པ་ཐལ་བ་ཐག་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུའི་གཡོ་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བཤལ་ཞིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདུད་རྩི་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་བརྩམ་པར་བཞེད་པས་འདུས་བྱས སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།ཐམས་ཅད་འབྲས་བུའི་དོན་སྐྱེ་བ། །དེས་ན་རྟགས་ཡོད་མིན་དེའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རང་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་འདིའི་ཚོགས་པ་འདི་ནི་འབྲས་བུའི་ཆེད་ དུ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་ལ་ཡང་ཆིག་རྐྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཅི་རིགས་པ་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ ནོ།།ཚོགས་པ་དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཡོད་ན་གང་འབྱུང་ཞིང་གང་མེད་ན་གང་མི་འབྱུང་བ་དེ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་ཅིག་ཤོས་འབྲས་བུ་ཡིན་ལས་མེད་པར་འབྱུང་བ་གསུམ་པོ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ས་སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་ ལ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། རྟག་པའི་སྒྲ་ནི་རང་བཞིན་དང་། བདེན་པ་དང་། སྙིང་པོ་དང་། དངོས་པོ་དང་། རྫས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་མེད་པའི་ ཕྱིར་འདུས་བྱས་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་།མི་བདེན་པ་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྫས་མ་ཡིན་པ་དང་། སླུ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། བྱིས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྟགས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་ འབྱོར་མིག་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་།རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་པ་དང་། རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་པ་སྟེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོན་པས་གང་འདུས་བྱས་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་ངེས་པར་མཛད་ནས་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཐུབ་པ་མ་གཏོགས་ཇི་ལྟར་ དངོས།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མི་སློབ་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཐུབ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་ཐུབ་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཤེགས་ཤིང་ ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

在《圣宝鬘论》中也说：'如同将水树连同枝干，全部分解之后，什么也不存在一样，人也是如此，若连同界分解，也是如此。如是我与无我，如实观察皆不可得。因此大圣者遮遣我与无我见。'等等如是宣说。
一切众生如何见到无自性，将在下文以八品来阐述。这是圣天论师所著《菩萨瑜伽行四百论》中'遍摄学徒'品即第八品的注释。
此下论师以余品为学徒，以诸法空性大海水波动摇心相续，并成为宣说真实义甘露之器，为使通达一切事物真实义故，欲以抉择真实义而造论。为说明有为法以生灭相故无有实质，故说：
'一切为果义而生，故无有常相，因此'为获得果实而趣入时，世间非为自性，因为世间安立名言说：'此聚合是为果故，非为实有。'
地水火风等四大及所造色，心与心所，能相所相等有为法亦无单独生起，故随其所应唯聚合而生。彼聚合亦互为因果事物，故若有此则彼生，若无此则彼不生，此为彼因，彼为果，除此之外别无第三种生起，故生起是为果之所需。
如是一切有为法如其自性为果义而生，因此非是常法。常的异名即是自性、真实、实质、事物、实体，由于无有彼等，故有为法无自性、不真实、无实质、非事物、非实体、具欺诳性、能迷惑凡夫世间。
如世尊说：'须菩提，眼以空无我及我所、常、坚、恒、不变异法'等，同样也说'由非恒住、非坏灭故，眼以眼空'等。
因此佛陀说：'凡是有为法，即是虚妄欺诳之法。'此亦当以理证决定而说，因此：'除佛陀外，如何是实有？如来亦非有。'
具无学身语意调伏故名调伏者，即佛世尊。彼即示现无常空性故，如实通达诸法自性而行，故名如来，余者则非，因为未能如实了知真实义故。

།ཇི་སྐད་དུ། འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་བྱུང་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ ཉིད།།ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཟིགས་དེས་ན། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བསྙད། །ཅེས་བྱ་བ་དང་། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་ཡང་མི་གཤེགས་ལ་གང་ནས་ཀྱང་མ་བྱོན་པ་སྟེ། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་ རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་འཇིག་པ་ཁོ་ན་ཞིག་སྟེ་སྐྱེ་བ་ནི་དེའི་དོན་དུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་དེས་ན་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།ཐུབ་པ་མ་རྟོགས་ཇི་ལྟའི་དངོས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན་། །འདིའི་དོན་ནི་གོང་མ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཚོར་བ་གསུམ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡུལ་དང་དུས་དང་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་མྱོང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ ལ་དེ་དག་མེད་པར་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་མེད་པས་དེའི་དོན་དུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་དག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ནི་རང་ བཞིན་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྟག་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཡང་སྟོན་པ་གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར། ཐུབ་པ་མ་རྟོགས་ཇི་ལྟའི་དངོས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟོག་གེ་བདག་ནི་གང་ཞིག་ཕ་རོལ་པོའི་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། འདིར རེ་ཞིག་ཕ་རོལ་པོས་ཀུན་བརྟགས་པ་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་རྣམས་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པས་མི་ རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རང་ཉིད་ལ་འབྲས་བུའི་དོན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ་གཞན་ལ་གྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཁས་ལེན་ན་ཧ་ཅང་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མི་རིགས་པ་ཁས་བླངས་པས་ཕ་རོལ་པོ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྟག་ པ་འབྲས་བུའི་དོན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདིས་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ལྟར་ན་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ གནོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་ལ་གྲུབ་པས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དོན་སྟོན་པ་ལ་མི་མཁས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།མཁས་པ་ནི་སླ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དཀའ་བས་སྟོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཁམས་དྲུག་འདོན་པས་གང་ཟག་ཏུ་བཏགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་དོན་དེ་ཉིད་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།

如经中所说：'过去未来及现在，一切诸法皆如是，如是了知真如故，故称如来如是去。'
又说：'须菩提，所谓如来者，无所从来亦无所去，故名如来。'
又说：'如是通达真如故，故称如来。'
或者，世尊说：'凡是有生起法者，必定是有灭法，以生缘老死故。'为显示此义，凡是所生者，其果必定是灭，因为生即是为此而有。
因此一切为果而生，故无有常，即无自性之义。
由于此理，'牟尼未证知，如是诸实相，如来不存在。'此义如前所述。
另一方面，三受所感之业，由境、时、身之差别而感受，若无彼等，则无真实业果体验，为此内外诸法生起，故一切法为果而生，非以自性而住，是故无常。
若另作他解，则因自性不转故成常，然实不然。
故无有常，一切皆以自性空之义。
此一切法空性亦非他教所说，故曰：'牟尼未证知，如是诸实相，如来不存在。'
论师若谓：'某物非为他果而生者即是所生，以是果故，如为果而生者。'此中，且对方所计地水火风微尘无生灭者，如空花无因故，实无有性。
于此等无性者妄执为因，以生成立无常性不应理，因自身果义未成，若许他成为因则有太过之失。
以许非理法而遮止对方故，常为果义亦不应理。
此中不应说他宗违比量，因唯依二者共许而说故。
若谓依共许门中比量相违不可能故，依自许亦有比量相违者，是则成为不善说义，因智者不应以难说易故。
复次，虚空亦说为眼识及芽之生因故，以六界说假立为补特伽罗之因故，彼果义即成不定。

།གལ་ཏེ་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ལས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་དེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ།།དེར་ནི་ས་བོན་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡིན་པ་ལྟར་གང་གིས་བྱེད་པ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་ལ། རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཙམ་གྱིས་ནི་ནམ་མཁའ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟར་ མི་འདོད་ན་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་མི་འགལ་བར་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།སློབ་དཔོན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དང་།རྟག་པ་ཉིད་ལྟར་དེ་ཡང་ཕྱི་ནས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་རྣམས་ལ། །ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡོད་མིན་ན། །ནམ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ ལས་ཀྱང་།གལ་ཏེ་མི་རྟག་རྟག་གོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལོག་ཡིན་ན། །སྟོང་པ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས། །འཛིན་པའང་ཇི་ལྟར་ལོག་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ སྒྲུབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གང་ཞིག་བླུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མི་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བོ་སྤྱི་ལ་གྲགས་པས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་དུ་གཞུག་ པར་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ།།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་ན་ནི་ཡན་ལག་གསུམ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་གེ་བྱེད་པའི་ངལ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་དེའི་ཕྱིར་རྟོག་གེའི་ མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་རྣམ་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྟོགས་ལ་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་ཡང་བྱེད་དོ།།གཞན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་ འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ངེས་པ་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ན་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གསུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ།།འཇིག་རྟེན་པ་གང་ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེས་ནི་དངོས་པོར་བརྫུན་པ་དང་། སླུ་བའི་ ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཟིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ།།འདིར་ཁ་ཅིག་དག་ན་རེ་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དངོས་པོ་གང་དག་ཡན་ ལག་གཉི་ག་མ་ཚང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་མུར་ཐུག་པ་དག་དང་།གང་དག་ཡན་ལག་གཅིག་མ་ཚང་བ་ས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྟག་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གཟིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛེར་ཏ།།དེ་དག་གི་ལུགས་ཀྱང་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས། མ་བརྟེན་པར་ནི་ཡོད་ཉིད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་རག་ལས་པ་རྣམས་ ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ནས་དོན་གྱིས་གོ་བར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་རྟོགས་ཏེ།འདི་ནི་ཆེས་གསལ་བར་འདི་དག་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འོས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ ཏེ་མི་རྟོགས་ན་ནི་རབ་རིབ་ཅན་ལྟར་ངེས་པར་འདི་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པས་བྱས་པའི་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མངོན་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་བརྟེན་པར་ནི་ཡོད་ཉིད་མེད་དོ།

如果说因在变化时成为他因这一道理，虚空就不存在因性的话，这是不对的。在此，如同种子是芽的因一样，凡是能作用的即是因，只承认能生起的为因，而仅仅以因缘事物而言，虚空也确实被承认为因。如果不这样承认，就不能说经典和论典是不相违的。
论师在一切方面都宣说事物无自性，因此也不是从成立的角度来证成无常性，因为这是胜义谛的场合，而且像常性一样，这也将在后面被破除，如将要解释的：'生住灭诸法，非一时生起，次第生亦无，何时当生起？'
论中也说：'若执无常常，如是执颠倒，空无常执著，如何非颠倒？'再者，事物是世间共许成立的，因此证成它时不需要运用比量推理。
对于那些由于愚昧而不了知非事物如兔角般不存在的人，也只能通过世间共许的说法来使其理解所要表达的意义。如果要证成事物的存在性，由于三支都如所立未成立，故不可能有意义上的能立。
因此应当了知诸论师们的论辩劳作都是无意义的。即便如此，即便不了解论理的特征，通达世间义理的智者们也能如实了知诸事物的安住方式，并为他人宣说。
再者，由于无常性是世间共许的，因此不能说'在世间也确定它的地方，如来才宣说不颠倒的义理'。世间人增益实有相而了知无常性，由于未了知事物是虚妄的、具有欺诳性，因此应当说唯有如来才是不颠倒的证见者。
此处有人说：'凡是为果而生的确实是无常的，但是那些不具足两支分的事物，如虚空等乃至意识所及的，以及那些缺少一支分的地等微尘，它们应成常法。由于未证知它们的存在性和常性，因此如来也不是不颠倒的证见者。'
为了说明他们的观点也不合理，论师说：'无所依则无有。'由此观察到乐等是依赖自身的因缘而有后，怎么会不了知非缘起的诸法是不存在的呢？这些显然应当了知如同空中莲花等是不存在的。
如果不了知，就如同眼翳患者一样，必定会显现由增益所造作的见解的变异。因此，无所依则无有。

།ཚུལ་འདི་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་དང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི།གང་ཞིག་གང་ན་ནམ་གྱི་ཚེའང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ། དེས་ན་ནམ་ཡང་གང་ཞིག་ཏུའང་། རྟག་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ་། །ཕྱེད་གོང་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཕྱེད་ཕྱི་མས་མཇུག་སྡུད་པའོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་གཞན་ གྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་མ་བྱུང་བ་དག་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྟག་པ་ཉིད་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཟིགས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ།།འདི་ལྟར་དེས་ན་ཡོད་པ་ཡོད་པར་མཁྱེན་ཏེ་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བའོ།།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཕྱུང་ བ་ལས་བྱུང་བ་བསལ་ནས་མངོན་པར་བསལ་བ་ཙམ་ཞེ་ལ་གཞག་སྟེ།རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་འགའ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མི་འདོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བཤད་ཟིན་པའི་སུན་འབྱིན་པ་ལས་མི་འདའོ། །ཅི་སྟེ་རེ་ཞིག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཡོད་ལ།བདག་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བདག་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་ཞིག་སྟེ། ཡོད་ལ་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཞིག་ཡོད་ཅིང་དེའི་རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་རྟག་པའོ། །བདག་ཡོད་ན་ནི་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ་། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། རྒྱུ་མེད་པར་ནི་དངོས་པོ་མེད། །དངོས་པོ་དང་རང་བཞིན་དང་བདག་དང་རྟག་པ་དང་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་དག་གོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་རྒྱུ་མེད་པ ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ལ།གང་ཞིག་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ནི་བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་འདི་སྤང་བར་འདོད་ནས་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བས་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིའི་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། རྒྱུ་ལྡན་རྟག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མི རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ། དེས་ན་རྒྱུ་མེད་ལས་གྲུབ་ནི། །དེ་ཉིད་མཁྱེན་པས་གྲུབ་མིན་གསུངས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། མཁས་པ་བསྟན་འབྱུང་ཆོས་ལ་ལྷག་མོས་ཤིང་། །མཐར་ལྟ་བ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པའང་ མིན།།རྒྱུ་བཅས་རྐྱེན་བཅས་ཆོས་ནི་ཤེས་འགྱུར་ཏེ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ཆོས་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་གསུངས་སོ། །བསྟན་པ་འདི་ལ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཐད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ན་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པའོ་ ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ།།ཅི་སྟེ་བུམ་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའི་དོན་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དམིགས་ནས། དོན་གྱིས་གོ་བས་བདག་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ལ་ ཡོད་པ་ཉིད་དམིགས་ཏེ།དེ་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱིས་གོ་བས་བདག་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

对于这个道理，由于地域、时间和事物的不同，对一切不同的事物都不会错乱，这就是所说的'任何事物在任何时候'。由于这是如此，所以在任何时候任何地方，都没有任何常有的事物。上半部分已经证成，下半部分是总结。
当如此，由他人遍计的事物，非缘起的事物，既无有性也无常性，此时如来不颠倒见已经得到证成。如此，因此知道有即是有，即是缘起；非有也知道是非有，即他人遍计非缘起。
对于那些认为生灭二者仅是显现和隐没，以此对大等诸法，除去未生而生，仅仅安立为显现遮除，执为常有且不承认任何缘起的人们，也不能超出前述的过失。
假设暂且承认乐等缘起诸法是有，我是它们的和合因。非有不应成为和合因。因此，由于见到其果，暂且我是有。它也是常有，因为有而无因的缘故。凡是有而未见其因者即是常有。如果有我，则其类的事物也应当有，对此应当解释：如果我存在，则应当如此。怎样呢？如是：
无因则无事物。事物、自性、我、常有、坚固是同义词。它不可能无因，如此对方自己承认它无因即承认是无因性，凡是无因者如同兔角等是非有，这已经成立。
若说虚空等不确定，这是不对的，因为它们的有性也将如是被破。如果为了避免这个过失而违背自己的承许，承认有因，那么这样一来它的常性也将失坏。因为：
有因者无有常性。由于有因的缘故，如同乐等是无常，这是其密意。由于这是如此，因此：
无因所成者，正智者说非成。世尊说：'智者于缘起法深信，不依止边见。有因有缘法当知，无因无缘法非有。'
在此教法中，由于如前所说的正理相应，唯如来通达无颠倒义已经成立。
假设见到瓶子和乐等所作法是无常，由此类推，我等非所作应成常有，这也不合理。因为见到瓶子和乐等所作法是有，由此遮遣而类推，我等非所作也应成非有。

།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མི་རྟག་བྱས་པར་མཐོང་གྱུར་ནས། །མ་བྱས་གལ་ཏེ་རྟག་ན་ནི། །བྱས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མཐོང་ནས། །རྟག་ པ་ཡོད་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར།།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་རྟག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་འདོམ་པ་ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་ པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་བྱས་པར་མ་གྱུར་པ་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ལ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་ རྟག་གོ་ཞེས།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་རྟོག་།མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ། །འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་དོན་མ་མཐོང་། །གཟུགས་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་ནམ་མཁར་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ གཞན་མེད་པས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་འབྱུང་བ་ལ་གེགས་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་གཞན་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལ།དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འདིའི་ནང་དུ་ཆེས་སྣང་བས་ན་ནམ་མཁའོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་མ་གྱུར་ཞིང་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་མིང་ཙམ་ཉེ་བར་བསྟན་ པས་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ནམ་མཁའི་མིང་སྦྱོར་བ་ན་ཇི་ལྟར་ས་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་དག་ལ་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མཁྱེན་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཕྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་དམིགས་པ་མི་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས།དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་གཞན་གཉིས་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྟག་པ་ཉིད་ནི་དེ་རྣམས་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཙམ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མ་སྐྱེས པ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་དོན་གྱིས་དེའི་རྟེན་ཅན་བརྟེན་པས་ཐམས་ཅད་མི་སྲིད་པ་དེ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕ་རོལ་པོའི་ལུགས་ལ་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་ལུགས་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ པར་འདོད་པས་ནམ་མཁའི་ཁྱབ་པ་ཉིད་བཀག་པས་རྟག་པ་ཉིད་བསལ་བར་འདོད་ནས་བཤད་པ།ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཅན་ནི། །ཀུན་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཅན་ལ་ཕྱོགས་ནི། །གཞན་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཡོད། །ནམ་མཁའ་ནི་ནམ་ མཁའི་ཆ་ཤས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ཆ་ཤས་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ།དེར་བུམ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱོགས་ལ་མི་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་གནས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་དང་ཡུལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཡང་ཐམས་ ཅད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན།དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་ན་ནི། དེ་ཡང་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཅན་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་ལ་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཕྱོགས་ཅན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་འདི་སྤང་བར་འདོད་ནས་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕྱོགས་ཅན་ལ་ཕྱོགས་གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ཅན་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་བུམ་པ་ལྟར་ཁྱབ་པ་ཉིད་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།

为了说明此义而说：见到无常是所作，若无作是常性，见到所作是有，常性即成非有。非有不应是常性，故实物非是常有，如同虚空之花。
若想：依阿毗达磨论中承许虚空、择灭、非择灭等无为法是常性及有性，故说无为非有性则与所许相违。对此也不应理。因为：
虚空等是常性，是诸凡夫之分别，诸智者于彼等，世间亦未见义。仅于无色立虚空名言，而虚空之实体性丝毫也不存在。
因无他色而色法生起无碍故，即于彼无他色性中，诸实物最为显现其中故，说为虚空。因此，对非成实物且非任何之彼，仅以名言显示，愚者增益为有性，此非量。
如是，诸通达实物自性者于说虚空名时，如同说地等时之坚性等，即使以世间智慧也丝毫不见有以自性可说之义，更何况住于通达实物自性、无内外自性实物所缘者能缘其自性。
如是亦当说余二灭。常性仅显示彼等因无有故无变异，而非以成立为主。故虚空等无有常性。
此中有说：虚空定是常性，因为是遍满性故。若是无常则非遍满，如瓶。对此当说：
已说无生非有性，以义显示依彼之所依能依一切不成立，然于他宗所许实物自性差别遮除门中，欲说其宗不应理故，欲以遮遍满性遣除常性而说：
方分即是具方者，不住于一切中，故具方分之方，极明住于他处。虚空即成为虚空分之分者，其中瓶所系属之方分，不住于异彼实物所系属之方分中。
若住，则彼时因与处无别故，瓶亦应遍一切处，然彼亦非有，故此不应理。复次，若方亦住一切处，则彼亦因遍满故如具方，不应依方名，因无方故具方亦应成无。
若欲断此过失而许'方分即是具方者不住一切'者，则彼时定当许'具方之方极明住于他处'。
故具有非遍一切处之方分的具方者虚空，如瓶般遍满性相违。

།ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་ལས་ཐ་དད་པར་ཕྱོགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་མ གྲུབ་པ་ཅན་འདི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཕྱོགས་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་ བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འགྱུར་རམ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཡིན་གྲང་ན།དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རེ་རེ་ཞིང་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཕྱོགས་དང་སྦྱོར་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་ལ།དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་པ་ལ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་ གོ།།མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་པའོ། །གང་མཐའ་འདི་གཉིས་ཀྱི་བར་དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ། མི་གནས་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་གནས་མེད་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་སུས་ཀྱང་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་སུས་ཀྱང་ རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།དུས་སྨྲ་བ་ནི། འགྲོ་བ་འཇུག་པ་དང་སྡུད་པ་དུས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་དམིགས་ནས་དུས་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། འདི་ལྟར་ས་བོན་ལ་སོགས་རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཚེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་དམིགས་ལ་ཅི་སྟེ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་དམིགས་ཤིང་དེ་གནས་པ་དང་འགལ་བའི་དུས་ཉེ་ན་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར། གང་ཞིག་ཡོད་ན་དངོས་པོ་ལ། །འཇུག་དང་ལྡོག་པའང་དམིགས་པར་འགྱུར། །དུས་ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་ལྟར་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ནི་ཡོད་ལ།དེ་ནི་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་རག་ལས་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ཡོད་ཀྱང་རེས་འགའ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དག་ལ་བྱ་བ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན། དེ་ལྟ་ ན་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་དཔོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡོད་ཀྱང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་འཇུག་པ་ལ་རུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མངོན་དུ་མ་ཕྱོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ས་ བོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལྟར་དེའི་རུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ལ།དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མི་འདོད། ཅི་སྟེ་རྐྱེན་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་དེ་ནི་མི་ཉེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་ ཡང་རྐྱེན་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་།མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱུང་ནས་ཀྱང་སླར་མེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་གང་ལ་རག་ལས་པ་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཞན་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ ལ་སོགས་པ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཉིད་ལས་མི་འདའོ།།ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།

仅仅从相互不同的方位来说，也没有观察到所谓的具有方位的某些事物，因此这个存在性未得到成立，怎么会成为常住呢？因此虚空不是常住的。如果因为无有部分而不承认它具有方位性，那么这样的话，它不就不能与瓶子等物结合了吗？与那些事物结合时，是以全体结合还是以一部分结合呢？
首先，不是以全体结合，因为这样会导致瓶子等物每一个都遍在一切处的过失。因此必须承认瓶子等物是与方位结合的，对于不这样承认的人，也必定会有如前所说的过失。因此虚空不是常住的。
如世尊所说：'迦叶，所谓常，是一边；所谓无常，是第二边。这两边之间，是无形、不可示、不住、无相、非识、无处。迦叶，这就是诸法的中道。'
同样，在《圣不可思议秘密经》中说：'寂慧，譬如虚空，任何人都不能说它是常住或无常。寂慧，如是如来身也是任何人都不能说是常住或无常的。'
时论者认为：观察到众生的生起和消灭是由时间所作，由此推断时间的存在。如此，即使种子等因缘具足，也不是任何时候都能观察到芽等的生起，为什么有时能观察到，而当与其存在相违的时间临近时又会消失呢？
因此如此：'若有某物时，事物的生起和消失都能被观察到'，这就是时间，如此推理是存在的。他们认为这虽然存在，但因为看不到它的因，所以是常住的。
如果是这样，那么依赖于它的芽等的生起就应该永远生起。如果认为它虽然存在，但对于有时作用的事物来说其作用会停止，那么这正好可以推断它的不存在。
如果说它虽然存在，但像种子等一样，因为是尚未趋向于能产生果的自性差别的状态，所以不是任何时候都有果，那么这样的话，如同种子等一样，它的适宜自性的差别也是有时性的，因此成为无常，为什么不在一切时候都承认这一点？
如果认为因为依赖其他条件，所以不是任何时候都存在，那么这样的话，因为有条件时就有，无条件时就无，而且生起后又会消失，所以必定'它成为依他起'，因为它的生起和消失依赖于某物，所以它成为依赖他者。
因此，如同芽等一样不离果性。为了显示这一点，所以说'因此也成为果'，成为果的就如同芽等一样必定是无常的。

།དེའི་ཕྱིར་དུས་དེ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་བསལ་བའི་སྒོ་ ནས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་སེལ་བ་ཡིན་གྱི།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དུས་མེད་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་ དུ་སྨིན་པར་འགྱུར།།ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དུས་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པའི་དོན་མངོན་པར་མ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མིང་ཙམ་ལ་རྣམ་པར་རྨོངས་ཤིང་། དུས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་སྨིན་པར་བྱེད། །དུས་ཀྱིས་སྐྱེ་དགུ་སྡུད་པར་བྱེད། །དུས་ཀྱིས་གཉིད་ལོག་སད་པར་ བྱེད།།དུས་ལས་འདའ་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་དག་གིས་དུས་རྟག་པར་རྟོགས་པ་དེ་དག་འདིར་འགོག་པར་བྱེད་དེ་། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་སུ་བརྟགས་ན་ཁྱིམ་ལྟར་བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ལས་མི་འདའོ། །གཞན་ཡང་དུས་རྒྱུར་སྨྲ་བས་འགྲོ་བ་ འཇུག་པ་ལ་དུས་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རྟོག་པ་ནི་དོན་གྱིས་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་མེད་པར་རྒྱུ་ལ་ནི། །རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྒྱུའོ་ཅོག་།འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། ། ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་འདིར་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དོན་འབྲས་བུར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ན་ཇི་ལྟར་རང་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར། འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར འདི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བྱུང་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་འབྱུང་གི་ མྱུ་གུ་ཡོད་ན་ས་བོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་སྙམ་ན་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ས་བོན་གྱི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུར་ གྱུར་པའམ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་བ་ཞིག་རྟོག་གྲང་།དེ་ལ་རེ་ཞིག་མེ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ལས་ནི་འདི་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་སོ། །རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པས་མཚོན་པ་ཞིག་སྟེ། དེས་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་མི་ སྲིད་དོ།།ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཡང་ཅུང་ཟད་ཞིག་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་མ་ ལྟོས་པར་རང་ལས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྒྱུའོ་ཅོག་།འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་དུས་འདི་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེས། ངེས་པར་སྔར་གྱི་གནས་ སྐབས་ལས་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་ཏེ།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན། རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ན། །གཞན་གྱི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བ་སྟེ། །གང་གིས་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བས་མཐར་དོན་གང་ གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་འདིར་རྒྱུར་བརྗོད་པར་འདོད་ལ།ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུའི་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡན་ལག་གི་ ངོ་བོར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལས་ཡིན་ནོ།།ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་གྱུར་པ་ན་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་མ་བཏང་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因此，在那个时候是通过遮遣常性的方式来遮遣实有，而不是完全否定时间的存在，因为承许它是俱有因，如偈颂所说：'众生所造诸业，百劫亦不失坏，因缘和合时至，必定感得果报。'
由于不了知依时间安立的意义，仅执著名相而迷惑，有些人说：'时令万物成熟，时能摄众生，时令睡者醒，时难超越过。'他们执著时间为常，此处破斥他们的观点。依诸事物而假立时间，如同房屋一样仅是假立而已。
再者，主张时间为因者认为时间是众生流转的因，这实际上就等同于承认时间是果。为什么呢？因为'无果之因，因性不成，是故一切因，皆成为果性。'因为不起作用者不可能成为因，此处所谓的因并非自性存在，因此成为能生果的因时，怎么不成为自果呢？若是果，如同芽等，又怎能视为常住？
因此如是，由于因果事物不住，二者都无自性成立。若谓果是因生后才生，如有种子则生芽，有芽则无种子，故因中无果性。此说不成，因为名为种子的事物，在芽生之前观察时，除了因或非因之外别无第三种可能。
其中，首先若成为非因如火等，则不应从此生起。因性也是由果生而显示，因此在果生之前是不存在的。若不随顺生果之作用而认定某物为果，则一切皆应成为一切之果，然而事实并非如此。
因此，由于会成为无因，因不能不依待果生而自成立。所以说'是故一切因，皆成为果性'这一过失是无可辩驳的。若如时间论者所说，时间是众生种种差别的因，则此时它必须从先前状态转变为不同的体性，对果的生起起作用。
如世间所说：'因若生变异，成为他物因，能作者为因。'最终唯有随顺所生果而转变为种子体性的能生者，此处承许为因。地等诸法的因性，是由于作为根本因的自果生起时随顺的状态建立，以支分的体性趋近而有。
所谓种子即根本因，它唯有在自身转变时才成为芽的因，而不是在未舍弃先前状态时。

།དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དུས་ཀྱིས་བྱས་པར་འགྱུར་ ན་ནི་དེའི་ཚེ་དུས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཐག་རིང་བར་གནས་པའི་གནས་སྐབས་སྔ་མ་སྤོང་ཞིང་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་ས་བོན་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི།གང་ལ་རྣམ་ པར་འགྱུར་ཡོད་པ།།དེ་ནི་རྟག་ཅེས་བྱར་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདིའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དོན་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ། རྟག་པ་ གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི།།དངོས་དེ་མ་བྱུང་བ་ལས་སྐྱེ། །ས་བོན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་མྱུ་གུ་ནི་ས་བོན་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བོན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་སྐྱེས་སོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། མི་འདྲ་བ་ ལྷན་ཅིག་གནས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དུས་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འདྲ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་སྐྱེས་ཀྱང་དུས་རྣམ་པར་ མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་དུས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་རང་ཉིད་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་ རིགས་ཏེ།དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པ་དེ་ནི་བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་གིས་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྟག་པ་ དངོས་པོ་གང་གི་རྒྱུར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་བྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཁོ་ནར་སྐྱེ་སྟེ་རང་ཉིད་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ད་ལྟར་ཡིན་དང་། ཡང་འདི་ལ་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དོན་མེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བཤད་པ། རང་ཉིད་འབྱུང་བར་གྱུར་དེ་ལ། །རྒྱུ་ནི་ ལོག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།།རང་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལས་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། དངོས་པོ་རྟག་པ་ལས་སྐྱེས་པ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་མི་རྟག་འགྱུར། །འཇིག་ རྟེན་ན་ནི་ས་བོན་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ལ་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་འབྱུང་བར་གྲགས་ཀྱི།རྟག་པ་འགའ་ཞིག་ལས་མི་རྟག་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ན། དུས་ནི་རྟག་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་རྟག་པས་ཇི་ལྟར་དེ་གྲུབ་ པར་འགྱུར།འདི་ལྟར་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་དུ། ནམ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས། །མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་མཐོང་མ་ཡིན། །རྒྱུ་ནི་རྟག་ལ་འབྲས་བུ་ནི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བས་དུས་ལ་རྒྱུ་ཉིད་མེད་དོ། །གལ་ ཏེ་ཡང་བ་ལང་གི་སྤུ་དང་ལུག་གི་བལ་གཉིས་ལས་རྩ་དཱུར་བ་དང་རྭ་ལས་འདམ་བུ་དང་འདམ་ལས་པདྨ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་རྣམས་ཁོ་ནར་རང་ཉིད་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་མེད་ དེ།དེར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཉི་གར་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་ཐམས་ཅད་ལ་མཐའ་དེ་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡང་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如果说各种众生是由时间所造成的话，那么此时，时间也必定要舍弃远离产生果实的前一个状态，而转变为与产生果实相应的状态，因此如同种子一样是无常的，所以说：
'凡是有变化的，就不能说是常'。
如果不变化的话，那么此时不仅仅是认定它为因的存在毫无意义，而且认为是由它所产生的果也将成为无因而生，所以说：
'常法作为因的事物，将从无中生。'
从种子变化而生的苗芽，因为不可能与种子成为异体，且随顺于种子，又因为不能同时存在，所以不应认为是异体而生。因为不相似且同时存在的事物之间不可能有因果关系。
这里因为众生种种无常，而时间是常法，所以因与果是异体。正因为如此，也有不相似且同时存在的情况，因为即使果生起，时间也不会改变。
因此，任何从时间所生的果，都是从无中生，也就是说不依赖因缘而自然产生的意思。依赖因缘而生的果不应该说是从无中生，因为在那里完全没有从无中生的情况。
凡是完全不存在的，就像驴角等一样，因缘也无法产生。因此，超越因法的常法，作为任何事物之因所认定的事物，从无中生起，这就是说它只能无因而生，只能自然产生的意思。
现在是这样，对此认定因也毫无意义，所以说：
'对于自然生起者，因即成颠倒。'
因为自然成立的缘故，这世间不需要所谓的因即时间，因此因的因性不合理。这样也不合理，即：
'从常法所生的事物，怎么会成为无常？'
世间中只有无常的种子才会产生无常的果即苗芽，而不曾听说从某个常法中产生些许无常法。时间是常法而其果是无常，这怎么能成立？
这样也不合理，因为在世间：
'从未见过因果二者，性相不同。'
因是常而果是无常，这样性相不同的情况在世间从未见过，所以时间没有因性。
即使见到从牛毛和羊毛生长出吉祥草，从角生出芦苇，从泥中生出莲花等现象，那也只是无常法本身趋向变化而承认为因性，所以没有性相不同的过失。因为在那里因和果二者都不存在，都是无常的缘故。
必定不可能在一切处都成立相同性质的果，因为果也随顺于各种业。

།ནོར་བུ་ ཆུ་ཤེལ་དང་མེ་ཤེལ་དག་ལས་ཀྱང་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཆུ་དང་མེ་འབྱུང་བ་ལས་འགལ་བ་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དུས་སྨྲ་བ་བཀག་པ་ཡིན་དང་། རྡུལ་ ཕྲ་རབ་སྨྲ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་ཅིང་མ་མཐོང་བས་བསྐུལ་བ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་གྲོགས་ཅན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།དེའི་ལུགས་ ཀྱང་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།གང་གི་ཕྱོགས་འགའ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། །ཕྱོགས་འགའ་རྒྱུ་མ་ཡིན་དེས་ན། །དེ་ནི་སྣ་ཚོགས་འགྱུར་ན་གོ། །སྣ་ཚོགས་རྟག་པར་མི་རིགས་སོ། །ཡན་ལག་ཅན་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དུ་ཐལ་བ་སྤང་བར་འདོད་པས་ རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་ཟླུམ་པོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་མི་འཐད་དོ། །གང་གི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་ཆ་གང་གིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དང་སྦྱོར་བའི་ཆ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་།གང་གིས་མི་སྦྱོར་བ་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་གང་གི་ཕྱོགས་འགའ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱོགས་འགའ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུ་མའི་ངོ་བོ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་རི་མོ་བཞིན་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་རྟག་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་མི་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་ནི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལྡན་པ་ཡོད་ལ། ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ཡི་ཟླུམ་པོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་མིན། །དེས་ན་བདག་ཉིད་ཀུན་སྦྱོར་བ། ། རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ལ་མི་འཐད་དོ། །རྒྱུ་དང་ཟླུམ་པོ་ཉིད་དང་ཕྱོགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དང་སྦྱོར་ཞིང་ཕྱོགས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཡོད་པའི ཟླུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྲས་བུ་རྡུལ་ཕྲན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་མི་འཐད་དོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ། རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་གི་གནས་གང་ཡིན། །དེ་ནི་གཞན་གྱིའང་མི་འདོད། །དེ་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས། །བོང་ ཚོད་མཉམ་པར་འདོད་མ་ཡིན།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་རྣམས་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་མོད། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ གཡོ་བ་མེད་ལ།ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་འདི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །འདིར་འབྲས་བུའི་རྫས་རྩོམ་པའི་དུས་ན་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་གྱི། འབྲས་བུ་རྩོམ་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ།

如果水晶和火晶等宝石从先前的状态产生了殊胜的特性，那么这种变化是可能的，因此与水火元素并不相违。因此这样破斥了时论者的观点。
原子论者认为，地等极微是常住且不可见的，由功德等因素触发，与其他极微相伴，依次构成有分之物，从而产生各种众生。
为了说明他们的观点也不合理，故说：'某物一部分是因，一部分非因，因此它成为多样，多样性不应是常住。'
为了避免一切有分之物都成为极微的过失，必须承认因中的圆形性质在果中是不存在的。由于这个原因，极微之间不能以全体相合。
当极微之间不能以全体相合时，与其他极微相合的那一部分是因，不相合的部分则非因。如此，某一部分是因而另一部分非因的东西，由于具有多样性的本质，所以是多样的。
因此，如同图画一般不是常住的，为了显示这一点而说'多样性不应是常住'。
如果认为由于极微无有部分，所以只能整体相合而不是部分相合，因此有接触性的和合，但不具有方位性，对此解释道：
'因中的圆形性质，在果中是不存在的，因此极微之间，不应全体相合。'
因性、圆形性和无方位性是极微实体的特征。如果极微以全体与其他极微相合而不是以部分相合，那么因即极微所具有的圆形性也应存在于二微等果中。
因此一切有分之物都将成为极微量，从而超出感官范围，但实际上它们并非仅是极微量。所以极微之间不能以全体相合。
再者，当极微不能与其他极微全体相合时，'一极微所处的位置，不容其他极微存在，因此因与果二者，体积不应相等。'
因此，由于极微不能与其他极微全体相合，有分之物虽然不至于超出感官范围，但极微具有方位性是不合理的。由于具有方位性，它就具有多样性，因此不是常住的。
有人说，在组成果实体时会有这些过失，但在组成果之前的状态中，由于极微无有部分，所以不会有上述过失。

།གནས་སྐབས་དེར་ཡང་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཆའི་དབྱེ་བ་ཡོད་དོ་། །དེའི་ཚེ་ངེས་པར། གང་ལ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ཡོད་པ། །དེ་ལ་ཤར་གྱི་ཆ་ཡང་ཡོད། །དེའི་ཕྱིར། འདི་ ཕྱོགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ།གང་གི་རྡུལ་ལ་ཕྱོགས་ཡོད་པ། །དེས་རྡུལ་རྡུལ་ཕྲན་མིན་པར་བསྙད་། །གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་ཤས་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དང་སྦྱོར་བ་ མེད་པ་ཡིན་དང་།ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་འགྲོ་བའི་དུས་ན་ལུས་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱིས། མདུན་གྱིས་ལེན་ཞིང་རྒྱབ་ཀྱིས་ནི། །གཏོང་བར་འགྱུར་ན་དེ་དག་གཉིས། །གང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་ལ་འགྲོ་པོར་ཡང་མི་ འགྱུར།།ལུས་དང་ལྡན་ཞིང་འགྲོ་བ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དོན་གྱིས་མདུན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྔོན་ཕྱོགས་གནོན་ཞིང་། རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྒྱབ་ཕྱོགས་གཏོང་བ་ལས་འགྲོ་བ་པོའི་འགྲོ་བ་ཉིད་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ཞིག་ན་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གང་ལ་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་ཡན་ ལག་གང་གིས་ལེན་པ་དང་གཏོང་བ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་པོར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ།དེ་མེད་པས་འབྲས་བུ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་སྨྲ་བར་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མེད་ན་ནི་འདི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ ཀྱིས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷའི་མཐོང་བས་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་དང་པོ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །གང་ཞིག་ལ་དཀྱིལ་ཡོད་མིན་ན། །གང་ལ་ཐ་མ་ཡོད་ མ་ཡིན།།མངོན་མེད་དེ་ནི་གང་གིས་མཐོང་། །ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་མདུན་དང་བར་དང་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པ་མེད་དེ། མངོན་པ་ནི་གསལ་བ་དང་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ མངོན་པ་མེད་དོ།།བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་སུས་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་འདི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་མེད་དོ། །གང་དག་དེ་ལྟར་འཐད་པས་མཐོང་བར་མི་འཐད་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་སྙམ་ དུ་སེམས་ཤིང་།།རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་མཐོང་བ་ཁྱད་པར་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་ལོག་པར་ཉེ་བར་བསྟན་པས་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ལུང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ལས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། ། འདིར་སྨྲས་པ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་རྟག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རགས་པ་བྱུང་བ་ལས་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་མེད་ན་ནི་རགས་པ་རྣམས་ས་བོན་མེད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་ལས་བསྐལ་པ་དང་པོར་རགས་པ་རྣམས སླར་རགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་འཇིག་པའི་དུས་ན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཐམས་ཅད་འཐོར་ཞིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཞིག་ལུས་པ་ན་རགས་པ་རྣམས་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གང་དག་གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་དེར་རགས་པ་རྣམས་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རགས་པ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་རྒྱུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་ཞིག་སྟེ། ཡོད་ལ་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར།འབྲས་བུ་ཡིས་ནི་རྒྱུ་བཤིག་པ། །དེས་ན་རྒྱུ་ནི་རྟག་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི་ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ས་བོན་ལྟར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ།

在那个时候也有东方等方位的差别。那时必定，凡是有东方的，彼处也有东方的部分。因此，这个由于具有方位的缘故，如同瓶子等一样，不会成为极微，如此解说：'凡是微尘有方位者，彼即说明非为极微。'假如极微无有部分，则于彼无有运动，故极微与其他不相结合，也不会成为有支分之物质的组成。如是在运动之时，由于具有身体的缘故：'前面接受而后面，则成舍弃彼二者，于何处若是无有，彼处也不成能行。'
由于具有身体且显现运动的缘故，以前面的方位压制前方，以后面的方位舍弃后方，由此了知行者的运动，然而由于无有部分，极微于何处无有前后支分能取能舍，彼即不成为行者，由于无有彼故，无有产生结果的作用，因此不应说极微实有。
于此有人说：'假如无有极微，则此不应为瑜伽师们所缘，然而此为瑜伽师们以天眼所见。因此极微常有。'对此解说：'于何处无有初始，于何物无有中间，于何处无有终末，无有显现彼何见？'由于无有部分，极微无有前中后分，因此无有显现。显现即是明显、可取、可见之义，由于无有彼故无有显现。
不可见者任何人也不能见到，此不应为瑜伽师们所缘。因此无有常住极微。如同以正理不应见到而认为见到，如同眼翳者所见非为真实，见到无有差别，彼等必定以邪说误导世间颠倒，依彼等教言为量而说有极微实在是不合理的。
于此有人说：'极微唯是常住，因为从粗大生起而趋向种子的自性。假如无有彼等，则粗大将无因而生。如是从何处于初劫粗大再次生起，在坏灭之时一切有支分之物质分散，仅余极微时，粗大不复存在。又若在那个时候如同粗大一样极微也不存在，则彼时粗大将无因而生。彼有支分之物质的因即是极微，彼等也是常住，因为有而无因的缘故。'
彼亦不合理，因为：'由于果摧毁因，故因非是常住。'假如极微成为因，则如同种子生芽一样，彼等将被二极微等有支分之物质所毁灭。因此由于不与果同时存在，极微如同种子一样成为无常。

།ཅི་སྟེ་གང་ལས་འདི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་འབྲས་བུས་རྒྱུ་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་རང་གི་རང་བཞིན་མི་གཏོང་ཞིང་འབྲས་བུ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་ཡུལ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རིགས་མི་མཐུན་པ་དག་བཞིན་དུ་ཡུལ་བྱེ་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྒྱུའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ཟོལ་ཐབས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གང་ན་རྒྱུ་ཡོད་པ། ། དེ་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པར་བརྟགས་པ་དོན་མེད་པས་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་རྣམས་མེད་དོ། །འདི་ལས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཐོགས་ལྡན་དངོས་པོ་རྟག་པ་ནི། །གང་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཐོགས་པའི་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟག པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། དེས་ན་ནམ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས། །རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་ཉིད་མི་གསུང་། །གང་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཟིགས་པ་དེས་ནི་དོན་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་གནས་ པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་བ་ཞིག་གོ།།རྫས་བརྒྱད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མི་རྟག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། རྫས་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བུམ་པ་ལྟར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྫས་བརྒྱད་གང་དག་ཡིན་ པ་དེ་དག་ནི་རེ་རེ་ཞིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་སོ་སོ་སོ་སོར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་རྫས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་ནམ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་ཉིད་སྟོན་པར་མི་མཛད་དེ།རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་རིགས་པ་བཅུག་ནས་རྫས་བརྒྱད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་སེལ་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་ འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ལ་མཁས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སེལ་བ་ན་འཇིག་རྟེན་དང་ལུང་གི་གནོད་པ་གཉིས་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོད་པ་ཉིད་བསལ་བར་མི་ནུས་ཤིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་འཐད་པ་དང་འགལ བ་ཡང་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ།།འདི་ལྟར་དེའི་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འགག་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་དང་ཅིག་ཅར་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་ལ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་མ་བཅུག་པར་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་ཞིང་།ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཡིན་པས་འདིས་རིགས་པ་བཅུག་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ བསལ་བར་མི་ནུས་ཏེ།དེའི་རིགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་ལུང་གི་གནོད་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་བཀག་པ་དང་ཡང་རང་གི་སྡེ་པ་འདུས་མ་བྱས་མིང་ཙམ་ཉིད་དུ་མི་རྟོགས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ པར་འགྱུར་བ་ཁ་ཅིག་དག་སངས་རྒྱས་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་གསུང་བ་འདི་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི།གང་ཞིག་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ནི་རྟག་པར་གྱུར་ཅིང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་དང་ འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ལ།ཆོས་འདུས་མ་བྱས་པ་རྣམས་ནི་རྟག་གོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ།

如果认为此物成为无常性并非是由果灭因，而是因不舍自性并产生转为异果，若是如此，则由于果与因处不同，如同异类般，处所分离的极微尘不会成为因的事物。
正是通过其他方便门而显示彼义，或者说'何处有因，彼处无果'。
当如是因不成立时，执著常住极微尘有何用处，是故常住极微尘不存在。
由此因缘极微尘也非常住，因为有碍之物常住者于何处皆不显现。此中由于极微尘不能以一切自性进入其他极微尘，故极微尘是有碍性，如同有碍的瓶等，不应是常住性，因此极微尘非常住性。
由于常住性不存在，故诸佛从不说极微尘是常住。凡是无颠倒见者，必定如实了知诸法之真实性。
由于八事极微尘无常而有，故其存在性存在，而且是假立存在，因为依八事而假立如瓶。
其中八事极微尘各自不可用极微尘之名称表述，因为彼等各自无有极微尘性。
因此如胜论派所说的实质极微尘于诸如来处不存在。
是故诸如来从不宣说极微尘是常住，因为自身未如是见故。
有些人运用理论否定八事极微尘的存在性，而证知唯识性，他们暂且以世间事物、通达世间义理的智者所说来破除时，虽能遣除世间和教证二种过失，但他们既不能否定极微尘的存在性，也不能建立如极微尘般唯识的存在性相违。
如是，由于其生住灭非次第亦非同时，故不成立，而离生等者不应有存在性。
因此，对于世间事物，不应加入出世间所见的观察，而应如世间所有般承许，如同识是世间性，极微尘亦复如是，故此不能以理论否定极微尘，因为其理论为世间和教证所违故。
如是破斥说极微尘者后，自部某些不了知无为唯是名称而执著涅槃是实有常住者说：'诸佛不说极微尘是常住'此说诚然，然所说常住者即是常住而存在，如世尊说：'诸比丘，无生、无起、无为者是存在的'，又说：'无为法是常住。'

།དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟག་ཅིང་ལམ་གྱི་བདེན་པས་འཐོབ་པར་བྱ་བ་རྟག་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་སྐྱེ་བ་ལ་ཆུ་འགོག་པའི་ཆུ་ལོན་ལྟར་གཏན་དུ་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡོད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་རྟག་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྟག་པ་དེ་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི ཕྱིར་དེ་ཡོད་དོ་ཞེའོ་།།འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཆིང་དང་བཅིང་དང་ཐབས་ལས་གཞན། ཐར་པ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ལས་ཅི་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། །དེས་ན་དེ་ཐར་ཞེས་མི་བརྗོད། །དེ་ལ་འཆིང་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འཆིང་བར་བྱ་བ་ལ་རང་དབང་ མེད་པར་བྱེད་པས་འཆིང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བཅིང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། མྱོང་མོངས་པའི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྡོག་པའི་ཐབས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆིང་བ་དང་ བཅིང་བར་བྱ་བ་མེད་པར་ནི་འཆིང་བའི་བྱ་བ་མི་སྲིད་པས་འཆིང་བ་དང་བཅིང་བར་བྱ་བ་དག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཟློག་པར་བྱ་བ་དང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་ནི་ཟློག་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཡོད་པ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བ་དང་། ཟློག་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་སྟེ། མུན་པ་ལ་སྒྲོན་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བདེན་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལས་དཔགས་པའི་ཡོད པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །འཆིང་བ་དང་ཐར་པ་གཉིས་ཆར་ལ་ཡང་ཡན་ལག་གི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་མ་སོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་འབྲས་བུ་དེས་སྤངས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡོང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཐར་པ་ནི་གྲོལ་བའོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དེ་དེ་ དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་།ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཐར་པར་བརྗོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཐར་ཞེས་མི་བརྗོད། །གྲོལ་བའི་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་འཆིང་བ་བཅད་པས་བཅིང་བར་བྱ་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་བདེན་པ་དངོས་པོ་གྲོལ་བཞིན་པ་ བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་དང་བྲལ་བ་ན་དོན་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། ཐར་པ་ནི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པ་འདི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་མི་འབྱུང་བ་དེ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྟག་པར་ མི་རིགས་སོ།།དངོས་པོ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་ཚིག་པ་ལས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་དོན་གཞན་བརྟག་པ་ཆེས་མི་ལེགས་སོ། །བདེན་པ་གསུམ་པའི་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ ཉིད་ཀྱང་མི་འགལ་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་སླར་མི་འབྱུང་བ་ཙམ་ཞིག་བདེན་པ་གསུམ་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བགྲང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་ སློང་དག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ།ཁས་འཆེས་པ་ཙམ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་དང་། ནམ་མཁའ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གང་ཟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此涅槃是常住的，由道谛所证得，如同水坝阻挡水流一样，永远阻碍烦恼和生死二者的生起。如果它不是常住的话，那么就不能阻碍烦恼和生死的生起，因为没有阻碍生起的作用，它们就会生起。但事实并非如此。因此，所谓的涅槃是常住的。如果它不存在的话，就不会在苦谛和集谛之后宣说第三圣谛，但实际上已经宣说了，因此它是存在的。
对此解释道：'若解脱异于系缚、所缚及方便，则彼无所生，故不说为脱。'其中系缚是集谛，因为它使所缚失去自在而成为系缚。所缚是苦谛，因为是烦恼所支配的。对治它的方便是道谛，因为它能对治烦恼。
没有能缚和所缚就不可能有系缚的作用，因此能缚和所缚的存在是以彼此为因。同样，没有所对治和能对治就不会有对治，由于对治的存在而有所对治和能对治二者的存在。其中所对治是烦恼，能对治是道，如同黑暗中的明灯。
如同这三谛是从烦恼和对治烦恼而推知其存在一样，以烦恼灭尽为相的解脱则不是这样。因为从中什么也不生起。因为对于系缚和解脱二者都不具有支分的体性。如果它在某处有所作用，那么它就会因为这个果而成为有，但事实并非如此，因此它没有存在性。
如果认为解脱就是解除，那么这也只是解除的状态而非其他，否则就会与解除无关且无所作为。因此不应称之为解脱，所以说'故不说为脱'。解除的作用是指由于断除系缚而从所缚中解脱，这是真实的解除过程，具有作用。当它离开同一性和差异性的观察时就不成为他法，而解脱若成为他法则不应理。
因此不应认为烦恼和生死不生起是由某物所作。诸法从因缘和合而生，因缘不具足时就如同焦种子不生芽一样永远不会生起，因此为此另立他法是极不应理的。说第三谛也不相违，因为第三谛所诠表的仅仅是烦恼和生死二者永不生起而已。
非实有法也并非不能计数，如世尊说：'诸比丘，此五者唯是名称、承许、言说、世俗，即：过去时、未来时、虚空、涅槃和补特伽罗。'等等。

གཞན་དག་ནི། འཆིང་དང་བཅིང་དང་ཐབས་ལས་གཞན། །ཐར་པ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ལས་ཅི་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། །དེས་ན་དེ་ཐར་མི་བརྗོད་དོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ་འཆིང བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ།།དེས་ན་རང་བཞིན་ལོག་པས་དེ་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐར་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ་། །དམ་མི་འཆའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་འཆད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། གང་ སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་རབ་ཏུ་སྤངས་ཤིང་།སྤངས་པ་བསལ་བ། ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ། ནུབ་པ་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ཡང་ཉིང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་དང་། ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་འདི་ནི་ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་ པོ་ཀུན་སྤངས་པ།སྲེད་པ་ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལུང་འདི་ལས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །མྱ་ངན་འདས་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས། །ཡོད་མིན་གང་ཟག་སྲིད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་ཅིང་གང་ཟག་ཀྱང་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་དམིགས་པ་དང་མདོ་དང་འགལ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཁོར་བ་ལས་མི་འདའ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པར་གྱུར་པ་འགའ་ཡང་མི་དམིགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར། གང་དུ་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་པ། །མ་མཐོང་དེར་མྱང་འདས་གང་ཞིག་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ལ་རག་ལས་སོ། །འདིའི་རྟེན་ཡང་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ལ།དེ་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་སམ། གང་ཟག་ཡིན་ན། དེ་མེད་པས་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་དེ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་བདེན་ པར་སྨྲ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོག་པ་ན་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་གམ།བརྟེན་པར་གྱུར་པ་ཞིག་རྟོག་གྲང་། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། མྱ་ངན་འདས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས། །ཡོད་མིན་གང་ཟག་སྲིད་མ་ཡིན། །དེ་དག་མེད་པས་གང་དུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་དམིགས་པ་དེར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཡང་གང་དུ་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེར་ཡང་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་ལ་ཕུང་པོ་ རྣམས།།ཡོད་མིན་གང་ཟག་སྲིད་མ་ཡིན། །གང་དུ་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་པ། །མ་མཐོང་དེ་མྱང་འདས་གང་ཞིག་།རྟེན་མེད་པའི་བརྟེན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་ པོ་རྟག་པ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་ལས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ལོག་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞི་བས་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ གནས་པའི་ཕྱིར་བདག་གྲོལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དང་།ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པས་ཐར་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་དེ་ཡང་། སྲེད་དང་བྲལ་ལ་ཐར་བའི་ཚེ། །ཤེས་ཡོད་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གྲོལ་བར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོད་པར་བརྟག་པར་མི་རིགས་སོ།།དེ་དག་གི་ལྟར་ན་བློས་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དོན་ལ་སྐྱེས་བུས་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་། ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མེའི་ཚབ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོའོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་འདོད་ལ། དེ་ཡང་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་ནི་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འདོད་པ་རིག་ཅིང་སྐྱེས་བུ་དང་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་ནས་རིམ་གྱིས་དབང་པོའི་ཚོགས་འབྱུང་བ་ན་སྐྱེས་བུའི་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡུལ་ཉེ་བར་ ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་འདོད་པ་ལོག་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་སྲེད་པ་ལྡོག་གོ།

其他的是：'除了束缚、约束和方法之外，如果有解脱，从那里什么也不会产生，因此不说那是解脱。'对于这句话，从这个理由中，所谓解脱一点也不会产生，因为从束缚等三者中完全解脱的缘故，如同不可言说。因此由于本性消失，任何人也不说那是解脱。意思是不立誓。这样解释。
另外，世尊如是说：'完全断除一切苦，断除已除，灭尽，离贪，灭除，寂静，消失，其他苦也不再结生，不再取着，这就是寂静，殊胜，即是：舍弃一切蕴，灭尽爱欲，离贪，灭除，涅槃。'从这段经文中，'在一切方面，涅槃中诸蕴不存在，补特伽罗也不可能存在。'如果在涅槃中诸蕴存在且补特伽罗也存在的话，那么由于它们存在，就会与所见的涅槃和经典相违背，涅槃也就不会超出轮回了。
因此在那涅槃中，任何已证涅槃者都不可得。所以，'哪里见不到已证涅槃者，那里涅槃是什么？'涅槃即是涅槃，由于它是事物的本质，所以依赖于所依。这里的所依是已证涅槃者，而它又是诸蕴或补特伽罗，由于它不存在，就成为无所依，从这方面来说，涅槃会是什么呢？
从另一个角度说，当主张涅槃实有者思维涅槃时，是思维它是所依还是所依止？首先，作为所依是不合理的，因为'涅槃中诸蕴不存在，补特伽罗也不可能存在。'由于它们不存在，在哪里也未见到会证得涅槃的任何人，那里涅槃会是什么？如此，首先涅槃作为所依是不可能的。
再者，在作为所依止的地方也有同样的过失，因为'涅槃中诸蕴不存在，补特伽罗也不可能存在。哪里见不到已证涅槃者，那里涅槃是什么？'由于无所依就不可能有所依止，那里涅槃会是什么？对于不存在的东西，常住性是不合理的，所以常住的事物是不存在的。
数论派认为，由于了知功德和士夫的差别，大等的运行次第逆转，变异的集合在一切方面寂灭，在解脱的阶段，由于士夫的知识存在性安住，所以认为有解脱的我，他们避开了如前所说的过失而认为有解脱。他们的这种观点也是：'离贪时得解脱，有知识时有什么功德？'对于已解脱的士夫，在解脱的阶段不应认为有知识的存在性。
按照他们的观点，士夫以智慧了知所执著的对象，知识的存在性如同火的性质一样是它的自性，这也是如所显示的对境的决定性本质。自性了知对境受用的欲望，认识到与士夫无别，当诸根集合逐渐产生时，是士夫受用对境的因。当对境受用的士夫的欲望消失时，他的贪欲就会消退。

།སྲེད་པ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ལ། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་དེའི་ཚེ་དོན་འགའ་ ཡང་ཡང་དག་པར་མི་མྱོང་སྟེ།རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་མཐའ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གྲོལ་བའི་བདག་ལ་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མི་རིགས་སོ། །འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ་ རག་གོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཡོད་པ་ཡང་། །གསལ་བར་ཡོད་པ་མིན་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། །ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལས་ཐ་དད་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་ན་ཤེས་པ་མེད་པ་ལ་གང་ཞིག་བདེན་པ་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་ དེ་ནི་ཆེས་གསལ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གོ།།ཅི་སྟེ་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ཅན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་འདི་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞིག་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། ཐར་པ་བདག་ གཅིག་ཡོད་ན་ནི།།ཤེས་ཡོད་ས་བོན་སྲིད་པ་ཡོད། །གལ་ཏེ་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་བདག་བརྟག་པར་ནུས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་ཡོད་དང་དེའི་རྟེན་ཅན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་དེ་མེད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྟེན་མེད་པའི་ནུས་པ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།།གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་ད་ལྟ་མི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་མཛེས་པར་མི་འགྱུར་ལ་གྲོལ་བའི་བདག་ལ་གང་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་ པ་རང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་པ་ཅན་གྱི་ས་བོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བདག་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐར་བར་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་འགའ་ཡང་མེད་པས་ཐར་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་འདི་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་མི་འདོད་པ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཡོད་པའི་འཇུག་པ་དང་། དེའི་ནུས་པ་གཉིས་དངོས་པོ་བདེན་པར་ཡོད་ན་ནི་ཇི་སྲིད་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞིག་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཚེ་ རྟེན་མེད་པས་དེ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ།དེ་མེད་ན་ནི་སྲིད་པ་ལ། །བསམ་པའམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པའི་རྟེན་ས་བོན་ཚིག་པར་གྱུར་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་མི་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་རྒྱུན་ ཙམ་ཞིག་ཀྱང་མི་འཇུག་པས་ཐར་པར་རིགས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་མི་རྣམས་ལ། །གཞན་ལས་ཡོད་པ་མིན་པར་ངེས། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་བདག་།ཟད་པ་ལེགས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་གང་ཟག་ཏུ་འདོགས་ཏེ། དེ་ནི་བདག་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་འགགས་ན་ནི་དེ་དང་ གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་བདག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལེགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲོལ་བའི་བདག་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་རེ་ཞིག་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ། །དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་དང་། ཐར་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ལ།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དང་རང་གི་རྩོད་པ་བཏང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་བདག་ཁས་བླངས་པར་མི་རིགས་སོ།

贪爱即是欲望，远离贪爱者，即使有智慧，也不会有任何功德。那时他不会真实体验任何对境，因为一切变异的聚集，具有因果自性的一切都将完全寂灭。因此，解脱的我有解脱智慧是不合理的。
若说：'那么此时补特伽罗将成为无智者'。即便如此，无智的存在，也不等同于明显的非存在。若离智慧之外别无自性的补特伽罗无有智慧，则无智中所计度为真实存在者，恰如石女之子等明显不存在之物。
若想：由于解脱位具有智慧之功能，故我存在。这也是无意义的。因为，若解脱我一旦存在，则有智慧种子之轮回。若能在解脱位观察到我，则彼时我存在，以及依此而有的智慧功能也将存在。
然而，由于智慧即是其自性，离智慧则不存在，故无所依的功能也不可能存在。再者，由于未来之义当下并不临近，推测有任何功能差别都不合理，解脱我也不可能自然生起智慧之作用。
因此，由于无有心识种子，故无我。若说：'既然无有任何获得解脱者，则将成为无解脱，因此轮回将成为不灭，岂不会有诸多不欲之过？'
这是不存在的。若智慧之作用及其功能二者实有，则可疑虑其是否恒常运作，然而当无所依时，彼等皆不存在，则于轮回中，思维或存在皆不可得。如同种子焚毁则无有苗芽等相续，如是我之相续亦完全不生，故应成解脱。
由此之故，人们从苦解脱，决定非从他而有。因此一切处，我尽即善。解脱于苦即是苦不再生起。苦即是由业和烦恼所生，具生灭法性的诸行，依彼等假立补特伽罗，此即是我。
若苦灭尽，则与彼同一成立、同一安乐的取者我，以一切种永不复生的自性而尽，即是善，故解脱我不存在。彼无因故，自身不存在，如石女子。即使其自性存在，由于是常故不变异，则束缚与解脱二者无差别，如前所说轮回不会止息。
若承许有差别，则由于有变异故成无常，因此将成有因。是故将与苦因相同，且舍弃自宗。因此，不应承许我。

།གང་ཞིག་གཞན་ལ་བསྟན་པར་མི་ ནུས་པ་དང་།བཤད་ཟིན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁས་བླངས་པ་ཅི་ཞིག་དགོས་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དོར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་གྲོལ་བའི་བདག་ཀྱང་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ལ།དོན་དམ་པའི་མིང་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་འདུ་བྱེད་རྣམས་སླར་མི་འབྱུང་བས་གཏན་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ངོ་བོར་སྨྲ་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བའི་དམ་པའི་དོན་འདི་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་ལ། །འཇིག་རྟེན་པ་ འདི་ཉིད་བླ་ཡི།།དོན་དམ་རྣམ་ཀུན་མ་ཡིན་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཡོད། །དམ་པའི་དོན་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་ནི་མིག་ནད་བྱུང་དུ་དོགས་པས་མིག་འབྱིན་པ་རྗེས་སུ་མི་སྒྲུབ་ཀྱི། ནད་སེལ་བ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ ལ་ཡིད་བྱུང་བས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་བཏང་བ་ཁོ་ན་མཆོག་གི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་བདེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཅད་པས་འདིས་བདག་ལ་ཕན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བཏགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་འདི་ ཉིད་བླའི།འཇིག་རྟེན་པ་དེར་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཁས་ལེན་ཏེ་གང་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའམ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་བུམ་པ་དང་། སྣམ་བུ་དང་། རེ་ལྡེ་དང་། ཁྱིམ་དང་། ནགས་དང་། དམག་དང་། ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་། བཞོན་པ་དང་། གྲུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། གང་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་། དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའོ། །ཡང་ན་གང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་འདས པ་འབྲས་བུ་མ་བྱུང་བ་དང་།བདེ་བའི་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པའམ། འདུ་བྱེད་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ལྷག་མར་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གང་དུ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་འདི་བླའི་དོན་དམ་པ་ནི་ མཆོག་མ་ཡིན་ཏེ།གཏན་དུ་ཡང་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་དངོས་པོ་རྟག་པ་དགག་པ་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དགུ་པའི་ འགྲེལ་པའོ།། །།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་ནི་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཐམས་ཅད་དུ་ཆད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་དོ། །འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་བ་མེད་དོ། །འབྱུང་བར་མི འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ།འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་འདི་བླའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བདག་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་དེ་ངེས་པར་བུད་མེད་ཉིད་དམ། སྐྱེས་པ་ཉིད་དམ། མ་ནིང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་སྟེ་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ནི་བདག་རྣམ་པ་གཉིས་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་གི་བདག་དང་། ཕྱིའི་བདག་གོ། །དེ་ལ་ནང་གི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཁོང་ན་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་། དེའི་དབང་པོའི ཚོགས་དེ་དང་དེར་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ།།ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་འགྲོ་བའི་ངར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཟབ་པོ་རྒྱུད་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུ་མའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ། །ཕྱིའི་བདག་ནི་ལུས་དང་དབང་པོ་འདུས་ པའི་ངོ་བོ་ཅན་ནང་གི་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ནང་གི་བདག་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་བུད་མེད་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འདོར་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚེ་གཞན་དུ་བརྗེས་ཀྱང་རྟགས་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པས་རྟག་ཏུ་བུད་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འཆོལ་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། བུད་མེད་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

凡是不能向他人显示，且已说明过的过失，即便已经承许也应当完全舍弃，那么何需承许呢？因此应当舍弃我见。如果这样，在解脱的阶段中解脱的我也是不存在的，若说在胜义名称的涅槃中，诸行不再生起而成为永远穷尽的体性，那么为何要追求与此相似的胜义？因此，对于希求自利者来说，世俗这个更为殊胜，胜义并非一切相，世俗中稍有所有，胜义中则无所有。希求自利者，就像担心眼睛生病而不会挖出眼睛，只会治疗疾病一样，即便厌离轮回的痛苦，也只是舍弃痛苦而已，并非以一切皆无为最胜。若一切皆无，则连乐也将完全断除，这对自己一点利益也不会有。因此世俗这个更为殊胜，在世俗中，你稍许承许，即眼等诸根，芽等，或依缘假立的瓶、毯、帐篷、房屋、森林、军队、园林、车乘、船只等。有些则不承许，即外道们所虚妄增益的，及诸法有自性。或者，已作的善不善等业未生果，未来的乐果，或现在的诸行，如是这些于你世俗中有，除此之外则无所有，因此一切非无的世俗更为殊胜，胜义则非最胜，因为永远也无有我。这是圣天论师所作《菩萨瑜伽行四百论》中破除诸法常住修定品第九的注释。当解说：若有某个所谓的我以自性而有，则见其在涅槃中完全断灭故无我，也不会生起，无我所，也不会生起，对于如是怀疑，'世俗这个更为殊胜'等，若是如此，我以自性也不存在。若有，则必定是女性、男性或中性之一，因为除此之外无有他想。外道们说有两种我，即内我与外我。其中内我是指住于身体之内，使诸根趣入种种境界者。内在作者补特伽罗，是我执的因，善不善无记业果的深奥，于每一相续中以众多分别的差别而分。外我则是身根和合的体性，利益内我者。其中，首先若执内我为女性，则因为不舍自性的缘故，即便转生他世也不依其他相，将永远是女性，然而并非如此，因为见有错乱，以及女性等非我之功德故。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ཤིན་ཏུ་འབར་བའི་སེམས་དང་ནི། །ལུས་ངག་དབང་པོའི་བློ་དང་ལས་རྣམས་ཀྱིས། །བུད་མེད་བཞིན་དུ་ འཁྲིག་པའི་ནང་འཇུག་པ།།མི་མཁས་དེ་ནི་གཞན་དུ་བུད་མེད་འགྱུར། །དེ་ནི་སྐྱེས་དངོས་ཕུན་ཚོགས་ཕན་བསམ་པས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་རྣམ་པ་བརྒྱར། །བུད་མེད་ཉིད་ལ་ཡང་དག་སྨད་བྱས་ནས། །ཕ་རོལ་ཏུ་ནི་མི་ཉིད་ མཆོག་ཏུ་འགྱུར།།ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དང་མ་ནིང་ཉིད་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར། གང་ཚེ་ནང་བདག་བུད་མེད་ཡིན། །སྐྱེས་མིན་མ་ནིང་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཚེ་མི་ཤེས་འགའ་ཞིག་ལས། །ཁྱོད་བདག་ཕོ་བོ་སྙམ་དུ་ སེམས།།ཕོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི་བུད་མེད་དོ། །བདག་ནི་མ་ནིང་ངོ་སྙམ་པས་འདི་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་ལས་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་མི་ཤེས་ པ་ལས་མ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་མི་རིགས་ཏེ།ཐག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ན་སྦྲུལ་དུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དཔེར་ན་དོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དུག་ལངས་པ། །དུག་དེ་ཁོང་ དུ་སོང་བ་མེད་ཀྱང་བརྒྱལ་བར་འགྱུར།།དེ་བཞིན་བྱིས་པ་བདག་དང་བདག་གིར་ཁས་ལེན་པ། །བདག་དེར་འདུ་ཤེས་ཡང་དག་མི་རྟག་སྐྱེ་ཞིང་འཆི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་མ་ནིང་ཉིད་འདི་དག་ནི་ཕྱིའི་བདག་གི་རྟག་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ འབྲེལ་པ་ལས་ནང་གི་བདག་ཀྱང་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་ནམ་མཁའ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་བཞི་ཁོ་ནའོ། །ཡང་གང་གི་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་ལྔ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ དེའི་ནམ་མཁའ་ལས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཁོ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ན།དེ་དག་ལ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་མ་ནིང་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ ལུས་ཐམས་ཅད་རྟགས་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ།ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟགས་དམིགས་པར་འགྱུར་ན། འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕོ་མོ་མ་ནིང་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཚེ་ཅི་སྟེ་དེ་དག་ཉིད། །བརྟེན་ནས་ ཕོ་མོ་མ་ནིང་ཡིན།།གང་རང་གི་ངོ་བོས་རྟགས་དང་བྲལ་བའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་རྣམས་ལ་བུད་མེད་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱིའི་བདག་ལ་ཡང་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་དང་མ་ནིང་ཉིད་རྣམས་མི་ རིགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ནི་སྐྱེས་པའོ།།བདག་ནི་བུད་མེད་དོ། །བདག་ནི་མ་ནིང་ངོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་འདི་ནི་མི་ཤེས་པ་ལས་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །གང་དག་ཁྲི་དང་ལྗོན་ཤིང་དག་ལ་ནུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་སྤུ་མང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་བུད་མེད་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ཡང་རྟོག་པ་ཙམ་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོའི་ལྟར་ན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་ བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ལ།རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ནི་རི་མོ་དང་ལྡེར་སོ་དང་། འཁྲུལ་འཁོར་དང་། སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ལྟར་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས།བརྟན་པ་མོ་ཞེས་མི་སྤྱོད་ཅིང་། །ཕོར་ཡང་རྟོག་པ་མི་བྱེད་དེ། །ཆོས་ཀུན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བཙལ་ན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ནི་རང་བཞིན་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་ངེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

正因如此，以极为炽盛的贪欲之心，以及身语根之心和诸业，如同女人一般进入交媾中，那愚者将在他处转为女人。彼以圆满利生之实事，以百种如来身相，对女性本身作出诽谤后，于他方将成为最胜之人。如是所说。同样也应当对男性本身和中性本身作如是说。因此如是，当内在之我是女人，非男非中性时，彼时由某些无知而认为：'你我是男人'。所谓'男人'是譬喻，故我是女人，我是中性，如是这一切皆由无知而生。
经观察，于实有之事物中无如是成立，故于如是遍知中，除无知外不应有其他不了知之因，意为若不了知绳子之自性，则会增益为蛇。正因如此，世尊说道：'譬如由疑虑想而起毒，虽彼毒未入腹却会昏厥。如是凡夫执著我与我所，由彼我想实非常而生死。'如是宣说。
若想：此等男女中性乃是外在我之相，由与彼相关联故内在我亦是常，此非如是。云何？此中因虚空中大种不应理故，大种唯有四种。又若有说大种有五者，彼之虚空亦不应为所造性故，唯四大种成为因事，于彼等中男女中性以自性而有是不应理的。若有，则彼时由随顺彼等自性之故，一切身体当成为定相，且应于羯罗蓝等亦见有性相，然此非如是。
因此，当一切大种中，无有男女中性时，彼时何故依止彼等，即成男女中性？对于以自性离开性相的诸大种，依止而于诸身中生起女性等，此中有何因？故如是于外在我中男女中性亦不应理故，你认为'我是男人'、'我是女人'、'我是中性'之此想，唯是从无知而来而已。
对于某些由于无因而于床榻和树木等上，以乳房等和多毛等而分别为女性等之其他形态者，其分别亦不应遮止，于你亦有同等过失，若作是说，此非如是。依我见，由缘起故诸事物无自性，于无自性中如绘画、泥塑、机关、幻化女人等形像一般，随缘显现为他相亦不应理，故无过失。
世尊说：'不行于坚实女，亦不分别为男，一切法无生故，寻求不可见。'如是宣说。若依有自性论者，由于自性不可能有变异故，应成如自性般恒常决定。

།དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི་སྐྱེས་པའོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་རྣམས་གཏི་མུག་ཙམ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་ལྡན་པའི་བདག་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་མི་རིགས་སོ། །འདི་ལས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་བདག་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་ནི་དེ་ཇི་ལྟར་གཅིག་གི་ངར་འཛིན་པའི་རྒྱུར་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ངར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་འགའ་ཞིག་ ལ་མི་ཚ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་བདག་གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་དང་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ན་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར། ཁྱོད་ཀྱི་བདག་གང་ང་བདག་མིན། །དེས་དེ་བདག་མིན་མ་ངེས་ཕྱིར། ། ཁྱོད་ཀྱི་བདག་དང་ཁྱོད་ཀྱི་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་དང་བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཁོ་བོའི་བདག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར ཡིན་པ།དེས་དེ་བདག་མིན་མ་ངེས་ཕྱིར། །གང་ཞིག་ངེས་པར་བདག་གི་བདག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཅན་བདག་ཏུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་འདི་དོར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་ནི་འོ་ན་ངར་འཛིན་པ་དང་བདག་ལ་ ཆགས་པ་འདི་གཉིས་གང་ཞིག་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན།བཤད་པ་། དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་རྣམས་ལ། །རྟོག་པ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་མིན་ནམ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མི་ རྟག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་བདག་དང་།སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ལོག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བུད་ ཤིང་ལ་བརྟེན་ནས་མེ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཏུ་འདོགས་ལ།དེ་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་དེ་ཉིད་དང་། གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པ་ལྔར་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ན་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བརྟེན་ནས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ འདུ་བྱེད་ནི་མི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།འདིར་བདག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་ནི་སུ་ཞིག་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བའམ་མི་གཡོ་བའི་ལས་བྱས་ནས་དེའི་འབྲས་ བུ་མྱོང་བར་བྱེད།དེས་ནི་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བའམ་མི་གཡོ་བའི་ལས་བྱས་ནས་རིགས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་ཁམས་གསུམ་དུ་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་ལོངས་ སྤྱོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཐོབ་ལ།དེ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་པོ་དང་། སོ་སོར་མྱོང་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་གསོད་པ་དང་། གནོད་པ་དང་། རེག་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་། གྲོལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་དོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །ཡང་ཅི་བདག་ འདི་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་དམ།འོན་ཏེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་བདག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་འདིས་ཅི་དགོས་ཏེ་། ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་ཁྱོད་ལ། སྐྱེས་དང་སྐྱེ་བ་ སྐྱེས་བུ་ནི།།ལུས་བཞིན་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ལ་ལུས་ལས་གཞན། །ཉིད་དང་རྟག་ཉིད་མི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་ལུས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་བཞིན་ནོ། ། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ།

因此，像'我是男人'这样的分别念仅仅是从愚痴中产生的缘故，具有标志的我有自性存在是不合理的。从这一点来看也不是以自性而存在，如此，假如我以自性而存在，那么如同它是一个人的我执之因所缘一样，也应成为一切人的我执之因所缘，就像世间上火的自性热性对任何物都不会成为不热的。同样，假如我若以自性而存在，那么它应成为一切人的我和我执的对境，然而事实并非如此。如是：
你的我并非是我的我，因为它不决定是我的缘故。你的我和你的我执对境以及我执对境，那个并不会成为我的我，因为不是我们的我执对境的缘故，因为不是我执对境的缘故。由于这是如此，因为它不决定是我的缘故。凡是决定不成为我的我者，它便不是以自性而存在，所以应当舍弃这个增益无有之义的我。
假如无我，那么这个我执和我爱将对什么而生起呢？答：对无常诸法，岂非生起分别？如前所说的方式，因为未见到蕴之外的我以自性成立的一切相，所以对无常诸法色等名称无自性者，执著我、众生、命、生者、士夫、作者、受者等，认为是我而产生错误的分别。如同依靠柴薪而有火一样，依靠诸蕴而假立我，而且当从五个方面观察它是否与蕴一体或异体时，因为不是以自性而存在，所以是依缘而假立的，如此则成立对无常诸行起我的分别。
此处，我是以自性而存在，因为是趣入和退出的原因。假如无我，那么谁造作善或不善或不动业而感受其果？他造作善或不善或不动业后，在以种姓、趣处、生处等差别而分的三界中，获得与业相应的无边差别相续之生，成为感受苦乐果报的因，他是造作者和各别领受者，他也会被杀害、受伤害、触碰、束缚和解脱。因此主张我以自性而存在。
复次，这个我是否随顺其他生世身体的差别变化？还是不随顺？假如不随顺，那时这个假立为完全无作用的我有何必要？假如随顺，那时对你而言，已生和正在生的士夫，如同身体一样将会变化。因此，你的它异于身体的自性和常性是不合理的。这个不异于身体，因为随顺身体的变化的缘故，如同身体的一部分。也不是常住，因为不异于身体的缘故，如同身体的自性。

།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། དེས་ནི་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་རྣམས་ལ་གནས་པ་མེད་པས། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱ་བའི ཕྱིར་བདག་རྟག་པར་རྟོགས་སོ།།གང་གི་ཚེ་བདག་རྟག་པ་དེ་མི་རིགས་པ་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་འདིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་པ་ཁོ་ན་ལ་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདག་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ ན་ནི་དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བ་བསྐུམ་པ་དང་བརྐྱང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་པོ་གང་ཞིག་འགྱུར།སྐུལ་བ་པོ་མེད་པའི་ཤིང་རྟ་ནི་རྒྱུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཤིང་རྟའི་སྐུལ་བ་པོ་ལྷ་སྦྱིན་ལྟར་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་ནང་གི་བྱེད་ པའི་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།འདི་ལ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རེག་དང་མི་ལྡན་དངོས་པོ་ལས། །བསྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་མི་སྐྱེ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ། །སྲོག་ནི་བྱེད་པ་པོར་མི་འགྱུར། །ཤིང་རྟ་ནི་རེག་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་དོན་ འགས་ཀྱང་བསྐུལ་བར་མི་ནུས་ཏེ།རེག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཁོ་ནས་དེ་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ་། །ཁྱེད་ཅག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཀྱང་རེག་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ། །དུས་ལྟར་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལ་ཡང་མི་རེག་ཅིང་དོན་འགའ་ཞིག་གིས་རེག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ གི་ཚེ་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ།གང་ལ་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་བ་རེག་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་འདི་ལས་བསྐུལ་བ་སྟེ། སྦོད་པ་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་བདག་འདི་ནི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རེག་པ་དང་ མི་ལྡན་ནོ།།གང་ཞིག་ཕྱོགས་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་། སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་བསྐུལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བྱ་བ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སེམས་ལ་ཡང་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བའི་ རྒྱུ་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།སེམས་མ་གཏོགས་པར་འགྲོ་སོགས་ལ། །གང་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ། །མ་མཐོང་དེ་ཕྱིར་ལས་ཀུན་ལ། །ཡིད་ནི་དོན་པོར་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་གོང་དུ་སྨྲས་པ་ཡང་ ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁོ་བོས་ནི་སེམས་རེག་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་མ་བླངས་སོ། །འདི་ལྟར། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རེག་པའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་བདག་རེག་པ་དང་ལྡན་པར་ཁས་མ་བླངས་པས་མི་མཚུངས་སོ། །ཡང་ན་ཁོ་བོས་སེམས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་སྐྱེ་ བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་རླུང་གི་ཁམས་རེག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།དེས་བསྐུལ་བ་ན་ལུས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པས་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །འདིར། འདུན་པའི་རྩོལ་བའི་འདུ་བྱེད་ལས། །སྐྱེས་པའི་རླུང་ཅན་ཡུལ་གཞན་ དུ།།རྣམ་ཆད་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ནི། །འགྲོ་བ་པོ་ཡི་མར་མེ་བཞིན། །ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །ཅིས་ཏེ་ཁྱད་པར་འདིས་བདག་ལ་ཡང་རྟོག་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། རྟག་པ་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཁོ་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་བདག་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གལ་ཏེ་བདག་འདི་རྟག་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་འཚེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །མཚོན་རྣོན་པོ་དང་མེ་དང་ དུག་དང་།ཐོག་བབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེའི་སྤུ་ཡང་འགུལ་བར་མི་ནུས་སོ།

因此不应执著有我，因为诸行刹那刹那坏灭，无有住性，为了感受业果而执著常我。当常我不合理时，则必须承许诸行刹那刹那坏灭的相续中有业果等一切。
此处有人说：如果我不是以自性成立，那么谁是身体屈伸等动作的发动者？没有驱使者的车是不会行驶的，因此必须承许如同天授驱使车一样，有某个内在的作者作为身体运动的因。
为了说明这也不合理，故说：不具触的事物，不能生起驱使，因此对于身体的动作，命我不能作为作者。车不能被不具触的任何事物所驱使，因为唯有具触者才能驱使它。你们所计度的我也是不具触的，因为如同虚空一样无有身体，故不能触及任何事物，也不能被任何事物所触及。
既然如此，怎么能从这个不具触的事物生起驱使即推动呢？而这正是你们用来推论其存在的身体运动的因。再者，这个我由于无方位故不具触。凡是不具方位者即无接触，无接触者即无驱使，因此不应以具有这种作用而承许其存在。
若说：如是则心也不应成为身体运动的因，因此你也有同样的过失。如前所说：'除心之外于行等，因为未见福德等，故于一切诸业中，说意为作者。'因此由于过失相同，此破斥不合理。
对此解释：我并未承许心不具触。如是，由于有以触为相的心所法，即境、根、识三者互相接触，故识唯是具身的，是身体运动的因。你并未如是承许我具触，故不相同。
或者，因为我承许心是一切事物生起的因，故由它所引发的具触的风界，在驱动时，身体如是如是生起而运动，这样说是合理的。此处也说：'从意欲勤行生，具风往他境，相续无间断，如行者灯焰。'
若以此差别也执著我，则应承许其为刹那性，因为常法无有变化故不可能有如是差别。因此唯心即是我，故我非常。
再者，若此我是常，则不应为了保护它而宣说不害为性的法，如同虚空。利刃、火、毒、雷电等连它的毫毛也不能动摇。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། མི་འཚེ་བ་དང་བདག་རྟག་པ། །འདི་ལ་རྒྱུ་ནི་ཅི་ཡོད་སྙམ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་ཤིང་སྲིན་ལས་། །རྡོ་རྗེ་བསྲུང་བྱར་མི་འགྱུར་རོ། །གནོད་པར་དོགས་པ་མེད་པའི་ རྡོ་རྗེ་ནི་ཤིང་གི་སྲིན་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་མི་རྩམ་མོ།།དེ་བཞིན་དུ་བདག་རྟག་པར་ཡོད་ན་ནི་འཚེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་མི་རིགས་ན་མི་འཚེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟག་པའི་བདག་ཁས་མི་བླང་བའམ། ཡང་ན་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་ དགོས་ན་དེ་ཡང་མ་བརྗོད་པས་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ།།འདིར་སྨྲས་པ། བདག་ནི་རྟག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་དྲན་པར་མི་རིགས་སོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འཇིག་ ལ།འདི་ནི་གཞན་དག་ཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། བདག་འདས་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྐྱེ་བ་དྲན་པར་མི་རིགས་སོ། །བདག་རྟག་པ་ཡོད་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་ རྗེས་སུ་དྲན་པར་རིགས་སོ།།འདི་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་བདག་རྟག་ན། །སྔོན་བྱས་པ་ཡི་རྨ་མཐོང་ནས། །ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ཀོ་ཅིས་མི་རྟག་།འདི་ན་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་མཚོན་ལ་སོགས་པས་ བསྣུན་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྨའི་སྲོལ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལུས་ཅན་ལ་ལ་དག་རྣམ་པར་མི་འཇིག་ཅིང་།དེ་ལྟར་མངོན་པར་མཚོན་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟར་ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་བྱུང་ མཐའ་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་དམིགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཡོད་པས་བྱས་པའི་བདག་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལྟར་དེ་དག་གིས་ལུས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་དགོས་ན་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དེ་ཉིད་དང་ གཞན་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་སྤངས་ཤིང་།རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གསལ་བར་གྱུར་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་བདག་གི་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་ གྲུབ་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་ལྷགས་པ་ཡོད་དང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཅན་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདམ་ བཞིན་དུ་ཞོའི་སྣོད་ཁང་པའི་ནང་ན་གནས་པ་དག་ལ་ཐོག་རྩཝ་ཆེས་མང་པོས་གཡོགས་པའི་སྟེང་ན་གནས་པའི་[(]ཕུ་[,]ཕུག་[)་རོན་སྐྱ་བོའི་རྐང་རྗེས་དམིགས་མོད་ཀྱི།དེའི་རྐང་པ་ཞུགས་པ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་མི་འཐད་ པའི་འདུས་བྱས་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་མིག་འཕྲུལ་དང་འདྲ་བ་འདིའི་སྙིང་པོ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་གོ།།འདི་ལ་སྙིང་པོ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཁས་བླངས་པ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འཐད་པ་ལ་ལྟོས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ཇི་ལྟའམ་དེ་ལྟའང་རུང་སྟེ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་གིས་དེ་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ལྟར་རྨ་དང་བཅས་པའི་ལུས་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ལུས་སྔོན་བྱས་པའི་རྨས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་རྣམ་པ་དེ་ ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྐྱེན་ཅན་ཉེ་བར་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཡོད་པ་འདི་ལས་བདག་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། ལུས་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

为此而说：不害与常我，此中有何因？任何情况下，金刚也不会从木虫处受到保护。不会怀疑受到伤害的金刚，不会开始从木虫处受到全面保护。同样，如果有常我，则不应有害性本质的法，而此无害性本质的法是不存在的。因此，不应承认常我，或者应该说明其他原因，而这也未说明，所以这是不合理的。
于此有人说：我是常有的，因为有宿世忆念的缘故。对于刚生即灭性的诸行，不应有前世的忆念。其他生中的诸行在何处生起即在彼处灭去，而此唯是其他的生起。因此，'我在过去世曾有如是如是的生处'这样的宿世忆念是不合理的。若有常我，则因其在其他生世中流转，所以能随念是合理的。
为说明这也是不确定的，故说：若因有宿世忆念，你的我是常住，见到昔日伤痕，你的身为何无常？此处某些在其他生世中被刀等所伤而产生的伤痕痕迹，具有如是被伤害的身体者不会毁灭，而唯一成为具有如是明显受伤的身体，因为在忆念宿世时，如实经验般显示其他生世的结局。
因此，如同由宿世忆念而推测我是常住一样，他们也应当推测身体是常住，然而这并非如此，所以它是不存在的。舍弃因果是一性与异性的分别，由因的差别而显现的诸行相续唯是无常，则应理解其所依止的假立我的宿世忆念。
诸法不以自相成立，对于它们，如是缘起现前而转变并非不合理。因此，应当观察由诸法不以自相成立为因的不可思议的业用差别。如同在泥浆般的酸奶容器的房屋内所住者，虽见到被众多茅草覆盖的屋顶上的灰鸽足迹，但其足迹绝不可能进入。
因此，以已说及将说的理由，不合理的有为法无自性，如幻化般，以其无实质性而足矣。如同承认此无实质性一样，也不能承认事物的存在性，因为这必定依赖于合理性。无论如何也不能承认它，因为其他人承认它是不欺诳性。
因此，如同宿世忆念一样，带有伤痕的身体由其他身体为因，被昔日伤痕所伤害的如是业用差别的缘所生起，这并非不可能。因此，从这有宿世忆念，不能证成我是常住，因为会导致身体也成为常住的过失。

།ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་འདིས་སྐྱེ་བ་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པ་གལ་ ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཡིན་ན་ནི་དེ་མི་རིགས་ཏེ།དེ་ནི་མི་རྟོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སེམས་པ་ཅན་དང་ལྡན་པ་ལས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་བཏང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སེམས་ པ་ཅན་དང་ལྡན་པ་དག་།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་། །དེ་ཡིས་སེམས་པ་ཅན་སེམས་པ། །མིན་ཞིང་སྐྱེས་བུ་རྟག་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བློ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཞིང་དེ་རྣམས་དང་ལྡན་པས་བདག་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་ཅིང་དངོས་པོ རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་མི་འདོར་བ་ཡིན་ལ།དེ་རྣམས་དོན་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་འོན་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་སྔར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ ཁྱོད་ཀྱི་བདག་རང་བཞིན་མེད་དེ།རི་མོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་བདག་སེམས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བདག་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཡང་སེམས་པ་ ཅན་མ་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཉིད་མི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་བདག་ལ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བདག་འདི་ཇི་ལྟར་སེམས་ པ་ཅན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སྔར་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དེ་དང་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བདེ་བ་ལ་སོགས་དང་ལྡན་སྲོག་། བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་མཐོང་། །དེ་ཕྱིར་བདེ་ལ་སོགས་བཞིན་ཏེ། །རྟག་པ་ཉིད་དུའང་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་འདི་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་ན་ནི་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདི རྣམས་ཐ་དད་པར་བགྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བདག་འདིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་བྱ་དགོས་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལྟར་འདི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །འང་གི་སྒྲས་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་ བྱ་བ་པོ་ཉིད་དང་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཡང་གཞན་དག་ནི་གང་གི་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་ནི་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འདོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ སྨྲའོ།།དེའི་ལུགས་ཀྱང་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་རྟག་ན། །བྱེད་པ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །གལ་ཏེ་མེ་ནི་རྟག་འགྱུར་ན། །བུད་ཤིང་གིས་དོན་ཡོད་མི་འགྱུར། །འདི་གང་གི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་གྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་ པ་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་འབབ་པ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་རྗེས་སུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཉེ་བར་སྐྱེ་ཞིང་བློས་ཞེན་པར་བྱས་པའི་དོན་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུས་སེམས་པར་བྱེད་དོ།།ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་རྟོགས་ པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་།རྟག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་དགོས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

再者，如果说'我忆念前生'这样的分别念，假如是由自性本身而有，这是不合理的，因为它是无分别的自性故。如果认为是由于具有思维性而有，这也不合理，因为会导致失去自性之过。为了说明这一点而说：
如果具有思维性就是知性本身，则由此思维性的思维就不成立，且补特伽罗也不会成为常住。
如果智慧等是我的功德，由于具有这些功德，我随顺功德而运作，事物也不舍弃自性，当这些与其他对境相关联而具有差别作用时，那么这些差别并非先前就存在，而是变化所致。具有变化的事物并不具有自性，因此你所说的我是无自性的，如同绘画等一样，因为具有变化性故。
另外，正如由于具有思维性而我成为有思维者，同样，由于与无思维的我相应，为何思维不也成为无思维？因此，这不仅仅是忆念前生不合理，而且思维性也不合理，所以也非常住，因此我不具有常住性。
再者，正如这个我由于具有思维性而成为能思维者，同样，由于具有乐与苦等，因为失去了先前的自性，所以获得种种差别。因此这成为无常性，为了说明这点而说：
具有乐等的生命，如同乐等般显现种种，因此如同乐等一样，也不应成为常住。
如果在乐与苦的状态中，这没有任何差别，那么它们之间就不会有区别，因此这些我的功德就不会被计为有差别。
因此，这个我必定要随顺种种乐等，而这种随顺性正如乐等本身一样，这也不合理成为常住。'也'字否定一切作者性、所作性和一性等。
另有一些人说：对于主张补特伽罗无思维者而言会有这些过失，但按照我们的观点，由于补特伽罗具有知性的自性，所以没有任何不合理之处。为了说明他们的主张也不合理而说：
如果知性存在且常住，则作用将成相违，如果火是常住，则薪柴将无意义。
当眼等作用趋入色等境时，色等智以色等相而随转生起，智所执著的对境也为补特伽罗所思维。知性存在性即是了知对境的自性，补特伽罗与此无别的自性且是常住，因为恒时相近故。
因为与补特伽罗的自性无别而住，所以知性存在性也是恒时相近的。因此，这样就不需要眼等作用，将成无义。

།གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་དག་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་པས་ཀྱང་བློ་མེད་ཅིང་བློ་མེད་པས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དགོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་མིག་ ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་རིགས་པར་འགྱུར་ན།གང་གི་ཚེ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཚུལ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་རྟག་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་བྱེད་པ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་གི་ལྟར་ན་བུད་ཤིང་མེད་པར་མེ་མི་འབྱུང་ཞིང་། ཡོད་ན་ནི་འབྱུང་བ་དེའི་ལྟར་ན་ནི་བུད་ ཤིང་ཚོལ་བར་རིགས་ན་གང་གི་ལྟར་ན་མེ་རྟག་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལྟ་ན་བུད་ཤིང་ཉེ་བར་སོག་དགོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་འདི་ནི་དེ་དང་འདྲའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིའི་བསྟན་ བཅོས་སུ་ལོ་རྒྱུས་བྱེད་པའི་ངལ་བ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་སོ།།ཅི་སྟེ་སྐྱེས་བུ་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཅན་བློ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལས་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་འཇུག་པས་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེས་བུ་ནི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་མངོན་པར་གྲུབ་པས་ཡུལ་ལ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ བྱེད་པའི་ཚོགས་མེད་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་འདི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར་སྙམ་ན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདིའི་ བྱ་བའི་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བར་འགྱུར་དགོས་སོ།།བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དང་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། རྫས་ནི་བྱ་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །འཇིག་པའི་བར་དུ་གཡོ་བ་མེད། །བྱ་བ་ནི་རྫས་ཀྱི་བྱེད་ པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཇིག་པའི་བར་དུ་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལྷགས་པ་མེད་པར་བྱ་བ་མི་རྩོམ་པ་རྣམས་སྐྱེས་ནས་འཇིག་པའི་བར་ནི་རྣམ་པར་མི་གཡོ་བར་སྡོད་ལ། འདི་རྣམས་ཀྱི་འགུལ་བའི་བྱ་བ་རླུང་ ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཞིག་བར་དུ་གཡོ་བ་ཉིད་ལས་མི་འདའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ། དེས་ན་སྐྱེས་བུ་ཡོད་ཅེས་པ། །ཡོད་པ་མེད་ཅེས་བྱར་མི་རིགས་། །ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཡོ་བའི་བྱ་བ་རྩོམ་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་བརྟག་པར་མི་ནུས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཡོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །གང་ཡང་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རྟེན་མེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ ལ།ནུས་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ནུས་པ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་རྟག་ན། །བྱེད་ པ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་འཇུག་གོ།

如果没有眼等诸根，则它们的作用就不会存在，由于没有这些作用，就没有认知，没有认知就不会有意识。那么此时，因为有其必要性，从相反的角度来说，眼等诸根的作用是合理的。
当如前所述的情况不依赖而单独存在意识本身恒常存在时，其作用就会颠倒。就像没有柴火就不会有火，有柴火才会有火，因此寻找柴火是合理的。但如果认为火是恒常存在的，那么就完全不需要寻找柴火，这个道理是相同的。
因此，由于大等变异的集合没有作用的结果，可以理解在此论典中所作的论述努力完全是无意义的。
如果说人是具有意识存在性的能力本质，而且由于眼等诸根的作用原因而产生明显的认知，意识的存在性就会通过作用而显现。人是享受者，通过完成对境的享受作用而思维对境。他对境的享受作用是以意识存在性运作为本质的作用，而这种作用若无眼等诸根的作用集合就不会产生，因此这个变异的集合怎么会是无意义的呢？对此解释如下：
如果意识的存在是意识存在性运作的自性，而且这也是作用的本质，那么此时它就必须不违背作用的法则。
那么作用的法则是什么呢？即依赖实体性和运动性。如此：'实体如同作用一般，在毁灭之前都是不动的。'作用是实体的能作本质，它从产生到毁灭期间都是运动的。
比如树木等若无风等因缘的到来就不会开始运动，从生起到毁灭期间都是不动的，而它们的运动作用是由风等缘产生的，在未毁灭之前都不离开运动性。
因为这是如此，所以'说有补特伽罗存在，而说无存在是不合理的。'就像树木等在开始运动作用之前的状态中可以观察到实体自性即树木等的特征一样，补特伽罗却不是这样。
因为它的意识存在性也是自性，而且没有异于此的实体自性，所以不能认为它也以离开意识存在的本质而存在。因此说'补特伽罗存在而意识存在性不存在'是不合理的。
还有，认为因为有意识存在性的能力所以当时补特伽罗存在，这也是不合理的，因为没有所依的能力是不存在的。
就像在意识存在性运作的状态中，离开意识存在性的补特伽罗是不可能存在的，同样在能力的状态中，也没有离开意识存在性的能力之外的补特伽罗存在。
因此，没有所依就没有能力，也没有能力就不会转变成显现能力自性的事物，所以认为眼等诸根是必要的这种观点是完全不合理的。因此，'如果意识存在是常住，作用就会颠倒'这种说法是不成立的。

།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་འདི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་གསལ་བ་ལས། སྔར་ཤེས་པ་འདིའི་སྔ་རོལ་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ། གཞན་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཁམས། །མཐོང་ཞིང་གཞན་དུ་ ཤེས་ཡོད་དེ།།ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལ་ཚུལ་གཉིས་རྟོག་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལས་གཞན་དུ་སྟེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཁམས་ཏེ། ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ས་བོན་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ནུས་པ་དང་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ནུས་པ་ལས་ཀྱང་གཞན་དུ་སྟེ་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མཐོང་སྟེ་ དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཁམས་ལས་ཤེས་པ་ཡོད་པ་འབྱུང་ན་ཁམས་དང་ཡུལ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ།།དཔེ་བཤད་པ། ལྕགས་ཀྱི་ཞུ་ཉིད་བཞིན་དེའི་ཕྱིར་། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་དཔེར་ན་ལྕགས་ཞུ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཐ་མི་དད་ པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་དང་འདྲའོ།།ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་ནི་མངོན་པར་མི་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ལས་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་གཉིས་མེད་པས་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྕགས་ཀྱི་ཞུ་ཉིད་ བཞིན་ཞེས་ལྕགས་ཀྱི་ཞུ་བ་ཉིད་དཔེ་གཞན་སྨོས་སོ།།ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པར་སྐྱེས་བུའི་ནུས་པ་གསལ་བར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་འདི་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ ན།ལྕགས་ཀྱི་ཞུ་ཉིད་བཞིན་དེའི་ཕྱིར། །སྐྱེས་བུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་འགྱུར། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ལྕགས་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བདག་ལ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །ཡང་གཞན་དག་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ ཤེས་ཡོད་ཡིད་ཙམ་ཞིག་ལ་སྟེ།།སྐྱེས་བུ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆེ། །སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་རེ་རེ་ཞིང་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡིད་ཙམ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་ཀྱང་བདག་གི་ ཕྱོགས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཉིད་ལ་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ།དེས་ན་ཡིད་དང་སྦྱར་ནས་སྐྱེས་བུས་དེ་དང་ཡུལ་ཐ་མི་དད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་གྱི་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་འདིའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཡིད་ཙམ་ཁས་ལེན་ལ་། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ནི། །ཤེས་པ་ཡོད་ཉིད་མིན་ལྟར་མཐོང་། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་དང་ཤེས་པ་ཡོད་པ དང་འབྲེལ་པས་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ།།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་གྱི་ལན་ཚྭ་དང་འབྲེལ་པས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་ཆུ་ལན་ཚྭ་དང་བཅས་སོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེ་དང་འདྲའོ། །བདག་ནི་རྫས་ཡིན་ཞིང་ཤེས་པ་ཡོད་ པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པས་སྐྱེས་བུ་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཞིག་གོ། །ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་བུམ་པ་ལྟར་བདག་ཉིད་དུ་རྟག་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་བདག་རྟག་པར་མི་འཐད་དོ། །ཡང་གལ་ཏེ་བདག་ འདི་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ།གལ་ཏེ་བདག་ཀུན་ལ་ཡོད་ན། །གཞན་གྱིས་དེ་དེར་ཅིས་མི་རྟོགས། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ན་བདག་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སེམས་ ཅན་གཞན་ལ་ཡང་བདག་གི་བདག་ཡོད་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་བཞིན་དུ་དེར་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པ་ཅི་སྟེ་མི་འབྱུང་།གལ་ཏེ་བདག་ལྟར་གཞན་ཡང་བདག་གི་བདག་ལ་ངར་འཛིན་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེ་ལྟར་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཞིག་གོ། །གཞན་གྱི་ ལུས་ལ་གཞན་གྱི་བདག་གིས་བདག་གི་བདག་བསྒྲིབས་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

再者，如果此人由于具有意识的能力显现，在此意识之前成为具有意识能力的本性，那么此时，
在他处见到具有意识的界，在他处也有意识。若对具有意识有两种理解，你见到除了具有意识之外的、不同的具有意识的界，即具有意识的种子、具有意识的能力，以及除了具有意识的能力之外、不同的具有意识。因此，若具有意识的界生起具有意识，则界与境会相等。
举例说明：'如铁之熔化'。此处譬如铁熔化时，成为与铁的境不相异的有境，与此相似。
种子与芽二者因见到不显现，故非境相等；而补特伽罗则无显现与不显现二者，故有境相等。因此说'如铁之熔化'这一其他比喻。
具有意识能力的本性与补特伽罗的能力显现也不相异，因为彼此不相异的缘故。因此，当此能力本性成为显现本性时，
'如铁之熔化，因此补特伽罗将变化。'由于变化性，如同铁一样，自性中无有常性，如是成立。
又有其他人说：'我等认为补特伽罗非具有意识的本性。那么是什么呢？'
'仅具有意识之心，补特伽罗如虚空般广大。'一切有情各自身体中的自性如虚空遍及，其仅具有心的具有意识并非遍及一切。
虽有，但仅与自性的极微尘许相应。因此，补特伽罗与心结合而生起与彼境不相异的具有意识，故我等立场中无如前所说过失。
当解释：因为你承许此如虚空般极大的补特伽罗仅具有意识之心，
因此，'其本性，见为非具有意识。'如是，补特伽罗必定成为非具有意识，
不能说由于与极微尘许部分和具有意识相关联，补特伽罗具有意识。如同不能认为由于与极微尘许盐相关联，恒河之水便具有盐性，此亦如是。
自性是实体，而具有意识是功德的本性，彼二互异，故补特伽罗唯是非具有意识的本性。
对于非具有意识者，如同瓶子一般，不应有自性常住，故自性常住不应理。
再者，若此自性于一切众生各自中存在，则此时，'若自性存在于一切，为何他人不能了知彼处？'
若依你的观点，自性如虚空般周遍一切处，则此时其他众生也有自性的自性，为何不如自己一般对彼生起我执？
若如自性般，他人也对自性的自性生起我执，则如是应理解彼遍一切处。
他人身中他人的自性遮蔽自己的自性也不应理。

།གཞན་གྱི་བདག་གི་ཡུལ་ནི་བདག་གི་བདག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ ཚེ་དེས་དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་ཉིད་ལ། །སྒྲིབ་ཅེས་བྱ་བར་མི་འཐད་དོ། །ཡུལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་གི་ངོ་བོ་ལྟར་རང་གི་བདག་གིས་གཞན་གྱི་བདག་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་བདག་ཀྱང་ ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་བདག་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ལུགས་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་བདག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ནས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པས་ མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།གང་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་བྱེད་པོ་དང་། །རྣམ་ཀུན་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན་པ། །དེ་དག་དང་ནི་སྨྱོན་པ་ལ། །ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་མོ། །དེ་དག་ཆ་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་ ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་རིགས་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དང་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་རྣམ་ པར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་མཐའ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་ཚུལ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་ལས་ནི་ཆེན་པོའོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཆེན་པོ་ལས་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་ཅན་དང་། རྡུལ་ཅན་ དང་།མུན་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལས་ནི་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། པགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ངག་དང་། ལག་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། རྐུབ་དང་། མདོམས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ ལྔ་དང་།གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ་དེ་ལྟར་ན་བཅུ་གཅིག་འབྱུང་ངོ་། །རྡུལ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལས་ནི་དེ་ཙམ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་པ་དག་གོ། །དེ་ཙམ་ལས་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ནི། །གཉི་གའི་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མཐའ་དག་གི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ ལྟར་ཡོན་ཏན་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་།ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒོལ་བ་མཐའ་དག་གི་བསམ་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་སྨྱོན་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ངོ་། །སྨྱོན་པ་ནི་རྒྱུད་ལས་ ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའོ།།དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་རྟོགས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུའང་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡང་རྡོལ་བར་བྱེད་དེ་གྲངས་ཅན་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ རྣམས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ན་དོན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ལྟར་མི་རྟོགས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཡང་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་ལ།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གཏམ་པར་ཡང་བྱེད་པས་སྨྱོན་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ཞིག་གོ་སྙམ་མོ།

他人的我与自我的境界并非是无我，因为已承许遍及一切自性之故。当境界相同之时，彼不能说此有遮障，为显示此义而说：
以彼自身对彼自身，说为遮障实不应理。由于境界相同的缘故，如同自我的本性一样，自我对他我不存在遮障，因此他我也应成为我执的对境，然而事实并非如此，故我并非遍一切处。如是，依据两种观点都不应理解有我，显示此义后，功德也不可能成为一切众生的作者，为说明其不应理而说：
由于功德无作者，及一切智亦非有，彼等与痴狂者间，毫无任何之差别。尘、暗及勇识即是三德。彼等平等安住之际为胜性，生起之际为自性。三德本性之自性，欲求补特伽罗境受用，此理虽彼时无心，但了知与补特伽罗无别后能生起一切变异聚。
其中道理是这样的：即从自性生大性。大性即是觉的异名。从大性生我慢。彼有三种：即勇识性、尘性及暗性。其中从勇识性我慢生眼、耳、鼻、舌、皮五种智根，以及语、手、足、肛门、生殖器五种作根，及具二者本性之意，如是生起十一种。从尘性我慢生五唯，即色、声、香、味、触。从五唯生诸大种：即地、水、火、风、空。暗性我慢能令二者运行。
如是，由于是自性变异的本体，故三德是一切变异的运行者。如是诸功德是作者性及无有智，此是一切论敌的意趣，彼等与痴狂者毫无差别，通达实相的智者们如是见。痴狂者即心续错乱者。彼由于颠倒识而不能如实了知义，且决定执著颠倒，并宣说无有的义。
数论师亦复如是，当以论典显示无智的诸功德为作者性时，不能如实了知义之安立，且决定执著颠倒，并宣说无有的义，故与痴狂者完全相同。

།གཞན་ཡང་འདིའི་ སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་ཟ་བ་པོ་ཡིན་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་གྱི་ཟ་བ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདིའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རིགས་པ་མེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་ཟ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ན་བདག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མི་ རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །ཁྱིམ་ལ་སོགས་དག་བྱེད་ཤེས་ཀྱི། །ཟ་བར་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །འདི་ལས་མི་རིགས་གཞན་ཅི་ཡོད། །སྨྲ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ དང་།འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལས་མི་རིགས་པ་གཞན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཡོན་ཏན་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །གང་གི་ལྟར་བདག་ཁོ་ན་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་། དེ་དག་ འབྲས་བུའི་ཟ་བ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་དེའི་བདག་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ།འདི་ལྟར། བྱ་བ་དང་ལྡན་རྟག་པ་མེད། །འདི་ན་བྱེད་པས་ན་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ་དེའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ནི་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་ཅིང་རྒྱུ་མེད་པ་ན་འགའ་ཡང་ བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ།།བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་ཡང་ངེས་པར་བྱ་བ་རྩོམ་པའི་དུས་ན་འདི་ལ་བྱ་བ་དེའི་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །སྔ་ཕྱིའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་བདག་ནི་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ བཞིན་དུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།རགས་པ་མེ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་འདིའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མི་རིགས་ཏེ། ཐམས་ ཅད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་བརྟེན་པའམ་ལམ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། དངོས་པོའི་ངོ་བོའོ། །དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ལ་བརྟེན་པ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་འགྲོ་བའི་བྱ་ བའོ།།དེ་ནི་འགྲོ་བ་པོ་ལྷ་སྦྱིན་ལ་གནས་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་ལྷ་སྦྱིན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐང་པ་འདེགས་པ་དང་འཇོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱ་བས་ཡུལ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་གཏོང་བ་དང་ལེན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་ བཅས་པར་རིགས་སོ།།གལ་ཏེ་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་དེའི་ཚེ་གང་དུ་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་འདི་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་གང་ཞིག་ན་ཡོད། གང་གི་ཕྱིར་འདི། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཀུན་ཏུ་སོང་ལ་བྱ་བ་མེད། །ལྷ་སྦྱིན་འདུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ པ་པོ་ལ་གནས་པ་མི་འགུལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱ་བ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྔར་གྱི་བྱ་བ་བཅོམ་ནས་རྩོམ་པ་ན་སྔར་བདག་ཉིད་དེས་ལུས་བཀོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར།ས་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་སྦྱིན་ལ་ཁྱབ་བདག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡོད་དང་རིགས་ པར་འགྱུར་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ལ་ནི་མ་མནན་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མི་རིགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལས་ལ་གནས་པའི་བྱ་བ་འགུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྦྱོང་ལ་སོགས་པ་ནས་ཕྱེ་བའི་ངོ་བོ་ གང་ཡིན་པ་དང་།འཚེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འགུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱེད་པ་དང་དངོས་པོ་གཉིས་དང་མཚུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། བྱ་བ་དང་ལྡན་རྟག་པ་མེད། །ཀུན་ཏུ་སོང་ལ་བྱ་བ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་བདག་བྱ་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་། བྱ་བ་མེད་པ་མེད་དང་མཚུངས། །མ་ཡིན་ནམ་དངོས་པོ་བྱ་བ་མེད་པས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།

此外，这个补特伽罗不是变异聚的作者而是受用者，诸功德是作者而非受用者。因此，当说明此中诸功德无有道理的作者性和非受用者性时，明显表明自身说极不合理之理。为此而说：
诸功德于一切，能造作房舍等，而不能受用故，有何比此更不合理。
此说违背正理，且为世间所不容，故无有比此更不合理之事。如是，首先诸功德作为作者性不合理。
若如某者所许，唯我是善恶二法的作者，及其果报的受用者，其我亦不应是常住，因为：
有作用者非常住。此中，由作故为作者，其作者性是作用的因。若全无所作且无因，则不应说任何为作者。
即使有作用，在开始作用时，必须承认此有异于前位。前后位无差别的我，如同前位般不会成为有作用者。
粗大的火风等有作用者皆非常住，如是此中亦不应有常住性。
复次，此我具有作用性不合理，因为承许遍一切处故。
所谓作用，是依止作者或依止道路。彼有二种：作用体性与事物体性。
其中依止作者的作用体性，如行走的作用。彼住于行走者提婆达多，由与彼相联故说'提婆达多行走'。彼由非遍行一切处故，以举足落足为相的作用，由舍取前后处故，具有作用是合理的。
若分别此遍行一切处，则此所欲前往处何处不在？因此：
如是遍行者，无有作用故。
如'提婆达多坐'等，住于作者的不动相作用，具事物自性者，亦于开始时破除前作用，因不可能以彼体性安立身故。具有处所的提婆达多非遍主性是合理的，若遍行一切处则无有任何未触及处，故不应有作用性。
如是，住于业的作用，动性之体如磨等分离性，及煮等不动性者，亦应了知如同住于作者的作用与事物二者。
是故如是：有作用者非常住，遍行者无作用。此为成立。
若谓我将离作用，如是则：无作用者等同无。岂非事物无作用即等同于无，如虚空花等。

།བདག་ཉིད ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་ལ་རག་ལས་ཏེ་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རེ་ཞིག་ཆེས་ཐོག་མར་བདག་ཉིད་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ་དེ་ནས་བདག་གི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་རྒྱུན་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ ན་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་དང་དེའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་བྱ་བ་དང་བཅས་པའི་དོན་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཞག་པར་ནུས་སོ།།རང་གི་སྡེ་པ་གང་དག་བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཆོས་ཙམ་གྱིས་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། བོང་ བུའི་རྭ་བཞིན་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་ཆོས་བྱ་བ་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོན་པ་ལས་ན་འདི་ཉེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ནི་བྱེད་པ་པོར་རང་དབང་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ མེད་པས་དེའི་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་བྱ་བ་བཀག་པས་ཆོས་རྣམས་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་གྱི།དངོས་པོ་བྱས་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བྱ་བ་བཀག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འགལ་བ་ལས་ ཀྱང་དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཚོགས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བོང་བུའི་རྭ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ བས་དེ་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཟློག་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་མཚུངས་ཤིང་། བདག་ཀྱང་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། བདག་མེད་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ དགའ་།།གལ་ཏེ་བདག་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་གང་གིས་ཁྱོད་བདག་མེད་པ་ལ་མི་དགའ་སྟེ། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་མཐའ་དག་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་དགོས་སོ། །ཡང་གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་འགའ་ཞིག་མེའི་ཚ་བ་ཉིད་ལྟར་ རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་དེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་དམིགས་པ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དེའི་རྒོལ་བ་དག་གིས། ལ་ལར་ཀུན་ཏུ་སོང་བར་མཐོང་། །ལ་ལས་སྐྱེས་བུ་ལུས་ཙམ་ཞིག་།ལ་ལར་རྡུལ་ཙམ་ཞིག་མཐོང་སྟེ། །ཤེས་རབ་ ཅན་གྱིས་མེད་ཅེས་མཐོང་།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་དག་གིས་ནི་ལུས་རེ་རེ་ཞིང་ཐ་མི་དད་པའི་བདག་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བར་རྟོགས་སོ། །གཞན་དག་གིས་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་བདག་ཟླ་བ་ལྟར་གཅིག་ཁོ་ནར་རྟོགས་སོ། །དེའི་འཐད་པ་ནི་ལུས་ཐ་དད་པ་ལས་བཏགས་པ་སྟེ། འབྲུ་མར་དང་ ཆུ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ཐ་དད་པས་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཞིག་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ལ་ལར་ཀུན་ཏུ་སོང་བར་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལས་སྐྱེས་བུ་ལུས་ཙམ་ཞིག་སྟེ། འདི་ལྟར་ལ་ལ་དག་གིས་ནི་སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང་གྲོག་མ་དང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་ལུས་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞུམ་པ་དང་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ།།གཞན་དག་གིས་ནི་འདི་ཞུམ་པ་དང་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་བཟོད་པ་ན་བདག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་རྟོགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་ པ་སྐྱེ་ཞིང་།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་དམིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་སངས་རྒྱས་པ་ དག་གིས་བདག་ཉིད་དེས་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞིང་།མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་འདི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་བདག་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གལ་ཏེ་བདག་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་རྣམ་ པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

依靠自身的因缘如实而生起的生的作用所产生的诸事物，首先证成自身的存在，然后获得自身的事物，因果相续不断地从一个传至另一个，那么就能建立具有作用差别及其生因的义理确实存在。
如果按照某些自部宗派认为只有无作用的法的见解，那么即使是法的存在性也会消失，因为如同驴角一样无作用的缘故。
假如认为法只是无作用而存在便无过失，这也不合理，因为经典的义理已确定为其他形式。
经典中说由于完全没有自主的作者，否定其作者本性的作用而说诸法无作用，并非否定由事物所作的因所生的作用。
若无此作用，则违背缘起，若违背缘起，则由于无有依止缘起、作者、作业以及正行布施等诸作用的聚集，便无有法与非法等及其果报，一切众生将如同驴角，这绝非佛教徒的观点。
因此，如是见到具有作用者才有存在性，以遮遣的方式与无作用相等，且由于我也无作用，故完全不存在，所以你不喜欢无我。
如果我不是常有，你为何不喜欢无我呢？因为这是遮除一切不正见的因，应当欢喜才对。
再者，如果这个所谓的我如同火的热性一样以自性而有，那么此时由于以其自性而有，必定应当可以被认知，然而事实并非如此。
如此，诸论师们：'有些见遍一切处，有些见人唯身量，有些见微尘许量，具慧者见为非有。'
其中有些人认为每个身体中都有不可分的我遍及一切处。其他人则认为一切众生的我如月亮般唯一，其理由是依不同身体而假立，如同油和水等不同容器中的月影一样。
这也是遍一切处的，因此说'有些见遍一切处'。'有些见人唯身量'是指有些人认为长嘴虫、蚂蚁、大象等的我只是身体大小，因此了知其有收缩和扩张性。
其他人不能接受这种收缩扩张的性质，便认为我只是微尘般大小。依止如来教法而生起正确认知，现证缘起法性的智者们则见为完全不存在。
如果它以自性而有，那么此时必定会被如实通达诸法实相的佛教徒们以其自性所认知，外道们对此也不会有不同见解，然而这一切都不存在，所以我不是以自性而有。
再者，如果我以自性而有，那么此时由于其不变异性而不可能解脱。

།ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་བཅས་ཤིང་དེ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་དེ་ལྡོག་པ་བདེ་བར་འགྱུར་སྲིད་ཀྱི། བདག་རྟག་པའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ལ་གནོད་པ་ག་ལ་ཞིག་།གནོད་མེད་ཐར་པ་ག་ ལ་ཡོད།།དེས་ན་གང་གི་བདག་རྟག་པ། །དེ་ལ་ཐར་པ་མི་རིགས་སོ། །ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་གང་ཞིག་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ། འདི་ལ་ད་ལྟར་མེད་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་ པའི་ཕྱིར་བདག་རྟག་པར་སྨྲ་ལ་ཐར་པ་མི་རིགས་སོ།།ཐར་པར་འདོད་པས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་བདག་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་རྣམ་ པར་ཆད་པ་མེད་པས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ལས་མི་འབྱུང་བས་ཐར་པར་རིགས་སོ།།གཞན་ཡང་ཡ་མཚན་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་གིར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གྲོལ་བ་ཁས་བླངས་ ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ན། གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་ཡོད་ན། །བདག་མེད་སྙམ་སྟེ་མི་རིགས་ཤིང་། །དེ་ཉིད་རིག་པ་ངེས་སྡོམ་ལས། །མྱ་ངན་འདས་འགྱུར་ཞེས་བྱའང་བརྫུན། །གལ་ཏེ་བདག་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྡོག་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་བདག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤངས་པ་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་ངེས་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤངས་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བརྫུན་ཏེ་དེ་ཡང་ངར་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བདག་མེད་པ་ཁོ་ན་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ཡོད་པ་དང་བདག་ ཏུ་འཛིན་པ་སྤོང་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤངས་པ་ལས་ཐར་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་བདག་ཡོད་ན་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འཇུག་པར་ཐལ་བར་འཇིགས་ནས་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་བདག་ཡོད་པ་ཉིད་ཁས་མི་ལེན་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་དང་། གལ་ཏེ་གྲོལ་བ་ཉིད་ཡོད་ན། །དེ་ནི་སྔར་ཡང་མེད་པ་མེད། །མི་ལྡན་པ་ལ་གང་མཐོང་བ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱར་བཤད། །མ་ཡིན་ནམ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་ཞིང་རྐྱང་པར་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་ཆ་ཇི་ཙམ་ཞིག་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ།དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཟད་མི་ཤེས་པའི་གསེར་གྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ལྕགས་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ བཞིན་དུ་གྲོལ་བའི་བདག་གི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་སྣང་བ་དེ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འཇུག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཐལ་བའི་སྔ་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིགས་སོ།།སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པའི་བློ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ དོན་འདི་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་མི་ནུས་སོ་།།རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྲ་ཤད་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་བདག་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།

对于有损害且背离它的人来说，可能会转为安乐，但对于我永恒无害的情况则不然。
永恒怎会有损害？无害何处有解脱？因此，若有永恒的我，于彼不应有解脱。
由于利害无差别的缘故，若有某物在解脱时存在，现在为何不存在？因此，由于一切方面无差别的缘故，主张永恒我者不应有解脱。
欲求解脱者应当仅接受缘起，而非永恒的我。
缘起诸法是刹那性的，由于因缘不断，它们相续而生，因缘不具足则不生，故应有解脱。
再者，一切外道为了断尽我执和我所执的一切相，承许解脱。
因此，对他们而言，在解脱位时，若有所谓我，则不应认为无我，从通达真实的决定誓言中获得涅槃之说也是虚妄。
若以自性而有，则彼时由于自性不转变的缘故，在解脱位时也应当存在。
因此，在解脱位时也有我执之因不可除的我存在，故不应断除我执而认为无我。
因此，通过决定了知我的真实性而断除我执从而获得涅槃之说也是虚妄的，因为仍有我执存在。
或者，欲求解脱者应当仅接受无我，因为有无我则能断除我执，由断除我执而成就解脱。
若惧怕若有我则在解脱位时会有我执的过失，而不承认解脱位时有我，如是，若有解脱，彼于先前亦非无，于不具者所见者，说为自性。
岂不是如此？对于不具相关法而独立安住于仅自体的事物，所缘取多少相，即安立为其自性，因为不与其他法混杂的缘故。
譬如，无尽黄金远离其他相关的铁完全耗尽而清净的状态，安立为其自性。同样，解脱的我的清净智慧状态中，应当显现某种智慧差别的体性为其自性，然而丝毫也不显现，因为会有我执的过失。
因此，在过失之前的状态中，也应当是其自性。
先前状态中由颠倒而成染污，未如实了知事物自体的心识不能承许为量。
因此，虽然所见境是颠倒所缘，也不能如是承许。
否则，眼翳者所见的不存在的发丝、蚊蚋等义也应当如是承许。
因此，我以自性成立是不存在的，应当如是安住。

།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ལ། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མའི་རྟེན་བདག་སྐད ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་ཁས་མ་བླངས་པ་ལས་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་ཆད་ཡིན་ན། །ད་དུང་རྩཝ་སོགས་རྣམས་ཅིས་ཡོད། །འདི་ནི་གལ་ཏེ་བདེན་གྱུར་ན། །སུ་ལའང་གཏི་མུག་ཀྱང་མི་འབྱུང་། ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཆད་པས་རྟོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྐལ་པ་དང་པོ་ནས་ཞུགས་པ་རྩཝ་དང་ལྕུག་མ་དང་། ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པར་ད་རུང་དུ་ཡང་འབྱུང་བར་རིགས་སོ། ། ཡང་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཆད་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྒྱུན་ནི་མི་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ད་རུང་དུ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར། དམིགས་པ་ལས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་ཆད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། ། འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟ་བ་འདི་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་སེམས་ཅན་གང་ལ་ཡང་གཏི་མུག་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ།།འདིའི་གཏི་མུག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། མི་རྟག་པ་ཡང་ཆད་པ་ཡིན་པས་ངེས་པར་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་རིག་པས་འཇུག་པར་མི་བྱ་བ་ཞིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་སྒྲིམ་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། འཇིག་ རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པས་འགར་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པ་ལ་ཆད་པ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བདག་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པས་རྒྱུ་ངེས་པ་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཆད་ པར་ལྟ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོས་རྟག་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལས་པར་འགྱུར་བ་འགའ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ་། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་བོང་བུའི་རྭ་ལྟར་འགྲོ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པས་དེ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ འགྲོ་བའི་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་བདག་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད་འདིའི་འགྲོ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་མི་རིགས་སོ། །འདི་ལྟར། བདག་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་ནའང་གཟུགས། །གཞན་ལས་འབྱུང་བར་སྣང་འགྱུར་ལ། །གཞན་ལས་གནས་པར་སྣང་འགྱུར་ཞིང་། ། གཞན་ལས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་སྣང་། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེ་རྣམས་བདག་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ནོར་བུ་དང་བུད་ཤིང་དང་ཉི་མ་ཕྲད་པ་ལས་མེ་འབྱུང་བ་དང་། ཟླ་བ་དང ཕྲད་ན་ནོར་བུ་ཆུ་ཤེལ་ལས་ཆུ་འཛག་པ་དང་།ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཇུག་པ་དང་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་གོང་དུ་མེར་མེར་པོ་དང་། གོར་གོར་པོ་དང་། མཁྲང་གྱུར་དང་། རྐང་ལག་འགྱུས་པ་དང་། ཉིང་ལག་འགྱུས་པ་རྣམས་དང་། དེ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ནི་གཞན་ལས་འབྱུང་བར་དམིགས་སོ། །ཡང་གལ་ཏེ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གི་བྱེད་པ་པོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། གཟུགས་འདི་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཁོ་ན ལས་ཡིན་པར་རག་མོད།རྒྱུ་གཞན་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཅི་སྟེ་རྒྱུ་གཞན་པོ་དེ་ཡང་བདག་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་། གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཉེ་ བར་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཞིག་གམ་དེ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ནི་དོན་དེ་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

于此说道：如果无我，那么在每一刹那都会灭去的诸行，生起后立即灭去，因此会成为断见。由于有刹那性事物的所依非刹那性之我的存在，所以并未承认一切皆无，因此不存在断见。
应当解释：如果无常即是断，那么为何还有草等物？如果此说为真，则任何人也不会生起愚痴。
世间并不存在将无常之义理解为断灭的观点，比如从最初劫以来存在的草、枝条、树木等，因果关系相续不断，至今仍在生起，这是合理的。再者，假如无常成为断灭，那么相续就会成为不相续的特征，因此如是观察，这些草等物至今仍可见到。从所见来看，可知无常并非断灭。
这一点必须如此承认。若不如此，假使'无常即是断灭'这种见解是如实的话，那么任何众生都不会生起愚痴。'也'字表示乐等和贪等也不会生起。
此中的愚痴也是无常，无常又是断灭，由于必定断灭的缘故，无明就不会运行。因此，不需要努力就能停止轮回，一切世间的无明都已断除，就不会有不见真实的情况，然而事实并非如此，所以无常并非断灭。
假如认为由于有作为一切事物生起之因的常住之我的存在，因此对于有确定因的草等物不存在断见，这种想法也是不存在的。因为如前所说，任何事物若是常住，就不会依赖因缘而变化，这样的存在是没有的。
如同不存在的驴角一样，不应成为众生流转的因，因此不存在以彼为因的众生流转。或者，即便承认有我，但它作为众生流转之因是不合理的。如是：
即使我存在，色法也显现为从他生，显现为从他住，显现为从他灭。
假如诸事物是以我为因，那么它们就不应从异于我的其他事物中生起，然而我们看到：宝石、柴火与太阳相遇而生火，月亮相遇时水晶宝石流出水，从种子等生出苗芽等，从凝酪等大种中如前所说依次生起软肉团、坚肉团、坚硬体、手足生起、支节生起等，以及从此生起眼等诸根。如是可见色法从他生起。
再者，假如这一切都是以我为作者，那么这些色法的运行就应当仅仅来自于彼，何必观察其他因？假如认为其他因也是从我而生，为何不见如此？若说因为未被显示的缘故，那么眼等诸根对自境的运行是否需要显示呢？不是的。那么，对于见到彼义也就不需要显示了。

།གལ་ཏེ་དང་པོ་འཇུག་པ་བདག་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་བདག་དེ་ལ་དང་པོ་ཡོད་དམ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་ དེ་ལྟར་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པར་འགྱུར་དགོས་སོ།།ཅི་སྟེ་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྔར་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཕྱིས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་སུས་བྱས་། གལ་ཏེ་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དོན་དེ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་རྒྱུ་བརྒྱུད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་གཞན་རྒྱུ་ཡིན་ ལ་དེའི་ཡང་གཞན་ཡིན་པས་རྒྱུ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་འགྲོ་བ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་བདག་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དོན་མེད་པ་འདིས་ཅི་བྱ། ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དེ་ཡང་བདག་ལ་རག་ལས་ཏེ་འབྱུང་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བདག་དང་དུས་མཉམ་པའི་ རྒྱུ་འཇུག་པ་ལ་རག་མོད།དེའི་ཕྱིར་བདག་བཞིན་དུ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བདག་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་འཐད་དོ། །ཡོད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་སྟེ་གཉི་ག་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ གང་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་འཇུག་པ་བདག་གི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཟུགས་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་མཐོང་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སུ་ཞིག་དེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད། ཡང་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འགྲོ་བ་འཇུག་པ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་གཟུགས་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་མཐོང་ན་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡང་གཞན་ལས་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། རྒྱུ་བུད་ཤིང་སྦོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་མེ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གནས་པར་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ལས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་སྣང་སྟེ། བུད་ཤིང་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་སོ། །མཐོང་བ་པོར་ནས་མ་མཐོང་བའི་བདག་འཐད་པས་ཡོད་པར་འགལ་ཞིང་། རྒྱུའི་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་པ་བརྟག་པར་རིགས་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ན། ཇི་ལྟར་ས་བོན་བྱས་པ་ལས། །མྱུ་གུ་བྱས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་མི་རྟག་ཐམས་ཅད་ནི། །མི་རྟག་དག་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན་ལ་རག་ལས་ཏེ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་བྱས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་མྱུ་གུ་བྱས་པ་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པས་དཔེ་འདི་དངོས པོ་གཞན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་མི་སྣང་བ་ཆོད་པ་དང་ཕྲ་བ་རྣམས་དང་།ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་འདས་པ་འདུ་བྱེད་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་ འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་གང་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཐོག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་འབབ་པ་དེ་ཡང་མཁས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རིག་ སྔགས་ཀྱིས་ཆེས་རྒྱང་རིང་པོར་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་འཇུག་འགྱུར་བ། །དེ་ནས་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལྡོག་འགྱུར་བ། །དེས་ན་རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ནི་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ་འབྲས་ བུ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའོ་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ལས་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་མ་བསྐྱེད་པར་མེ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ཡིན་པ་ལྟར་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆད་པར་ལྟ་ བར་འགྱུར་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ལས་ནི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ཆད་པར་མི་སྲིད་དོ།།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དངོས་པོའི་སྒྲ་གཉིས་པ་ནི་རྒྱུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།

如果说最初的趣入是从我而来的话，那么这个我是有始还是无始呢？如果是无始的话，那么它的果也应该是无始的。如果是有始的话，它之前不是因，后来是谁使它成为因呢？如果说是依赖其他事物的话，那么那个事物就是它成为因的因，这样就成为因的相续，因为那个因的因还有其他因，那个因的因还有其他因，这样就成为无穷尽的因。因此，趣入轮回仅仅是从因而来，那么认为我是因这一无意义的观点有什么用呢？
如果认为那个因也是依赖于我而产生的话，那么这样的话就成为与我同时的因才能趣入。因此，如同我一样，它的果也将成为无始。如果是同时的话，我与它的果就不能成立因果关系。已经存在的不会再生，因为两者都已经存在，那么谁能产生什么呢？因此，色法的趣入不应该以我为因。
因此，如此见到色法从他生，有谁不颠倒而会认为需要我来产生它呢？否则石女儿等也应该被认为是趣入轮回的作者。如同见到色法从他生一样，安住也显现为从他而来，因为见到从薪柴等因缘中火等事物得以安住。从他灭也是显现的，从缺少薪柴等因而灭。从所见到的推测未见到的我是不合理的，也不应该推测与因的法则无关的东西。因此，不是以自性而存在的。
当了知从常法不能生起时，世间上，如同从所作的种子，所作的芽得以生起那样，一切无常法都从无常法中产生。如同依赖因缘而生起的种子是所作的，自性不成立，是缘起的，所以芽是所作的，不是以自身而安住的，无自性且以自性空。同样，智者应当确定这个比喻适用于其他事物因果阶段不显现的断绝和微细的，以及受等非色法，以及超越业和烦恼因的无漏行法，也都是从无自性的因中产生无自性的法。
如此，对于在何处有常断金刚雷霆摧毁世间和出世间因果关系的地方，智者也以缘起咒语遥远地遮止了，为了显示这一点而说：由于事物趣入，因此不成为断，由于事物还灭，因此不成为常。事物是具有生起性质的，是指果，如芽等。由于从种子等因中生起果芽，因此种子等因不成为断灭。如果不产生芽等相续而如遇火般灭去的话，那时就会成为断见，但是由于见到有芽等的趣入，所以种子不可能断灭。偈颂中第二个'事物'词是表示因，因为说'从此生起果'。

།ཡང་གལ་ཏེ་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་ བའི་འབྲས་བུ་ཞུགས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་གནས་པས་ས་བོན་མི་ལྡོག་ན་དེའི་ཚེ་ས་བོན་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྟག་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ལྡོག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་མྱུ་གུ་གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས།གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལྡོག་འགྱུར་བ། །དེས་ན་རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པས་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་གཉིས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དག་མི་སྲིད་པ་ལས་ འགྲུབ་པས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཆེས་གསལ་བར་གྲུབ་བོ།། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བདག་དགག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་པའི་འགྲེལ་ པའོ།། །།འདིར་དུས་སྨྲ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་འབྲས་བུ་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་བས་རྗེས་སུ་དཔགས་པས་གོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བདག་ཡོད པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་རྟག་པ་རྣམས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་ཀྱང་རེས་འགའ་མྱུ་གུ་དང་ མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ།ཅི་སྟེ་རེས་འགའ་འབྱུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དེ་མཐོང་བ་ལས་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་། །དེ་ནི་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱ་ཞིང་། འདས་པ་དང་ མ་འོངས་པ་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བ་སྟེ་དུས་གསུམ་ན་རྣམ་པར་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་རྟག་པ་ཞིག་གོ་ཞེས་སྨྲའོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་ པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན།དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པར་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཡོད་ན་དངོས་པོ་ལ། །འཇུག་དང་ལྡོག་པའང་དམིགས་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་འགྱུར་ཏེ། །དེས་ནི་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དུས་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དུས་གསུམ་པོ་གང་དག་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས རང་བཞིན་ལས་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ཀྱི་དེ་དག་གིས་བསྙད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པར་ནུས་སོ།།དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་ པ་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ལ།གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ནས་དུས་གསུམ་བཀག་ པས་དུས་དགག་པར་མཛད་པར་བཞེད་པས་བཤད་པ།མ་འོངས་བུམ་པ་ད་ལྟར་བའི། །བུམ་ཡོད་མ་ཡིན་འདས་པ་མེད། །གང་ཕྱིར་དེ་གཉིས་མ་འོངས་པས། །དེ་ཕྱིར་མ་འོངས་ཡོད་མ་ཡིན། །མ་འོངས་པའི་དུས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མ་འོངས་པའི་བུམ་ པ་ཉེ་བར་བཀོད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བུམ་པ་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །དེ་ལྟར་མ་འོངས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པའོ། །འདས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་འདས་པའོ། །ད་ལྟར་ བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པའོ།།ད་ལྟར་བ་ནི་ད་ལྟར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི། དེར་མ་འོངས་པ་དང་རྒལ་བདག་གིས་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པའི་དུས་གཉིས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ།

再者，如果说虽然名为芽的果实已经进入，但由于以自性安住而种子不灭，那么此时由于见到种子不变异，将成为常见。但是这并非如此，因为见到种子灭去。如果不灭去的话，那么此时将从彼处生起其他芽，但这也并非如此，所以说：'由于事物灭去，故不成为常。'并且由于彼等以自性不成立，种子与芽二者不可能有一性与异性的分别，由此成立诸事物极为明显无自性。
这是圣天论师所作《菩萨瑜伽行四百论》中'宣说修习破除我执'第十品释。
此处，时论者说：由于见到色等从他生起，以及非世间现量，又因为未见任何果报而不能以比量了知，所以无我。这种说法虽然正确，但并非一切常法都不存在，因为时间存在。此处虽有地、水、火、风、空及种子等，但有时无芽、花等的生灭，又由于有时出现，故从见到彼果而推知有所谓的时间。彼由刹那、须臾、瞬间等显示，是过去、未来、现在三时中安住的事物，是异于事物的常法。
对此当说：如果所谓时间是异于事物且以自性成立的存在，那么它将成为生灭的因，但并非如此，因为将导致执为异于事物之过。如说：'若有彼则于事物，当见进入与退出，彼成他所依止故，彼亦将成为果报。'等已经破除，故以自相成立的时间不可能有进退之因。
再者，作为时间差别体性而安立的三时，由于非有形体故不能从自性确定，故不能以自性安立，而是能依所诠事物差别如瓶等而安立。彼等非是异于事物的自性，也非如受等是经验相，也非如色声等是通过根门所分别。因此唯从瓶等门中遮破三时以遮破时间，故说：
'未来瓶非是现在瓶，亦非过去，由于彼二者是未来故，是故未来不存在。'为了表示未来时而举未来瓶为例，同样为了表示过去和现在时而举过去和现在瓶为例。如是，未来是未至现在时，过去是已过彼时，现在是已生未灭。现在是主要的，因为是现在所缘，未来和过去二时的安立则非主要。

།དུས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་ གནས་ཏེ།གཉིས་གཉིས་ལ་མ་ལྟོས་པར་རེ་རེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གཉིས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ཏེ། མ་འོངས་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ལས་ཡིན་ལ་མ་འོངས་པའི་རང་གི་ ངོ་བོས་དེ་གང་དུ་མ་འོངས་པ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་གཉིས་པོ་དེར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་དགོས་སོ།།དེ་མེད་ན་ནི་གང་དུ་མ་འོངས་པ་ལས་འདི་མ་འོངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། དུས་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ད་ལྟར་བའི་བུམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་ལ་ད་ལྟར་བ་དང་འདས་པ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ད་ལྟར་བ་དང་འདས་པ་གཉིས་ཀྱང་མ་འོངས་པར་མ་འོངས་པས་དེ་གཉིས་ཀྱང་མ་འོངས་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་མ་འོངས་པ་ད་ལྟར་དུ་མ་འོངས་པ་ལས་མ་འོངས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བ་དང་འདས་པ་གཉིས་ཀྱང་མ་འོངས་པས་མ་འོངས་པར་འགྱུར་ རོ།།གལ་ཏེ་ད་ལྟར་དུ་མ་འོངས་པ་ལས་མ་འོངས་པ་ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པར་མ་འོངས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་ནི་ད་ལྟར་དང་འདས་པ་གཉིས་འགྲུབ་ན་གང་གི་ཚེ་མ་འོངས་པ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ འདས་པའམ་ད་ལྟར་བྱུང་བར་འགྱུར།འདི་ལ་དགོངས་ནས་སློབ་དཔོན་མ་འོངས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་བཞེད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་དེ་གཉིས་མ་འོངས་པ། །དེ་ཕྱིར་མ་འོངས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་གཉི་ག་ཡང་མ་འོངས་པ་ ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གསུམ་ཆར་ཡང་མ་འོངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ།གསུམ་ཆར་ཡང་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་འདས་པ་གཉིས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་མ་འོངས་པ་ལས་མ་འོངས་པར་རྣམ་པར་གཞག་།དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་དུས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ སྟེ་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་ལ་འདས་པའི་བུམ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་མ་འོངས་པའི་ངོ་བོར་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་ལ་ཡོད་པས་འདས་པ་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་ཡང་མ་འོངས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཞིག་པ་མ་འོངས་པའི་ངོ་བོ་མ་འོངས་ལ་ཡོད་ན། མ་འོངས་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་གང་། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འདས་པར་འགྱུར། ། གལ་ཏེ་འདས་པ་མ་འོངས་པ་ཉིད་དུ་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་ལ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་འདས་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མ་འོངས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་ཁྱོད་ལ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད། སྨྲས་པ། མ་འོངས་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པས་མ་འོངས པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་འཇོག་གོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་འདི་མ་འོངས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ན་མ་འོངས་དངོས། །མ་འོངས་བདག་ཏུ་གནས་འགྱུར་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ད་ལྟ་བར། །འགྱུར་ཏེ་མ་འོངས་ཉིད་མི་སྲིད། །གང་ཞིག་ ལ་ད་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ནི་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ད་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བའི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ནི་ད་ལྟར་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟ་བར་ཡོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ ལ་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།གང་ཞིག་གི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་དེར་ཡོད་པར་གྱུར་དང་ད་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་སྔོན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་ད་ལྟ་བར་འགྱུར་གྱི་དེ་སེར་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་ཡང་མ་འོངས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ན་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་འདི་ལ་མ་འོངས་པ་ཉིད་སྲིད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ།

三时也是相互观待而住，因为没有不观待其他二者而单独存在的一个。不观待过去和现在二者，就不能安立未来时，因为未来是从未来而来，以未来的自性，它必定要成为过去和现在二时中所未来的。若无彼二者，则从何处未来而成为未来？其他二时的安立也应当如是类推。
其中，凡是未来瓶，彼处既无现在瓶也无过去瓶，因为相异特征，以及彼此互不相容之故。当未来瓶中无现在和过去二者时，现在和过去二者也未来于未来，故彼二者也成为未来。如同未来未来于现在而成为未来一样，现在和过去二者也因未来而成为未来。
若谓是从未来于现在而成为未来，而非从未来于未来而成为未来。此说不然，因为若有未来成立，则现在和过去二者得以成立，然而当未来本身不存在时，如何能成为过去或现在？考虑到这一点，论师主张宣说无未来，因此说道：'由于彼二者是未来，是故未来不存在。'
因为彼二者都是未来，此时三者皆成未来，若三者皆是未来，则现在和过去二者不可能存在，故从何处未来而安立为未来？因此，未来时不存在。
若谓未来瓶中并非完全无过去瓶，而是以未来的体性存在于未来瓶中，因此由于存在于未来中，虽有过去差别成立，但仍是唯有未来。即便如此，若已灭者以未来体性存在于未来中，'凡以未来自性而有者，如何能成为过去？'若认为过去以未来性存在于未来瓶中，则此时它不应成为过去，因为按照你的观点，它存在于未来中，如同未来的自性一样。因此过失依然如是。
复次，未来的事物，于你是有还是无？答：以未来体性而有，故安立为有未来。若如是，则此不成为未来。何以故？'由于未来事物，住于未来体性中，因此成为现在，未来性不得成。'凡是现在存在者，即成为现在，因为现在存在故，如同现在的自性一样。
若谓它不是以现在体性而有，而是以未来体性，因此由于无现在存在性，此中唯有未来性。对此当说：某法若以某自性而有，则以彼体性存在即成为现在。如同青色以青色体性而有即成为现在，而非以黄色体性。如是未来若以未来体性而有，则成为现在，故于此不能成立未来性。

།གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་མ་འོངས་པ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་གང་ཞིག་འདས་པའམ་ད་ལྟར་བར་འགྱུར་བར་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་སྡེ་པ་གང་དག་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དུས་གསུམ་ཀར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མི་འདོར་བའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་རྒྱུ་དང་[(]རྒྱེན་[,]རྐྱེན་[)]གྱི་ཚོགས་པས་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེར འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།མ་འོངས་པ་ཡོད་འདས་པ་ཡོད། །ད་ལྟར་བ་ཡོད་ཅི་ཞིག་སྟེ་། །གང་གིས་དུས་ཀུན་ཡོད་པ་ཉིད། །དེ་ཡི་མི་རྟག་ཉིད་ག་ལས། །གང་གིས་དངོས་པོ་ད་ལྟར་བར་འགྱུར་བ་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཞིག་བློ་ལ་སྣང་བའི་ རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་མ་འོངས་པའི་གནས་སྐབས་དང་འདས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཁས་བླངས་པའི་རྒོལ་བ་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་དེ་ལ་ལུང་འགལ་བར་ ཡང་འགྱུར་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་མ་འོངས་པ་ལ་མ་འོངས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པས་མ་འོངས་པ་ ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་ལ་ཡང་འདས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པས་འདས་པ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།།འདས་པ་ལས་ནི་འདས་གྱུར་པ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འདས་པར་འགྱུར་། །འདས་པ་ལས་ནི་མ་འདས་པ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འདས་པར་འགྱུར། ། འདས་པའི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་འདས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་འདས་སམ། འོན་ཏེ་མ་འདས། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་འདས་པ་ལས་འདས་ན་ནི་དེ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་ཟིན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་དེ་ལྟ་དེ་ལས་འདས ཤིང་རྒལ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་འདས་པར་འགྱུར།འོ་མའི་དངོས་པོ་ལས་འདས་པའི་ཞོ་ལ་འོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བྱིས་པའི་དངོས་པོ་ལས་འདས་པའི་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་ལ་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདས་པ་ལས་འདས་པ་ནི་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ ངོ་།།ཅི་སྟེ་འདས་པ་ནི་འདས་པ་ལས་མ་འདས་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདས་པ་ལས་ནི་མ་འདས་པ་སྟེ་འདས་པ་ལས་མི་འདའ་བ་འདས་པའི་བྱ་བས་མི་སྟོང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་འདས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འདས་པ་ལས་མ་འདས་པར་ཡང་འདས་པར་མི་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་འདས་པ་ནི་འདས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་ལས་མ་འདས་པའང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདས་པ་ལས་མ་འདས་པ་ཁོ་ན་འདས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདས་པ་གྲུབ་པ་ཡོད་དང་འདི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན། འདས་པ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྟོག་པ་ན་འདས་པ་ལས་འདས་པར་རམ། མ་འདས་པར་རྟོག་གྲང་ན། །གཉི་ག་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པས འདས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇེ་མ་གྲུབ་པར་ཇི་ལྟར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་།འདས་པ་ལས་མ་འདས་པའི་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྟག་པར་ནུས། དེའི་ཕྱིར་འདས་པའི་དུས་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདས་པ་མེད་ན་ཡང་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ འདས་པ་མ་ཡིན་ན་འདས་པ་ཡང་མི་སྲིད་པས་དུས་གསུམ་ཆར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གང་ཞིག་དུས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་སྨྲ་བ་ཉིད་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་སླར་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་ བྱ་སྟེ།གང་མ་འོངས་པའི་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དེ་སྐྱེས་པའམ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ལ་རྟོག་གྲང་། དེ་ལ་རེ་ཞིག་།གལ་ཏེ་མ་འོངས་སྐྱེས་ཡོད་ན། །ཅི་ལྟར་ད་ལྟ་བར་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ ན་ནི་དེ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ད་ལྟར་བར་འགྱུར་གྱི་མ་འོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

当如此不可能有未来时，应当思维何者成为过去或现在。因此三时是不存在的。对于承许诸事物有自相并且认为由于它在三时中都存在故自性不舍的事物，仅由因缘聚合而转变为彼彼位的某些自部宗者们，对他们当说：
未来有过去有，现在有何用？由何一切时皆有，彼之无常从何来？对于承许现在事物所显现于心的自性，在未来位和过去位中也同样存在的论者，怎么会有无常性呢？因此诸事物以自性常故唯成为常。如是则与经教相违，即世尊说：'呜呼诸行无常，是生灭法，生已当灭，寂灭为乐。'
如同由于未来不可能有未来性故无未来性，同样为了显示过去也由于不可能有过去性故无过去性而说：'已过去于过去，为何成过去？未过去于过去，为何成过去？'
过去时是否已超过过去的自性？抑或未超过？首先，若已超过过去，则不应称为过去。过去是指已逝去，若已超越过去，如何成为过去？如从牛奶体性超越的酸奶不称为牛奶，从童年状态超越的青年不称为童年。如是，超越过去者不应称为过去。
若认为过去唯是未超越过去，则未超越过去即不离过去之作用，为何成为过去？应知即是完全不可能超越过去。因此，未超越过去也不应成为过去。若认为过去由于安住于过去自性故是未超越过去，因此唯有未超越过去才成为过去，则当说：若过去成立存在则可如是，然而观察过去成立时却不存在。
因为当观察过去是超越过去还是未超越过去时，两者都不可能成立，故过去自性本不成立，如何能安住于彼体性中而可观察为未超越过去之过去？因此，过去时不以自性而有。若无过去，则不依于彼的非过去也不可能有过去，故三时皆非以自性而有。
对于由于说一切时都存在而标榜为说一切有部的毗婆沙师，还应当进一步质难：认为未来义存在者，是对已生或未生者而作如是认知？对此首先：'若未来已生，云何非现在？'若未来事物已生而有，则由于已生故及由于存在故应成为现在，而不应成为未来。

།ཅི་སྟེ་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཅི་སྟེ་དེ་ལ་སྐྱེས་མེད་ན། །མ་འོངས་རྟག་པར་འགྱུར་རམ་ཅི། །གང་ཞིག་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ དང་ཡོད་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ལྟར་དེའི་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལྟར་མི་ འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ཉམས་པས་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། འདུས་མ་བྱས་ནི་དེ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཉམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདི་འདུས་མ་བྱས་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་ཡང་ སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་འཇིག་པ་ལས།།གལ་ཏེ་མ་འོངས་མི་རྟག་ན། །དེ་ལྟར་ན་ནི་འོ་ན། འདས་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་རྟག་པར་ཅིས་མི་རྟོག་།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ན་ནི་འོ་ན་དངོས་པོ་འདས་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ ཉམས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྟག་པར་གྱིས་ཤིག་།ཡང་ན་དངོས་པོ་གང་ཞིག་མི་རྟག་པར་རྟག་ནུས་པར་འགྱུར། གང་གི་ཚེ་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པས་རྟག་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་། འདས་པ་དང་ནི་ད་ལྟར་བ། །འདི་ནི་མི་རྟག་འགྱུར་མིན་ལ། །རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ད་ལྟར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཇེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ད་ལྟར་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པས་རང་བཞིན་ལས་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་ན། གང་ཞིག་མི རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཅིག་ཅར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ད་ལྟར་བ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་ལ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་སྲིད་དེ། འདས་པ་ནི་ཞིག་པ་ལ་བྱ་ན། ཞིག་ཟིན་པ་ན་སླར་ཡང་འཇིག་པར་མི་རིགས་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་།འདས་པ་དང་ནི་ད་ལྟར་བ། །འདི་ནི་མི་རྟག་འགྱུར་མིན་ལ། ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ལས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གོ་སྐབས་གསུམ་པ་ཞིག་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ། དེ་དག་ལས་གཞན་རྣམ་པ་ནི། །གསུམ་པའང་དེ་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་པ་མི་རྟག་པའི་རྟེན་ལ་མི་རྟག པ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་སྐྱེ་བས་སྟོང་པའི་མ་འོངས་པ་ལ་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་མ་འབྲེལ་བ་ཞིག་གོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་དུས་གསུམ་རྟོག་པ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་ལ་དུས་གསུམ་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་ན་དེ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་མེད་པ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཕྱིས་ སྐྱེ་བར་མི་དམིགས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ལས་ནི་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་རྟག་ན་ཡང་། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཕྱིས་སྐྱེ་བ། །དེ་ནི་གལ་ཏེ་སྔར་ཡོད་ན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཕྱས་སྨྲ་བ། །རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ལོག་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་སྐྱེས་ པའི་སྔ་རོལ་ན་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དེ་བསྐྱེད་པའི་སྔ་རོལ་ན་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་དང་།ཕྱས་སྨྲ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པའི་འགྲོ་བ་རྒྱུ་མེད་པ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་སྟོང་ཞིང་འཐད་པ་དང་འགལ་ བ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ལོག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་དག་གི་སྨྲ་བ་ནི་ལོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱོགས་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

如果认为未生之法有实有性，那么如此，若是彼法未生，未来岂不成为常住？若是未生而有实有性的法，就如同涅槃一样成为恒常，因此就如同涅槃一样，其未来性将会消失。
虽然未来是未生，但是它并非如同无为法那样不灭。因为因缘会使其未来的实体性消失而成为现在，而无为法并非如此从自性中消失，所以这不会如同无为法那样成为常住。
如此观察，虽无生但有灭，若未来是无常，那么如此，过去无有灭，为何不认为它是常住？若因为有自性消失而不承认未来是常住，那么过去法没有自性消失，应当观察它也是常住。
或者，何种事物能成为无常？当不能成为无常时，一切事物都不可能是无常，就只能成为常住。关于这点，首先，过去和现在，这不会成为无常。
首先，现在的事物是不会有无常性的。因为它正是现在，所以存在，因为未失去自性，所以称为现在，若是无常性，就不会成为现在，因为与非实有相关联。因为实有与非实有不可能同时存在，所以现在不可能有无常性。
同样，过去也不可能有无常性，因为过去是已灭，已灭之后再次灭是不合理的，因为没有必要，因为无有所依，因为会导致无穷过失。如此，首先，过去和现在，这不会成为无常。
无常性除了过去和现在二者之外，不应该有第三种可能，所以说：'除彼等之外，第三种情况于此亦不存在。'当生起的无常所依不可能有无常性时，说未生的未来如同虚空等有无常性，这是完全不相干的。
具有智慧的人也不会对离无常性的虚空等观察三时，同样，对主张事物有自性者而言，三时是不合理的。
有人说：未来的事物是实有的，因为见到因缘具足时它会生起。先前不存在的，如石女儿等，后来也不见生起，因此从见到生起可知未来事物是存在的。如此的话，若某事物后来生起，如果它先前已存在，因此宿命论者们的观点就不会被推翻。
如果认为某物在生起之前虽无实体性而不存在，后来由因缘产生，但在产生之前以自性而存在，如果是这样的话，宿命论者，也就是那些说特定自性的轮回无因、离开士夫作用、违背正理的人们所承许的观点就不会被推翻，但他们的说法并非不被推翻，因为他们的观点与所见所未见相违。

།དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ པར་འབྱུང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ལ།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བོང་བུའི་རྭ་ལྟར་གཟུང་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་གནམ་གྱིས་བསྐོས་པར་སྨྲ་བར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་འོངས་པ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་འདི་རིགས་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཕྱས་སྨྲ་བ་རྣམས་ ཀྱི་སྨྲ་བ་ཡང་རིགས་པར་འགྱུར་བས་མ་འོངས་པའི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་མི་རིགས་སོ།།འདི་ལས་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གང་ཞིག་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ནི། །སྔར་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རིགས་ཏེ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །སྐྱེས་ཟིན་ པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར།།དོན་གང་ཞིག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་སྟེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བའི་བར་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་དོན་གཅིག་ཁོ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དངོས་པོ་གཞན་མི་འཇུག་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འགལ་བར་གྱུར་ན་དངོས་པོ་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུན་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་འདི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མ་འོངས་པར་ཡོད་པར་སྨྲ་བར་མི་རིགས་སོ།།འདིར་སྨྲས་པ། མ་འོངས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྨོན་ལམ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འདི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་རྟོག་པས། མ་འོངས་པ་ཡི་དངོས་མཐོང་ན། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཅིས་ མི་མཐོང་།།སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ན་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་ རོ།།གཉིས་ཀ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་བཞིན་དུ་དེས་གཅིག་མཐོང་ལ་ཅིག་ཤོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །ཡང་ཅི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་མི་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་མི་ མཐོང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་མ་འོངས་པའི་དོན་དེ་ད་ལྟར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་པ་དེ་ལྟར། དེ་རྣམས་ལ་སྨོན་ནས་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ན་དེ་ལྟར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་ཅིང་སྐྱེའི་ཤེས་པ་དེ་ད་ལྟར་ བའི་སྔོན་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལྟར་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་ནི་མི་སྐྱེ་སྟེ།ཤེས་པའི་དོན་དེ་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ ཡང་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་གང་གི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་དངོས་པོ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བོང་བུའི་རྭ་དང་འདྲ་བར་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་འདིའི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འགྲིགས་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ།།དངོས་པོ་ རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་པ་ལས་དངོས་པོའི་རྟོག་པ་ཐག་རིང་པོར་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ད་ལྟ་བ་ཉིད་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལ་སྐྱེ་བའང་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་མེད་པར་སྨྲ་བ་འདི་འགྲུབ་བོ།

按照他们的说法，由于众生不依赖于人的作为，就不会有缘起，由于没有缘起，一切众生就会像驴角一样不可得，所以说是天命注定是不合理的。如果说未来的事物是存在的这种说法是合理的话，那么占卜者们的说法也会变得合理，因此说未来的事物存在是不合理的。从这一点来看也是不合理的，因为：凡是将要生起的，说它先前已存在是不合理的，如果已经存在还要生起，那么已经生起的也会再生起。任何事物由因缘产生，即被生起的，在生起之前说它已经存在是不合理的。如果已经存在，那么已经存在的也会生起，但已经存在的再生起是不合理的，因为没有必要。在轮回中一直反复生起，一个未圆满的事物无止境地延续下去，因此其他事物就不会进入，因果事物相违，在作为因果的事物中也就不会有相续，所以说未来的事物存在是不合理的。
有人说：未来是存在的，因为有缘于它的瑜伽士的愿望智慧存在，因为如实预言未来，而且它也确实如此存在。这种情况在石女儿子等方面是不可能的。对此解释道：按照你的想法，如果看见未来的事物，为什么不见无事物？在生起之前的阶段，未来的事物以自性而言不是实有，这已经说明了。如果瑜伽士们能见到不存在的事物，那么石女儿子等也应该能见到。
两者都同样无自性，说一个能见到而另一个不能见到是不合理的。又问：瑜伽士们难道不见未来吗？不像你们所认为的那样见到。如同未来的事物要转变为现在的状态那样，由发愿智慧力引发的禅定特殊状态中，当那种智慧生起时，如此了知事物的相，而不是像缘现在青色的认识那样生起近取相的随行，因为如果是那样的话，所知的对象就会成为现在的。
按照实事论者的观点，只要那个事物存在，就有其自性，当离开自性时，那个事物就完全不存在，因此如同驴角一样，不出二者之说，因此他们的一切主张都难以成立。按照无自性论者的观点，事物的自性在任何情况下都不成立，远离了对事物的分别。将要生起的不是完全不存在，如果完全不存在，就会像驴角等一样不会生起。如果是存在，就像现在的事物一样不会生起，然而它确实有生起，因此无二的说法得以成立。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ མ་འོངས་པ་མཐོང་བ་མི་འགལ་ལ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་བསྙད་པ་ཡང་གྲུབ་བོ། །འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་འདི་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འཐད་པ་མི་འཇུག་གོ་། །སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་སྒྲ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཐོས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལས་དེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉན་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་མཐུས ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་དོན་དེ་རྟོགས་པ་ན་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་།དུས་གཞན་ དུའང་དོན་དེ་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་གཞག་གི་།ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བཞུགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཅུང་ཟད་ཅིག་གཟིགས་པའམ་གསུང་བ་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས། འཁྲུལ་འཁོར་ལས་བྱས་སིལ་སྙན་ནི། །རླུང་གིས་བསྐུལ་བས་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་། །དེ་ལ་རྡུང་བ་འགའ་མེད་མོད། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྒྲ་འབྱིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྔོན་ལེགས་ སྦྱངས་པའི་ཕྱིར།།སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བསམ་པ་ཡིས། །བསྐུལ་བའི་སངས་རྒྱས་གསུང་འབྱུང་མོད། །དེ་ལ་འདིར་རྟོག་ཡང་མི་མངའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་མ་འོངས་པ་མཐོང་བ་ མི་སྲིད་དོ།།གཞན་ཡང་གང་གི་ལྟར་ན་མ་འོངས་པའི་དོན་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་དེའི་ལྟར་ན་དེ་རིང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལ་རིང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རིང་བ་རྣམས་གང་དག་ཅིག་ཅེ་ན། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའོ། །ཆོས་ཉེ་བ་རྣམས་ཀྱང་གང་ དག་ཅིག་ཅེ་ན།ད་ལྟར་བྱུང་བའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ལྟར་ན་མ་འོངས་པ་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་རིང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་ལ་མ་འོངས་ཡོད་འགྱུར་བ། །དེ་ལ་རིང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ད་ལྟར་བ་བཞིན་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།འདིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པས་ཆོས་མཉན་པའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་བྱ་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་འོངས་པའི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཚེ། གལ་ཏེ་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་ཆོས། །ཡོད་ན་ངེས་སྡོམ་དོན་མེད་འགྱུར། །གང་གི་དོན་དུ་འདི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་ཆོས་དེ་འདི་ལ་མ་བྱས་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་པས་དེ་ཉེ་བར་བསག་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ངེས་པར་སྡོམ་པའི་ངལ་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་མེད་ཀྱང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་འདིའི་ངེས་པར་སྡོམ་པ་དེས་ཆོས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་སྒྲུབ་ན་ནི། ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་སྔར་མེད་བཞིན་ན་ཕྱིས་བྱེད་པས་འདིའི་མ་འོངས་པའི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི།ཅི་སྟེ་ཅུང་ཟད་བྱེད་ན་ཡང་། །འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་གང་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུས་གསུམ་ཆར་ ལ་ཡང་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་གང་མི་རྟག་པ་དེ་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་གཉིས་ངེས་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་འདིའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གཉིས་ན་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་འདིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེའི། མི་རྟག་ཡིན་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །འབྲས་བུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར། །འདི་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

正因为它不存在，所以看见未来并不矛盾。正因为存在性本身并不存在，所以未来的言说也得以成立。这也是世间的言说，而非胜义谛，因此对此不应执著一边。
诸佛世尊的未来智慧，是由往昔愿力加持所引发的，如实显示声义，由听闻力所生。由于业力使得心相续转变而听闻如是法，由如是相应而生起的智慧，通过如来加持而了悟其义，如实通达，在其他时候也将如是了知。
诸佛世尊是如此安立未来智慧，而安住于法性的诸佛则不作丝毫观察或宣说。说得够多了。如《如来秘密经》中说：'如机关所造乐器，由风吹动发出声音，虽无人击打，却仍能发声。如是由往昔善修故，由众生一切意乐，感召佛陀语音起，于此亦无分别想。'等等。
如是，首先对于说未来事物存在者而言，见到未来是不可能的。再者，若如他们所说未来义以自性存在，则不应成为远，然而它却有远性。何者为远法？过去与未来。何者为近法？现在。由于承许此义，故依他们而言未来是远。为显示其远性不合理而说：'若有未来存在者，于彼远性不存在。'意为因为如现在般存在故。
由此遇善知识而听闻法门，从根器成熟所生的缘起，应当修习布施、持戒等自性之法，这些对说未来义存在者而言也是存在的。此时，'若无作而有法，则定律仪无义。'为何此人约束身语意的如是正律仪之法，若未造作即已存在，则为积集此法而精进持戒即成无义，因为不造作也已存在故。
若谓此持戒能成就法的某种殊胜，则此殊胜先前不存在而后来产生，则其所说未来义存在即成破灭，为显示此义而说：'若稍作所为时，果实存在不可能。'
复次，若承认诸行无常，则无常性于三时皆不错乱，故凡无常者必定无前后二分，如是则可成立其无常性。若谓生起之前后两个阶段皆有存在性，则成为常。若承认无常性，则'若是无常者，如何说有果？'意为此二互相矛盾。

།འདི་ལྟར། གང་ལ་ཐོག་མ་མཐའ་ཡོད་པ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་བཤད། གང་གི་སྔ་རོལ་དུ་དངོས་པོ་གཞན་མེད་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་ལ། གང་གི་འོག་རོལ་ཏུ་དངོས་པོ་གཞན་མེད་པ་དེ་ནི་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དོན་གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ཡོད་པ་དེ་ནི མི་རྟག་པའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་པར་འདོད་དོ།།དངོས་པོ་ལ་ནི་གང་ཞིག་སྐྱེ་བས་བྱེད་པ་དང་པོ་ཡོད་ཅིང་། གང་ཞིག་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཐ་མ་ཡང་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ཡང་ཡོད་པས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་མེད་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ སྨྲ་བ་མི་རིགས་སོ།།གང་ཞིག་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་མཐོང་བས་མ་འོངས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དེའི་ལྟར་ན་ཡང་། སྒྲིམ་པ་མེད་པར་ཐར་འགྱུར་ཏེ། །གྲོལ་ལ་མ་འོངས་ཡོད་མ་ཡིན། །མ་འོངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་ བ་མེད་པར་སྒྲིམ་པར་འགྱུར་ཏེ་འཕགས་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་འདི་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།།གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གྲོལ་བ་རྣམས་ ལ་མ་འོངས་པ་མེད་པར་སྒྲིམ་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་འདི་ཡང་སྒྲིམ་པ་མེད་པར་ཐར་བར་འགྱུར་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བར་མི་རིགས་སོ། །ཐར་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འདིའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་སྨྲ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཆགས་མེད་པར་ཡང་འདོད་ཆགས་ནི། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །མ་འོངས་པ་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་ འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་རྟེན་མེད་པའི་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པའི་རྟེན་ཅན་འདོད་ཆགས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་བཞིན་རྟེན་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཆགས་པ་མེད་པར་ འདོད་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་མ་འོངས་པ་ མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ།།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ཆགས་པ་མེད་པར་ཡང་འདོད་ཆགས་སུ་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་མ་འོངས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་སྨྲ་བ་གཉི་གའི་ལྟར་ན་ཡང་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ།འབྲས་བུ་ཡོད་ཉིད་གང་འདོད་དང་། །འབྲས་བུ་མེད་ཉིད་གང་འདོད་པ་། །ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་ཀ་བ་ལས། །སོགས་པའི་རྒྱན་ནི་དོན་མེད་འགྱུར། །གྲངས་ཅན་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་ནི་འབྲས་བུ་ ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དོ།།གྲངས་ཅན་པའི་ལྟར་ན་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་ལ་འཇིག་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ཏོ། །དེ་ནི་མེད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་འཛིན་ པའི་ཕྱིར་དང་།ནུས་པས་ནུས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་སྐྱེ་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ་ སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་ཡང་རང་བཞིན་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་འཇིགས་པས་དུས་གསུམ་ཆར་དུ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ཅིང་ཚོགས་པ་ཡང་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་གྱི། རྫས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པས་དུས་ གསུམ་ཀར་རྣམ་པར་གནས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྫས་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པས་ད་ལྟར་བའི་གནས་སྐབས་ཙམ་ཞིག་ཏུ་བྱེད་ཀྱི།སྔ་ན་མེད་པའི་རྫས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།

如是，凡是有始有终者，说彼世间无常。凡是在其之前无他事物者，称为世间之始，凡是在其之后无他事物者，称为终，凡是有始有终之义，世间显然认为是无常。
事物有以生起为第一作用，以无常性为最后作用，因此有始有终，故说常见不合理，说其有果也不合理。
若见说有果之过失而了知无未来者，如是则无需精进即得解脱，解脱者无未来。无未来烦恼和生起而精进，无需生起圣道亦得解脱。解脱者以圣道力故，未来烦恼和生二者不生，故非无未来。
如解脱者无未来而无需精进成就，如是说无未来果者亦应无需精进而得解脱，然此非如是，故说无果不合理。
不仅导致解脱之过，为此亦成无因论者，为显示此义而说：无贪亦有贪欲生，如是而有生起。若无未来则不应说识生起，因识是未来故非有。如是无所依之生起行为不生。如是贪欲亦如生起行为依他缘，若许无贪则成无因，然无因不可能，因将导致阿罗汉亦有贪欲之过。是故无无因生。
既然无因生不可能，则无未来性不合理。又字表示无贪亦成贪欲，或者非无未来之分别义。
今为明显显示说有果和无果二者之见解皆不能以因成立果故说：凡许有果性，及许无果性，为房舍故柱等，庄严皆无义。
数论派和毗婆沙师是说有果者。依数论派见，凡是有者即是有，凡是非有者即是无，无中无生，有中无灭，如是承许。彼以不作无故，取近取故，以功能作功能故等，生起有果性，若说无果则一切从一切生，然此非如是。是故唯有即成果，如是思维。
毗婆沙师亦因畏自性从无生之过失，故思维三时皆有性，聚合亦是状态果而非实质果，三时中安住自相之实质仅由因缘聚合作现在状态，非生先前无有之实质，如是思维。

།བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་དག་ ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་སྟེ།དེ་དག་གིས་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་སེམས་ཤིང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལས་དོན་གཞན་རྡུལ་གཉིས་འདུས་ པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་སྐྱེ་བར་རྟོགས་ཤིང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་མིག་ནི་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་ཞིང་བྱུང་ནས་ཀྱང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ལུང་ལས་ནི་གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྐྱེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞག་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པའི་རྐྱེན་ཉེ་བ་ལས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་སྐྱེའོ་ཞེའོ།།དེ་ལྟར་ན་རྒོལ་བ་དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁས་ བླངས་པའི་ཕྱིར་ལ།དེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྟག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ལས་རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་ཀ་བ་དང་སྒོ་སྐྱེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ རྒྱན་པ་ཏྲ་དང་བྱ་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་སྤྲས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ།དེའི་འབྲས་བུ་ཁྱིམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེའི་ལྟར་ན་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ འབྲས་བུ་ཁྱིམ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་སྐྱོན་འདི་སྤང་བར་འདོད་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་འོ་ན་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱིམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་ མི་རིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བརྟགས་ནས་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རྒྱུ་ས་བོན་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།གང་གི་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་ནི་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་དང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་རྣམས་མི་སྲིད་པས་བཤད་ཟིན་པའི་ཉེས་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཡིན་དང་།ཐམས་ཅད་འགྲུབ་བོ། །གང་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ནས་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་མཁས་པས་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁས་བླང་བར་ བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དག་བཀག་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ན་ཡང་རེ་ ཞིག་ད་ལྟ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡོད་པས་མ་འོངས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །མ་འོངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བས་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་འགྱུར་ན་ནི་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བས་ད་ལྟར་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ ད་ལྟར་ཡོད་པས་མ་འོངས་པ་ཡོད་དོ།

毗婆沙师、经部师和唯识论师等是说无果者，他们认为有果生起是无意义的，而认为唯有无果才能生起。
其中毗婆沙师认为从地等微尘中产生不同的二尘和合等有分实体，认为唯有无果才能生起等。
同样，经部师也从'诸比丘，如是眼从无生起，生起后也将灭去'这样的经文中，认为前因无果而生。
唯识论师也认为一切事物生起的因是习气的差别，由阿赖耶识的习气成熟为缘，从而生起转识等，这一切都是从无中生起。
如是，这些论师不出离说有果和无果，因为他们按照自己的方式承认事物的自相，而这也只能在有和无两种分别中选择，无法作其他方式的推测。
因此，在这两种论师中，首先对于说有果者而言，为了房屋而设立柱子和门等，以及装饰图案和鸟等装饰物的特殊庄严是不合理的，因为其果房屋已经存在，若承认要另外建立，则将成为说无果者。
对于说无果者而言，如前所说的柱子等装饰将变得毫无意义，因为其果不存在。就像石女之子的存在谁也无法成立一样，同样对于说无果者而言，果房屋也不能成立。
如果为了避免这个过失而不承认一切果都不存在，那么其无果论就将崩溃。
如同为了成立有和无的房屋而设立柱子等装饰不合理一样，同样在推测有无后，对于一切外内诸法如芽和行等，其因种子和无明等的安立也都将变得无意义。
若依据诸法无自性的观点，则因为一切事物的存在性都不存在，所以有无等分别和依托事物之法都不可能存在，因此前述过失没有立足之地，一切都得以成立。
凡是生起的，在生起之前既不是有，因为无自性且生起无意义；也不是无，因为无自性且生起不可能。
因此，智者应当远离两边而承许缘起。由此可成立诸法无自性。
如是，首先过去和未来二者不以自性成立存在。
此处有人说：虽然你否定了过去和未来时，但是现在时是存在的，因为现在存在，未来也将存在。
未来时位的事物通过转变而成为现在。若不转变，则什么会通过转变成为现在？因此，由于现在存在，未来也存在。

།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ན་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་འདི་མ་འོངས་པའི་དོན་ལ་རྟོག་པ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པས་རྟོག་གམ་ གནས་པས་རྟོག་གྲང་ན།གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པས་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཅིག་འཇིག་ཅིང་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི། གནས་པའི་རྫས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ལོག་ནས་ཆོས་གཞན་ འབྱུང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་འདི་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་བ་ལང་གི་ཁུ་བཅུད་ཀྱི་རྫས་གནས་པའི་ཆོས་གཞན་འོ་མའི་དངོས་པོ་ལོག་དང་ཆོས་གཞན་ཞོའི་དངོས་པོ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་ དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ།།རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་གནས་སྐབས་ལོག་དང་ད་ལྟར་བའི་གནས་སྐབས་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་འདི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཞག་པར་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་ནི་མ་འོངས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ནས་དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞོ་འོ་མའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་མའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་ནི འོ་མ་ལ་འོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འོ་མའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནར་གནས་པའི་འོ་མ་ལ་ཞོའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི་འོ་མ་ཁོ་ན་ལ་ཞོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འོ་མ་ལ་ནི་ཞོའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།གང་གི་ཚེ་འོ་མ་ལ་ཞོའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་གང་ཞིག་ལ་སྲིད་པར་འགྱུར་དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །འོ་མ་དང་ཞོའི་གནས་སྐབས་ལས་ཐ་དད་པར་བ་ལང་གི་ཁུ་བའི་རྫས་ཞེས་ཅུང་ཟད་ཅིག་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། དངོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་། །ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་འཛིན་མི་འགྱུར། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རགས་པ་མཐོང་བ་ལྔས་མི་འཛིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཆོད་པ་དང་ཕྲ་བ་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡོངས སུ་གཅོད་པར་ནུས་པའི་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་མི་འཛིན་ཏོ་།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ད་ལྟར་བ། །ཡོད་པར་མི་མཁས་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས། །ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ད་ལྟར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ན་ཡང་མི་མཁས་ཤིང་བླུན་པ་རང་ཉིད་ ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་མི་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ད་ལྟར་བ་དེ་ཡོད་པར་རྟོག་གོ།།དེ་ལྟར་སྐྱེ་བོ་བླུན་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་ད་ལྟར་བ་ཞེས་བྱ་བར་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དུས་གསུམ་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དུས་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་ནུས་ཀྱི། རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་མངོན་པར་གསལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པས་དུས་ཡོད་དོ། ། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་དུས་འདི་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གནས་མེད་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད། །འདི་ན་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་གནས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།གནས་པ་མེད་པས་ཀྱང་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མི་རྟག་པས་གནས་ག་ལ་ཡོད། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟོས་པའི་དངོས་པོ་ ལ་གནས་པ་མི་སྲིད་དོ།།གལ་ཏེ་གནས་པ་ཡོད་ན་ནི་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་སླར་རྒ་བ་དང་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒ་བ་ནི་གནས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་དང་པོར་གནས་གྱུར་ན། །ཐ་མར་རྙིངས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

将要解说：如果有变化的话，那么就会如此变化，但这是不可能的。为什么呢？在此，当观察未来的对象时，这种变化是以自性衰败而观察，还是以安住而观察呢？
如果首先是以自性衰败而观察，那么此时一个灭去另一个生起就是变化，因此只能说生灭是变化，而不能说安住的实体的一种性质消失另一种性质产生是变化。
如果认为我们所说的变化就是这样的：比如说，牛乳的精华实体安住时，一种性质牛奶的形态消失，另一种性质酸奶的形态产生，这就是变化。同样，三德性即尘性、暗性和勇性，它们的未来状态消失而现在状态产生就是变化。如果这样认为，那么这种变化是不能成立的，因为世间并未见到这三德性的存在而见到它们的变化。
也不能确立酸奶是牛奶的变化，因为在牛奶的状态中，在被称为牛奶的、处于牛奶状态的牛奶中并不存在酸奶的实体。如果存在的话，那么牛奶本身就应该被称为酸奶，但这是不合理的。因此，在牛奶中并不存在酸奶的实体。
当牛奶中不存在酸奶的实体时，还能在什么其他东西中存在呢？因此变化是不存在的。也未见到有别于牛奶和酸奶状态的所谓牛乳精华实体这样的东西。
如此，诸事物的变化，即使以意识也不能执取。诸事物的变化不仅仅是眼等五种粗大感官所不能执取，即使是能够决断微细和无形对象的意识也不能执取。
如此，现在的事物，为愚者所执著。如前所说的方式，虽然未见到现在的因的变化，但是愚昧无知、不能确定自性的人们却执著现在的事物为实有。
如此，对于愚昧众生而言，即使是现在这个概念也不能以自性来确立，因此三时是不存在的。
有人说：时间是确实存在的，因为它的因即事物是存在的。时间因为自身无形，所以只能依靠事物来确定，而不能依靠自身。因此，由于时间显现的因缘存在，所以时间是存在的。
解说：如果它的因即事物存在的话，那么这个时间就应该存在，但这是不可能的。为了说明为什么不可能，所以说：
无有安住，事物何有？在此，诸事物每一刹那都具有生灭，因此根本没有安住，由于无有安住，所以作为时间之因的事物也不存在。为了说明无有安住，所以说：
无常者何有安住？被无常性所吞噬的事物是不可能有安住的。如果有安住，那么具有安住的事物就不会与衰老相联系，因为衰老与安住是相违的。此外，如果最初有安住，最后就不会衰败。

།ཕྱིས་རྙིངས་ པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྔར་ཉིད་ནས་གནས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག་།འདི་ལས་ཀྱང་གནས་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར། རྣམ་ཤེས་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟ་བུར། །དོན་གཉིས་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས། །དོན གཅིག་རྣམ་པར་མི་ཤེས་སོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མའི་ཤེས་བྱར་འགྱུར་རོ། །དོན་གང་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་དམིགས་པ་དེ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཞིག་གིས་དམིགས་ན་ནི་ དེའི་ཚེ་སྔར་མཐོང་བའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཕྱི་མས་གཅོད་པའི་བར་དུ་གནས་པས་གནས་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན།འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གཉི་ག་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གཅིག་གིས་བཟུང་བ་དེ་ གཞན་གྱིས་བཟུང་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གནས་པ་མེད་དོ། །འདི་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་དྲུག་ཡིན་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་དྲུག་ཡིན་ཞིང་། དབང་ པོ་དང་དོན་གྱི་དབང་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་རང་གི་སྡེ་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་རང་གི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་འབྱུང་བའི་ཡུལ་འཛིན་པའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་དོན་གཉིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ཏེ།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འགག་པར་ འགྱུར་།འགགས་པས་ན་ཡུལ་གཞན་དམིགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཡུལ་ཡང་དེའི་ཤེས་པ་ དོན་གཉིས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་དུས་ན་ནི་གནས་པ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགགས་ཀྱང་རྒྱུན་འདྲ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ན་གང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་དེ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གནས་པ་མེད་དོ། །ཚུལ་འདི་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དག་ལ་ཡང་འདུ་བྱེད་འདྲ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་རྣམས་གཅིག་ ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་གནོད་པ་བྱེད་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན། ཅི་ཆོས་མངོན་པ་སྐད་ཅིག་མར་འཛིན་པར་ ཁས་མི་ལེན་ནམ།གལ་ཏེ་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཟུགས་དེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟར་ཞིག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར། འོ་ན་ཆོས་མངོན་པ་ལས་འདོད་པ་ འདི་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ད་ལྟར་བའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་ལ་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པས་འགགས་པ་ཡིན་དང་། ཕྱི་ནས་གང་ཡིད་ཀྱི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ།ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་འབྱུང་བ་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་འབྲས་བུ་ཕལ་ཆེར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བར་བཤད་དོ།

因为将成为无有后来陈旧的缘故，应当了知从最初就无有安住。从这一点也可知无有安住。如是：
如同一个识，不能了知两个境，同样地，两个识，也不能了知一个境。
假设有所谓的事物安住，那么此时将成为多个识的所知。某一境被一个识所缘，如果被后来生起的另一个识所缘，那么此时由于前面所见境被后来的另一个识截断之间有安住，则应成立有安住，然而这是不可能的，因为能知和所知二者都是刹那性的缘故。一个所执取的不能被另一个执取，因此无有安住。
此处眼等是六根，色等如其本性也是六境，由根和境的力量而成为六识聚。因此，在此所谓的一切识，在自部中公认是缘起和刹那灭的。
因此，自部承许在第二刹那生起的境，在执取期间无有安住，一个识不能遍计两个境。眼识在遍计同时生起的境后即灭，由于已灭故不能缘取其他境。
如同眼识是缘起的，由于刹那即灭故是刹那性的，同样其境在第二境遍计时也如安住般是刹那性的缘故，不会成为两个其他识的所取。虽然它与识同时灭，但由于相似的相续随后生起，因此对于不通达事物自性的人们显现为其他识中的彼性。因此无有安住。
此理也应当应用于其他具有意义的诸识的境上，对于相似行为的因，前后生起的行为刹那被执为一性的过失。
假设阿毗达磨中说色等五境各自为二识所知，这岂不相违？难道不承许阿毗达磨是刹那执持吗？如果不承许，则彼时将成为非善逝。如果承许，则彼时色如同眼识已灭的缘故，如何成为识知？
那么如何解释阿毗达磨中的这种主张呢？当解释：从色根所生的识，生起遍计现在境相，由于境和识二者刹那灭故已灭，之后生起意识。如其生起，由眼识等的因力所生，彼即缘取从根所生识的分别而生起，生为彼相，因为因果二者离开一性和他性的分别，以及果大多随顺因的特殊相的缘故，如是遍计后，在世俗谛中说为二识所知。

།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་གཅིག་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དངོས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་དང་པོར་སྐྱེས་པའོ། །གཉིས་པས་ནི་དངོས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྟོག་ཅིང་སྐྱེ་བ་ན་དེས་ཀྱང་དོན་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་སོ།།ཚུལ་འདི་གནས་པ་ལ་ཡང་རྟག་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་དངོས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་གནས་པ་མེད་ལ་།གནས་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་དང་དུས་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གནས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ད་ལྟར་བའི་དུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པས་ ནི་ད་ལྟར་བའི་དུས་མཚོན་པར་བྱེད་དེ་གནས་པ་དང་བྲལ་བའི་ད་ལྟར་བ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དུས་ལ་གནས་ཡོད་ན། །གནས་པ་དུས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་གནས་མེད་ན་གནས་པ། །མེད་པར་མཐའ་ཡང་ཡོད་ མ་ཡིན།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་དུས་ལ་གནས་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་འོ་ན་ནི་གནས་པ་དུས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ན་ཡོད་པའི་ལྷ་སྦྱིན་ཁྱིམ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དུས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ་དུས་ལ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་དེ་དུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གནས་པ་མེད་ན་ནི་གནས་པ་དང་བྲལ་བའི་དུས་ལ་མཐའ་ཡས་ཏེ་འཇིག་པ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཡུན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ལ། དུས་དེ་རྟག་ པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཡང་རྟག་པར་འགྱུར་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གནས་པ་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གནས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་དང་བྲལ་བའི་ དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ན།དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པའང་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པས་གནས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ཉིད་དམ་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན།གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་དངོས་གཞན་ནི་། །དངོས་པོ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར། །གཅིག་ན་མི་རྟག་ཉིད་གང་ཡིན། །དེ་ཉིད་དངོས་དེ་ ག་ལ་གནས།།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྟག་པར་འགྱུར་ན་དངོས་པོ་ནི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཅིག་ཉིད་འདོད་ན་ ཡང་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་པར་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་གཏན་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་གནས་པ་མེད་དོ།།གནས་པ་མེད་པས་ནི་མི་རྟག་ པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་གནས་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་མེད་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་ལ།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དུས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ། །གང་སྔར། གནས་མེད་དངོས་པོ་ག་ལ་ཞིག་།མི་རྟག་པས་གནས་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ སྨྲས་པ།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་གནས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། གནས་པའི་དུས་ན་ནི་གནས་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ལ། སྟོབས་ཆུང་བས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་འཇོམས་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་མི་ རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།མི་རྟག་གཉི་གར་སྟོབས་ཆུང་དེར། །གནས་པ་སྟོབས་ཆུང་མ་ཡིན་ན། །ཕྱི་ནས་དེ་དག་ངེས་པར་གོ།

因此，两种识不能识知同一对境，一者是直接断定境相的，即最初生起者。第二者不能直接了知为作用，而是由根识的力量如是分别生起时，也假立说彼亦能识知彼境。
在此道理中，也不能恒常存在，因为存在是以事物自相而住，而彼自相不能被非直接执取的识所断定。因此，由于非所断定故无住，由无住故也无事物，时间也无，如是成立。
此中有说：存在是有的，因为是现在时的相。住能显示现在时，因为离住的现在时不可能存在。
对此当说：若时有住者，住则不成时。若无住则住，无住边亦无。
其中若认为时间有住，则住不成为时。譬如依处与所依不同，故在屋中的提婆不成为屋，如是住不成为时，因为住于时中。因此非时之本性，故彼非时之相。若无住，则离住之时无边际，灭亦不存在。
因此现在时将长久安住，由于彼时恒常故现在事物也将成为常，然而此非如是，故无住。
此中有说：住是存在的，因为具有彼住的事物有无常性。离住的事物不存在，故无所依的无常性不可能，然而事物有无常性，因此由彼存在故住也存在。
对此当说：若无常性是某个存在，则彼应是异于事物或是一体，然二者皆不应理，为显示此故说：若无常异事物，事物不成无常。若一无常性何者，彼住于何事。
若无常性异于事物，则彼时由于无常性相异故事物将成常，然事物非常，故无常性非异存在。若许一体，则如是亦不可能有异于彼之事物，故无常性即是事物，因为事物是无常性之体性故，决定全无住，因此无住。
由无住故无常性也不存在，由住与无常二者皆无故事物亦无，由彼无故时间也不存在，如是成立。
对前所说'无住何有事，无常何有住'，有说：虽有无常性但住定有。如何？住时住力强而无常性非然，力弱者不能摧毁具力者。
为显示此亦不应理故说：无常二者力弱时，住非力弱者，后来彼等定了知。

།བཟློག་པར་ཅི་ཡིས་མཐོང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གནས་པའི་དུས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྟོབས་ཆུང་ན་གང་གིས་ན་ཕྱིས་ ཆོས་མཐུན་པར་གནས་པ་དེ་འཇོམས་པར་འགྱུར་བ་ཕྱི་ནས་དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཅིས་ཡིན།དེའི་ཕྱིར་སྔ་རོལ་ཉིད་དུ་དེ་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་ཡེ་ནས་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ རྟག་པའམ་གནས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མི་རྟག་སྟོབས་ཆུང་མིན། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཡོད་ན་ནི། །ཀུན་ལའང་གནས་པ་མེད་པའམ། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་མིན། ། གལ་ཏེ་ མི་རྟག་པ་ཉིད་སྟོབས་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་ཀུན་ལ་གནས་ཤིང་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་ནས་གནས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཀུན་ལ་མི་གནས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ གྱི།དེའི་ཆ་འགའ་ཞིག་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་ན་གནས་པ་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །ཆ་འགའ་ཞིག་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་གནས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་འདི་མཚན་གཞི་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའམ་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ། གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་མི་རྟག་ཉིད། །ཡོད་ན་རྟག་ཏུ་གནས་ཡོད་མིན་ཏེ་། མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་ལ་མི་འཁྲུལ བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གནས་པ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྟག་པར་འགྱུར་ཟིན་ནས། ཕྱི་ནས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ སྐྱོན་སྤང་བར་འདོད་ནས་ཕྱི་ནས་དངོས་པོ་མི་རྟག་པར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་དེ་སྔར་གནས་པ་དང་ལྡན་པས་རྟག་པར་གྱུར་ནས་ཕྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན།གང་དངོས་པོ་གཅིག་རྟག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་རྟག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཕན་ཚུན་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གནས་པ་མི་རྟག་དང་། །ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་ན། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་། མི་རྟག་ལོག་པར་འགྱུར་བའམ། །ཡང་ན་གནས་པ་ བརྫུན་པར་འགྱུར།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འཇིག་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གནས་པ་བརྫུན་པར་འགྱུར་བས་གནས་པ་མི་རིགས་སོ། །གནས་པ་དེ་མེད་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་ རྟེན་ཅན་གྱི་དུས་མེད་པས་དུས་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་བོ།།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དུས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་འདུ་བྱེད་འདས་པའི་རྟེན་ཅན་འདས་པའི་དུས་ནི་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འདས་པ་མེད་ན་ནི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་ འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་འདས་པ་ལ་དམིགས་པ་དྲན་པ་ཅིའི་ཡུལ་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་ཡོད་པས་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དུས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་དྲན་པ་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་ འཇུག་སྟེ།ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དངོས་སུ་དམིགས་བཞིན་པ་ལ་ནི་དྲན་པས་དགོངས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་ངེས་པར་ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་གནས་སྐབས་དེར་གཙོ་བོ་ལ་རྟེན་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་འཇུག་ པ་ཤས་ཆེ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་གི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པས་དངོས་པོ་འདས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་དྲན་པའི་མཚན་ཉིད་ཆེས་གསལ་གྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་དམིགས་པའི་ དྲན་པ་འབྱུང་བ་དངོས་པོ་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

以何见其能遮止？若在住时无常性力量微弱，则后来如何能摧毁与法相顺而住的彼法，为何后来它会具有力量？因此，要么是在之前它就不具有更大的力量，要么从来就不具有更大的力量。因此，事物若无常住或安住，这是不合理的。所以，它是不存在的。
复次，若无常力量非弱，遍于一切事物时，则一切皆无住性，或者一切非无常。若无常性非力量微弱而具有力量，住于一切事物中，若遍及一切事物而住，则此时一切皆无住性。若不遍一切，则此时一切法非无常，其中一部分将成为常，即住性力量较大者。一部分将成为无常，即无常性力量较大者。如是，要么一切非无常，要么无住性。
复次，此无常性是与所相同时生起还是后时生起？对此，若恒时有无常性，则恒时无住性，因为相与所相不相违故。若无常性恒时相随，则此时住性非恒有，因为与无常相随故。或者先成为常，后成为无常。
若为避免如上所说过失而主张后来事物成为无常，则此时该事物先具住性而成为常，后具无常性而成为无常。若说一事物既是常又是无常，这是不合理的。又因有为相互不相违故，若住性与无常同时存在于事物中，如是，要么无常性消失，要么住性成为虚妄。
若事物住时，则其无常性将消失。若灭，则此时住性成为虚妄，故住性不合理。因无住性故亦无事物，若事物不存在，则依于它的时间也不存在，故时间无自性成立。
此处有人说：依事物为因的时间确实存在。如是，依已过去诸行为所依的过去时是存在的。若过去事物不存在，则'我在过去时如是如是'这样缘过去的忆念将以何为境？因此，由有以彼为境的忆念，故依事物为因的时间确实存在。
此处，此忆念唯缘已经历的境，对于现在为识所直接所缘的境，忆念无所作为。虽然也有同时生起而确定缘现在境者，然而即便如此，在那个阶段也不依主要者，由于它作用显著的阶段，观待任何事物的相而作，唯对缘过去事物的识，忆念相最为明显，而非其他。因此，忆念所缘的事物是存在的。

།དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མཐོང་ཟིན་དངོས་པོ་མི་སྣང་ཞིང་། །སླར་ཡང་སེམས་སྐྱེ་མིན་དེས་ན། །དྲན་པ་ཞེས་བྱ་ལོག་པ་ཡི། །དོན་ལ་ལོག་པ་ཁོ་ན་འབྱུང་། །ད་ལྟར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ དངོས་པོ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་སུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ད་ལྟར་བས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སླར་མི་སྣང་ངོ་།།དོན་གཅིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་གོང་དུ་བཀག་ཟིན་ཏེ། ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཐོང་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་མི་སྣང་ངོ་། ། གང་གི་ཚེ་མི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་སླར་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་དེའི་བ་དག་ཉིད་དེས་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ད་ལྟར་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པའི་དམིགས པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སླར་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་དྲན་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞིག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར།ཡང་ཅི་འདས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་མེད་དམ། མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སུ་སྨྲ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ནི།དེས་ན། དྲན་པ་ཞེས་བྱ་ལོག་པ་ཡི། །དོན་ལ་ལོག་པ་ཁོ་ན་འབྱུང་། །ཞེས་སློབ་དཔོན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མཛད་དོ་། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པའི་དམིགས་པ་ནི་འདས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་རང་གི་ངོ་ བོས་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དྲན་པ་དེ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཞིག་ན།གང་གི་ཚེ་འདས་པའི་དངོས་པོ་དེ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། ། ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་དོན་ནི་ལོག་པའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི ཕྱིར་དང་།དེའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་སུ་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་ན་དྲན་པ་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེས་ ན།དྲན་པ་ཞེས་བྱ་ལོག་པ་ཡི། །དོན་ལ་ལོག་པ་ཁོ་ན་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་སྟེ། སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་དྲན་པ་བཞིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྟའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་དུས་དགག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་འདི་ཆེས་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བསྟན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་འདི་ཐུགས་སུ ཆུད་པ་པོ་དང་།ཉེ་བར་འདོམས་པ་པོ་ཡིན་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ནི་མཛད་པ་པོ་དང་རྣམ་པར་འཆད་པ་པོ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་ཆེས་དཀར་བ་ཞིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐར་ པ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ལ་འཇུག་པར་རིགས་ན།ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བཤད་པ་གཞན་རྣམས་ཅི་སྟེ་འབྱུང་། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་འདི་ལ་རབ་ཏུ་གསུང་བ་པོ་དང་རྣམ་པར་འཆད་པ་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དག་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉན་པ་པོའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །འདི་ལྟར། གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་བའི། །ཉན་པོ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། །དེ་ལ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ནི་གང་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྟུང་བའོ། །ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་ཡང་གང་ཞིག ཅེ་ན།གང་ཞིག་རང་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ།

为了说明其无有实质，故而说道：已见之事物不显现，复又心识不生，因此所谓忆念，于颠倒义上唯生颠倒。
现在时分的事物，其自性直接作为对境的现在知识所见者，其后不复显现。一个对境由两个识来了别，此理前已遮破，以此理故，已见之事物不显现。当其不显现时，其所缘之心识亦不复生。当彼事物存在时，应成现在时，若不存在，则不可能有其行相之识生起，当其行相所缘之识不复生时，彼忆念与何识相应？
复次，岂无缘过去境之忆念？谁说无有？我等非遮破缘起。其如何存在，故而'所谓忆念，于颠倒义上唯生颠倒'，此乃阿阇黎自身所安立。因此，忆念之所缘是过去事物。若其以自性存在，则彼时忆念缘于实有之义故，应成以自性成立，然当过去事物无自性时，缘于彼之忆念亦无自性，是故成立为颠倒。
所谓颠倒即是无自性、缘起之异名，非是无事之义。过去事物非一切种无，以是所忆念故，以见其果故。然亦非以自性存在，以应成常住故，以应成直接取故。从如是事物所生之忆念亦复如是，故而'所谓忆念，于颠倒义上唯生颠倒'得以成立，如同醒时忆念梦中所经历境界。
此乃圣者提婆阿阇黎所作《菩萨瑜伽行四百论》中破除时间修习品第十一之释。
于此有言：汝已极为明晰广大地宣说此无我，如来亦是通达者与教授者，然何故世间大众多不趣入此法？以此法乃作者、解说者及法之殊胜本性等极为清净，是故一切求解脱者理应趣入此中，何故有其他诸多宗派差别之说？
当说：此法虽有善说者、解说者及法之本性殊胜等，然极难得闻法者之殊胜本性。如是，处中具慧求义者，说为闻法之法器。其中，处中即是不偏执一方。何为不偏执一方？谓离于自他诸方之贪著与背离。

།དེ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་པར་ཚོལ་བ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ ཕྱོགས་འདོར་བའི་རྩ་བ་ནི་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཉན་པ་པོ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །གཟུ་བོར་གནས་པར་གྱུར་ཀྱང་གལ་ཏེ་བློ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ན་སྟེ། ལེགས་པར་བཤད་ པ་དང་།ཉེས་པར་བཤད་པ་དག་གི་སྙིང་པོ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་པོ་མེད་པ་བཏང་ནས་སྙིང་པོ་ལེན་ནོ། །དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་ཉན་པ་པོ་བློ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་དེ་ལྟར་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གཟུ་ བོར་གནས་ཤིང་བློ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཉན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་ཞིང་རི་མོའི་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པ་ལྟར་མི་བརྩོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན། གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་བའི། །ཉན་པོ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད་། །ཉན་པ་པོ་རྣམ་ པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་ངེས་པར།སྨྲ་པོའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་གཞན་དུ། །མི་འགྱུར་ཉན་པ་པོ་ལའང་མིན། །དེ་ལ་སྨྲ་བ་པོའི་ཡོན་ཏན་དག་ནི་ཟུར་དོད་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། གསལ་བ་དང་མ་འཁྲུགས་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཉན་པ་པོའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཁོང་ དུ་ཆུད་པ་དང་།སེམས་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །ཉན་པ་པོ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་གཉིས་ལ་གུས་པ་དང་། ཡིད་གཏོང་པ་ཉིད་དང་། གཟུ་བོར་གནས་པ་ཉིད་དང་། བློ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བ་ ཉིད་དོ།།དེའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་དང་ཡིད་གཏོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྨྲ་བ་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ལ། ཉན་པ་པོ་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ རོ།།ཉན་པ་པོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོང་ན་ནི་སྨྲ་བ་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་གྱི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉན་པ་པོའི་སྐྱོན་ལས་ནི་ཡོན་ཏན་ཡང་སྐྱོན་གྱི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་འགྱུར་ལ། སྐྱོན་ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་འགྱུར་གྱི། བཤད་ཟིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉན་པ་པོ་ཐོས་ པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚོགས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡོད་ན་ནི།སྨྲ་བ་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ལ། ཉན་པ་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་གྱི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོ་ཆེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཡང་ཉན་པ་པོ་ རང་གི་ཉེས་པར་མི་བརྩི་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འཛུད་པར་བྱེད་དེ།བླུན་པོ་བདག་ལ་བསྟོད་པ་ན་ཅི་བདག་ཅག་ལ་ཤེས་རབ་མེད་དམ་ཅི་ཞིག་བྱ། རྟོག་པར་བྱེད་པ་པོ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་གང་སྨྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས་ རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། སྲིད་དང་སྲིད་ཐབས་ཞི་བ་ཡི། །ཐབས་དང་དེ་བཞིན་བཞི་གསུངས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་གང་། །དེ་ནི་ཐུབ་པའི་ལྟ་བུར་མངོན། །དེ་ལ་སྲིད་པར་ནི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ ལྔའོ།།སྲིད་པའི་ཐབས་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བའི་ཐབས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐར་པ་འདོད་ པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ།བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དག་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是，由于心相续烦恼的缘故，唯一专注于寻求善说珍宝的殊胜，舍弃一切烦恼之根本即是保持中立。
因此，如是保持中立的听闻者是殊胜正法甘露的最胜法器。
即便保持中立，若具有智慧，则善于分辨善说与恶说的精华与非精华。由于具有智慧，故舍弃无实质而取其精华。
如是，若听闻者具有智慧，则成为法器。
如是，虽保持中立且具有智慧，但若不如画中人般不精进，而是以求取善说闻法为目标，则：
'中立具慧求义者，是为法器所称说。'
若是如此这般的听闻者，则必定：
'说者功德不异转，于听闻者亦复然。'
其中，说法者的功德即是言辞锐利、不颠倒、明晰、表达不混乱、了知听者的增上意乐、心无执著等等。
听闻者则对法和说法者二者恭敬、专注、保持中立、具有智慧、求义。
其求义即是通过对法和说法者的恭敬、专注等来证悟。
如是，说法者的功德不会转变为其他，听闻者的功德也不会转变为其他。
若是如此这般的听闻者，则说法者的功德不会成为过失的本质。
由于听闻者的过失，功德也会转变为过失的本质，过失也会转变为功德的本质。若有如前所说特征的听闻者，作为闻所生等功德无倒聚集的基础，则说法者的功德不会转变为其他，听闻者的功德也不会成为过失的本质。
因此，即便说法者极为清净，不察己过的听闻者也会认为其具有过失。
愚者赞叹自己时说道：'难道我们没有智慧吗？有什么可做的？没有思维者。'正是如此而已。
这应当从《增上意乐劝请经》中了知。
正因如此，世尊说道：
'有及有方便，寂静及方便，如是说四种，世间皆不知，此即现牟尼。'
其中，有即是作为果的五取蕴。有的方便即是作为因的诸行。寂静即是涅槃，因为是一切损恼止息的自性。寂静方便即是八支圣道。
如是，世尊对求解脱者开示四圣谛，是为开示应取应舍及其果故。

།དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་སོ་སོ་རང་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི།ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལ་སྔར་བ་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་སྣོད་མ་ཡིན་པར་མ་འཕྲིགས་པ་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་རྟོགས་པས་ངེས་པར་འདི་ཡང་དག་པར་མ་ བཤད་དོ་ཞེས་འཁྲུལ་པ་དེ་ཐུབ་པའི་ཡིན་པ་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནོངས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་དོན་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་མཛད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་ བ་པོའི་སྐྱོན་ག་ལ་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་ན་ཐུབ་པའི་ལྟ་བུར་ཞེས་བཤད་དོ་། ཁ་ཅིག་དག་གིས་དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ངེས་པར་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམུས་ལོང་གིས་མ་མཐོང་བ་ནི་སྣང་བཞིན་པའི་ཉི་མའི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ་མ་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ དེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་གཏམ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆེས་དོན་གསལ་བ་ཡིན་ན། ངེས་པར་ལེགས་པའི་གཏམ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ།འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སུན་འབྱིན་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡིད་མགུ་བར་མི་མཛད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་བཏང་བས་མྱ་ངན་ལས། །འདས་པར་ཡ་མཚན་ཅན་ཀུན་འདོད། ། ཀུན་སུན་འབྱིན་པ་དེ་དག་ནི། །མི་དགར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་།གྲངས་ཅན་པ་དང་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡ་མཚན་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་ལོག་པར་ཐར་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས བླངས་སོ།།གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡ་མཚན་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བཏང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་གང་ཞིག་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བ་གསུངས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་དོ། །ཡ་ མཚན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སླར་མི་འབྱུང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་བདག་གི་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་ཅིང་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བའི་ཚེར་མ་འབྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་མྱ་ངན ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཁྱོད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་འཇིགས་པ་སྙིང་ལ་བརྟགས་ནས།ཅིའི་ཕྱིར་འཇིགས། ཡིད་ལ་ཡོངས་སུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཆོས་འདི་བདག་ཏུ་འགྱུར་བར་གྱིས་ཤིག་། བདག་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བའི་གཏམ་ཡང་ཁོད་ཅིག་།ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། མྱ་ངན་འདས་ལ་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཡོད་མིན། །འདི་ན་གང་མེད་དེ་དག་གཞར་ཡང་མེད། །ཡོད་དང་མེད་ཅེས་རྟོག་པ་དང་ལྡན ཞིང་།།དེ་ལྟར་སྤྱོད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་རྒལ་བ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཏེ་སྡོང་བུ་དང་མར་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ལོག་པས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་རྒྱགས་པ་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་ཅག ཡ་མཚན་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཡོངས་སུ་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི།མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་འདི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་ནི་མ་ཟིན་ཏོ། །འདིར་སུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སུ་ མི་མངོན་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོར་བྱས་པ་བདུན་པ་མི་མངོན་པར་བྱས་པའོ།

对于具有闻思修，如实通达真理的人们，其相续中所理解的就是如来所宣说的真实义理。
而那些虽然精进于闻思修，但尚未成为法器的人们，因为自己不能如实了解义理，就误认为'这肯定不是正确解释'，并将这种错误归咎于佛陀。
但仅仅因为这样，并不能说佛陀世尊有过失。因为佛陀宣说四圣谛，完整地开示了一切众生的利益，作为说法者怎么会有过失呢？
因此说'如佛陀一般'。有些人未能如实理解他所开示的诸法实相。
盲人看不见太阳并非是太阳的过失，因为明眼人都能看见太阳。
这里有人说：如来关于增上生的一切教言都非常明了，但关于决定胜的教言因为主要宣说诸法皆空，我们这样的人就无法理解了。因为世尊否定一切法的自性，所以不能令我们心生欢喜。
对此回答：一切放舍而得涅槃，是所有外道都希求的。既然都要否定一切，为何反而不欢喜？
数论派、胜论派等一切外道都承认：通过断除苦乐等一切杂染法而获得解脱。
当所有外道都认为要通过放舍一切而获得涅槃时，并没有说出任何前所未有的令人背离的原因。
外道们所认为要通过永不再生而获得涅槃的那些法，正是通过宣说无自性、拔除邪见荆棘的论典，来清净趣向涅槃城的道路。
因此你不要心生无谓的恐惧。要生起欢喜心，要使这个法成为你自己的。要断除自身的一切烦恼法。
如世尊所说：'涅槃中诸法非有法，此处若无彼亦无，有无分别具足者，如是行者苦不息。'
涅槃即是超越痛苦的无余涅槃界，如同薪尽火灭一般。
对于如实通达的人们来说，以真实智慧之火的力量，断除了我执，贪嗔痴慢等一切都完全不存在。
你们外道都应当对佛陀世尊这样的教说生起欢喜心，但外道们却未能如实确信这一点。
这是第七品'不显现'等的略说。

།འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ད་ལྟར་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ན་མེད་པ་སྟེ། རབ་རིབ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་དང་ སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའམ།སྒྲོལ་མའི་གནས་སྐབས་ན་ཁྱིམ་ན་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་གྱུར་བས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་མཐོང་བའི་འཇིགས་པས་མཐོང་བའི་དུག་འཕོས་པའི་དོགས་པ་ལོག་པ་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རབ་ རིབ་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྲ་ཤད་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལྟ་བུ་དང་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་ན་སྦྲུལ་མེད་པས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་བློ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མུན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་བདེན་པར་གྱུར་པའི་སྦྲུལ་མེད་པས་སྦྲུལ་གྱི་བློ་གང་ཡིན པ་དེ་ཡང་མེད་པ་བཞིན་གཞར་ཡང་སྟེ།འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། བཤད་པ་འཁོར་བ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་ པའི་བློའི་ངོ་བོའི་ཚོགས་དང་འདྲ་སྟེ་མུན་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྦྲུལ་གྱིས་འཇིགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིན་ནོ།།འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མུན་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ལྡོངས་པར་བྱས་པའི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། ཡོད་དང་མེད་ཅེས་རྟོག་པ་དང་ལྡན་ ཞིང་།།དེ་ལྟར་སྤྱོད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ལས་ནི་རྣམས་ཡོད་རྣམས་ཟ་མིན། །ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཏིང་ན་ནི་ཏིང་ངོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་ན་ཆོས་ཡོད་མིན་ཞེས་གསུངས་ སོ།།དྷརྨཱ་ཎཱ་ཨ་མ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཡི་གེ་ཨ་དང་ཡི་གེ་མ་མི་མངོན་པར་བྱས་སོ། །དེ་ཡོད་ཅེས་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གྲངས་ཅན་པ་དང་འུག་པ་པ་དང་། གཟེགས་ཟན་དང་། སེར་སྐྱ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། མེད་ཅེས་ རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཏེ།དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་རབ་རིབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ལྟ་བུ་དང་མུན་ཁུང་དུ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་བློ་ཅན་རྣམས་བཞིན་དུ་ལྟ་ བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ།འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་གནས་དང་གནས་སུ་འདི་ཉིད་ལས་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་མ་བཤད་ དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་ཟག་ཕུང་པོ་སྨྲ་བ་ཡི་། །འཇིག་རྟེན་གྲངས་ཅན་འུག་ཕྲུག་དང་། །གོས་མེད་བཅས་ལ་གལ་ཏེ་ཞིག་།ཡོད་མེད་འདས་པ་སྨྲ་ན་དྲིས། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །བསྟན་པ་འཆི་མེད་ཡོད་མེད་པས་། །འདས་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་ བཤད་པ།།ཆོས་ཀྱི་ཁུད་པ་ཡིན་ཞེས་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་བཏང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཡ་མཚན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་བསམ་པ་ཡིན་ན་ནི་ཁྱོད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཁྱད་ པར་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་བསམ་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་ཐབས་བརྗོད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་ཐབས་མ་བསྟན་ན་ཡང་། །གང་ཞིག་གཏོང་ཐབས་མི་ཤེས་དེ། །ཅི་ཞིག་གཏོང་བར་ བྱེད་པར་འགྱུར།།ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་བསམ་པ་ལ་གནས་ཀྱང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ཞིང་བཏང་བའི་ཐབས་མངོན་པར་མ་ཤེས་པས་ཅི་ཞིག་གཏོང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་ཐབས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཅན་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེས་ན་ངེས་པར་ཐུབ་པ་ཡི། །གཞན་དུ་ཞི་བ་མེད་ཅེས་གསུངས། །འདི་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཐུབ་པས་དགེ་སྦྱོང་དང་པོ་ནི་འདི་ཉིད་དུའོ། །གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ནི་འདི་ཉིད་ དུའོ།།བཞི་བ་ནི་འདི་ཉིད་དུའོ།

对此，世尊说道：现在那些已入涅槃的，在此是不存在的。就像在无眼翳时，眼翳者所见的毛发和蚊虫等，或者在明亮处，因屋内光线照射而将绳子误见为蛇的恐惧所见的毒蛇疑虑颠倒一样，在一切情况下都不显现且不存在。那些就像眼翳者在有眼翳时所见的毛发和蚊虫等，以及如同在光明处因无蛇而对绳子无蛇想一样，在黑暗处也因无真实的蛇而无蛇想，如是永远也就是在轮回的任何状态中都是不存在的。
那么，轮回如何从烦恼和业而生呢？解释说：轮回如同眼翳者所见毛发等的心识本性之聚集，如同黑暗中对蛇的颠倒恐惧。这也是被不存在的颠倒黑暗遮蔽智慧眼的愚者们的事，如说：'具有有无分别，如是行者苦不息。'从善说中说：'诸法非有非无。'在梵文中，应说'成为定中'。从相中说'法非有'。在'dharmanama'中，此处省略了字母'a'和字母'ma'。
执著有的是数论派、奥义书派、顺世派、耆那派和说一切有部等，执著无的是胜论派、经部派和唯识宗等。如是行持的人被有无执著所缠，如同眼翳时的眼翳者，及如黑暗中对绳起蛇想者一样，由于见解颠倒，其苦即五道轮回中的生老死苦及忧愁等不得止息。对此等的观察，因已在此论各处宣说故未再说。
因此说：'补特伽罗蕴论者，世间数论奥义书，无衣等若有人问，超越有无当问之。故诸佛所说法，超越有无死，说为甚深法，是为法之精。'
若问：如果所谓一切舍弃即是涅槃这一点也是外道们的想法，那么你与外道有何区别？区别在于外道们仅有舍弃一切的想法而已，却无宣说舍弃一切的方法。若不教示舍弃一切的方法，则：'若人不知舍方便，何能舍弃于诸法？'虽住于舍弃一切的想法中，但依止外道宗派且不明了舍弃的方法，如何能舍弃？因为不知舍弃一切的方法即一切法以空性为相的胜义谛故。
因此说：'是故决定牟尼说，别处无有寂静法。'正是考虑到这一点，牟尼说第一沙门在此，第二和第三在此，第四也在此。

།ཕ་རོལ་པོ་སྨྲ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དག་གིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་འདི་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་ པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ།།མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་ཐབས་སྟོན་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་ཤེས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་མངོན་སུམ་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དག་ལ་ཅི་དོན་འདི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གཞན་དུ་ཡིན་ཞེས་དེ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངེས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལ་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ལྐོག་གྱུར་པ་། །གང་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་ཡིས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། །འདི་ཉིད་ཁོ་ནར་ཡིད་ཆེས་བྱ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་ བ་ཡང་ཡོད་དོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་ཐབས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་གཞན་ཉིད་དུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། །དོན་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེ་ ཡང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ནི་འཐད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའང་བསྟན་ཏོ།།རེ་ཞིག་འདི་ཉིད་ལ་འདི་ངེས་པར་གྱིས་ཤིག་།ཅི་སྟེ་འདི་ལ་ཅི་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནམ་ འོན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་སྙམ་དུ་མི་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ཅིང་གལ་ཏེ་བཤད་ཟིན་པ་དང་འཆད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པས་བསྟན་པའི་ངེས་པས་དེ་མ་བསལ་ན་ནི་དེ་སྨྲོས་ཤིག་།འདིས་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དཔེ་གྲུབ པ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རང་ བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་གསུང་བཞིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་གང་ལ་ཟ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་སྟོང་རྣམས་སུ། །ང་ཡིས་མདོ་རྣམས་གང་གསུངས་པ། །ཡི་གེ་ཐ་ དད་དོན་གཅིག་སྟེ།།ཡོངས་སུ་བསྒྲག་པར་ནུས་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་གཅིག་ནི་བསམ་བྱས་ན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྒོམས་འགྱུར་ཏེ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ཆེས་མང་པོ། །ཇི་སྙེད་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་རྣམས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་བདག་མེད་ཡིན། །མི་གང་དོན་ལ་ མཁས་རྣམས་ཀྱིས།།གནས་འདི་ལ་ནི་བསླབ་བྱས་ན་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རྙེད་མི་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ཤེས་གྱུར་པ། །དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བློ་སྦྱར་བྱ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཏེ། །རྣམ་ པར་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན།།ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ནི་མི་ནུས་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འཇུག་པ་རྒྱུ་རྟག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་སྟོན་ན་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་དང་འཐད་པ་དང་འགལ་བ་དེ་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ།།དེ་ལྟར་ན། གང་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་མཐོང་དཀའ། །དེ་ནི་གཞན་ལ་བླུན་པ་ཉིད། །ཟླ་བ་ཉ་བ་ལ་མཐོང་བའི་ ནུས་པ་ཉམས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་སྐད་མ་དྷྲུབ་དང་ཨ་ནུ་དན་ཏི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

对方说道：'是由沙门们所空'，这是确定的。从这个正确宣说一切舍弃方便的论述中，可以了知佛世尊的智慧于一切境界无碍，能如实宣说。外道们因为缺乏宣说一切舍弃方便的能力，由于成立为颠倒认识事物的其他形态，所以不应成立。
如果按照你的观点，由于非现量的缘故，对于超越感官的无边所知境界的开示，'此义是否如所说那样，还是其他样'，难道他们不会生起怀疑吗？对于此境界的决定因是不存在的。
对此也要解释：佛所说的隐密义，若有人生起怀疑，应当为他宣说空性，唯应于此深信不疑。一切事物不是都能通过现量认知，也有通过比量了知的。
不能成为所比量，因为也有比喻的缘故。此处一切舍弃的方便就是诸法本性空性，这是任何人都无法改变的。这个道理虽然恒常接近，但因为不是一切众生的现量境界，所以也是微细的，它通过正理遮遣一切法的自性执著而如实宣说。
首先应当确定这一点。如果对此有任何怀疑：'这是否确实如此，还是其他样'，若有丝毫不确定的原因，而且已说和将说的论典中的定解未能遣除，那就说出来。但是对此连丝毫不确定的原因都说不出来，因此比喻是成立的。
因此，对于佛世尊所说的其他非现量境界的开示，也应了知是以自身方式如实宣说的，就像如来所说的表达本性空性义的教言一样。因此，对于佛所说的隐密义有什么可怀疑的？
世尊说：'于空诸世界，我所说诸经，文字虽有异，义理却相同，无法尽宣说。思维一事物，即修一切法，诸佛所广说，无量诸法门，皆是法无我。若人通达此，于此而修学，佛法不难得。'
同样地：'如同了知我想，应当如是于一切运用智慧。一切诸法即是彼之自性，清净犹如虚空。'如是所说。
外道们不能像如来那样确定无颠倒地宣说，因为他们对现见的法性颠倒的缘故。比如他们宣说此世间的运行是以常住因为先导，这与现见相违、与正理相违，是无法成立的。
因此，'若人难见此世间，于他更是愚痴者。'就像某个失去见满月能力的人，不能见到玛杜布和阿努丹提。

།དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་འདིས་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་རེ་ཞིག་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཅེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རྨོངས་པས་དོན་རགས་པ་ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་བ་དེའི་ ཚེ་དོན་ཇི་ལྟར་དོན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡུལ་དང་དུས་རིང་པོས་ཆོད་ཅིང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ལམ་གྱི་ངལ་དུབ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཆུ་དྲི་མ་མེད་པ་བཏུང་བར་འདོད་པ། གང་དག་མུ་སྟེགས་ཅན་རང་ཉིད་ལྟ་བ་ཤིན་ ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅིང་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལྟར་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ།དེའི་རྗེས་འགྲོ་དེ་དག་།ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བསླུས་པར་འགྱུར། །གང་དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྟོན་པ་ལ་མི་བརྟེན་པར་ཐར་པ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་རྨོངས་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་གཏུགས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་བར་བསླུས་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར། ཇི་ལྟར་ནོར་ལ་མི་མཁས་ཚོང་བ་ངན་པ་རིན་ཆེན་གླིང་དུ་སོང་རྣམས་རིན་པོ་ཆེ། །འདོད་ པས་རྨོངས་ལས་ནོར་བུ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་བཏང་ནས་ནོར་བུ་མཆིང་བུ་ལེན་པ་ལྟར།།དེ་བཞིན་གཞུང་ལུགས་དག་ལ་མི་མཁས་བློ་གྲོས་ངན་ཞིང་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སོང་བ་རྣམས། །ཐར་པའི་རེ་བ་བཅད་པས་རྨོངས་ལས་སངས་རྒྱས་གཞུང་ལུགས་དོར་ནས་མུ་སྟེགས་གཞུང་ ལུགས་ལེན།།ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར། ཐར་པ་འདོད་པ་དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉན་པ་ལ་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིགས་པ་དེ་ནི། བདག་ཡོད་མ་ཡིན་འབྱུང་མི་འགྱུར། །བདག་ གི་ཡོད་མིན་འབྱུང་མི་འགྱུར།།ཞེས་བརྟགས་ནས་སྐྲག་པ་ལས་སོ། །སྐྲག་པ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་གོམས་པ་ལས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དྲི་མ་དོར་ནས།།མྱ་ངན་འདས་པར་རང་འགྲོ་གང་། །དེ་དག་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བྱེད། །རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་གྱུར་ནས་རང་ཉིད་ཁོ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཉེ་བར་གཤེགས་ཏེ། དེ་ལྟར་དཀའ་བ་ མཛད་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་བ།འདྲེན་སླད་བཞིན་དུའང་དམ་པ་ནི། །མ་ཡིན་ཡིད་འགྲོར་སྤྲོ་མ་ཡིན། །དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཡིད་རང་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བར་མི་སྤྲོ་བ་ འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ནི་མཛད་དཀའ་བ་མཛད་པའི་འདྲེན་པའི་སླད་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བར་མི་སྤྲོའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གི་ཡིད་འདྲེན་པ་པོ་དེའི་རྗེས་བཞིན་དུ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ འགྲོ་བ་མི་སྤྲོ་ཞེ་ན།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གང་ཞིག་འདི་ལ་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མ་མཐོང་སྐྲག་པར་མི་རྩོམ་སྟེ། །མཐོང་ན་རྣམ་ཀུན་དེ་བཟློག་འགྱུར། །དེས་ན་ངེས་པར་ཅུང་ཟད་ཅིག་།ཤེས་ལ་ སྐྲག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ།།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བ་ནི་བ་ལང་རྫི་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ་དེ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལན་བརྒྱར་བསྟན་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྐྲག་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་ ལ་དེར་རྨོངས་པ་ལྟ་བུ་དང་།དམྱལ་བའི་མེ་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བ་རྒྱུར་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །མཐོང་ན་རྣམ་ཀུན་དེ་ལྡོག་འགྱུར། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་མཐོང་ན་ནི་དེ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྲག་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐག་པར་མཐོང་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྐྱེས་པའི་སྦྲུལ་གྱི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་བཞིན་ནོ།

同样地，当这些外道由于对众生和器世界所说的这个世间的因果愚昧而不能如实见到粗大的义理之时，又怎么能了知极其微细、被远隔的境和时间所阻断并具有差别的义理呢？
因此，为了消除轮回道路的疲劳，想要饮用见到真实性的无垢之水的人们，若追随那些外道自身见解极其颠倒、如同海市蜃楼之水般不应依止的人，他们将长久地被欺骗。
那些不依止佛陀世尊如实宣说义理，而是因为想要解脱而追随对所见和未见事物本性愚昧的外道的人们，将被欺骗于无有边际的轮回之中。
在此，如同不善于辨识财宝的劣等商人前往宝洲的人们，因为贪求珍宝而愚昧，舍弃了价值连城的宝珠而取劣质宝石一样。同样地，不善于教法、智慧低劣而来到赡部洲的人们，因为断绝解脱希望而愚昧，舍弃佛陀教法而取外道教法。
又为何那些欲求解脱的人会追随见解颠倒的外道呢？因为他们害怕听闻宣说本性空性的法。
这种恐惧是由于思维'我不存在将不会出现，我所不存在将不会出现'而产生恐惧。
这种恐惧也是由于长期习惯于我执和我所执。
正因为如此，即使长期串习，通过善知识的摄受，舍弃对事物本性的执著垢染后，'那些自行趣向涅槃的人们，他们做着极其难行之事。'
自己成为佛陀世尊后，自己前往涅槃城，如是行难行，具大悲心，'如同追随导师般，非善心不乐趣。'非善心安住于我执和我所执，不仅自己不乐意趣向涅槃，而且非善心也不乐意追随行难行的导师趣向涅槃。
又为何非善补特伽罗的心不乐意追随导师趣向涅槃呢？因为害怕空性。
又是谁会对此生起恐惧呢？为了说明是谁会生起恐惧而说：'未见不起恐惧心，若见一切皆能除，是故定当于少分，知已生起大恐惧。'
不熟悉论典术语的是牧牛人等，即使向他们百次宣说空性，由于完全没有领会，因为未见空性的义理而不会生起恐惧，如同对刹那坏灭愚昧，以及执著邪见为因而见到地狱之火一样。
'若见一切皆能除'，若见到所谓空性之法，则诸智者能从一切方面遣除恐惧，因为远离了恐惧之因——我和我所的执著。如同见到绳子后，便远离了对绳子错误地执著为蛇的恐惧一样。

།གང་ཞིག་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཤེས་ཤིང་ཅུང་ཟད་ཅིག་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་ བས་སྐྲག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་པའི་རྐྱེན་བུ་ལེགས་པར་བསླབས་པ་ནི་གླང་པོ་ཆེས་སྤར་བ་ན་དེ་ལ་མི་འཇིགས་ལ། དེ་ལ་བཞོན་པར་འདོད་པའི་གྲོང་པ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ལས་ལྷུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མ་མཐོང་བས་ཞོན་པ་ ཉིད་རྟོགས་པར་སེམས་པ་ན་དེ་ལ་མི་འཇིགས་སོ།།ཅུང་ཟད་ཅིག་ཤེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་ཞོན་པར་བྱ་བར་རློམ་པ་ན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་སོ། །གཞན་ཡང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཤེས་པ་ངེས་པར་སྐྲག་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་མ་ཡིན་ ཏེ་མ་བསྙེངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་གིས་བཙས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅུང་ཟད་ཅིག་ཤེས་པ་ནི་སྐྲག་སྟེ། ཅི་འདི་ནུས་སམ་མི་ནུས་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཤེས་པ་འདི་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་གོ་འཕང་གོང་མ་མི་ཚོལ་ཞེ་ན།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། བཤད་པ་མ་གོམས་པའོ། །ཡང་དེའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གོམས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བྱིས་རྣམས་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ནི། །འཇུག་བྱེད་ཆོས་ལ་གོམས་པ་སྟེ། །དེ་དག་གོམས་པ་མེད་པ་ཡིས། །ལྡོག་བྱེད་ཆོས་ལ་འཇིགས་པར་འགྱུར། །འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་འཁོར་བའི་འཇུག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་གཏོགས་པའི ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་གོམས་སོ།།ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་དེ་ལ་གོམས་པའི་གེགས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བདག་ལ་ཆགས་ པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ལ།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཡང་སའི་སུལ་ལྟར་སེམས་པ་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་མི་བཟོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སྟུག་པོས་དངོས་ པོའི་དེ་ཉིད་གཡོགས་ཤིང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དང་མི་ལྡན་པའི་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པར་ལམ་བཟང་པོ་ཆུད་ཟོས་པ་འགའ་ཞིག་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་ལ་གུས་པར་འགྱུར་ན་དེ་དང་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དང་བ་འཕེལ་བར འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་བ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱས་པ་གཟོ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གཡང་ས་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་པས་ཡང་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སྦྱིན་པར་ དཀའ་བ་ཡང་སྦྱིན་པ་དང་།བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་ཀྱང་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་འདི་འབད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལ་མི་གུས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང་། གང་ཞིག་གཏི་མུག་འགའ་ཞིག་གིས། །བསྒྲིབས་ཤིང་དེ་ཉིད་གེགས་བྱེད་པ། །དེ་ལ་དགེ་ལེགས་འགྲོ་བ་ཡང་། །མེད་ན་ཐར་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །གཏི་མུག་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་དང་ལེ་ལོ་དང་འཇིགས་པ་དང་ཉན་པ་པོ་ལ་སྡང་བ་ལ་སོགས པས་སོ།

凡是稍微知道一点又稍微不知道一点的人，必定会产生恐惧。就像训练有素的象夫看到发狂的大象时不会害怕，而愚昧无知的村民也不会想要骑上大象。因为他没有看到大象的暴躁等缺点，所以认为自己能够骑上去而不害怕。
稍微有点知识的人，当自以为能够骑上大象时反而会非常害怕。同样，在从事一切事情时，稍有所知的人必定会产生恐惧，而不是真正通达真理的人，因为他们无所畏惧。也不是完全无知的人，因为他们被愚痴所蒙蔽。稍有所知的人会恐惧，因为他们会思考'这个我能做到还是做不到呢'。
又问：为什么这些稍有所知的人在完全通达所应知的之前不寻求更高的境界呢？答：因为恐惧。又问：恐惧的原因是什么？答：因为不熟悉。又问：那么不熟悉的原因是什么？答：因为熟悉颠倒。为了说明这一点而说：
'凡夫们必定熟悉，趋入的法，由于他们，不熟悉故，于还灭法生恐惧。'趋入的法是与轮回相顺应的，属于凡夫的众生熟悉趋入的法。还灭的法是与此相违的，是诸法的空性自性，因为与还灭轮回相顺应。
凡夫们因为心相续与我执相连，对于还灭的法非常恐惧，当思维一切事物本性空时，如同面对悬崖般不能忍受如实了知。因此，如果有人被无明重障遮蔽了事物的真相，在无始无终的轮回旷野中迷失了善道，若能对空性之说生起恭敬心，就应当通过随顺的因缘，使其对空性的信解增长。
并且要以慈悲心，报答如来世尊的恩德，为了断除自己障碍正法的因缘这一大险因，应当依止轻安，布施难舍之物，也要用四摄法来摄受。应当以一切努力向那些堪为正法法器的人宣说此正法。
不仅是对所说的不恭敬，而且：'若人为某愚，所蔽障真实，彼连善趣道，尚无况解脱。'所谓'为某愚'是指由嫉妒、吝啬、懈怠、恐惧、憎恨听闻者等。

།གང་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་ངེས་པར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས་བདེ་འགྲོ་སྟེ་ལྷ་དང་མིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་སྲིད་པ་མེད་ན། དེ་ལ་ཐར་པའི་གཏམ་གྱི་གོ་སྐབས་སུ་འགྱུར་ བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།འདིས་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་ལ་གནོད་པ་ཅི་མ་བྱས། དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་ཅིང་སྣང་བ་ཆེས་གསལ་བ་དུས་གསུམ་དུ་མཐུ་འཇུག་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིན་རེ་ཞིང་མ་རིག་པའི་མུན་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་སྣང་བའི་ཚོགས་ འཕེལ་བཞིན་པར་གྱུར་པ།འགྲོ་བའི་བསམ་པ་མ་ལུས་པར་སྣང་བར་ནུས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་གནོད་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གཉིས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ནི་ཉམས་ བླ་ཡི།།ལྟ་ལས་ཅིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་བླའི་ལྟ་བ་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་འདི་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས། ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱིས་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ།།ལྟ་བས་གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ན། གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བཅོམ་པར་མི་འགྱུར་ན། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རིམ་པས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ཡི་ དགས་དང་དུད་འགྲོ་དང་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པས་འཇུག་ལ།ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མ་སྐྱེས་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པར་མཐོ་རིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བ་ ཉམས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཆེས་ཆུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན།དེ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དང་མཉམ་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ན། ཕམ་པར་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཅི་སྟེ་གང་ཟག་དེ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེས་པས་རྐྱེན་ལས་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྐྱེས་ནས་ནི་དེའི་གདོན་མི་ཟ་བར་འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་ཞུགས་པའི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་བསལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་མདུན་དུ་བདར་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་མཁས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་དོན་ ཆེ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱས་ཏེ།དེ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ཉམས་པའི་འཇིགས་པ་མཐོང་བ་འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མ་བཟུང་བར་སྣོད་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་འདི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཉེ་བར་ བསྟན་པ་ནི་དོན་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།བླུན་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི། །འཁྲུགས་པར་འགྱུར་གྱི་ཞི་ཕྱིར་མིན། །ལག་འགྲོ་འོ་མ་འཐུང་བ་ནི། །དུག་འཕེལ་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འོད་སྲུངས་གང་ ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རབ་རིབ་ཙམ་ནི་བླའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོད་སྲུངས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དམ་པ་མིན་ལ་བདག་འཛིན་མཆོག་།བདག་མེད་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བདག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པས་ལྟ་བ་ཐིབས་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་མི་ལ་ནི་དམ་པ མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་དེས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལྡོག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བདག་བསྟན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་བདག་ཅག་ལ་ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་ཉེས་པ་སྤྱད་པ་ལས་ལོག་པ་ལ་ འཚེངས་པར་སེམས་ལ་སྡིག་པ་ལས་ལོག་པ་དེས་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་རྙེད་པར་སླ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།

若有人对堪为如实义法器的众生在听闻和观察如实义等方面制造障碍，此人必定堕入恶趣，连善趣即天人之身也不可得，更何况解脱之谈的机会。
此人对自他相续造作何等损害。因此，智慧明灯遍及一切方向，光明极为清晰，三时威力不衰，日日为破除无明黑暗而光明增盛，能照见一切众生心意，于相续中生起之时遭受损害。
世尊见此对自他二者皆有损害，故说：'宁可毁坏戒律，决不应毁坏见解。'经中说道：毁坏戒律尚可，毁坏见解则不可。为说明如来此语确有道理，论师说道：'持戒得生善趣，正见得证胜位。'
戒律毁坏时，即使具有正见，虽不会对圣者造成损害，但对于小中大三品众生，将依次感得饿鬼、畜生、地狱果报。清净戒律对未生起正见的凡夫来说，最多能得生天之果。
若是极小的见解毁坏，其果报之大，甚至无数百千戒律毁坏也无法相比，更何况完全毁坏。若此人生起圣道，因缘和合而生起圆满正见，则必定能驱散无始无终轮回中的无明黑暗，引领一切众生界趣向涅槃。
因此，智者应知此如实义见解极为重要，应当努力使其不退失。见到见解退失的过患，不应不辨别法器而对非法器宣说无我见，因为对他们宣说只会成为不利的因。
如说：'对愚者开示，徒增烦恼非寂静，如蛇饮用牛乳者，唯增毒性而已矣。'
世尊亦说：'迦叶，宁可有我见如须弥山，不可有增上慢者起空见。何以故？迦叶，一切见中，空性是能出离，若人起空见者则不可救。'
因此，'对非善士执我胜，不应为说无我法。'对于缺乏对无我法的胜解而执著我见，依止非正法，随顺邪见的人称为非善士。
对此非善士，为使其远离恶行，宣说有我反而更好。因为此人由于对自我的贪著，希求自身的利益安乐，远离恶行时心生满足，由此远离罪业，容易获得善趣。

།བདག་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་ནི་སྤོང་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པ་དག་གིས་འདིའི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། གཅིག་ནི་ངན་འགྲོ་ཉིད་འགྲོ་ལ། །ཐ་མལ་མ་ཡིན་ཞི་ཉིད་དུའོ། །བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་མི་མཁས་པ་ནི་ངན་འགྲོ་ཁོ་ནར་འགྲོའི་ཞི་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཐ་མལ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་བ་ཁོ་ནར་འགྲོའི་ངན་འགྲོར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མལ་གྱི་སྒྲ་ནི་མཆོག་མ ཡིན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཆོག་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པའམ་སྤོང་བའོ། །དེ་བཀག་པས་ནི་ཐ་མལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཐ་མལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གང་ ཞིག་ཁོ་ན་ལས་ཐ་མལ་པ་ངན་འགྲོའི་མཐར་ཐུག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཐ་མལ་པ་མ་ཡིན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ།།སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་བཅོམ་པ་ནི་ ངེས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོའོ།།ཡང་ན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དེ་ནི་སྤངས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པས་ངན་འགྲོ་ཁོ་ནར་འགྲོ་ལ། གང་ཞིག་མི་ཉན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་བདེ་འགྲོ་ཉིད་དུའོ། ། ཡང་གང་ཞིག་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། དམ་པ་དག་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པ་དང་། །ལྟ་བ་ངན་རྣམས་འཇིག་བྱེད་ཅིང་། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི ཡུལ་གྱུར་ལ།།བདག་མེད་ཅེས་ནི་བྱ་བར་བརྗོད། །གང་ཞིག་ཞི་བའི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །གང་ཞིག་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པའོ།།དེ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བས་གཉིས་སུ་རྟོགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ་། །དེ་ལ་གང་ཟག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཕུང་པོ་དག་ལ་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་རྣམས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ ཏེ།སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་བརྟན་ནས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་རང་ལ་རག་ལས་ཤིང་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དོན་གང་ཞིག་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བདག་ཉིད་ གཞན་གང་ཞིག་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་བསྟན་ནས་སམ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་སླུ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་བློ་བླུན་པའི་ཆགས་པའི་གཞིར་འགྱུར་ལ། རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་ པར་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམས་པ་ན་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ལ་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་འདྲེན་པར་འགྱུར་རོ།།ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་དེ་ལྟར་ ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་མེད་པ་འདི་ནི་ཞི་བའི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ལ་འདི་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཟླ་མེད་ པའི་སྒོ་ཡིན་ནོ།

通过宣说无我法，以舍弃和颠倒理解的人们会摧毁此人的身语意相续。因此如是，一者趣向恶趣，非凡夫则趣向寂灭。
不善巧而邪入无我见的人唯趣恶趣而不趣寂灭。若是非凡夫者唯趣寂灭而不趣恶趣。'凡夫'一词是非殊胜的同义语。
对于非殊胜又是何者呢？即是颠倒理解或舍弃空性义者。遮遣彼即是非凡夫，'非凡夫'即是'殊胜'之义。
唯由宣说空性，凡夫趣向恶趣究竟，由彼同一空性教法，非凡夫则成就涅槃究竟。
由见空性缘故，断除一切贪著，从而摧毁业和烦恼聚，必定趣近涅槃果位。
或者，非善士者若听闻无我法，由舍弃和颠倒理解唯趣恶趣；若不听闻者，则由福德业缘趣向善趣。
复次，此不应对非善士宣说而应对善士宣说的无我是何者？为说明此义而说：
无第二寂灭门，能摧诸恶见，一切佛境界，说名为无我。
凡是无第二寂灭门者即是无我。凡是能摧诸恶见者即是无我。凡是一切佛陀境界者即是无我。
其中'我'是诸法不依他的自性本质，无彼即是无我。
彼由法与补特伽罗分类而了知为二：法无我与补特伽罗无我。
其中'补特伽罗'是依五蕴假立，以五相于蕴中寻求彼是不可得的。'法'是蕴界处等诸事物。
因此，彼等诸法与补特伽罗皆依各自因缘而生，由是缘起假立，故无自性本质独立而不依他者，因此安立补特伽罗与诸法无自性。
若某义无自性成立，彼以何他性而得成立？
因此，说明或领受诸法于一切种皆无自相成立后，诸虚妄自性所生者成为愚痴心贪著之基，如实正见者修习时则能引生断尽法与补特伽罗二者之贪。
断尽贪著是获得涅槃之因，除无自性见外无有任何法能如是成为断尽贪著之因。
正因如此，此具无自性相的无我即是无第二寂灭门，因为趣入涅槃城唯此一门无有他伴。

།གལ་ཏེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ཁོ་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མ་ལུས་པ་བདག་མེད་པར་རིག་ཅིང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མ་ ལུས་པ་ཟད་པ་ལ་འགར་ཡང་འགའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བའམ་མཚན་མར་དམིགས་པ་ག་ལ་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་འདི་ནི་ཞི་བའི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཞིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལས། རང་བཞིན་མེད་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པ་ནི། །ཡིན་དང་ མཚན་མས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར།།མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །མཁས་པས་ཅི་སྟེ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ནི་ངན་པར་བརྩེས་པའི་ལྟ་བ་དག་གོ། །བདག་ མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་དམིགས་པས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྟེན་ཅན་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་གཏན་ནས་འཇིག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་འདི་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ།།བདག་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡུལ་ཏེ་སངས་ རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིའོ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ ལས་ཐ་མི་དད་པར་བཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཞེས་བཤད་དོ།།ཁྱད་པར་གྱི་ཕྲེང་གིས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་གསུངས་སོ། །བདག་མེད་པ་འདི་ནི་དམ་པས་སྐྱེ་བོ་བློ་ཞན་པ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར།ཆོས་འདི་ཡི་ནི་མིང་ལས་ཀྱང་། །དམ་པ་མིན་པ་འཇིགས་པ་སྐྱེ། །དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་འདི་གཏིང་ཐུག་པར་དཀའ་ཞིང་ཟབ་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ལས་ཀྱང་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །འདི་ལྟར། གཞན་ལ་འཇིགས་པ་མི་སྐྱེད་པའི། །སྟོབས་ལྡན་ ཞེས་བྱ་གང་ཞིག་མཐོང་།།བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དྲུངས་འབྱིན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་ནི་སྟོབས་ཆུང་བ་སྟེ་དྲུངས་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་སྟོབས་ཆུང་བ་ འཇིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་ལྟ་བ་ངན་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བདག་གིར་བྱས་པ་ལ་ཆོས་འདི་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་ངན་པ་རིལ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ ནམ།འདི་ལྟར་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཞིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་གཞན་གྱི་ལུགས་ཕམ་པར་བྱ་བར་འདོད་པར་གྱུར་བས་ཆོས་འདི་སྣོད་དག་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། ཆོས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས། །རྩོད་པའི་ཆེད་དུ་མ་གསུངས་ཏེ། །གལ་ཏེ་ཆོས་འདི་རྩོད་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ན་ནི་འདི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་དང་། འདི་ནི་རྩོད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་ སྒོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟའང་འདིས་ནི་གཞན་སྨྲ་རྣམས། །བསྲེག་སྟེ་མེ་ཡིས་བུད་ཤིང་བཞིན། །རྩོད་པའི་དོན་དུ་མ་བསྟན་ཡང་ཆོས་འདི་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་སྨྲ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །མེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་བཙོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ལ་བུད་ཤིང་བསྲེག་པའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་འདོད་པའི་བྱ་བ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་ཅིང་བུད་ཤིང་ཡང་སྲེག་པར་བྱེད་དོ།

虽然有空性、无相、无愿这三种解脱门，但是其中无我见才是最主要的。因为通达一切法无我，并且断尽一切事物的所有贪著时，又怎么会有任何追求或执著相呢？
因此，这无我是无二的寂静之门。正因为如此，《菩提资粮论》中说：'以无自性故空，空中有何相可得？一切相皆成颠倒故，智者何须发愿求？'
这能摧破恶见，恶见即是邪恶积聚的见解。若是无我，则因为完全不见诸法的一切相，所以能见到依于遍计所执的诸法自性的恶见完全摧毁，因此这无我是能摧毁者。
无我是一切佛的境界。'一切佛'是指声闻、缘觉和无上正等正觉佛。因为是殊胜智慧的境界所在，所以称为一切佛的境界。或者为了显示与正等正觉佛的法身无别而安住，是一切佛所共有，所以说是一切佛的。
在《殊胜鬘》中，阿阇黎说一切法无我。这无我不应对智慧浅薄的人宣说，因为：'即便只是听闻此法的名字，非善士也会生起恐惧。'非善士因为此法甚深难测的缘故，仅仅听闻无我之声也会生起恐惧。
如此：'何曾见过有力者，不令他人生恐惧？'无我见是具有力量的，因为能够根除一切非善士的见解。非善士的见解是微弱的，因为是应当被根除的。强者令弱者恐惧，这是必然的。
因此，不应对心续被恶见所控制且力量微弱的人宣说此法，因为会成为恐惧的因。
若问：为了摧毁恶见，难道不应该宣说此法吗？如此，对方辩论者必定要以如法方式折服，因此为了辩论而希求并欲令他宗失败者，应当对堪能之器宣说此法。
答：这并非如此。如此：'此法如来诸佛陀，非为诤论而宣说。'若此法是为了诤论而宣说，则应如是，但此法并非为了诤论而宣说，因为是作为解脱门而宣说的。
虽然如此，'然而此法能焚烧，他宗如火烧薪般。'虽然不是为了诤论而宣说，但此法必定能遮破他方的言说。就像火是为了煮炊等事而取用，不是为了烧柴，但因为具有燃烧的自性，所以在成办所欲之事的同时也会烧柴。

།མེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་དད་པ་ ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ན་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཆོས་འདི་དད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ན་ཕ་རོལ་པོའི་སྨྲ་བ་དག་སྲེག་པར་འགྱུར་ཞེ་ ན།བཤད་པ། ཆོས་འདི་གང་གིས་ཤེས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་གཞན་ལ་མི་དགའ་སྟེ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་བདུད་རྩི་མྱངས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྟ་བའི་རོ་ལ་མནོག་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་མི་དགའོ། །སློབ་ དཔོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རོ་མྱངས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་སྐྱེ་བོ་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གསུང་བ།དེས་ན་བདག་ལ་ཆོས་འདི་ནི། །འཇིག་པའི་སྒོ་དང་འདྲ་བར་སྣང་། །སླར་མི་སྐྱེ་བས་འཇིག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ནི་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ རྟོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སློབ་དཔོན་ལ་སྣང་ངོ་།།འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་འཇིག་པའི་སྒོ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་ན་བསྟན་པའི་ ཆོས་ལ་དགོངས་ནས་འཇིག་པའི་སྒོ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བཤད་དོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཏན་དུ་བའི་འཇིག་པ་ཡིན་ལ། དེར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ལ་དེ་དང་འདྲ་ བར་སྣང་སྟེ།ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་གཞན་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུང་གི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཡང་གཞན་ལ་མི་དགའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །ཅི་སྟེ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ སྐྲག་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།བདག་ལ་ཆགས་པ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་བདག་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དངོས་པོའི་ལྟ་བ་འདོད་ཀྱི་དེ་དང་མི་མཐུན་པས་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དུ་བདག་མེད་སྙམ་དུ། །དེ་ལྟར་གང་ལ་དགོངས་ གནས་པ།།འཕགས་པ། དེ་ནི་ཡོད་པས་ག་ལ་དགའ། །མེད་པས་འཇིག་པར་ག་ལ་འགྱུར། །གང་ཞིག་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དགོངས་པ་རྣམ་པར་ གནས་པ་དེ་ནི་གང་མེད་པར་མཐོང་བ་ལས་དེ་བདག་མེད་པ་ལ་འཇིགས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཡོད་པས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་ག་ལ་འགྱུར།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོད་པར་ལྟ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ལ།བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ལ་མི་སྤྱོད་ཅིང་རྩོད་པ་མེད་པ་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དམ་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བདག་མེད་པ་དེ་དེའི་ འཇིགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོར་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཡང་སར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེ་བོ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱུ་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མུ་མཐའ་མེད་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

如同火焰一样，当了知一切法自性本空无我的智慧在具信者相续中生起时，应当如是了知，因为它具有能焚烧一切烦恼束缚的本质。
又问：这种法义在具信者相续中生起时，如何能焚烧他人的言论？
答曰：凡是了知此法者，他对其他见解不会欢喜。因为已经品尝到了正法真实义的甘露，使其他见解的滋味变得无味，所以他对其他一切见解都不欢喜。
如同品尝正法甘露般的上师，以令智者心满意足的言语宣说：'因此在我看来，此法如同毁灭之门。'
因为见到不再生起的毁灭，所以在上师看来，此无我法在相续中是一切非正见毁灭的因。
由于此法本质是无所缘，故实际上并非任何毁灭之因，所以说'如同毁灭之门'。
或者是针对教法而说'如同毁灭之门'。涅槃是永恒的毁灭，趋入彼处之门即是具有通达空性本质的解脱门，教法在上师看来也与此相似。
上师认为，如同通达圣法本质后具信者不希求其他见解一样，了解教法者也不喜其他。
若问：为何这对圣者们不会成为恐惧之因？因为他们已断除了我执。
有我执者希求与之相应的实有见解，而不希求与之相违的无我见。
圣者如是安住于'此即无我'的证悟中，岂会因有而喜，岂会因无而惧？
对于安住于'因不了知内外诸法自性，故无任何法有自性'之证悟者，他既不会因见无而对无我生惧，也岂会因有而生喜？
正因如此，他们远离贪嗔，因为既不贪著有见，也不嗔恨无我见。
因此，不行二边、无有诤论者易往涅槃城。故涅槃是殊胜处，无我见对他们不是恐惧之因。
执著实有见的外道将涅槃视为深渊，他们阻断众生趋向涅槃，令众生趣入无边痛苦之因的实有见，成为众生无尽痛苦的种子。

།དེའི་ཕྱིར། དོན་མིན་ས་བོན་གྱུར་པ་ཡི། །མུ་སྟེགས་ཅན་མང་མཐོང་ནས་ནི། །ཆོས་འདོད་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ལ། །སུ་ཞིག་སྙིང་མི་བརྩེ་བར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་སྦྲུལ་དངོས་པོ་དང་ དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚེར་མ་ཤིན་ཏུ་འཐིབས་པོའི་ཚང་ཚིང་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་བཟང་པོ་ནས་བཀུག་སྟེ།ལྟ་བའི་ཚེར་མའི་ཚང་ཚིང་དུ་བཅུག་ནས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་སྲོག་གི་དབང་པོ་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་ཉིན་རེ་ཞིང་གསོད་པར་བྱེད་ དོ།།གང་ཞིག་ཅི་ཞིག་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་བདག་ཉིད་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱས་ནས་ལམ་བཟང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་མཛའ་བཤེས་ཚེགས་ཆེ་ཞིང་ཡང་བར་ཕྱིན་པ་དེ་ལས་གྲོལ་བ་ཞིག་སྔར་གྱི་རྒུད་པའི་གཏམ་ཐོས་པས་སྙིང་ཞུ་བའི་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་བརྩེ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་གང་ཞིག་སྙིང་བརྩེ་བར་མི་འགྱུར།སྙིང་བརྩེ་བ་ལས་ཀྱང་གུས་པར་བྱས་ཏེ་དེ་ལ་གང་གིས་ན་འདིར་སླར་ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྦྲུལ་དག་གིས་ཕྲོགས་པར་ མི་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་ཕལ་ཆེར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་གྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ ལྟར་རགས་པ་མཐོང་ཞིང་།བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཁ་ཟས་དང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དམིགས་ནས་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་མཁས་ཤིང་མཛངས་པས་རིག་པར་བྱ་ བའི་གཏིང་མི་དཔོགས་ཤིང་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་བསླུས་པ་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དག་ལ་གུས་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཕྲ་བ་ཉིད་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་རགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།ཤཱཀྱ་གོས་མེད་བྲམ་ཟེ་སྟེ། །གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིའང་ཆོས་ཡིད་དང་། །མིག་དང་རྣ་བ་ཡིས་འཛིན་པ། །དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཕྲ། །བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་འདོན་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ནི་རྣ་བའི་ཡུལ་ལོ། །གཅེར་བུ་པ་ དག་ནི་གཙང་སྦྲར་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དྲི་ང་བའི་འདམ་འཕེལ་བཞིན་པས་གོས་ཤིང་ལུས་ཁྲུས་རས་དང་བྲལ་བ་གྲང་བ་དང་རླུང་དང་ཉི་མ་དང་སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞིར་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་དེ་ནི་མཐོང་བས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤཱཀྱ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བའི་ཉི་མས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྣང་བར་བྱས་ཤིང་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་མ་ལུས་པས་འཐིབས་ཤིང་ཚང་ཚིང་དུ་གྱུར་པའི་མ་རིག་པའི་མུན་པ བཅོམ་པ།འདུས་བྱས་རྨི་ལམ་དང་མིག་འཕྲུལ་དང་སྒྱུ་མའི་ན་ཆུང་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་བ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མ་ལུས་པ་བསལ་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པ་དག་ཁོ་ནས་ ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་བསམ་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཕྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པས་བསོད་ནམས་འདོད་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་ལ་མི་འཇུག་གོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བློ་རགས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་རོལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་ན་འོ་ན་འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཤིག་།ཕྱི་རོལ་པའི་བྱ་བ་རྗེས་སུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་ཆོས། །ཕལ་ཆེར་ཕྱི་འཆོས་བརྗོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཅེར་བུ རྣམས་ལ་ཆོས།།ཕལ་ཆེར་བླུན་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། །བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་བཟླས་བརྗོད་དང་སྦྱིན་སྲེག་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་། འགྱོད་ཚངས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དག་གིས་གཞན་དག་ལས་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་འདོད་པས་ཕྱི་འཆོས་པར་འདོད་དོ།

因此，见到许多成为非义种子的外道后，对于想求法的众生，谁能不生起悲心？此世间被外道之蛇以及实有、无实有等非正见荆棘极其茂密的丛林所具，从善道中引诱，置入见解荆棘丛林中，以断除与解脱相顺的善根命根的方式而日日杀害。
若有人以某种方式以士夫之力从彼中完全解脱，依止善道者，如同亲友历经艰难而得解脱，闻及往昔衰败之事而心生怜悯的亲眷们所应怜爱一般，对如是众生，具菩萨种性者谁能不生起悲心？由悲心而恭敬，为使其不再被外道之蛇夺走，当为其宣说无自性之道。
复次，为何众生虽具善意，大多随顺外道之理而非善逝之理？此乃因其微细之故。如是见粗相，见到善逝之寺院、饮食、法衣等殊胜境，邪见者不能通达如来经典甚深义理，仅凭所见所闻而受欺，故对外道教理生起恭敬。
为显示善逝之法如何微细，其他则为粗浅，故说：释迦、裸行、婆罗门，此三者之法，以意、眼、耳所取，故佛教义理微细。婆罗门以诵读为要，彼等之法为耳境。
裸行外道离清净行故，身如臭秽泥沼增长，无衣无沐浴布，寒风日晒拔发等苦之所依，彼等之理以见而知，故彼等之法为眼识所知。
释迦以一切法无自性见之日照耀心续，摧毁非正见所覆盖的无明黑暗，见有为法如梦如幻术、如少女幻影、如影像、如化现，以断除一切烦恼垢染而心续清净者，唯以如是等持而决定，故彼等善意为意识所知，是故佛教义理微细。
因此不定者虽欲福德，众生不入善逝之法。此中有言：若因智慧粗浅而依止外道而趣入，则于此亦当如是随行。外道之行不应随行，如是：如同婆罗门之法，多说为外表修饰，如是裸行外道之法，多说为愚痴。
婆罗门以念诵、护摩、吉祥、忏悔等行，欲求他人利养、恭敬等而修外表。

།དེ་ དག་གི་ཆོས་ནི་ཕལ་ཆེར་ཕྱི་འཆོས་པ་ཞིག་སྟེ།ཕྱི་འཆོས་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་འདི་ནི་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལ། །བ་གསག་གིས་རྗེས་སུ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་པར་ འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤཱཀྱ་པ་རྣམས་ལ་མ་བསྟན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ཐར་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱི་འཆོས་ཕལ་ཆེ་བ་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཅེར་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སེམས་བླུན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ ཡང་བླུན་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྤྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་མི་སྒྲུབ་པོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱི་འཆོས་ཕལ་ཆེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར། ཇི་ལྟར་རིག་པ་བླངས་པ་ལས། །བྲམ་ཟེ་གུས་པ་སྐྱེ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ ཉོན་མོངས་བླངས་པ་ལས།།གཅེར་བུ་པ་ལ་བརྩེ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་རངས་པར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི་རིག་པ་བླངས་པ་ལས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་གུས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་བླངས་པ་ལས་ཏེ་མགོ་ འབལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཡོངས་སུ་དུབ་པ་རྣམས་ལས་གོས་མེད་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་སྐྱེའོ།།འདི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འགྱུར་བ་འདི་ནི་མི་སྲིད་དེ་ཉེས་པ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་།སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲེན་མོས་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་། དེ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ལས་ཀྱི་ནི། །རྣམ་སྨིན་ཕྱིར་ན་ཆོས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་སྐྱེ་བོ་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་ན་འོ་ན་ཆོས་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ནི་མདོར་ན་མི་འཚེ་བར། །དེ་བཞིན གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས།།འཚེ་བ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་བསམ་པ་དང་། དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཡིན་ལ། མི་འཚེ་བ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །གང་ ཡང་ཅུང་ཟད་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འཚེ་བའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་མི་འཚེ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སྟོང་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་པར་ཏེ། །འདིར་ནི་དེ་གཉིས་འབའ་ཞིག་གོ། །རང་ བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གང་བཤད་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་སོ།སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་གཏན་ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་ བའི་དུས་སུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཟད་པ་ཡིན་དང་དེ་སླར་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འགགས་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཉིད མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོར་སླར་མི་སྐྱེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ།།མི་འཚེ་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གཉིས་ནི་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་དེ་གཉིས་འབའ་ཞིག་གོ།

他们的法大多是外表修饰，意思是说外表修饰为主。这个法对于希求解脱的人来说是违背的，因为随顺轮回的缘故。由于是增长贪欲等随眠性质的烦恼之因，所以没有对释迦族人宣说。
就像婆罗门的法多为外表修饰，是障碍解脱的缘故，对希求解脱的人来说不应当修习；同样，裸行外道的法是使心愚痴的因，由于多是愚痴的缘故不应当修习，因此不应随行如此教导。
由于这些婆罗门的法多为外表修饰，因此世间大多数人，如同从受持咒术而对婆罗门生起恭敬一样，同样从受持烦恼而对裸行外道生起怜悯。如同世间人仅仅因诵经而心生欢喜，从受持咒术而对婆罗门生起恭敬一样，从受持烦恼，即从剃发等使身体疲惫中，对无衣者生起怜悯。
这些人身体所经受的烦恼痛苦不可能成为法的缘由，因为是造作过失的果报的缘故。为了说明这一点，所说'痛苦是业的异熟果，怎么会成为法呢？'就像裸行者所经受的寒冷痛苦，如同地狱的痛苦一样不会成为法的缘由，婆罗门的'同样，出生是业的异熟果，所以不是法。'
如果说因为是业的异熟果，如眼等，痛苦和出生不成为法，那么什么是法呢？解释道：'法即是不害，如是诸如来所说。'害即是趋入损害他人，是对众生有害的心念，以及由此所发起的身语业。不害则是与此相反的十善业道。凡是稍微利益他人的一切也都包含在不害之中。
诸如来的法简要来说就是不害。'空性即是涅槃，此中唯有这二者。'所说的自性空性，即是诸佛世尊所说的涅槃。痛苦五蕴的自性完全寂灭即是涅槃，在见到自性无生时，也是通达痛苦自性无生而尽除颠倒，由于它不可能再以其他方式转变，所以只是痛苦的灭尽。
如是见到诸法自性空性即是涅槃，这是如来所说的，而不是说以实有自性的方式不再生起是涅槃，因为自性是不会改变的缘故。因此，见到自性无生即是涅槃。不害和空性这两种法能获得增上生和决定胜，因此此处唯有这二者。

།འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ཁོ་ནར་འདི་ གཉིས་ཆེས་ཡོངས་སུ་དག་པར་དམིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པར་འདོད་པས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པ་འདི་དག་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་མཐོང་ བཞིན་དུ་ཡང་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ལ་མི་གུས་ཤེ་ན།རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། རང་ཕྱོགས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ། །སྐྱེ་ས་བཞིན་དུ་སྡུག་འགྱུར་ན། །དེ་ཡི་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ། །ཁྱོད་ལ་གང་གིས་སྡུག་པར་འགྱུར། །རང་གི་ ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་ནི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པ་ཞིག་སྟེ།རང་གི་སྐྱེ་བའི་གནས་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དེ་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བྱིས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདི་ལ་མི་འཇུག་གོ། ། མཁས་པས་རང་སྐྱེ་བའི་ས་ཡིན་ཡང་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་རེ་བ་སྤངས་ནས་འབྱོར་པ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པར་རིགས་ལ། འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་ནས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡིད་གཞུག་པར བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བ་མེད་པར་གྱུར་པས་། རིགས་པའི་དོན་ནི་གཞན་ལས་ཀྱང་། །བློ་ལྡན་ལེགས་པ་འདོད་པས་བླང་། །ཉི་མ་ས་སྟེངས་མིག་ལྡན་ལ། །ཀུན་གྱི་སྤྱི་མཐུན་མ་ཡིན་ནམ། །བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་པ་ ལྟ་བུར་སེམས་པས་གང་ལ་ལར་ལེགས་པར་བཤད་པ་དམིགས་པ་དེ་དེ་ལས་བླང་བར་བྱའོ།།ཆོས་འདི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཕྲག་དོག་གིས་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།། ཉི་མ་སྣང་བའི་བྱ་བ་ལ་མིག་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་བསྒྲུབས་པས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ན། རང་གི་སྡེ་པ་དང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱས་ནས་གུས་ པ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་འདི་བདག་ཏུ་བྱ་བར་རིགས་སོ།། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་ལྟ་བར་བྱས་པ་དགག་པ་སྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། འདིར། རིགས་པའི་དོན་ནི་གཞན་ལས་ཀྱང་། །བློ་ལྡན་ལེགས་པར་འདོད་པས་བླང་། །ཞེས་གང་སྨྲས་ན། གང་ཞིག་བློ་དང་ལྡན་པས་བླང་བར་བྱ་བ་རིགས་པའི་དོན་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན གྱིས་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ནི་མངོན་སུམ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

'唯一'是指完全清净，应当了知：想要在自他本性中真实生起天界和解脱之乐的人，唯有在如来教法中这两者才能获得完全清净，而在其他处则不能。
又问：为何外道虽见如来教法，却对这两种法不恭敬？因为执著自宗的缘故。如是：
如同一切世间，对自宗如同生处般生爱著，那么对于违背自宗之因，于您何以生爱？
对自宗的执著是从无始轮回以来所熏习的，如同自己的出生地一样，世人无法舍弃它。因此，由于执著自己的见解，愚者不入如来之法。
智者虽有生处，应舍弃成为轮回因的期待，应当依止能获得受用之处。如是，应当舍弃对自宗的执著，即使是他宗，也应趣入具德之处。
因此，如是成为无偏执者：'具慧者为求善法，应从他处取正理，如日照大地，岂非众生共同耶？'
具慧者应当如视为己有般，从任何处见到善说之处即应取之。此法非住于某处而生嫉妒，因为一切处本性相同的缘故。譬如对一切离贪嗔的缘故。
如同日光之作用对一切具眼者皆为共同，如是此法若能修习圆满，则于自部与他部一切众生皆能饶益。
因此，如是了知已，应当以具恭敬心使此法成为己有。
这是圣天菩萨所作《菩萨瑜伽行四百论》中破除见执修习品第十二品的释论。
此中所说：'具慧者为求善法，应从他处取正理'者，有人问：具慧者所应取的正理是什么？
当解释：即见一切内外诸法自性空无我。若说不能了解一切法无自性，则如无有的兔角等，于现量中本不存在。瓶等诸法与青等诸法，于现量中实有。

།དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ་འདི་ལྟར། གཟུགས་མཐོང་ཚེ་ན་བུམ་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་མཐོང་མི་འགྱུར། །བུམ་པ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་ བའང་།།དེ་ཉིད་རིག་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ། །འང་གི་སྒྲས་ནི་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་དག་གིས་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ངོ་བོར་ རྟོགས་ལ།ཡང་གཞན་དག་གིས་ནི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་པ་མཐོང་བ་དང་། རེག་པའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་རྟོགས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཡང་། དངོས་པོ་རྟག་པ་ལས་སྐྱེས་པ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་མི་རྟག་འགྱུར། ། ནམ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས། །མཚན་ཉིད་མི་ལྡན་མཐོང་མ་ཡིན། །ཞེས་བཀག་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་སྲིད་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་འདི་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བཤད པར་བྱ་སྟེ།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་བཞི་སྟེ། རྫས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བུམ་པ་འདོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བུད་ཤིང་ལ་བརྟེན་ནས་མེ་དང་། རྩཝ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་དང་ཕུང་པོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཏུ་འདོགས་ ལ།དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན་མ་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྲང་རྩི་དང་ཆུ་དང་འོ་མ་འཆུ་ཞིང་འཛིན་པར་ནུས་པ་མཐོང་བའི་དབང་པོས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་བུམ་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ གཞག་གི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པ་འདི་ཁས་མ་བླངས་པར་རྟག་པ་གཞན་གྱིས་བུམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་བུམ་པ་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུའི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་བུམ་པའི་བློར་འགྱུར་གྱི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ལྟར་རྒོལ་བ་དེའི་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་འབར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ལས་མ་གཏོགས་པར་ལས མེད་པར་གྱུར་པའི་མེའི་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པས་དེ་ཡང་བློས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མེད་པར་འབྱུང་བར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་དུ་བློས་ བརྟགས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་རང་གི་ངོ་བོས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟར་འདིས་ཁས་བླངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་ བའམ་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པར་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་རྫས་བརྒྱད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་རང་གི་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོར་གྱུར་ཅིང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་ཅན་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པ་ ཡིན་དང་འདི་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ།གཟུགས་མཐོང་ཚེ་ན་བུམ་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་མཐོང་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་རྫས་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གིས་ནི་གཟུགས་གཅིག་པུ་མཐོང་གི་དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཐམས་ཅད་མིག་གིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བས་འཇིག་རྟེན་ཅི་རུང་རུང་ལྟར་རང་གི་རྟོག་པ་ཚད་མར་བྱས་ནས་བུམ་པ་དག་གི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ལ་རག་མོད། གང་ཞིག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མཁས་པ་གང་ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བས་རི་ལ་མཐོང་བར་སྲིད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་བུམ་པ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྨྲ་བར་མི་འོས་སོ།

因此，如果说一切诸如瓶等的事物确实是具有自性而存在的话，这是不合理的，原因如下：
当见到色时，瓶子并不会全部都被看见。对于瓶子是现量这一说法，谁会说那是真实的认知呢？'也'字表明谁会说瓶子的近取因如青色等也是现量呢？
对此，有些人认为瓶等具有三种性质的变化本质，而其他人则认为所谓的瓶子是一个有支分的实体，与其支分相异，可以被视觉和触觉感官所把握。对于他们来说，'常住事物所生之物，怎么会成为无常？因与果二者，从未见到不具相互特征。'由于这样的否定，瓶子本身并不存在，那么它的现量性又从何谈起？
如果这样不可能的话，那么应当如何理解这个瓶子的安立呢？对此解释如下：依靠四大种和以此为因的四种色法，即这八种实质，而假立瓶子。就像依靠柴薪而有火，依靠草木等而有房屋，依靠诸蕴而假立我一样。
而且，如同从自因的五个方面寻求时不可得那样，依靠自因而能够盛持蜂蜜、水、牛奶等，这是通过感官所能了知的，因此安立为世间现量的瓶子是取者，而不接受如上所说的依缘假立这一点，是无法仅凭其他常住之物来安立瓶子的。
有人认为，由于除了色等之外未曾见到其他的瓶子，因此只有处于这种状态的色等才会产生瓶子的认知，而并不存在所谓的瓶子这样一个事物。对于持这种观点的论者来说，将会导致恒常燃烧等过失，因为离开柴薪就没有火的存在，所以火也将仅仅成为心识的遍计而已。
同样，由于诸大种、心和心所法相互之间都不能独立生起，所以就像瓶子一样将仅仅成为心识的遍计，而不能以自性成立，但这也不是他所承认的。
因此，为什么不承认瓶子等像心、心所法以及四大种那样是缘起的或依缘假立的呢？所以，瓶子是以八事为近取，成为自身所取的能取者，能够执行取的作用，是世间现量所成的有支分者，就是这样安立的。
对此进行分析：当见到色时，瓶子确实不会全部被看见，因为瓶子是由八种实质构成的缘故。眼睛只能看见色法，而不能见到香等，因为境不同的缘故。
因此，由于眼睛不能见到瓶子的全部，所以不分别事物的自性，随顺世间，以自己的分别为量而说瓶子是现量。但是对于那些能够分别并精通事物自性的人来说，见到一部分就不会认为看见了整体，因此不应该说瓶子是现量。

།འདི་ལ་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ན་རེ་བུམ་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ལ།མངོན་སུམ་གྱིས་བསྙད་པར་བྱ་བའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བར་འདོགས་སོ། །བུམ་པ་ནི་བློས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།གང་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་དངོས་ཀྱི་གནས་པས་མངོན་སུམ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་དེ་ལ་བཏགས་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱང་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་འགོག་པ་དགོས་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་འགོག་པ་ལྟར་བུམ་པ་འདི་ལ་ཡང་འགོག་པའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།རྟོག་གེ་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་དག་ལ་གཏན་མ་བྱང་བའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་ལྟར་ཇེ་དང་པོ་ཁོ་ན་ནས་སྦྱང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་ བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ།།སྨྲས་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་།གང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྟོག་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་།གང་དོན་ལ་མིང་དང་རིགས་སུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་ པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་གཡེར་པོ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ནི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ།དབང་པོ་དང་དབང་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དབང་ པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན།དེ་ནི་དབང་པོ་དང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་དག་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ནི་བསགས་པའི་རྟེན་དང་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པས་དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ཡུལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ཞིང་རྟེན་ཉིད་དམ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་རེ་རེ་ལོགས་སུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པའི་ནང་ན་གནས་པ་རེ་རེ་ ཡང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པ་རྣམས་ནི་རེ་རེ་ཞིང་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དཔེ་མི་མཐུན་པ་ཞིག་སྟེ། རབ་རིབ་མེད་པས་སྐྲ་རེ་རེ་ནས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་གནོད་པ་ཡོད་ན་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་ན། དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ ནི་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བས་ཚོགས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་རེ་རེ་རྟེན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་འདི་མི་རིགས་སོ།།བྱེ་བ་ལ་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་མ་དམིགས་ནས་ཚོགས་ པ་ལ་གནས་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་བརྟག་པར་ནི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་རྩ་གཅིག་ལ་ཤ་སྦྲང་དང་སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་ལ་སོགས་པའི་རྐང་པ་འཆིང་བའི་ནུས་པ་དམིགས་ནས་དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་འཆིང་བའི་ནུས་པའི་བར་སྲིད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་ རྣམས་ལ་རེ་རེ་ལ་འབྲུ་མར་ཉུང་ཟད་ཙམ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དང་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་འབྲུ་མར་བུམ་པ་གང་འབྱིན་པ་ཡང་སྲིད་ན་ཚོགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལྟར་རེ་རེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ ལྟོས་ནས་ཀྱང་གནོད་པ་མི་སྲིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་དང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་རྟོགས་པས་སྟོང་པ་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པར་འཇིག་རྟེན་པར་གྱུར་པ་ཡུལ་ལ་ལྟ་བའི་ བྱ་བ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགགས་པས་གནོད་པ་ག་ལ་སྲིད།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གང་ཞིག་དབང་པོ་དང་དབང་པོ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ།

对此，诸逻辑学家说道：瓶子绝对不具有现量性。因为色等诸法的自相是不可言说的，而现量所说的眼等识的对境，故称为现量。瓶子仅是心识遍计而已，故不以自相而存在，凡是不具有自相者，不仅实际上不可能有现量性，即使假立的现量性也不应理。因此，否定现量性是无意义的，如同否定声音是眼所取一样，对此瓶子也不应该否定。
此逻辑学家因为完全不熟悉世间事物，如同婴儿幼童一般从最初就需要学习，为了教导他，应当质问并观察：你所说的现量是什么？
答：识是现量。是什么样的识？离开分别的识。分别又是什么？是对境增益名称和种类的粗分别，因为离开这种分别，五种感官识仅仅趣入不可言说的对境自相，故称为现量，因为依止于感官。
那么，感官识的单一刹那如何成为现量？它并非依止于感官而趣入，因为是不共的，且感官和识的刹那生起即灭。
若说五识聚是积聚所依和所缘，不能了知每一个感官微尘和境微尘是所依或所缘，如同眼翳者不能单独看见每一根头发。如同聚合中的每一个都是因的实体，眼等微尘聚合中的每一个也都是因。
这是不恰当的比喻。因为无眼翳者能见每一根头发，眼有障碍时则不能见。而感官微尘除了聚合状态之外，未见单一微尘能作为自识的所依，因此推测聚合中的每一个都是所依是不合理的。
应当在观察到分离时有些许功能后，才能合理地推测聚合状态中也有相应的功能。如同一根绳子能系住蚊虫和长嘴虫等的脚，它们的聚合则能系住大象。同样，每粒芝麻都有榨出少许油的功能，聚合则能榨出满瓶油。而不依赖聚合的感官微尘并非如此，每一个都不能作为识的所依，因此即使观待微尘也不可能有障碍。
因此，依止于感官微尘，有一个称为眼根的，离开微尘的一异分别，作为自识所依，依缘假立，成为世间的见境作用者。由于它是刹那性的，与自识同时灭去，怎么可能有障碍？因此，说'依止于感官的识是现量'是不合理的。

།ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ ཚོགས་པ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུའི་དབང་པོ་དག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ལས་ཤེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཚོགས་པ་རྫས་སུ་མེད་ པ་ལ་ཡང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྟེན་ནས་བརྟགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མིག་གི་དབང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་བརྟེན་ནས་བརྟགས་ པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མི་རིགས་སོ། །ཡུལ་ལ་ནི་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཅིག་ཅར་རྒྱུད་དུ་མ་ལས་སྐྱེས་པའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཉིད་མཐོང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བ་སྤངས་ནས་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡུལ་ཁོ་ན་དངོས་ཀྱི་འཇུག་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་ནི་བཏགས་པ་ལས་སོ། །གཞན་གྱི་ལྟར་ན་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་ཤེས་པ་དངོས་སུ་ཡིན་ལ་ཡུལ་ལ་ནི་ བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལ་དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་གནས་པ་ཡིན་དང་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ན་ལས་བུམ་པ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་རིགས་ཀྱི། རང་བཞིན་ཚོལ་བའི་དུས་ སུ་དེ་ཉིད་རིག་པས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ནི་བུམ་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞིང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་དེའི་ཉེ་བར་ ལེན་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ།།གང་ཡང་འདིས་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཞན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་བ་ཞིག་གོ། །མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མ་ཉིད་ དུ་མཐོང་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་བསླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་པའི་དངོས་པོ་ ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་བ་འདི་གལ་ཏེ་རྟོག་གེའི་ཆང་འཐུངས་པས་མྱོས་པས་སྨྱོས་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལམ་བཟང་པོ་སྤངས་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལས་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་འཁྱལ་གྱི་ཚོགས་ཆེས་བརྟོལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ།།འཇིག་རྟེན་ འདི་ཡང་ཕལ་ཆེར་མའི་བཞིན་ལྟར་དཔྱོད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་གནས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་འདིས་རང་གི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྱར་ཞིང་མཐོ་རིས་དང་ཐར་བའི་ལམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་དོན་མེད་པར་རྟོག་གེ་བའི་ལམ་ལ་བཀོད་པ ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྨྱོ་ཆུ་འཐུངས་པ་ལྟར་དོན་མེད་པའི་ངག་འཁྱལ་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །བུམ་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་བསལ་བ་འདིས་ནི་མཐོང་བའི་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བར་རིག་པར་ བྱའོ།

假如认为由于识蕴依止于如是根门而作如是分别说明，这也是不存在的。为什么呢？因为在眼识一刹那中不可能作如是分别说明，而且聚合体无实体故，也无依止根门性。
如同依缘假立而安立眼根为识之所依，同样也应当了知色等诸法的安立，因为彼等依缘假立时也是识之所依。
如是，不应直接了知识。而对境则应理，因为在彼中如新月等同时见到从多相续所生的根境性。
舍弃世间义上的世间见解而依止其他义理是不合理的。因此，在世间中唯有境是以实际运作而成为现量，而识则是由假立而成。
按照他人的观点，现量之名实际是对识而言，对境则是假立。这不是世间的，因为世间中没有如是普遍的言说。
因此，如是安立世间言说，应当仅从世间而说'瓶是现量'，而在寻求自性时，以胜义谛而如是说是不应理的，因为完全未见到瓶的自性。
从世间识而言，瓶也是现量，色等诸法也是现量，彼等之所取也是现量，故无过失。
又若此者增益根识为现量性而思维其他为量性，这也是极其不相关的。
不欺诳的认识在世间中被视为量性，而识也被世尊说为是有为法故，是虚妄欺诳法性，如幻化。
若是虚妄欺诳法性及如幻化者，彼即非不欺诳，因为对以他相安住的事物显现为异相故。
如是性质不应观察为量性，因为会导致一切识皆成量性之过。
因此，若此论理家不因饮用论理之酒而醉狂，则不应舍弃缘起和依缘假立之善道，而从外道论典所说的诸法明显造作非善言说戏论之聚。
此世间亦多如盲人般观察，此等对世间和出世间诸法的安住相极为愚痴者，仅以自己的分别而结合，对天道与解脱道作障碍，极其无义地安立于论理之道。
因此，于此如饮醉水般不能遮止无义戏论。言说已足。
以此遮破瓶为现量，应知也遮破一切见根境事物为现量性。

།ཇི་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་བསྣམ་པར་བྱ་བ་དང་མྱང་བར་བྱ་བ་དང་རེག་པར་བྱ་བ་རྣམས་མངོན་སུམ་ ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ།རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས། །བློ་མཆོག་ལྡན་པས་དྲི་ཞིམ་དང་། །མངར་དང་འཇམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་།སོ་སོར་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན། །དྲི་ཞིམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྣས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་དང་པདྨ་དང་ཨུཏྤ་ ལ་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་སྣའི་དབང་པོའི་ཡུལ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་དེ་།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་མེད་པར་མུན་ཁུང་དུ་ཡང་དྲི་ཙམ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངར་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་བུ་རམ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྕེའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་དོ།།འཇམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཤིང་བལ་དང་བྱེ་མ་དང་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྫས་བརྒྱད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཡིན་པས་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་དབང་པོ་དག་གི་ཡུལ་རེ་རེ་ འཛིན་པ་ཡིན་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་དང་བུ་རམ་དང་ཤིང་བལ་ལ་སོགས་པ་དག་བདག་གི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ།སྒྲ་དགག་པ་ནི་ཕྱིས་རྒྱས་པར་འཆད་དོ། །ཅི་སྟེ་བུམ་པ་གཟུགས་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་མོད་ཀྱི་ གཟུགས་ཀྱིས་དེ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ནི་གནས་པས་གཟུགས་མཐོང་བས་བུམ་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཟུགས་མཐོང་བ་ཡིས་དེ། །ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་ན་ནི། །མ་མཐོང་བ་ཡིས་ གཟུགས་མཐོང་བ།།མཐོང་བ་མིན་པར་ཅིས་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཙམ་ཞིག་མཐོང་བས་མ་མཐོང་ཡང་བུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་མཐོང་བར་འགྱུར་ན་ནི་བུམ་པ་མ་མཐོང་བས་མཐོང་བ་གཟུགས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། ཡང་ན་འདི་ནི་དོན་གཞན་ ཡིན་ཏེ་བུམ་པ་རྫས་བརྒྱད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་གལ་ཏེ་རྫས་གཅིག་གི་གཟུགས་མཐོང་བས་རིལ་མཐོང་བར་རྟོགས་ན་ནི་རེ་ཞིག་དེ་དག་དང་སོ་སོར་མི་གནས་པའི་གཟུགས་དེ་ཉིད་དེ་དེ་ལས་གཞན་རྫས་བདུན་མ་མཐོང་བས་ན་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་།འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཕལ་ཆེ་བས་བརྗོད་པ་མཐོང་བ་སྟེ་མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་མོན་སྲན་གྲེའུའི་ཕུང་པོས་བསྙད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་མ་མཐོང་བ་ཡིས་ཏེ་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པས་མཐོང་བའི་གཟུགས་ཀྱང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཉིད་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་བུམ་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་མི་སྲིད་མོད། བུམ་པའི་གཟུགས་ནི་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ནས་བུམ པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་འདི་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གཟུགས་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཟུགས་ནི་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ ལ།མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་དེ་ལའང་ཕ་རོལ་གྱི། །ཆ་དང་ཚུ་རོལ་དབུས་ཡོད་ཕྱིར། །དྲི་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པའི་གཟུགས་འབའ་ཞིག་ལ། ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚུ་རོལ་དང་དཀྱིལ་དང་ ཕ་རོལ་གྱི་ཆ་རྣམས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་མི་རིགས་སོ།།ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་དང་དབུས་ཀྱི་ཆ་དེ་དག་ལ་ཡང་སླར་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་དང་དབུས་ཀྱི་ཆ་གཞན་དག་ཡིན་ལ་དེ་དག་ལ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ན་གཟུགས་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཐར་ ཐུག་ནས་གནས་སོ།

如前所述的方式，瓶等诸物不应成为现量，同样，由其他根识所取的依他施设的可嗅、可尝、可触等诸法也不应成为现量，为了遮破这一点而说：
以此详细观察，具最胜智者，应当各别地，破除香气等，甜味及柔滑。
'香气'一词表示由鼻根所取的茉莉花、莲花、优钵罗花、檀香等一切鼻根境，因为在黑暗中虽无法见色等，但仍能取香。同样，'甜味'一词表示糖、盐、楝树等一切舌根境。'柔滑'一词表示棉花、沙石等一切身根境。
这些都是由八事所成，各自只能被相应根识所取，而不能被一切根识所取，因此，谁若通达真实义，怎会说茉莉花、糖、棉花等是我的现量？声的破除将在后面广说。
若说虽然瓶与色不异，但由于色遍及瓶而住，所以见色即见一切瓶。为了说明这也无实义，故说：
若谓见色故，即能见一切，由未见之故，何不成不见？
若仅见色即能见一切瓶，那么由于未见瓶，为何不能说所见之色也成为未见？
或者另有含义：虽然瓶是由八事所成，但若认为见一事之色即能了知整体，那么首先，由于未见与该色不相离的其他七事，为何不认为是未见？
世间上也多有这种说法，如豆子堆虽有豌豆等，但仍说是豆子堆。因此，由于未见香等，所见之色也应成为未见。
所以，由于色本身不是现量，瓶也不应成为现量。若想：虽然如上所说的观察方式证明瓶不可能是现量，但瓶色暂且是现量，因此间接地瓶也成为现量。这是不成立的。
若色有现量性，则可如此说，但色不可能有现量性，为了说明这点而说：
唯独于色法，现量性非有，因为彼亦有，前后与中分。
对于不欲说与香等相关的唯色，由于在一切方面都有此边、中间、彼边诸分，所以不应成为现量。
此边、彼边、中间诸分又各有此边、彼边、中间诸分，如是分析，色最终归于极微而住。

།བརྟགས་བཞིན་པའི་རྡུལ་དེ་ལ་ཡང་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆའི་དབྱེ་བ་དང་། ཚུ་རོལ་དང་དབུས་དང་ཕ་རོལ་གྱི་ཆའི་དབྱེ་བ་ལས། རྡུལ་ལ་ཆ་ཤས་ཡོད་མེད་ཅེས། །དཔྱད་པ་དེར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་མདུན་དང་རྒྱབ་ ཀྱི་ཆའི་དབྱེ་བ་དག་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བུམ་པ་ལྟར་དེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་མེད་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གསལ་བྱེད་མེད་ཅིང་མ་བཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཅན་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་སྲིད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཡིས།།བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པར་མི་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་མི་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་མ་གྲུབ་ཅིང་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་ པ་གྲུབ་པ་མི་འཐད་དོ།།གཞན་ཡང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན། ཀུན་ཀྱང་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་ན། །སླར་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་དུ་འགྱུར། །བུམ་པ་ནི་ཡན་ལག་གྱོ་མོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ལ། གྱོ་མོ་དེ་དག་ ཀྱང་རང་གི་ཡན་ལག་ལ་ལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྫས་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་ནས་སམ་མདུན་དང་རྒྱབ་དང་དབུས་ཀྱི་ཆ་ལ་ལྟོས་ནས་སླར་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་པས་འགའ་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་ཡན་ལག་ ཉིད་དང་ཡན་ལག་ཅན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིང་གི་མཐར་གནས་པའི་ཡི་གེ་ལ་ཡང་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ བརྗོད་པ་ཡང་།།འདི་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་བརྗོད་པ་ཡང་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་བརྗོད་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། དོན་མེད་ན་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་དག་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ བརྗོད་པ་ཡང་འདི་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་དེའི་སྒོ་ནས་བུམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིར་དབྱིབས་འདི་རྟོག་པ་ན་ཁ་དོག་ལས་ གཞན་ཉིད་དམ།གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་གྲང་ན། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་།གལ་ཏེ་མདོག་ལས་དབྱིབས་གཞན་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་དབྱིབས་འཛིན་འགྱུར། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་ནི་མིག་གི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལས་དབྱིབས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ན་ནི་ ཁ་དོག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མིག་གི་གཟུང་བྱར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།ཁ་དོག་ལྟར་མིག་གིས་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་བཟུང་ནས་ཅིག་ཤོས་ ཀྱང་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ཁ་དོག་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་ནི་མི་འཛིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གཞན་མིན་ན་ལུས་ཀྱིས། །མདོག་ཀྱང་ཅི་སྟེ་འཛིན་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་སྤང་བར་འདོད་པས་དབྱིབས་ཁ་དོག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་ན་ནི་ཇི་ལྟར་མུན་ཁུང་དུ་ལུས་ཀྱི་རིང་པོ་ལ་ སོགས་པ་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དབྱིབས་ལྟར་ཁ་དོག་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མི་འཛིན་ཏེ་གཟུང་དགོས་ན་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དབྱིབས་འཛིན་ཡང་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་ལས་དབྱིབས་གཞན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་རྟོག་ པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གཞག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་ལྟར་དབྱིབས་ཀྱང་མི་རིགས་ལ། དེ་མེད་པས་ཀྱང་འགའ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་དེའི་ རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡིན་ལ། དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

对于所观察的微尘，从前后方位的部分差别，以及此方、中间和彼方部分的差别来看，对于微尘是否有部分这一问题，也要进行观察。如果它有前后部分的差别，那么就像瓶子一样，它的极微性就会消失。如果没有，那么这样一来，既无法显现又无法把握的本体，就不会存在。因此，怎么可能成为现量呢？所以，不能以所成立的来成立所要成立的。因此，这样一来，现量不成立是不合理的。因此，这样现量不成立，而成为能成立的，所要成立的即诸事物具有自性这一他者所承许的，是不合理的。
再者，当观察有形根识所取的对象时，如果一切都成为支分，那么又会成为有支分者。瓶子是依靠支分泥团而成为有支分者，那些泥团也依靠自己的支分而成为有支分者。如是乃至极微都应当如此类推。它也是依靠八事或依靠前后中间部分而再次成为有支分者，因此任何事物都不会以自性具有支分性和有支分者性，所以瓶子等诸物没有现量性。
如同对极微进行观察一样，对于处于名词末尾的文字也是如此，因为如同极微一样不成立。因此，文字的言说在此也是不存在的。意思是文字的言说也是不可能的。另一方面，如果瓶子等不存在，那么表达它的文字言说也不可能存在，因为若无对象，则知和言说都不可能运作，所以文字言说在此也是不存在的。
对于那些将色处安立为颜色和形状两种本性，并由此认为瓶子性是现量的人们，对他们的回答是：在此观察形状时，是将其视为与颜色有别还是无别？对此，首先，如果形状异于颜色，那么如何能取形状？蓝等颜色是眼根的对象，如果形状与之有别，那么由于异于颜色，就像声音等一样应当不能被眼睛所取，然而形状却如同颜色一样被眼睛所取，因此不异于颜色。就像蓝色和黄色等不同的颜色中，取其中之一时也能取另一个一样，而不会取到异于颜色的形状。
若说无别，那么身体为何不能取颜色？如果为了避免上述过失而认为形状不异于颜色，那么就如同在黑暗中身体能取长等形状一样，由于无别的缘故，为何不能如同形状一样取颜色呢？应当能取却不能取。因此，由于形状也未被取得，所以形状不是不异于颜色。除了观察同一性和差异性之外，不能建立其他。因此，如同颜色一样，形状也不合理，由于它的不存在，所以对任何事物都没有现量性，这就是所成立的。
在此有人说：色处确实是存在的，因为它的因存在的缘故。这里色的因是四大种，而它们是暂时存在的。

།དེ་དག་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲའོ། །འདི་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཟུགས་ནི་ལྟ་ཞིག་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མི་སྣང་ངོ་། །རྫས་བརྒྱད་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ངེས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་མི་དམིགས་ལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མ་གཏོགས་པར་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མི་དམིགས་སོ། །གཟུགས ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མིག་གི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་རང་གི་ངོ་བོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་གཟུགས་ལས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་ན་རྒྱུ་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །ཅི་སྟེ་འོ་ན་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་གནས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་གཟུགས ཡིན་པར་རག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ནི། །གཉི་ག་ཡང་ནི་མིག་ཉིད་ཀྱིས། །འཛིན་པར་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་གཟུགས་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀ་ ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་ན་འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ས་ནི་བརྟན་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་། །དེ་ཡང་ལུས་ཀྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར། །འཛིན་པའི་ལས་ ཀྱིས་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པས་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནས་ནི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་ལ།དེ་ཡང་ལུས་ཀྱིས་འཛིན་ཏེ་དེའི་སྲ་བ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ། དེས་ན་རེག་པ་འགའ་ཞིག་འདི། །སའོ་ཞེས་ ནི་བྱ་བར་བརྗེད་།།གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མིག་གི་དབང་པོའི་གཟུང་བར་བྱ་བའོ་། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པ་མེད་དེ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་པར་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་འདི་འགའ་ཞིག་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟག་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་ན་ཡང་གཟུགས་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས།གང་དག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པར་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ང་མི་མཐོང་། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལྟ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་ བྱ་མ་ཡིན་ཏེ།།དེ་ནི་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་དག་ན་རེ་བུམ་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ལས་བལྟ་བར་བྱ་བར་ནི་འགྱུར་ན། བལྟ་བར་ བྱ་བར་གྱུར་པས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

有人说由于有这些，所以这些的果即色处也应当存在。为了说明这也不正确而说：除了色以外，色的因是不显现的。除了八事俱生决定的四大种以外不见色，除了色处以外也不见色的因。色处是眼根所取，色的因是身根所取。因此，如果色的因有少许以自性成立，那时色也应当以自性成立，但是色的因异于色而成立是不可能的。因此，若无色的因，则无因的色也不存在，这是成立的。
如果认为色是从不异的色因而有，这也是不可能的。如果是那样，为什么两者不都为眼所取？如果色的因与色无异，则眼根应当取因果二者，但这是不可能的，因为是不同根的境，且相异。为了说明这一点而说：地被见为坚，它也为身所取。由于以执取的作用安住于所依事物，故是所依，以坚性故见为坚，它也为身所取，因为它的坚性是身根所取。
由于如此，故说某些触即是地。色处是眼根所取。因此如是，因果二者无有不异，因为相异，且能取不同。若有差异，则成无因论。此离一异的事物于任何处都不应理解为以自性存在，因此色的因不存在。若无色的因，则色也不以自性存在，这是成立的。因此世尊说：'若人以色见我，以音声求我，彼生邪勤行，是人不能见我。'
那么应当如何观看呢？'诸佛即法性，导师即法身，法性非所知，彼不能了知。'有些人说：瓶虽非以自性为所见，也非非所见，但由与所见性相关而成为所见，成为所见也成为现量。

།འདི་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བལྟ་བྱ་སྐྱེས་པས་བུམ་པ་ནི། །འདི་ལ་ཡོན་ཏན་འགར་མི་འགྱུར། །དེས་ན་བལྟ་བྱ་ཉིད་སྐྱེ་ལྟར། །ཡོད་པའི་ངོ་བོའང་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བལྟ་བར་ བྱ་བ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་གསལ་བའམ་ཅིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་ཞིག་ན།གཉི་ག་ལྟར་འདི་ལ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དགོས་པ་མེད་དེ་། །འདིར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་འདི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དོན་བལྟ་བར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོའམ། བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞིག་ ལ་རྟོག་།རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་བལྟ་བར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་པས་བརྟག་པར་མི་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལ བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་རྟོག་ན་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་།བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་སྐྱེས་པ་མེད་པ་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་སྐྱེས་པ་མེད་པ་དེས་ན་བལྟ་བྱ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བུམ་ པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་མི་རིགས་པས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་བར་མ་གྱུར་པའི་བུམ་པ་ཡོད་པའི་ངོ་བོར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བུམ་པ་ལ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་བརྟག་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། ། འདིར་སྨྲས་པ། ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་དེའི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པར་གྱུར་པའི་དབང་པོ་འདི་རྣམས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་དགོས་ལ། གང་དུ་དེ་རྣམས འཇུག་པ་སྲིད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དེ་དག་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པར་འགྱུར་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ན་མིག་ལ་ སོགས་པ་ལྔ་པོ་ནི་སྤྱིར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་ལ།དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཞིག་གོ། །འདི་ལྟར་མིག་གིས་གཟུགས་ཁོ་ན་མཐོང་གི་སྒྲ་མི་ཐོས་ལ། རྣ་བས་ཀྱང་སྒྲ་ཐོས་ཀྱི་གཟུགས་མི་མཐོང་ངོ་། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར། མིག་ནི་འབྱུང་ འགྱུར་རྣ་དེ་བཞིན།།མིག་གིས་མཐོང་གི་གཞན་གྱིས་མིན་པ་དེའི་ཚེ་འཐད་པ་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོག་པ་ག་ལ་ཡོད། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་བཞིན་དུ་ཡུལ་འཛིན་པ་ཐ་དད་པ་བརྟག་པར་ནི་མི་རིགས་སོ། ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཡུལ་འཛིན་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་འགལ་བས་མི་སྲིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཡོད་པས་ཡུལ་རྣམས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་སྲིད་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མིག་ལ སོགས་པའི་དབང་པོ་འདི་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན།ཅི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་གམ། གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགོག་པར་སྒྲུབ་པས་དེ་ཇི་ལྟར་མ་བཀག་ཅེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྣམ་པར་ དཔྱོད་པ་དོན་རང་བཞིན་ཚོལ་བ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འདིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་འགོག་གི་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཤིང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ནི་མི་འགོག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པས་གང་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་ པ་ཉིད་དུ་བསྙད་པས་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། མིག་ནི་འབྱུང་འགྱུར་རྣ་དེ་བཞིན། །མིག་གིས་མཐོང་གི་གཞན་གྱིས་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ། ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了说明这也不合理，故说：'被见的生起瓶子，于此不成任何功德，因此如同所见性生起，有之体性亦不存在。'如果所见性是明显的或有何差别，那么无论如何，此中所见性都是无用的。此中，观察所见性时，是在所见的自性或非所见的自性上观察。首先，若是在所见的自性上，那么观察它有何用？因为所观察的对象即使不存在也是存在的，所以不应观察。如果在非所见性上观察所见性，也不合理，因为会导致无形体者也成为所见性，且与所见性不生相违。由于所见性不生，因此如同所见性生起一样，对于非所见性的瓶子，在一切方面都不合理有所见性，因为不可能生起。同样，非所见性的瓶子也不存在有的体性，对于既非存在又非不存在的瓶子，观察所见性也不合理，所以这是不合理的。
此处有人说：'色等境对象确实是现量存在的，因为有其能取的眼等根。这些存在的根必定会趣入自己的境，而它们所趣入的色等境，即是现量。'对此回答：如果诸根能够遍断，那么色等境才会成立，但实际上并非如此。为什么呢？此处五种眼等根普遍示为大种所成，它们的作用因境不同而有差别。如此，眼只见色而不闻声，耳只闻声而不见色。当如是：'眼是大种生，耳亦复如是，眼能见而他不能见'之时，由于相违的作用不可能存在，眼等诸根的自性如何能成立？既然同为大种所成，就不应该观察境的差别取舍。
眼等诸根的存在是从取境推知的，但这也相违而不可能，因此不能以根的存在证成境是现量。如果这样眼等诸根不成立，那么如何安立这些眼等根为业的异熟体性呢？难道我们否定了它们的异熟体性吗？如果说通过否定眼等就否定了异熟，怎么会不否定呢？因为我们的观察是以寻求事物自性为主。我们在此否定诸法以自性成立，而不否定眼等作为所作、缘起的业之异熟性。因此，由于异熟存在，所说的异熟性即是眼等的存在性。如果这样，'眼是大种生，耳亦复如是，眼能见而他不能见'的过失不是仍然存在吗？这个过失并不存在，因为诸业的异熟是不可思议的。

།ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་རིགས་པ་བཅུག་ནས་བསམ་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། རེ་ཞིག་ལས་དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་མི་འཆད་པར་འགྱུར་ ཞིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བྱུང་ཟིན་པ་ལས་ཀྱང་སླར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ།རང་བཞིན་གཞན་ཉིད་དུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་བཅུག་པར་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ཏེ་སྤྲུལ་པ་ལས་སྤྲུལ་པ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།མཐོང་བ་ལ་ནི་བསྙོན་ པར་མི་ནུས་ལ།གང་མིག་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ཁོ་ན་མཐོང་གི་སྒྲ་མི་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ། དེས་ན་ངེས་པར་ལས་རྣམ་སྨིན། །ཐུབ་པ་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་གསུངས། ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་བསམ་ཡས་པས། །རླུང་ལས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཀུན་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །མཚོ་དང་རི་དང་ལྷ་ཡི་གཞལ་མེད་ཁང་། །རིན་པོ་ཆེས་ཕྱེ་ས་བོན་བཀྲམ་རྣམས་སོ། ། རླུང་ལས་བྱུང་བའི་སྤྲིན་གྱིས་ཆར་འབེབས་ཤིང་། །སླར་ཡང་རླུང་གིས་སྤྲིན་ནི་རབ་ཏུ་འཇིལ། །རླུང་ལས་འཇིག་རྟེན་ལོ་ཏོག་རྒྱས་འགྱུར་ཏེ། །རླུང་གིས་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བདེ་བ་འདྲེན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། གང་དག་སྲིད་པར་གྱུར་ཡང་སྲིད་པའི་སྐྱོན་ལས་གྲོལ་བ་རྣམས། ། སྟོང་པར་སྨྲ་ཞིང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའང་འདོར་མི་འགྱུར། །གང་དག་ཤེས་པས་དྲི་མ་བསྲེགས་ཀྱང་བརྩེས་བརླན་པ། །སྤྱོད་པ་བདག་མེད་དབང་བསྒྱུར་དེ་དག་ཀྱང་དཀྲིས་འགྱུར། །ཞེས་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གསུངས་སོ། །འདིར་སྨྲས པ།མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་།རྐྱེན་ མ་ཚང་ཕྱིར་ཤེས་པ་ནི།།ལྟ་བའི་སྔ་རོལ་ཡོད་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་ཕྱིས་ན་ཤེས་དོན་མེད། །གསུམ་པར་བྱེད་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །རེ་ཞིག་ལྟ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་ལྟ་བ་བདག་པོའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ལྟ་བའི་འོག་རོལ་ དུ་རྟོག་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་དོན་མེད་དེ།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ན་ནི་འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དོན་མེད་དོ། །གསུམ་པར་བྱེད་པ་དོན་མེད་འགྱུར་ཏེ་རྟོག་པ་གསུམ་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ དོན་མེད་དོ།།འདི་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བ་སྟེ་བྱེད་པ་དེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་ཡོད་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞིག་ལྟ་བ་དང་དུས་མཚུངས་པ་དེ་ལྟ་བ་ལ་རག་ལས་ཏེ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་སོ། །བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དག་ལ་ནི་ཅིག་ ཤོས་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་མི་སྲིད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བ་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བས་ལྟ་བ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲོན་མ་དང་འོད་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་པ་དག་ཡིན་ཡང་ལྟ་བ་ལ་རག་ལས་ཏེ་གནས་པ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

诸业的异熟果不能通过推理而思维，因为首先彼业本身以自性不成立的缘故。若彼以自性成立，则于一切时中将成为不断，已生异熟果者也将再次成熟，或者将永不成熟，因为不能转变自性为他性的缘故。业果也并非不可见。因此智者对世间义理，不应加入如前所说的观察胜义谛相顺的推理，而应承许诸业异熟不可思议，应如幻化生幻化之理而承许一切世间。
对所见不能诽谤，如眼虽由大种所成，但唯见色而不闻声等，此即是现见。由于如是之故，'是故业异熟决定，佛说不可思议'。诸无自性法亦有作用决定果故，世尊说：'众生业异熟不可思，从风生起此世间，海山天宫妙楼阁，珍宝遍撒诸种子。从风所生云降雨，复由风力云消散，从风世间庄稼长，风为众生引安乐。'
同样：'虽处生死解脱诸过患，说空不舍业果二谛理，智慧焚尽垢染悲润泽，行无我而自在亦系缚。'如是宣说诸业异熟果不可思议。
此处有人说：眼等是以自性存在，因为见到其果识的缘故。应当解释：若其果识存在，则眼等应成立，然而这是不可能的。为什么呢？首先，'因缘不具故，识于见前无，若后则识无用，第三作无义。'首先在见之前，眼识是不存在的，因为眼见增上缘不具足故。若认为在见之后，则彼时识无用，若无识之眼能见色，则分别识便成无义。第三种作用无义者，即见与识二者同时生起，其中因无意义。
由此可知，见即作用将成无义。若见与识二者同时存在，则与见同时的识不应依赖见而生。如牛之两角同时生起，不应一者依赖他者而生，如是与见同时生起的识不应依赖见而生，故见唯成无义。若想：如灯与光虽同时，但依赖见而住。此亦不然，因为于彼亦有相同的诘难故。

།འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་གསལ་བར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཁོ་ན་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེས་དམིགས་ པའི་དོན་ཡང་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡོད་པས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པར་བརྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མིག་ནི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དོ། ། བྱེད་པ་པོ་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པར་བྱེད་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་ཡང་མིག་ལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མིག་གིས་གཟུགས་དེ་ལྟ་བ་ན་ཡུལ གྱི་ཡུལ་དུ་སོང་ནས་སམ་མ་སོང་བར་ལྟ་གྲང་ན།གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མིག་དེ་འགྲོས་དང་ལྡན་འགྱུར་ན། །ཐག་རིང་ཡུན་རིང་གིས་མཐོང་འགྱུར། །ཧ་ཅང་ཉེ་དང་ཆེས་རིང་དུ། །གཟུགས་དེ་གསལ་བ་ཅི་སྟེ་མིན། །གལ་ཏེ་མིག་ ཕྲད་ན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཕྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དག་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འགྲོ་བའི་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱིས་ཡུལ་ཉེ་བར་འཛིན་པ་དང་། དུས་མཉམ་པར་ཡུལ་ཐག་རིང་བར་འཛིན་ པ་ནི་མི་རིགས་ན།ཕྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་མིག་གིས་ཐག་རིང་བ་ན་གནས་པ་ཡང་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་པས་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མིག་ཕྲད་ནས་འཛིན་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཧ་ཅང་ཉེ་བར་ཡང་མིག་ལ་གནས་པའི་མིག་སྨན་ནམ་ ཐུར་མ་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ།ཐག་རིང་པོར་ཡང་གསལ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་ན། འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདི་མི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མིག་གིས་ཕྱིན་ནས་གཟུགས་མཐོང་ན། དེ་ཅི་སྟེ་མཐོང་ནས་དེའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་འམ་འོན་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཡིན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཟུགས་མཐོང་མིག་འགྲོ་ན། །སོང་བས་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་མེད། །ཡང་ན་བལྟ་བྱར་འདོད་པ་ནི། །ངེས་པར་བྱ་བ་བརྫུན་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཟུགས་མཐོང་ནས་གཟུགས་ཀྱི ཡུལ་དུ་མིག་འགྲོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་ན་ནི་འགྲོ་བ་སྟེ་དོང་བས་མིག་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།མིག་འགྲོ་བ་ནི་ཡུལ་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། དེ་ཡུལ་དེ་ཡང་སྔ་ཉིད་དུ་འདི་ན་གནས་པ་མཐོང་བས་འགྲོ་བ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་མ་མཐོང་བར་འགྲོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ བལྟ་བར་འདོད་པའི་ཡུལ་ངེས་པར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།མ་མཐོང་བར་མངོན་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ལོང་བ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ངེས་པར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱོན་འདི་སྤང་བར་འདོད་ནས་གལ་ཏེ། མིག་མ་སོང་བར་འཛིན་ན་ནི་ འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་མཐོང་འགྱུར་ཏེ།།གང་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་རིང་མེད་སྒྲིབ་པ་འང་མེད། །གང་ཞིག་མིག་དང་ཡིད་དང་རྣ་བ་ནི་ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་ལས་ནི་མིག་གི་ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རེ་ ཞིག་ལུང་དང་འགལ་བ་ནི་མེད་དེ་ཕྲད་ནས་འཛིན་པ་ཉིད་ཙམ་ཞིག་འགོག་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་གང་དུ་དེ་མི་འགལ་བའོ། །ལ་ལར་ནི་དགག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་གང་དུ་དེ་མི་འགལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྣམ་པར་ དཔྱད་པ་སྲིད་པས་ཕྲད་ནས་འཛིན་པ་ཉིད་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དང་མི་ཕྲད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ།སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་ནི་འདི་ན་གནས་པའི་མིག་ཁོ་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་ལ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ པ་དེ་ལ་ཐག་རིང་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ་འདིས་ནི་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་དོན་ཡང་མ་སོང་བར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།ཐག་རིང་བ་ན་གནས་པ་ཡང་ཡིན་པས། ཐག་རིང་བར་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

世间的见解不应该被认为能清楚地见到真实性，因为它仅仅是世间的量，而且它所缘取的对象也被证明是虚妄欺诳的法性。
当如是识不存在时，由于它的存在而推测眼等诸根存在，这是不合理的。
在此有人说：眼不是作用的本体，那么是什么呢？是作者。由于承认作者是实体，所以说'第三作用成无义'是不合理的。
即使这样观察，眼也将离开见的作用。怎么说呢？如果眼见色时，是到达境处后见还是不到达而见？两种情况都有过失，为了说明这点而说：
若眼具有行动，则远处应经长时才能见到。为何极近与极远的色不清晰？
如果眼接触后才能取境，那么仅仅睁开眼就不能取到月亮和星星等对境。
由于行动时间不同，具有行动的意义对于近处取境和同时取远处境界是不合理的。而实际上只是睁眼就能如同见近处一样见到远处，所以这是不合理的。
如果眼是接触后才能取境，那么极近处的眼药或针也应该能见到，远处也应该能清晰可见，但这是不可能的，所以这是不合理的。
另外，如果眼到达后才见色，那是见到后去到其境处，还是未见到？这会如何？两种情况都有过失，所以说：
若见色后眼才去，去了也没有任何功德。或者所欲见的对境，必定成为虚妄。
如果认为见到色后眼才去到色境处，那么去了对眼没有任何用处。眼的行动是为了见境，而那个境界已经在此处先前就见到了，所以行动没有任何用处。
如果未见就去，那么就不会确定见到所欲见的境。因为未见而去向未认知的境处，就像盲人一样不会确定见到所要见的境。
如果为了避免这个过失而说：若眼不去而取境，则应见到一切行动。对于无行动者，则无远近与遮障。
有人想：根据'眼、意、耳不与境接触'的教证，认为眼与境一定是不接触的。对此应该回答：
首先没有违背教证，因为主要是遮遣接触后取境。在某些情况下，成立是主要的，即在不相违时。在某些情况下，否定是主要的，即在不相违时。
因此，在这里由于可以观察，仅仅遮遣接触后取境就安立为不与境接触。如果从成立的角度认为不与境接触，那么此处的眼就应该能见到一切行动。
这样，对于无行动者，哪里会有远近？这表明不去也能见到近处的对境，远处的也是如此，所以远近的差别就不成立了。

།གང་གི་ཚེ་མ་སོང་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་འདི་ན་གནས་པ་བཞིན་ཐག་རིང་པོ་ན་ གནས་པ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲིབས་པ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་ཡོད་ན་ནི་བསྒྲིབས་པས་དེ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲིབས་པ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ན། གང་གི་ཚེ་མ་སོང་བར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་བསྒྲིབས་པ་ལ་ཡང་འགྲོ་བའི་ གེགས་མེད་པས་མ་བསྒྲིབས་པ་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་གལ་ཏེ་མིག་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནི། །དང་ པོར་བདག་ལ་སྣང་འགྱུར་ན།།མིག་ནི་མིག་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་། །གང་ཞིག་གིས་ནི་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀ་དང་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་དྲི་བསུང་དང་པོར་རང་གི་རྟེན་ཉིད་ལ་དམིགས་ཏེ། ཕྱིས་དེ་དག་ཕྲད་པ་ལས་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་དག་ ལ་ཡང་ཡིན་པ་དང་།ཡང་ཇི་ལྟར་རང་ལ་གནས་པའི་མེའི་ཚ་བ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་མིག་མིག་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཆེས་དང་པོར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མིག་ཁོ་ནས་མིག་འཛིན་པར་རིགས་ན་མིག་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བལྟ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་མི་སྲིད་དོ། །གང་ཞིག་མིག འབའ་ཞིག་ལ་གཟུགས་ལྟ་བའི་ནུས་པ་མེད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་མིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་དང་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར། མིག་ལ་རྣམ་ཤེས་ཡོད་མིན་ ཞིང་།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་མེད་ལ། །གཉི་ག་གཟུགས་ལ་ཡོད་མིན་ན། །དེ་དག་གིས་གཟུགས་ཇི་ལྟར་མཐོང་། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མིག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། མིག་གིས་ནི་ཡུལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མིག་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། བེམས་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡུལ་རྟོག་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མིག་མེད་དོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ལ་ལྟ་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་པས་ན་ལོང་བ་ལྟར་མི་མཐོང ངོ་།།གཟུགས་ལ་ནི་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ དོན་ཕན་ཚུན་མ་ཚང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཚོགས་པར་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།གཟུགས་ལྟ་བའི་ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ལོང་བའི་ཚོགས་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ རིགས་པ་སུ་ཞིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའམ་ལྟ་བར་འོས།ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པས་གཟུགས་ལྟ་བར་མི་འོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་མཉན་པར་མི་འོས་ཏེ། གཟུགས་ལྟ་བ་བཞིན་སྒྲ་ཉན་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་ ཐོས་ན་དེ་ཉན་པའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའམ་མ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཐོས་གྲང་ན།གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཕྱིན་ཏེ་ཐོས་ན་དེ་ཉན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ན་སྒྲ་འབྱིན་ཞིང་འགྲོ་བའམ་སྒྲ་མེད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་དང་པོ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གལ་ཏེ་སྨྲ་ཞིང་སྒྲ་འགྲོ་ན། གང་གིས་སྨྲ་བ་པོར་མི་ འགྱུར།།འོན་ཏེ་མི་སྨྲ་བར་འགྲོ་ནའང་། །གང་གིས་དེ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷ་སྦྱིན་ལྟར་སྒྲར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མི་སྨྲ་བར་འགྲོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྒྲ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་སྒྲ་དེ་ལ་འདི་ནི་སྒྲའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་སུ་ཞིག་ལ་འགྱུར། མ་བཟུང་བ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ།

当未行而见时，此时如同住于此处一般，也能见到远处所住，如是也能见到有遮障者。若有行走，则因遮障所破故，不见遮障是合理的。当未行而应观看时，于遮障亦无行走之障碍，如同无遮障般能见。
又若眼成为见之自性，则此时于一切处因自性不坏故，于自体亦应能见。如是世间中，一切事物之自性，若最初于自现起，眼以眼自身执取，以何者而不成？
若如瞻波花及青莲等之香气，最初缘于自身所依，后由接触而于芝麻等亦然，又如住于自身之火之热性，由相连而缘于他体，如是若眼成为见之自性，则此时唯于自体见，为何眼不能以眼自身执取？
诸事物之自性亦最初存在于自体故，唯应以眼执眼，然眼既不能见自体，如石块等亦不能见他者，故于彼不可能。
若有人思维：非唯眼能见色，然而眼、色及眼识三者和合时能见色。此亦无实义。因为：眼中无识，而识亦无见，二者于色皆非有，彼等如何能见色？
其中首先眼中无识。眼不能了别境识，因为是非识之自性故。眼是由大种所成，是无情故，于彼不可能有境分别。如是眼中无识。识中亦无眼。彼非色法，于彼何有见，无故如盲不见。
于色二者皆非有。非识，因非分别自性故。亦非见，因是非见体性故。当如是根、境、识相互缺乏时，虽有彼等和合，彼等不能见色，因见色之支分不具足故，如盲人群。
当如是无色之见时，以何正理能说见色或应见？如实性智慧中不应见色，如是亦不应闻声，因如无见色，亦无闻声故。
此中若闻声，是已至闻境或未至而闻耶？若先是已至而闻，则至闻境时，是出声而行或无声？若是第一种分别，则此时若出声而行，以何不成说者？若不出声而行，以何于彼生知？
是故因为是说者故，如提婆达多般不成声。若不出声而行，则此时于无声而行之声，谁能决定此是声？未得执取者实亦非有，故此不应理。

།གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཕྲད་དེ་སྒྲ་འཛིན་ན། །སྒྲ་ཡི་དང་པོ་གང་གིས་འཛིན། །སྒྲ་ནི་རྐྱང་པའང་མི་འོང་ན། །རེང་བུ་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣ་བའི་དབང་པོའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲ་འཛིན་ན་འོ་ན་ནི་དེའི་དབང་པོ་གང་གིས་ འཛིན།།ཕྲད་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྣ་བ་ལ་ནི་སྒྲའི་དང་པོར་འཛིན་པ་མེད་ལ། དེའི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་དབང་པོ་གང་གིས་ཀྱང་མི་འཛིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་བཟུང་བའི་དོན་དེ་ནི་སྒྲ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །སྒྲའི་ རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་རྫས་དགུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་རྐྱང་པར་མི་འོང་ན།ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་ཁོ་ན་རྣ་བས་འཛིན་གྱི། དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ་མི་རིགས་སོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྒྲ་ཡང་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་དྲི་ལ་སོགས་པ་ དག་ཀྱང་ཟུང་ཤིག་།འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་སྒྲ་ཕྲད་པའི་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕྲད་དེ་སྒྲ་འཛིན་ན། །སྒྲ་ཡི་དང་པོ་གང་གིས་འཛིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་ན། གལ་ཏེ་དེའི་དང་པོ་མ་བཟུང་ན་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གང་ཞིག་དེའི སྒྲ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། ཇི་སྲིད་སྒྲ་ཐོས་མ་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་བར་དུ་སྒྲར་མི་འགྱུར། །སྒྲ་མེད་པ་ཡང་མཐར་སྒྲ་ཉིད། །འགྱུར་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །གང་ཞིག་མི་ཐོས་པ་དེ་ནི་ཐོས་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲི་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྒྲ་ ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་གང་ཞིག་གི་ཚེ་ཐོས་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདི་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲི་ལ་སོགས་པ་ཕྱིས་སྒྲ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་མེད་པ་འདི་ཡང་ཕྱིས་སྒྲ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཡིད་དུ་ འོང་བའི་སྒྲ་གང་ཐོས་གྱུར་པ།།དེ་ནི་ནམ་ཡང་ནང་དུ་ཞུགས་པ་མེད། །དེ་ཡི་འཕོ་བ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་མོད། །རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྒྲ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། དཔེར་ན་ཤིང་དང་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་བྱས་ལ། །ལག་པས་ རྩོལ་བ་བྱས་པ་གསུམ་ཚོགས་ན།།སྒྲོགས་བྱེད་པི་ཝང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་པ། །དེ་དག་ལས་ནི་སྒྲ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་མཁས་པ་ལ་ལས་བརྟག་བྱ་སྟེ། །དེ་ནི་གང་ནས་འོངས་ལ་གར་སོང་ཞེས། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་དུ་བརྟག་བྱས་ན། །སྒྲ་ཡི་འགྲོ་ བའམ་འོང་བ་མི་དམིགས་སོ།།ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དབང་པོ་རྣམས་ལ་ཡུལ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་བརྗོད་ནས་ཡིད་ལ་ཡང་ཡུལ་དེ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དབང་པོ་རྣམས་དང་བྲལ་སེམས་ཀྱིས། །སོང་ སྟེའང་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར།།གལ་ཏེ་སེམས་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་དུ་སོང་ནས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་རྟོག་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །འདི་ན་སེམས་འདི་དབང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཞིག་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྲོའམ། རེང་བུ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དབང་པོ་དང་བཅས་ པ་ནི་མི་འགྲོ་སྟེ།དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་ལུས་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན་ན་ལུས་དབང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ། རེང་བུ་འགྲོ་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་། །དབང་པོ་རྣམས་དང་བྲལ་སེམས་ཀྱིས། །སོང་སྟེའང་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར། །མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་ པོའི་སྒོ་སྤངས་པ་དེ་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཅི་ཞིག་ལྟར་འདི་ལ་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བས་དོན་དམིགས་པར་རྟོག་ན་དེའི་ཚེ་ ན་ཡང་དོན་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་སྲོག་འདི་ནི། །རྟག་ཏུ་ཡིད་མེད་ཅི་སྟེ་མིན། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་སེམས་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། སེམས་མེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུ་སྲིད་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

再者，如果接触后才能感知声音，那么谁能感知声音的最初？声音单独都不会出现，那么怎么能感知独立的声音？如果说是到达耳根处的声音才能被感知，那么是哪个根能感知？因为是接触后才能感知，耳朵并没有最初的声音感知，也没有其他能感知的根，所以任何根都不能感知。因此，未被感知的对象就不会成为声音。声尘是由九种实质组成，所以声音不会单独出现，你说仅仅是声音被耳朵感知，而不是香等，这是不合理的。要么声音也不能被感知，要么香等也应该被感知。
这也不是如此，所以声音不是接触的对境。如果有人说'如果接触后才能感知声音，那么谁能感知声音的最初？'，那么如果最初没有被感知，会有什么过失呢？声音的本质会消失，这就是过失。如此，只要声音未被听到，在此期间就不是声音。无声也最终成为声音，这是不合理的。未被听到的就不是正在被听到的，如同香等一样就不会成为声音。
如果认为在听到时就成为声音，这也是不可能的。香等后来不会被看到成为声音，同样，无声也不应该后来成为声音。世尊说：'所听到的悦耳之声，从未进入内部，也找不到它的迁移，声音是由分别而产生。'同样：'譬如依靠木头和弦，以手努力三者和合，发声的琵琶笛子等，从这些就会发出声音。之后智者应当观察，它从何处来往何处去，观察遍寻诸方及诸方隅，声音的去来都不可得。'
如是，首先说明诸根无有感知对境的能力，为了说明意识也无有感知彼对境的能力而说：离开诸根的心识，即便前往又能做什么？如果认为心识前往对境处而遍知对境，这是不合理的。此心是与根同往对境处，还是独自前往？首先，不会与根同往，因为诸根恒时安住于身体，如果前往则身体将成无根。
如果独自前往，那么，离开诸根的心识，即便前往又能做什么？离开眼等诸根之门，就没有见色等的能力，否则盲人等也应该能见等。如果仍然认为以某种方式前往对境处而能了知对境，那么因为了知对境无有终点，将永不返回。如此，这个生命为何不永远无心？如果一直都是无心，无心不应成为我，否则柱子瓶子等也将成为我。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མེད་པས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི་ དེའི་ཚེ་འཐད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་རྣམས་ཆེས་གསལ་བར་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་ན་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ།།གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་ན་འོ་ན་གང་ཞིག་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་ གཞག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀོ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་ན་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་རིགས་ན། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདུ་ཤེས་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་འདི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དམ་ཞེ་ན། མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་དངོས པོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར། སྔར་མཐོང་བ་ཡི་དོན་གང་ཞིག་།ཡིད་ཀྱིས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟར་འཛིན་པ། །དེ་ནི་ཆོས་ཀུན་རྣམ་གཞག་ལ། །འདུ་ཤེས་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་འགག་པ་ན་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་འགགས་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཛིན་པ་སྲིད་ཅེ་ན། སྨིག་རྒྱུ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲོས་ཏེ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་བག་ཙམ་ཀྱང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ གྱི་དབང་གིས་ཆུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་བྱ་བ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཟུང་ཟིན་པ་ལ་ཡང་གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཐམས་ ཅད་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་ལ་འདུ་ཤེས་ཕུང་པོ་ཞེས་བསྙད་དེ།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་ན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདུ་ཤེས་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མ་གཏོགས་པར་མེད་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་འདུ་ཤེས་དེ་མ་གཏོགས་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་མེད་དོ། །འདི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། མིག་དང་གཟུགས་ལ བརྟེན་ནས་ཡིད།།སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་རྟེན་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་མི་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

因此，如此以理智观察时，由于感官、对境和识等无有实有的体性，故无以自性成立。若这些是以自性成立，则当以正理观察时应当极为明显地以其如实安住的体性而被认知，然而并未被认知，因此成立为自性空。
若彼等无有自性，那么，作为差别安立之因而显示的彼等之差别遍断本性的想蕴又是如何呢？当说：诸事物若存在，则彼等差别遍断本性的想蕴是合理的，当已说明彼等事物非有之时，彼等之想蕴如何能以自性成立？
若问：此对境遍断是否一切种类都不存在？答：非不存在，因为以无自性的事物而存在故。如是：'先前所见之义境，意识如阳焰而取，此于诸法安立中，名为想蕴而安立。'
此中，依眼与色生起眼识，当其灭时，与根境同时灭去。彼灭已，先前所见之义境，后为意识所取。又问：如何能取非近前之境？答：说'如阳焰'，即如阳焰虽全无水分，然由因缘力故生起水相的想，如是如同阳焰一般，对已取的无有自性之事物，所生起的分别识，即是一切法安立之因。
由于是一切法安立之因，故称其为想蕴，因为与如是想的差别相应故。一切法的安立也是依想的力量，而非以所知事物自性为因，因为自性于一切种类皆不应理故。
若如是，则想蕴以自性存在，因为若无彼，则不能安立一切法。答：彼想也因与识相应，故离彼识不存在，彼识也因离彼想不成立，故无自性。此亦如是，因为：'依眼色等缘起，意如幻而生起。'
凡是作为生起所依而出现的识，在生起之前是不存在的，虽有眼等诸缘，但因无识的自性，生起之作用不成立故，生起不合理，故此识非生。

།དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཅི་ཞིག་ངེས་པར་བྱ་བར་ནུས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་ནམ་སྒྱུ་མའི་མཆན་བུ་ཞིག་གིས་ལམ་པོ་ཆེའི་ བཞི་མདོར་སྒྱུ་མའི་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་གླང་པོ་ཆེའི་ཚོགས་དང་རྟའི་ཚོགས་དང་།ཤིང་རྟའི་ཚོགས་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་དང་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ཞིང་། དེ་སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལྟ་བར་བྱེད་སེམས་པར་བྱེད་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡོངས་ སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་ལྟ་ཞིང་སེམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་སྣང་།གསོག་དང་གསོབ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཡང་སྣང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཅི་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དེ་ལ་སྙིང་པོ་ལྟ་ཡོད་དམ། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའམ་ནང་གི་འམ་ཕྱིའི་འམ།རགས་པའམ་ཕྲ་བའམ། ངན་པའམ་གྱ་ནོམ་པའམ་ཐག་རིང་པོ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའམ། ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དགེ་སློང་ཞིག་ལྟ་བར་བྱེད། སེམས་པར་བྱེད་ཚུལ་བཞིན་ དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་ལྟ་ཞིང་སེམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་སྣང་།གསོག་དང་གསོབ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་ནད་དང་འབྲས་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་སྡིག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་ཡང་སྣང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཅི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་འདི་ལ་སྙིང་པོ་ལྟ་ཡོད་དམ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མའི་ན་ཆུང་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས པར་ནུས་སོ།།དེའི་ཕྱིར། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གལ་ཏེ་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞིག་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོས། གང་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོད་དེ། །སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱར་ མི་རིགས་སོ།།རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་ཞིང་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་བུད་མེད་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མི་འགྱུར་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་མེད་དོ། །གང་གི་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། རབ་རྫོགས ཤེས་པ་དོན་ཅན་གྱི།།འཛིན་ལ་འདུ་ཤེས་ངེས་པར་བསྟན། །འདུ་ཤེས་དེ་ཡང་འཛིན་མེད་དེ། །རྣམ་པར་དབེན་པའི་དོན་གྱིས་བསྟན། །རྣམ་དབེན་གང་དེའང་འདུ་ཤེས་ཏེ། །རྣམ་དབེན་གང་དེ་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་དོན་དེ་བསམ་བྱས་ན། །དེས་ན་འདུ་ཤེས་འབྱུང་མི་ འགྱུར།།འདུ་ཤེས་འདི་ཡང་སྤང་སྙམ་དུ། །གང་ལ་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་ནི། །འདུ་ཤེས་སྤྲོས་ལ་སྤྱོད་འགྱུར་གྱི། །འདུ་ཤེས་ལས་ནི་གྲོལ་མི་འགྱུར། །འདུ་ཤེས་འདི་ཀོ་ག་ལ་འབྱུང་། །གང་ཞིག་གིས་ནི་འདུ་ཤེས་བཀག་།གང་ལ་འདུ་ཤེས་འབྱུང་ འགྱུར་བའི།།ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་བརྙེས་། །དེ་ལྟར་དོན་དེ་བསམ་བྱས་ན། །དེ་ནས་འདུ་ཤེས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཅི་ནས་ཀྱང་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ཡང་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་གོ།

因此，除了幻化的法性之外，还能确定什么呢？世尊说：'比丘们，譬如幻师或幻师的弟子在四衢道上显现各种幻术，如象群、马群、车群、步兵群'等广泛出现。当有眼睛的人观看、思维、如理作意时，虽然显现但实际并不存在，显现为虚幻、空洞、无实质。为什么呢？幻术所作之物岂有实质？
比丘们，同样地，任何识，无论是过去、未来、现在的，或内或外，或粗或细，或劣或胜，或远或近，当比丘观察、思维、如理作意时，虽然显现但实际并不存在，显现为虚幻、空洞、无实质，显现为病、疮、刺、罪、无常、苦、空、无我。为什么呢？这识蕴岂有实质？'如此广说。
如所缘那样观察时，由于无自性，可以确定识如幻女。因此，'依眼色而生意，如幻而生起'这句话说得好。再者，如果这有自性，那么'凡是有自性者，不应称为幻'。世间上若有不空且实有的女人，就不应称为幻。同样，识若有自性也不应如幻，但并非不说识如幻。因此识无自性。
当法识无自性时，与无自性识相应的想也无自性，这是确定的。世尊说：'圆满智慧有意义，执著上说为想，彼想亦无执，以离戏论义说。彼离戏论亦是想，彼离戏论是所说。如是思维义时，则想不会生起。若想要断除此想，于彼生起想者，行于想的戏论中，不能从想中解脱。此想从何生？谁能遮止想？于何处想生起？诸佛未得此法。如是思维义时，则想不会生起。'
这里有人说：'诸根绝不可能执取境，依眼色而生眼识'这确实是件稀有之事。

།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་འདི་ཁོ་ན་ངོ་མཚར་གྱི་གང་འགགས་པ་དང་འགག་བཞིན་པའི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ལ་ས་བོན་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་འགགས་ ནས་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་ལོན་པ་ལ་འགར་ཡང་གནས་པ་མེད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་འགགས་ནས་བསྐལ་པ་དུ་མས་ཆོད་པའི་ལས་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་འབྱུང་བ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་གི་རྒྱུ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་རྣམ་པ་ལྔར་དཔྱད་པ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པས་སྦྲང་རྩི་དང་ཆུ་དང་འོ་མ་འཛིན་པ་དང་འཆུ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་རུང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ཅི་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་གམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། གང་ཚེ་མཁས་ལས་སྟེངས་ན། །ངོ་མཚར་ཅན་མིན་ཅང་མེད་པ། །དེ་ཚེ་དབང་རྟོགས་དེ་འདྲ་ལ། ། ཡ་མཚན་ཞེས་བྱ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །འབྲས་བུ་ནི་རང་གི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་བ་ལང་ལས་བ་ལང་དང་། རྟ་ལས་རྟ་དང་། སཱ་ལུ་ལས་སཱ་ལུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། འབྱུང་བ་རྣམས་དང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཚུལ་འདི མི་རིགས་སོ།།འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལས་གཟུགས་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་། མཉན་པར་བྱ་བ་སྐྲ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣ་ལ་ སོགས་པའི་ཡུལ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཡ་མཚན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངོ་མཚར་བ་འདི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འདི་ཡ་མཚན་པའི་ གནས་སུ་འགྱུར་ན།གང་གི་ཚེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མིག་འཕྲུལ་ལྟར་ཡ་མཚན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདི་ངོ་མཚར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པར་མི་འོས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཕྱོགས་འགར་གནས་པར་དམིགས་པ་ནི་ཡ་མཚན་དུ་བྱེད་པར་ འགྱུར་གྱི།ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེའི་ཚ་བ་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

应当说明：难道仅仅是这样奇妙吗？已灭和正在灭的种子产生苗芽是不合理的，但依靠种子而生苗芽却是事实。
同样，已造作积累的业虽已灭尽且经过极长时间而无处安住，然而即便是已灭尽且相隔多劫的业也能直接产生果报。
瓶子等物虽然从自因中以五种方式观察其为一或异时都不存在，然而即便如此，依缘而安立则能执持蜂蜜、水、牛奶并能倾注等作用，这有什么可奇怪的呢？
因此如是：当智者观察时，无一非为奇妙，此时于所知境界，何处堪称稀有？
可见果随顺其因，例如从牛生牛、从马生马、从稻生稻等等。
但对于诸大种及色声等，此理则不合适。如是诸大种是身根所取而非所闻，从彼等产生眼所见色与耳所闻声，此极为奇妙。
同样也应配合鼻等境及眼等。或者说诸根了知对境并非稀有因。
若仅仅诸根了知对境才成为奇妙，则此时确实成为稀有处。然而当如前所说之理，对智者们而言一切众生如幻化般皆为稀有因之时，此则不为奇妙。
于某处见到少许不应理事则成稀有，而非普遍相同之性，因为火之热性非为稀有因故。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ངེས་པས་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ལ། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ སྤྲུལ་པ་དང་།།རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཆུ་ཟླ་དང་། །ཁུག་རྣ་ནང་གི་བྲག་ཅ་དང་། །སྨིག་རྒྱུ་སྤྲིན་དང་སྲིད་པ་མཚུངས། །ཇི་ལྟར་མེ་དང་བཅས་པའི་ཡོག་པ་མྱུར་དུ་བསྐོར་བའི་འགྲོས་དེ་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་འཁོར་ལོ་རང་གི་ངོ་བོ་བག་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་བུད་མེད་དག་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་བུད་མེད་རྣམས་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་། ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཐུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་ཅིང་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཐུབ་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་རྣམས་བདེན་པར་གྱུར་པའི་ཐུབ་པ་དག་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་པའི་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་འཇོམས་པ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར ལ།དེ་རྣམས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བྲལ་བས་བདེན་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སད་པའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ལྟར་གཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་བདག་གི་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཅན་རྨི་ལམ་གྱི་བདག་གི་དངོས་པོ་ བདག་ལ་ཆགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།སད་པས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་མེད་པས་དེ་བདེན་པར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་རྒྱུ་ཅན་སྒྱུ་མར་བྱས་པའི་ན་ཆུང་རྣམས་བདེན་པར་གྱུར་པའི་ན་ཆུང་གིས་སྟོང་ བཞིན་དུ་དེའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་རྨོངས་པ་ལྷུར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་།ཇི་ལྟར་བདེན་པར་གྱུར་པའི་ཟླ་བས་སྟོང་པའི་ཆུའི་ཟླ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཟླ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ ལྟར་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྟོབས་ཉིད་ལས་ཁུག་རྣ་བྱུང་བ་ན་རྒྱང་རིང་པོ་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་འགྱུར་བའི་དུ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་།ཇི་ལྟར་རིའི་ཚང་ཚིང་དང་། རི་ཁྲོད་ཀྱི་ སུལ་དང་།རླུང་གི་ཟབས་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་བྲག་ཅས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་སྒྲར་མངོན་པར་རློམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཉེ་བར་ལྷགས་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྨིག་རྒྱུ་ཆུའི་རང་གི་ངོ་བོས་དབེན་བཞིན་དུ་ཐག་ རིང་བ་རྣམས་ལ་ཆུར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།ཡང་ཇི་ལྟར་སྤྲིན་རྣམས་ཐག་རིང་པོ་ནས་རི་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉེ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ལ་བཟོ་བ་རྣམས་ལ་མ་རིག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ གིས་འཕངས་པ་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བཞིན་པ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར།བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་འདྲིད་ པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆགས་པ་ཟད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བར་འཁོར་བ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་གཡོ་བར་གནས་སོ།

由于如是自性不确定，随着因缘如何而如是变化的缘故，对于诸智者而言，火轮、幻化、梦境、幻术、水月、山谷回声、阳焰、云彩与轮回相同。
如同带火的木棒快速旋转的动作，因为是颠倒见的缘故而被认为是轮形，但其中丝毫也没有轮子的自性；
如同由幻化三昧的因缘所生的女人，虽然如同真实的女人一样能成为贪欲者烦恼的因，而诸圣者以幻化三昧力所化现的圣者，虽无自性且离真实圣者之自性，却如同真实圣者一样能消除一切众生心中的黑暗，成为众生获得善趣与解脱之道的因缘，但这些都离心与心所，因此非为真实；
如同醒时的我之实体一样，与睡眠相应的意识具有的我之实体的因缘所生的梦中我之实体，是我执颠倒的因，而醒后不见如是，故非为真实；
如同幻术师的幻术机关所生的幻化少女，虽然空无真实少女，但对于不了知其本质者却能令其心迷惑；
如同空无真实月亮的水中月影，以缘起力如是显现时，对愚者而言成为月亮颠倒见的因；
如同依于如是地点、时间与理由，以缘起力而生起的烟雾，对远处之人成为真实烟雾颠倒见的因；
如同山林、山间峡谷、风洞中的回声，对众人产生实有声音的执著；
如同于特定地点时节中出现的阳光为缘的阳焰，虽无水的自性，却能对远处之人产生水的颠倒见；
又如云彩从远处显现山等形相的颠倒见一样，对于如实了知缘起自性的智者而言，由无明颠倒所引发、业为缘的轮回，虽然识等与外器世间俱生，如同火轮等一样，是虚妄欺诳之法，虽然本性空寂，却能令愚者迷惑。由了知事物自性、灭尽一切执著而获得解脱，依此而住，轮回如同火轮等无有自性，此理坚固不动。

།ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་ མིག་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིས།།མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་འཛིན་བྱེད་པ། །དེ་བཞིན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ད་ལྟའི་ཡུལ་དག་འཛིན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་དང་། བདེན་པའི་དགེ་སློང་དངོས་བྲལ་དགེ་སློང་གཉིས་ཤིག་གིས། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་ལས་ཐུབ་པ་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་མ་འདས་པར།།ཐུབ་དབང་ཟླ་བའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས། །དགེ་སློང་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་དེ་དག་གི་གཏི་མུག་མུན་པ་བསལ། །དེ་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་བུ་མོ་གཞོན་ནུའི་རྨི་ལམ་ན། །བུ་ཕོ་འབྱུང་ཞིང་ཤི་བ་དེས་མཐོང་ནས། །བྱུང་ནས་དགའ་ ཞིང་ཤི་ནས་མི་དགའ་ལྟར།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་ནམ་ མཁའ་དངས་པར་ཟླ་ཤར་བ།།དེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་དང་བའི་ཚོར་སྣང་སྟེ། །ཟླ་བ་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་འཕོས་པ་མེད། །ཆོས་ཀུན་མཚན་ཉིད་དེ་འདྲར་ཤེས་པར་གྱིས། །བྲག་ཕུག་རི་རྫོང་ཆུ་ཀླུང་ངོགས་དག་ཏུ། །དེ་དག་ལ་བརྟེན་བྲག་ཅ་འབྱུང་ཇི་ལྟར། །དེ་བཞིན་འདུས་བྱས་འདི་ ཀུན་ཤེས་པར་གྱིས།།འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་མཚུངས། །ཇི་ལྟར་སོས་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་ན། །སྐྱེས་བུ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཤིང་འགྲོ་བ་ཡིས། །སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོར་མཐོང་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཡང་ ཆུ་ནི་ཡོང་མེད་ན།།སེམས་ཅན་རྨོངས་པ་དེ་ལ་འཐུང་འདོད་དེ། །མི་བདེན་ཆུ་ནི་བཏུང་བར་ཡོང་མི་ནུས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཆུང་ཟད་སྤྲིན་མེད་པར། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་། །ཐོག་མར་གང་ནས་བྱུང་བར་ ཤེས་པར་བྱ།།དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། །སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་བུར་། །མཚན་མ་སྒོམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དབང་པོ་དང་དོན་དགག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་བའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་ན་འོ་ན་དེ་གང་ཞིག་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་འགའ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་བརྟག་པར་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར། དངོས་པོ་གང་ཞིག་གཞན་འགའ་ལའང་། །རག་ལས་པ་ཞིག་མི་འགྱུར་ན། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་འགྲུབ་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་གང་ལའང་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་འགྲུབ་པ་ལ་འགའ་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཅིག་རག་ ལས་པར་གནས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རང་དབང་བ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པར་རིགས་ན་གང་ཞིག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའམ།རྒྱུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བ་འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་འགའ་ཞིག་ཏུ་དངོས་པོ་འགའི་རང་བཞིན་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འགའ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་ལ། རང་བཞིན་མེད་པས་ཀྱང་མགལ་མེའི་ འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།

如是说道：'如同眼睛因错乱，而执取火轮旋转，如是诸根亦是，执取现前诸境。'
又说：'真实比丘与离实比丘二人，于《宝积经》中，在佛陀未入涅槃时，以佛陀月轮正法日光之光芒，驱除五百比丘的愚痴黑暗。'
复次：'如同少女梦中，见有男孩出生又死亡，生时欢喜死时不悦，应知诸法皆如是。'
'幻师变化诸形相，马象车乘种种现，于彼所现皆非有，应知诸法皆如是。'
'如同晴空月升起，其影现于清澈水中，月亮实未入于水，应知诸法相如是。'
'山洞峡谷河岸处，依彼发出回声时，如是应知诸有为，一切众生如幻化。'
'如同夏日正午时，有人为渴所逼迫，见到阳焰如水聚，应知诸法皆如是。'
'阳焰之中本无水，愚痴众生欲饮之，虚妄之水终难饮，应知诸法皆如是。'
'如同虚空无云时，刹那现出云团相，当知最初从何来，如是应知一切法。'
'如同阳焰乾闼城，如幻如梦亦如是，修习相现自性显，应知诸法皆如是。'
圣者龙树菩萨所著《菩萨瑜伽行四百论》中，说明'破除根境修习'一章，此为第十三品释。
于此有言：若谓因缘生故，有如火轮幻化梦境等无自性者，则何者为自性耶？任何事物皆不能观察其自性，以如是事物于一切相中皆不可得故。如是：
'若有某事物，不依赖他物，则彼性得成，此于一切无。'
若某一事物之成立不须依赖任何他物，尔时彼独立自主不依他缘者，以其自身安住故，应可说为有自性。然而，凡是依因缘而生之法，无有不依他缘者，亦无无因而生之法。由是之故，若无因则成过失，故无一法有自性自体，以无自性故，如火轮等无自性成就。

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འདི་དག་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སླུ་བས་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་འཐད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ས་ལེ་སྦྲམ་ལ་ སོགས་པ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ཆེས་གསལ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་ན།དེ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་མེས་བསྲེགས་པས་ན་རང་གི་ངོ་བོས་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ནི་འཐད་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྷོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་མན་ཆད་དུ་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་འཐད་པ་བཤད་པ། གཟུགས་ཉིད་བུམ་ཞེས་གཅིག་མ་ཡིན། །གཟུགས་ལྡན་ བུམ་གཞན་ཡོད་མིན་ལ།།བུམ་པ་ལ་གཟུགས་ཡོད་མིན་ཞིང་། །གཟུགས་ལ་བུམ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ན་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེ་ལྟ་བའི་དབང་པོའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐ་དད་པའམ་མི་དད་པ་ཞིག་ཏུ་རྟོག་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་། གཟུགས་ཉིད་བུམ་ཞེས་གཅིག་མ་ཡིན། །གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བུམ་པའོ་ཞེས་གཟུགས་དང་བུམ་པ་གཅིག་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་དང་བུམ་པ་གཉིས་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གང་དང་གང་ན་གཟུགས་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་བུམ་པའོ་ཞེས་གཟུགས ཐམས་ཅད་ལ་བུམ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་།སོ་བཏང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བས་གཟུགས་འཇིག་པའི་ཚེ་བུམ་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་ན། འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་ཉིད་བུམ་པའོ་ཞེས་གཅིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་འདི་སྤང་བར་ འདོད་ནས་དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བ་ལང་དག་དང་ལྡན་པ་ལྟར་གཟུགས་ལས་གཞན་པའི་བུམ་པ་ཞིག་གཟུགས་དང་ལྡན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན།འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་འདི་ལྟར། གཟུགས་ལྡན་བུམ་གཞན་ཡོད་མིན་ལ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་གཟུགས་ ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེ་གཟུགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་གཟུང་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།བ་ལང་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་ལྷ་སྦྱིན་ནི་བ་ལང་ལས་ཐ་དད་པར་མི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཡང་གཟུགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་བཟུང་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལས་ཐ་དད་པའི་བུམ་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བ་ལང་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་བསྙད་དེ་། དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་གཟུགས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང ངོ་།།གཞན་ཉིད་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་བུམ་པ་གཉིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་པས། བུམ་པ་ལ་གཟུགས་ཡོད་མིན་ཞིང་། །གཟུགས་ལ་བུམ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཟུགས་དང་བུམ་པ་གཉིས་གཞན་ཉིད་ ཡིན་ན་ནི་འཁར་གཞོང་དང་ཞོ་ལྟར་བུམ་པ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཞིང་།རེ་ལྡེ་ལ་ལྷ་སྦྱིན་ལྟར་གཟུགས་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་ན། འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དོ། །གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ལ་དམིགས་ པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་བྱེད་པ་པོ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕུང་པོ་བཞིན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་བདག་མ་ ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱང་བུམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་མང་བས་བུམ་པ་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་། །ཇི་ལྟར་སོ་སོར་འཛིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདག་ཕུང་པོ་དག་ལ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ཡང་གཟུགས་ལས་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།སོ་སོར་འཛིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

如果这些事物不像火轮和幻化等那样虚妄而成为无实，那么当以正理观察时，就应该像水晶等一样能清晰地见到自性，然而它们仅仅是颠倒因缘所生，被正理之火焚烧时就不能不成为无自性。事物不能离开正理，因为它们在一切方面都是不虚妄的。
因此上师为了松动对事物的执著，从此以下解释瓶子等物如何不存在自性的道理：'色身非是一瓶子，具色异瓶亦非有，瓶中无色可得见，色中瓶亦不可得。'
若此处有所谓瓶子的事物存在，由于它是眼识所取境，应当思考它是与色一体还是异体。首先，'色身非是一瓶子'，色即是瓶这样的色与瓶一体是不可能的。如果色与瓶二者是一体，那么凡有色处即有瓶，应成一切色皆是瓶，且当色因放置而生起功德时坏灭时瓶也应坏灭，然而这是不可能的，所以色即是瓶的一体性是不存在的。
如果为了避免这个过失而设想，如同天授与异体的牛相应那样，有一个异于色的瓶与色相应，这也不合理，因为'具色异瓶亦非有'。如果瓶异于色，则应不依赖色而可被认知。如同异于牛的天授不是不能离开牛而被认知，同样瓶子也应该不依赖色而可被认知，然而并非如此。因此没有异于色的瓶。既然不存在，那么不存在的东西如何能说与彼相应？就像不能说石女儿具有牛一样，说瓶具有色也是不合理的。
正因为异体性不可能，色与瓶二者也不能以所依能依的分别而成立，所以'瓶中无色可得见，色中瓶亦不可得'。如果色与瓶是异体，则应如碗与酸奶那样说瓶有色，如门框有天授那样说色有瓶，然而这是不可能的。因此瓶子无自性。
凡是无自性而又可被认知的，如同火轮一样是自性空的。再者，如同我若是作者和取者一体将有过失，以及如同蕴会有依赖生灭的过失，所以蕴非是我；同样，色也非是瓶，因为所取和能取将成一体的过失，以及因取蕴众多而瓶将成多的过失。
如同我与蕴若异体将有各别认知的过失和无因的过失，所以我不异于蕴；同样，瓶也不异于色，因为将有各别认知的过失和无因的过失。

།ཡང་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་དག་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ ཉིད་དུ་རྟོག་པ་མེད་པས་བདག་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྙད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་གཟུགས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་སྲིད་དོ།།གཟུགས་དང་བུམ་པ་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་དག་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ ཉིད་དུ་རྟོག་པ་མེད་པས་བདག་ལ་ཕུང་པོ་དག་དང་ཕུང་པོ་དག་ལ་བདག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་མི་རིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་གཟུགས་དང་།གཟུགས་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱང་མི་འཐད་དོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་ལྟོས་ནས་བུམ་པ་ལ་རྟོག་ པ་གཞི་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟགས་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པའི་གཞི་ཡང་མི་སྲིད་པས་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་དོ།།ཇི་ལྟར་བུམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཙལ་བ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྲིད་པ་མགལ་མེའི་ འཁོར་ལོ་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འདིར་ཁ་ཅིག་དག་ན་རེ་གཟུགས་དང་བུམ་པ་དག་ལ་གཞན་ཉིད་མི་སྲིད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ལ་གཞན་ཉིད་ཡོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་ནི་བུམ་པ་ཡང་གཞན་ཉིད་ ཡིན་ལ་ཡོད་པ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ་བུམ་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རྫས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྙད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་མཚན་མི་མཐུན་མཐོང་ནས་ནི། ། གལ་ཏེ་དངོས་ལས་བུམ་གཞན་ན། །མ་ཡིན་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡང་། །བུམ་པ་ལས་གཞན་ཅིས་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ། བུམ་པ་ནི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་དངོས་པོ་དང་བུམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་མཐོང་ནས་དངོས་པོ་ལས་བུམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ལས་དངོས་པོ་ཡང་བུམ་པ་ལས་གཞན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མི་ མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་གྱི་བློ་དང་སྒྲ་འཇུག་པ་གྲུབ་པས་གཞན་གྱི་བློ་དང་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཞན་ཉིད་གཞན་བརྟག་པར་མི་བྱ་བ་ཞིག་ན།གཞན་ཉིད་གཞན་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་པས་འོ་ན་དངོས་པོ་དང་བུམ་པ་དག་ལ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་ པ་ལ་ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར། གཉིས་མཚན་མི་མཐུན་མཐོང་ན་ནི། །དངོས་ལས་བུམ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལས་གཞན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཞན་ཉིད་ ཀྱང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་ལ།གཞན་ཉིད་དེ་ལ་གཞན་གྱི་བློ་དང་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཉིད་གཞན་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་ནི་གཞན་ཉིད་རྣམས་ལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་གཞན་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ནར་གཞན་ཉིད་ལ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་བློར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གཞན་ལ་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་བར་གྱིས་ཤིག་།དེའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་གཞན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཞན་ཉིད་མེད་ན་ཡང་འགའ་ལ་ཡང་ གང་ལས་ཀྱང་གཞན་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།གཞན་ཡང་འདི་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཡོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གཞན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། ཅི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་གལ་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ གཞན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དོན་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འགལ་བ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་གཞན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

正如从蕴中无有一异之分别，故不能说'我具有蕴'，同样地，也不能说'瓶具有色'。因为色与瓶无有一异之分别。
正如从蕴中无有一异之分别，故'我有蕴'与'蕴有我'二者皆不合理，同样地，'瓶有色'与'色有瓶'二种分别也不合理。
又如依色而对瓶的分别无有根基，同样地，依一切分别之因而有的根基也不存在，故瓶不以自性成立。
如同瓶不以自性而有，同样地，一切诸法若加以观察也不以自性而有，故成如旋火轮、幻化等相。
此处有人说：'色与瓶虽无异性，然而事物与瓶二者有异性。因为依我们的观点，瓶是异性，有也是异性。有是大总相，瓶是别相之实，由与有相联系而说为有。'
对此应说：'若见二相不同，若谓事异于瓶，不然事物亦应，异于瓶何不成？'
若见瓶等诸实具有随顺性相故事物为总相，瓶具有差别性相故为别相，见此二者性相不同而说事物异于瓶，那么同样由性相不同，事物为何不异于瓶？
因此，仅由性相不同而成立异体的认知与言说，就不应再设立具有随顺性相的其他异性作为异体认知与言说的根据。然而又在设立其他异性，因此事物与瓶二者并无依赖性相不同的性相。
所以'若见二相不同，事异于瓶'之说不成立。
如同事物因具随顺性相而异于瓶，同样地，异性也因具随顺性相而应异于瓶，而此异性也不应有作为异体认知与言说根据的其他异性。
若有则成异性无穷尽之过。若说无异性而有异性之认知，则于其他也应如是。
因此，设立毫无作用的异性有何意义？若无异性，则已成立任何事物于任何事物皆无异性。
复次应当思维：何种有法会具有异性？是已成为异者？还是未成为异者？若是已成为异者，则具有异性无有意义。若是未成为异者，则因具有相违的非异性，故不能具有异性。

།གཞན་ཉིད་མེད་པས་ན་བུམ་པ་ལས་དངོས་པོ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རུང་ངོ་། །འཇིག་ རྟེན་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཚད་མར་བྱས་ཏེ་ཡོད་པའི་བློ་དང་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས་བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འཇོག་གི་།གཟུགས་ལས་རྣམ་པ་བཞིར་དཔྱད་པ་ན་དེ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བུམ་པ་མགལ མེའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲུབ་བོ།།འདིར་སྨྲས་པ། བུམ་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡོན་རྟེན་གྱི་རྟེན་དུ་མ་མཐོང་ན་བུམ་པ་གཅིག་བུམ་པ་གཉིས་ཞེས་བུམ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་བསྡུས་ལ་བུམ་པ་ནི་རྫས་ཡིན་ཞིང་། ཡོན་ཏན་རྣམས་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པར་ བྱ་སྟེ།ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས། གལ་ཏེ་གཅིག་བུམ་མི་འདོད་ན། །བུམ་པའང་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚིག་གི་དོན་ཐ་དད་པས་གཅིག་བུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འོ་ན་ནི་བུམ་པ་ཡང་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་དེ་གཅིག་ གི་གྲངས་བུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྫས་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་གི་གྲངས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཡང་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ།གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པ་འདི་རང་བཞིན་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་རྟོག་གམ། རང་ བཞིན་དུ་མ་ལ་ཡིན་གྲང་།།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གཅིག་ལ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཅིག་རྟོག་པ་དོན་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་དུ་མ་ལ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་དོན་གཞན་མི་ཉེ་བའི་བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ལ་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པར་ཤེས་ པར་བྱའོ།།ཅི་སྟེ་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྫས་ལ་བརྟེན་པས་བུམ་པ་ཁོ་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་གཅིག་ཉིད་ནི་བུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལྡན་འདི་མཚུངས་པའང་མ་ཡིན་ལ། །དེས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པ་དག་ཁོ་ ན་ལ་འགྱུར་གྱི་མི་མཚུངས་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ལྡན་པ་གཉིས་ལ་གནས་པས་སྤུན་གཉི་ག་ལ་ཡང་སྤུན་ཟླ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་གང་ཡང་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་དང་བུམ་པ་གཉིས་ནི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ཁོ་ན་གཅིག་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ ལ་གཅིག་ཉིད་བུམ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་ལ་བུམ་པ་ནི་རྫས་ཡིན་ཞིང་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀྱང་མཚུངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལྡན་པ་ཉིད་ དུ་མི་འགྱུར་རོ།།ལྡན་པ་མེད་པས་ཀྱང་གང་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ལས་བུམ་པ་ཁོ་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ལྡན་པ་མཐོང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བུམ་པ་ཡང་གཅིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ་གཅིག་ཀྱང་བུམ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་ཡང་ མ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྡན་པ་ཉིད་མི་འཐད་དོ།།ལྡན་པ་མེད་པས་ཀྱང་གཅིག་བུམ་པར་མི་འགྱུར་བས་བུམ་པ་ཡང་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཕྱེད་སྔ་མས་ནི་ལྡན་པ་ཁས་བླངས་ནས་སུན་འབྱིན་པ་བཤད་ལ། ཕྱེད་ཕྱི་མས་ནི་ལྡན་པ་མི་སྲིད་པའི་ སྒོ་ནས་སུན་འབྱིན་པ་བཤད་དོ།།ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་སུན་འབྱིན་པའི་རྒྱུ་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་པོའི་གཞུང་ལུགས་ལ། གང་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྫས་ལ་བརྟེན་པར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་པར་ནི་མ་ཡིན་པ་ ཆེས་མི་རིགས་པ་འདི་སྣང་ན།ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་བུམ་པ་[(]བོད་[,]བོང་[)]ཚད་ཅི་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཁོ་ནར་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཀྱང་འགྱུར་དགོས་སོ།

由于没有其他性，所以'瓶子是异于事物'这种说法是不合理的。在世间，由于颠倒执著为量，有的认知和言说的原因是瓶子的自性仅仅是事物这样安立，而从四个方面观察色法时，它并没有自性，所以依据胜义谛的认知，瓶子如同火轮等是自性空的。
对此有人说：瓶子是存在的，因为它是功德的所依。不存在的东西不会成为功德的所依，而瓶子一、瓶子二等说明瓶子是功德的所依。一性等是功德词义所摄，而瓶子是实体，功德依于实体是可能的。因此，由于是功德的所依，瓶子必定是存在的。
对此回答说，按照你的观点：如果不承认'一'即是瓶，则瓶也不能成为一。如果你认为由于词义不同，'一'不能成为瓶，那么瓶也不能成为一。就像一性即数量一不能成为瓶一样，由于实体性与数量一相异，瓶也不能成为一，如同二性等。
此外，这个瓶子是在单一自性上思维一，还是在多种自性上思维？如果是在单一自性上，那么思维一就没有意义。如果是在多种自性上，那么由于相违就不合理。因此应当了解，在世间，对于没有其他意义靠近的瓶子自性本身思维为一。
如果说由于功德依于实体，所以只有瓶子成为一，而一性不成为瓶子，对此回答说：相应性不相等，由此也不成为一。所谓相应，只在相等的事物之间存在，在不相等的事物之间则不存在，比如由于相应存在于二者之间，兄弟二人都与兄弟性相关，而不是任意一个。
一和瓶子二者不相等，因为只有瓶子与一性相应，而一性不与瓶子相应，因为已经承许功德依于实体。其中，由于一被视为功德而瓶子是实体，实体和功德二者也不相等，因此二者不能成为相应。
由于没有相应，所以说'由于与一相应而只有瓶子成为一'这种说法也不成立。如果这里见到相应，那么瓶子应当与一相应，一也应当与瓶子相应，但这是不可能的，所以二者的相应性不成立。
由于没有相应，一不能成为瓶子，所以瓶子也不是一。因此，这里前半部分是承许相应后进行破斥，后半部分是从相应不可能的角度进行破斥。'也'字应理解为总结破斥的原因。
此外，在对方的理论中，安立功德依于实体，而特殊功德不依于功德，这种极不合理的情况出现时，功德依于功德也是不合理的。这里，瓶子有多大的量，它所依的色法也必须是那样的量。

།དེའི་ཕྱིར་རྫས་ལྟར་གཟུགས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཚེ་ བྲས་ཅི་ཙམ་གཟུགས་ན།།དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཆེན་ཅི་སྟེ་མིན། །གང་གི་ཚེ་རྫས་ཅི་ཙམ་སྟེ། རྫས་ཀྱི་ཆུ་ཞེང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དབྱིབས་ཇི་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གཟུགས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཆུ་ཞེང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དབྱིབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་ཕྲ་ བ་དང་ཆེ་བའི་རྫས་དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱང་ཕྲ་བ་དང་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དགོས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་རྫས་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་ཕྲ་བ་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་དག་མི་འདོད་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཅི་སྟེ་གཟུགས་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཞིང་ཕྲ་བ་ཉིད་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱིབས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུགས་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རྫས་ཇི་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ཁོ་ནར་གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའི་འཇིགས་པས་གཟུགས་ལ་ཕྲ་བ་ཉིད་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་དག ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་གཞན་མིན་ན། །གཞུང་ལུགས་བསྙད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་། །གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་ཁྱོད་རང་གི་སྡེ་ཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་དེ་ལ་གནོད་པར་ནུས་པས་དེ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་ བར་བརྗོད་པར་རིགས་ན།གང་གི་ཚེ་ཕ་རོལ་པོ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཞིག་སྟེ། དེའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དེ་སེལ་བར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རིགས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་ཏེ། དེའི་སྒོ་ནས་དེ་ བཟློག་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལུང་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་པས་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་མ་གཡོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ལ་གཞན་ཉིད་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡོད་པ་གཞན་ཉིད་བཀག་པས་དེ་ལས་གཞན་བུམ་ པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་རྣམས་དགག་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།སྤྱིའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་གྲངས་དང་འདྲ་ལ་བྱེ་བྲག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་འདྲའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་དགག་པ་ནི་ བཤད་ན།བུམ་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་བཀག་པས་དངོས་པོ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མཚན་གཞི་ནི། །གང་དུ་གྲུབ་པ་ཡོད་མིན་པ། །དེར་ནི་གྲངས་སོགས་ཐ་དད་པར་། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་བུམ་པ་དང་ཡོད་པ་དག་ལ་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་སྨྲ་བ་ན། ཕ་རོལ་པོས་བུམ་པ་ལ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་འདིས་ཀྱང་མཚན་གཞི་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །གང་ཞིག་མཚན་གཞི་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར བ་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་མི་ནུས་སོ།།རེ་ཞིག་གཅིག་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཕྲ་བ་དང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་ འགྱུར་རོ།།ཡོད་པ་ཡང་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་གྲངས་དང་ཕྲ་བ་དང་ཆེན་པོ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ལྡོག་པ་ནི་རང་བཞིན་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ སོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མཚན་གཞིའི་བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དེར་དངོས་པོ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ།

因此，形色也会像实物一样变成大的。当实物有多大时，为何形色不是大的呢？当实物有多大时，即实物的长宽本性的形状有多大，形色也就有多大，即形色的长宽本性的形状，如此被他人所承许。那时，对于细小和巨大的实物，形色也必定会成为细小和巨大的。因此，为何不愿如同实物一般承认形色有细小和巨大性呢？这有什么理由？
如果认为形色是属性，细小性和巨大性也只是属性，而属性不会成为属性的形状，这是我们的宗派观点。因此，虽然形色与实物一样大，但是由于害怕违背宗义，形色不存在细小性和巨大性。对此回答：
如果对方不是其他派别，就应当解说教义。如果对方是你自己的派别，由于能够对其产生损害，为了遮遣它而说违背宗义是合理的。但当对方是他派时，就完全不应该说违背宗义的话，因为是为了破除他的宗义。对他说违背正理和世间的话是合理的，因为通过这种方式能够遮遣他。因此，说违背教证的话不是回答，过失仍然存在。
因此，事物和瓶子二者之间没有差异性。因此，在此否定了存在的差异性之后，也应当知道否定了除此之外的瓶性等共相和别相。共相的属性如同数量，别相的属性如同巨大性。
有人说：虽然已经否定了瓶子等与事物的差异性，但没有否定瓶子的自性，所以事物瓶子是以自性存在的。回答：
若以相无法成立所相，则于彼处数等差别，事物亦不存在。在此，当说瓶子和存在二者的离合相时，对方安立瓶子的离相，因此以此相也无法成立所相。若要成立所相，仅仅以离相无法确定诸事物的事物自性。
首先，一是属性故不成为瓶子，细小和巨大以及色等也因为是属性故不成为瓶子。存在也因为是实、德、业的共相故不成为瓶子。因此，无法安立说这离于数量、细小、巨大和色等的自性是如此这般。
因此，如是在他派的立场中，若以相也无法成立所相瓶子的自性之处，事物瓶子异于数等的自性是不存在的。因此，成立瓶子自性是空的。

།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གྲངས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་བུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་བུམ་པ་ནི་དེ་དག་གིས་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མཚན་གཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རང་ གི་ངོ་བོ་ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཚན་གཞི་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་རྙེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་འདི་ནི་བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཡང་འདི་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་གྲངས་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་གཟུང་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མཚན་གཞི་ནི། །གང་དུ་གྲུབ་པ་ཡོད་མིན་པ། །དེར་ནི་གྲངས་སོགས་ཐ་དད་པར། ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོས་མེད་དོ། །རེ་ཞིག་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་དང་དགག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་ཞིག་གི་བུམ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་གཅིག་པ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་པ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་འདི བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་སོ་སོ་ནི། །མིན་ཕྱིར་བུམ་པ་གཅིག་མ་ཡིན། །རེ་རེ་བུམ་པ་མེད་ན་ནི། །མང་ཉིད་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་རྣམས་དང་བུམ་པ་སོ་སོ་མ་ཡིན་ པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན།བུམ་པ་མཚན་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་སོ་སོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་དེ་མང་པོ་རྣམས་དང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བུམ་པ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ན་འོ་ན་མང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ འདོད་ན་འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་རེ་རེ་ལ་བུམ་པ་མེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་མང་པོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་སོ་སོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་ གཅིག་མེད་ན།དེ་རྣམས་ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བ་ལས་བུམ་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རེག་ལྡན་རེག་དང་མི་ལྡན་དང་། །ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་མེད། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་རྣམས་སྦྱོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་རིགས་མ་ཡིན། །དེ་ལ་ རེག་པས་ན་རེག་པ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་རེག་ལྡན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རེག་བྱ་ཁོ་ན་རེག་ལྡན་ཡིན་ཏེ། རེག་བྱ་རེག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་གཟུགས་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་པ་དང་མི་ ལྡན་པ་རྣམས་དང་སྦྱོར་བ་སྟེ།ཕྲད་ཅིང་རེག་པ་མི་སྲིད་དེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དང་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་དོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པས་བྱས་པ་ལས་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་བུམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་སྨྲས་པ་དེ་མི་རིགས་སོ།།ཅི་སྟེ་ཕན་ཚུན་རེག་པ་མེད་པར་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།འདི་ལྟར། གཟུགས་ནི་བུམ་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། །དེས་ན་རེ་ཞིག་དེ་བུམ་མིན། །གང་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པ། །དེས་ན་ཡན་ལག་ཀྱང་ཡོད་མིན། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་ ཕྱིར་བུམ་པའི་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།བུམ་པ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་གཟུགས་ནི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དྲི་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་བརྗོད་ པར་བྱའོ།

从一个方面来说，数量和形状等是瓶子的特征，而瓶子是被这些特征所表征的对象，所以是所表征的基础。对此，特征也没有独立成立的自性，因为离开数量等无法观察到它的自性。如果所表征的基础能以自性被发现，那么此时必定能确定'这是以自性异于数量等的瓶子'，而'这是它的特征即数量等'，数量等应当能被分别把握，但事实并非如此。因此，
在特征也无法成立所表征基础的地方，数量等作为差别的事物是不存在的。因此瓶子不以自性而存在。首先已经说明了特征和所表征基础二者是他性的遮破。为了遮破瓶子与形状等是一体的宗派，当说此：
因为与诸特征各别不同，瓶子不是一体。若各别无瓶子，则多性不应理。对于那些认为形状等是各种特征，而它们与瓶子非各别的人们来说，瓶子因为与特征形状等非各别，所以不应理为一体，因为与众多者非他故。对此，如果认为'若瓶子不成为一体，那么就应成为多体'，对此当说：因为见到在形状等每一个上都无瓶子，所以多性也是不存在的。
这里有人说：如果因为与形状等特征非各别故瓶子无一体性，那么由它们相互结合而成为一个瓶子。对此当说：有触者与无触者，共同结合是不存在的。因此形状等的结合，一切方面都不应理。其中，触即是触，是身根所取性。由于此者具有此性故为有触者。因为是身根所取故，唯触对象是有触者。
有触的触对象与形状、香、味、无触者的结合，即接触碰触是不可能的，如同虚空与瓶子一样。由于如此的缘故，形状等的结合在一切方面都是不可能的。当如是时，所说'由形状等的差别相互接触而成的聚合为因的瓶子'是不应理的。
如果说即使无相互接触，它们的聚合性即是所谓的瓶子，那么这也是不存在的。如此：形状是瓶子的支分，因此首先它非瓶子。因为无有支分者，所以支分也不存在。形状等聚合体性的瓶子的形状等，因为每一个都成为支分，所以不能依于瓶子的言说。瓶子是有支分者，而形状等是支分。首先，形状因为是支分故非瓶子。如同形状一样，对香等也应当如是说。

།གལ་ཏེ་འོ་ན་ནི་གཟུགས་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡན་ལག་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཡན་ལག་དག་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། །འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་ བུམ་པ་ཉིད་མེད་ན་ཡན་ལག་ཅན་འགའ་ཞིག་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།།ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཞག་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཡན་ལག་ཅན་ མེད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་བུམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གཟུགས་རྣམས་ཀུན་ལའང་ གཟུགས་ཉིད་ནི།།མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་མ་ཡིན་ན། །གཅིག་ལ་བུམ་པ་ཡོད་འགྱུར་ཞིང་། །གཞན་དག་ལ་མིན་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་།གཟུགས་རྣམས་ཀུན་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ ཞེས་བྱའོ།།གཟུགས་དེ་རྣམས་བུམ་པ་ལྟར་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་ལ། དེ་རྣམས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་གཅིག་བུམ་ པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་གཞན་ཡང་བུམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད།དེ་ཡང་བུམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ལས་མི་ལེན་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བུམ་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་བུམ་པ་ཡང་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ གཟུགས་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།བུམ་པ་གཅིག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་རྣམས་བུམ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་ན།འདི་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རོ་སོགས་དག་ལས་གཟུགས་གཞན་ཞིང་། །བུམ་ལས་མིན་ཞེས་ཁྱོད་འདོད་ན། །དེ་རྣམས་མ་རྟོགས་རང་མེད་གང་། །གང་དེ་གཟུགས་གཞན་ཇི་ལྟར་མིན། །གལ་ ཏེ་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་རོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་ན་ནི་གཟུགས་དེ་བུམ་པ་ལས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་སྟེ་མི་གཞག་།དེ་གཟུགས་ལས་གཞན་རོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ལ་སོགས པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལྟར་གཟུགས་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན།གཞན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདི་མི་རིགས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བུམ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་ངེས་པར། བུམ་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་མིན། །རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་ རང་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་པས་རང་ཉིད་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདི་རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མི་སྲིད་པ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་ལས་གཞན་དུ། །བུམ་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ བུམ་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །ཅི་སྟེ་བུམ་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།

如果说由于色是支分，所以应当有一个叫做有支分者的某物存在，没有依赖有支分者的支分是不合理的，对此回答说：在此，如果每一个色等都没有瓶性，那里会有什么有支分者呢？
所谓有支分者无法从色等区别判定，而未判定自性也无法安立为有，因此有支分者不存在。
由于有支分者不存在的缘故，色也不可能成为支分，因此支分和有支分者二者都不存在。此外：色等聚合不是瓶，为什么呢？
'于一切色中，色性若无异，一中有瓶时，余中何不有？'
'于一切色中'是指由于为色蕴所摄，色、香等称为色。这些色如同瓶一样也存在于毛毯等中，虽然它们与瓶等有别，但对自相也不混淆，因为一切处本性相同。
那么，如同一色住于瓶性中一样，为什么不承认与毛毯等相关的其他色也住于瓶性中呢？那也不应该住于瓶性中，因为相无差别，如同住于瓶性中的色等。
如此不接受的话就没有原因，因此一切都将成为瓶，或者瓶也将成为非瓶。如同瓶等成为无差别一样，色、香等也将成为无差别，因为不异于一瓶的缘故。
如果认为虽然它们不异于瓶，但色、味等有差别，因此不会成为无差别。为了说明这也不合理而说：
'色异于味等，不异于瓶者，彼等无自性，云何色非异？'
如果由于是不同根境而安立色异于味等，那为什么不安立色也异于瓶呢？它由于不异于异于色的味等，如同味等的自性一样将成为异于色，但也不承认是异，所以这不合理。
当如是色等不可能成为瓶因之时，必然'瓶中无有因'。对于无因者，由于自身无因之果不存在，故自身不成为果。
由于如是此无因之果不可能存在，'因此异于色等，瓶亦都非有'。因为未见异于色等的瓶成为果的缘故。
已成立无有异于色等的瓶。如果说瓶并非以色等为所取。

།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རང་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་གྱོ་མོ་ རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་བུམ་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ལ་གྱོ་མོ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་འདི་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ།བུམ་པ་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་འགྱུར་ཞིང་། །རྒྱུ་ནི་གཞན་ལས་གྲུབ་འགྱུར་ན། །གང་ལ་རང་ལས་གྲུབ་མེད་པ། །དེ་ཡིས་གཞན་པོ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད། ། གལ་ཏེ་བུམ་པའི་རྒྱུ་གྱོ་མོ་རྣམས་ལས་རྟེན་ནས་བུམ་པ་འགྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་གྱོ་མོ་དེ་རྣམས་གང་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲུབ། རེ་ཞིག་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་གང ཞིག་འདོད་ན།འོ་ན་ནི་གྱོ་མོ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་མེད་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་གསེག་མ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྱོ་མོ་གང་དག་ལ་རང་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་གཞན་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་མེད་ དོ།།བུམ་པ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མི་འགྲུབ་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་བུམ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བུམ་པ་མང་ པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཚོགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འཕྲོད་པ་འདུས་པར་གྱུར་ཀྱང་གཟུགས་དྲི་ཉིད་དུ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེས་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཚོགས་པ། །གཅིག་ཉིད་དུ་ནི་མི་རིགས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཚོགས་ཀྱང་ཚོགས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདོར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཟུགས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ལས་དྲི་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དུ་མའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཚོགས་པ་ལ་གཅིག་ཉིད་མི་སྲིད་དོ། །ཚོགས་པ་དེ་ནི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་མི་དད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ་ཐ་དད་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དཔེ་བཤད་པ་ནི་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར། མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་སོ་སོ་ ནི།།མིན་ཕྱིར་བུམ་པ་གཅིག་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་། མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་སོ་སོ་ནི། །མིན་ཕྱིར་ཚོགས་ལ་གཅིག་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན། དེས་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཚོགས་པ། །གཅིག་ཉིད་དུ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཚོགས་པ་མི་སྲིད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བུམ་པ་བརྟག་པར་མི་རིགས་སོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པར་དཔྱད་པས། ཇི་ལྟར་གཟུགས་སོགས་མ་གཏོགས་པར། །བུམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནི། །མ་གཏོགས་ གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན།།ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་བུམ་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པར་བཏོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རླུང་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་མ་གཏོགས་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་རླུང་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མ་གཏོགས་པར་འགྲུབ་པ་མེད་པས་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར བཤད་པ།ཚ་བ་མེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། །ཚ་བ་མིན་པ་ཇི་ལྟར་སྲེག་།དེས་ན་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ། །ཡོད་མིན་དེ་མེད་མེ་ཡོད་མིན། །འདི་ནི་མེ་ནི་སྲེག་པ་པོ་ཡིན་ལ་འབྱུང་བ་གསུམ་ནི་བསྲེག་པར་བྱའོ་། །དེའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་པོ་དེ་ མེ་ཁོ་ནས་བསྲེག་གི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ་བུད་ཤིང་ཁོ་ན་ཚིག་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་ཚ་བ་མེས་བསྲེགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཚ་བ་དེ་མེ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་བུད་ཤིང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་སྲེག་པ་མི་སྲིད་པས་ཚ་བ་མ་ཡིན་ པ་ཡང་བུད་ཤིང་མ་ཡིན་ནོ།

那么是什么呢？如果认为瓶子是依赖于作为自己组成部分的泥土等因而成为果，而泥土等则是因，这也是没有实质的，对此解释道：
瓶子从因而成，因又从他成，若无自性成，如何能生他？
如果瓶子是依靠泥土等因而成立，那么这些泥土又依靠什么而成立？首先，这些不可能由自性而成立，因为会导致无因之过。如果认为它们也有某种因，那么泥土等就没有自性的成立，因为它们也依赖于稻草等因。那些连自身都无法成立的泥土等，怎么能以自性使他物成立呢？因此瓶子是不存在的。
这个否定瓶子的方法也同样适用于否定一切果。
有人说：因为将色等聚合称为瓶子，所以虽然色等是多，但不会导致瓶子成为多。
这也不合理，因为聚合本身不存在。如此，即使和合相聚，色与香也不能成立，因此如同瓶子，聚合不应成一。色等虽然聚合，但处于聚合中的诸法不会舍弃各自的特性。
因此，正如在聚合状态下，色由于保持自性而不可能成为香一样，依多法为基础的聚合也不可能成为一。这个聚合与色等不异，而色等之间互异，那么如何能将与色等不异的聚合说成是一？
举例说'如同瓶子'，就像'因为与诸特性非别，瓶子非一'等所说的那样，这里也是：因为与诸特性非别，聚合无一性。如是，因此如同瓶子，聚合不应成一。
因此，由于聚合不成立，也不应在色等上安立瓶子。如前所述的分析：
如同离色等，瓶子不存在，如是离风等，色亦不存在。
如同离开色等不能成立瓶子一样，作为瓶子所依的色等诸法，离开风等四大种也不能成立，因为会导致无因之过。又如同离开风等不可能有色香等，四大种也离不开彼此而成立，为说明它们无自性而说：
热即是火性，非热何能烧？因此所谓薪，非有无薪无火。
这是说火是能烧者，其他三大种是所烧。因此，所谓薪即是三大种，唯有火能烧它，其他不能烧，唯有薪能被烧，其他不能被烧。
如果热的薪被火烧，那么这个热就只能是火而不是薪。非热也不可能被烧，所以非热也不是薪。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེས་བསྲེག་པར་བྱ་བ་མི་སྲིད་པས་གང་ཞིག་འབྱུང་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་མེ་མ་གཏོགས་པར་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་མི་སྲིད་པ་ དེའི་ཚེ་བུད་ཤིང་མེད་དང་རྒྱུ་མེད་པའི་མེ་ཡང་མི་སྲིད་པས།།དེ་མེད་མེ་ཡོད་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བུད་ཤིང་ནི་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཚ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་སྟེ། དེ་ཚ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་མེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ལས་ཚ་བར་ འགྱུར་ལ།ཚ་བ་ཡིན་དང་བསྲེག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ཡང་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་། གལ་ཏེ་ཟིལ་མནན་ཚ་ན་ཡང་། །དེ་ཡང་ཅི་སྟེ་མེར་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཚ་བའི་རང་བཞིན་ མ་ཡིན་པ་ཡང་མེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཚ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རྟོག་ན་དེ་ཡང་མེ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ་ཚ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་ཚ་ན་དངོས་གཞན། །མེ་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་། །ཅི་སྟེ་དོན་དེ་ཟིལ་གྱིས་ མནན་ཡང་ཚ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན།འོ་ན་ནི་མེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྱུང་བ་གསུམ་པོ་ཚ་བ་དང་འགལ་བས་ཚ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ། མེ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ མེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་རྣམས་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལ་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་མེད་པས་མེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་བས་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཅི་ སྟེ་མེའི་རྫས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་འབྱུང་བ་གསུམ་མེད་པས་བུད་ཤིང་མེད་པར་ཡང་མེ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་རྡུལ་ལ་ཤིང་མེད་ན། །དེས་ན་ཤིང་མེད་མེ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ རོ།།རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་པ་དག་ལྟར་རང་གི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྫས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཁས་བླང་བར་མི་རིགས་སོ། །བྱེ་བྲག་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དགུ་པ་ཉིད་ལས་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡང་མི་དགག་གོ། །ཅི་སྟེ་མེ་རྒྱུ་མེད་པ་ ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བས་འཇིགས་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་བུད་ཤིང་ཡོད་པར་རྟོག་ན།དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ལའང་ཤིང་ཡོད་ན། །གཅིག་གི་བདག་ཅན་རྡུལ་ཡོད་མིན། །གལ་ཏེ་རྡུལ་ལ་བུད་ཤིང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་ན། འོ་ན་ནི་མེའི་རྫས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་ ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ།།རྫས་བརྒྱད་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ངེས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སྟེ། དངོས་པོ་གང་ཡང་ཡོངས་བཏགས་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་མེད། །ཇི་ལྟར་ དེ་ལས་གཞན་ལ་གཞན་ཡོད་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་མེད་པར་རྐྱང་བ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་མེད་པར་སེམས་ལས་ བྱུང་བ་རྣམས་མི་སྲིད་ལ།སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མེད་པར་ཡང་སེམས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་རྣམས་མེད་པར་མཚན་གཞི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། མཚན་གཞི་མེད་པ་ཡང་རྟེན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མི་སྲིད་དོ། །གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་གཅིག་པོ་འགའ་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་མེད་ན་དུ་མ་གྲུབ་པ་རྒྱང་རིང་དུ་སྤངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པ།གང་གིས་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མིན་པ། །དེས་ན་དུ་མ་དག་ཀྱང་མེད། །རེ་རེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་དང་ཚོགས་ པ་རྣམས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་དོ།

因此如此，在任何情况下都不可能被其所焚烧，故而不存在所谓由三大种性构成的薪柴。当如此除火之外不存在其他所谓薪柴之时，无薪柴和无因之火也不可能存在，故无彼则火亦不存在。
此处有人说：薪柴是坚硬等性质，故而是非热性，被热性之火胜解而成为热性，成为热性后即成为可焚烧物。对此分析，所谓薪柴之义，若被胜解而成热，彼为何不成为火？若认为所谓薪柴之义非热性，被火胜解而成为热性，则彼即成为火本身，因为是热性之故。因此即成为无薪柴。
若不热则不应说，别法存在于火中。若认为彼义虽被胜解仍是非热性，则不应说火之外的事物即薪柴和三大种与热相违故为非热性之自性者，存在于火中。因此将成为离三大种之唯火，然而此等大种相互不离而有，与此成立之理相违故。火中无所谓薪柴之他法，故火将成无因，此不应理。
若认为由火之极微尘无三大种故无薪柴而有火，则说：若尘中无木，则无木有火。因此即成无因之过失。正因为有无因之过失，故不应如胜论师那样承许实之极微。胜论师所说极微已在第九品中遮破故不再遮。
若因惧怕火成无因而认为极微有薪柴，则：若彼中亦有木，一性极微不存在。若认为极微有薪柴，则不应承许火之实极微为一体性。不仅八事和合决定之极微无一体性，其他事物亦然。任何所计度事物，彼彼皆无一性。
如同由于他法有他故大种无一体性，如是将成无因过失故，所造色亦无离大种而独存。如是无心则无心所，无心所亦非心。如是无生等相则无色等所相，无所相则无所依之能相不可能。
由于如此任何单一事物皆无成立，此时无一者之聚合则远离多之成立，故说：由于一亦不存在，故诸多亦不存在。各各不成立故聚合亦无成立。

།ཅི་སྟེ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ངེས་པར་ཁས་བླངས་པས་སུན་དབྱུང་བ་འདི་རང་གི་སྡེ་པ་ལ་འཐད་ཀྱི་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བ་བརྟག་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན།དེ་ལ་ཡང་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གང་ན་དངོས་དེ་རྣམས། །མེད་དེར་གཅིག་ཡོད་ཅེས་འདོད་ན། །དེ་ཡང་ཡང་དག་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་ཀུན་ལ་གསུམ་ཉིད་ཡོད། །དེས་ན་གཅིག་ ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན།།ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཡང་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་སའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རྫས་ཉིད་དང་གཅིག་ཉིད་དང་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གསུམ་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་གསུམ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲངས་ཅན་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གི་དངོས་པོ་ འགའ་ཡང་མེད་པས་འགའ་ཡང་བཤད་ཟིན་པའི་སུན་འབྱིན་པ་ལས་མི་འདའོ།།གཞན་ཡང་སུན་འབྱིན་པའི་ཚུལ་འདི་མཁས་པས་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བསླབ་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་ མེད་དང་།།ཡོད་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ། །འདི་ནི་མཁས་པས་གཅིག་ཉིད་སོགས། །དག་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ། །གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་གཅིག་ཉིད་དང་། གཞན་ཉིད་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བློ་བཟང་པོས་རྒོལ་བ་ རྣམས་ཀྱི་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་དག་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་མཚོན་པའི་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱོགས་ཚུལ་གཞུག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་གཅིག་ པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་དེའི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ་མེད་པ་ནི་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ ཅད་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཞོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེའི་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། ། གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་སུན་འབྱིན་པ་རྟག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་། འབྲས་བུ་ཡོད་ཉིད་གང་འདོད་ལ། ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་ཀ་བ་ལ། །སོགས་པའི་རྒྱན་ནི་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བཤད་ལ། དེ་བཞིན་དུ། གང་ཞིག འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ།།སྔར་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རིགས་ཏེ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །སྐྱེས་ཟིན་པའང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་ཆོས། །ཡོད་ན་དེས་སྡོམ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་ཅུང་ཟད་བྱེད་ན་ཡང་། །འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་དོ། ། ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སུན་འབྱིན་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཞན་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དག་གོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཡོད་པ་སྐྱེ བ་དོན་མེད་པར་སེམས་ཤིང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྐྱེའོ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ།དེ་དག་གི་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སུན་འབྱིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་། འབྲས་བུ་མེད་ཉིད་གང་འདོད་ལ། །ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་ཀ་བ་ལ། ། སོགས་པའི་རྒྱན་ནི་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །གང་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ་གཞན་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་སྨྲའོ།

如果认为以'必定同时生起'为前提的破斥仅适用于自部而不适用于他方，因为他方承认地等微尘以外的事物存在与不存在的观点，那么这种想法也是不合理的。为此说道：'若于某处诸事物，无而一有此所许，此亦非为真实也。'为什么呢？'以一切有三性故，是故一性实非有。'
对方也没有任何所谓'一'的实体，因为他们对地等微尘也承认实质性、一性和存在性这三种属性，同样对性质也承认性质性、存在性和一性这三种属性。由于具有这三种属性，因此不存在任何所谓'一'的实体。
同样，对数论派来说，由于一切都具有三德的本性，因此也不存在任何一性的实体，所以也不能避免前述的破斥。此外，为了教导智者应当运用这种破斥方法来破除一切论敌的观点，论师说道：'有及无与有无，非有非无之理，智者于一性等，应当恒常运用。'
一性等是指一性、异性、二者皆是、二者皆非。智者应当按照顺序，对论敌所主张的一性等观点，运用有、无等所表示的破斥方法。
其中，主张果存在的观点认为因果二者是一性，如此则果以因的本性而存在时，就不可能转变为果的本性，因为无法成办不存在的事物。若能生起，则一切都应从一切中生起，但我们并未见到一切从一切中生起，因为只见到酸奶等是从牛奶等特定事物中生起。因此，按照该论敌的观点，承认因果二者为一性，果即是存在的，这就是一性的观点。
对于这种一性的观点，应当经常以果存在论的分析方式来破斥。如说：'于许果有性者，为屋造柱等饰，皆成无有意义。'同样也说：'若谓能生者，先有实不然，若生已有者，已生亦应生。若无作而法，有者戒无义，若作少分者，果有不应理。'
如此，智者们应当以果存在论为例来破斥一性的观点。主张果不存在的是那些主张因果为异性的人们。他们认为已存在的生起无意义，唯有不存在的果才能生起。对于他们的异性观点，也应以果不存在论为例来进行破斥。如说：'于许果无性者，为屋造柱等饰，皆成无有意义。'
那些认为因果二者既是一性又是异性的人们则是主张果既存在又不存在。

།དེ་དག་ནི་ལྷ་སྦྱིན་སྲོག་གི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་ཤིང ལྷ་སྦྱིན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་གནས་པར་སྐྱེ་བར་འདོད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་གདུ་བུ་དང་དཔུང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་གསེར་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་གདུ་བུ་དང་དཔུང་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་རྟོགས་སོ་། །དེ་དག་ གཅིག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་སྨྲ་བ་དགག་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་། འབྲས་བུ་ཡོད་ཉིད་གང་འདོད་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བཤད་དེ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ འདི་ནི་ཁྱད་པར་རོ།།གང་དག་གི་ལྟར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་གཅིག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་དངོས་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་སྨྲ་བ་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དཔྱད་པས་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་སྨྲ་བ་གཉི་ག་སྲིད་ན་ནི་དེ་དག་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ་འདི་གཉི་ག་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་གང་བཀག་པས་གཉིས་མ་ཡིན་པར་ རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་དོན་གྱིས་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་པ། །ཡོད་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ། །འདི་ནི་མཁས་པས་གཅིག་ཉིད་སོགས། །དག་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ། །གཞན་དག་ནི་གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་དང་ གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་བཀག་གམ་འོན་ཏེ་ཚུལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཡིན་ཞེ་ན།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་དང་། །ཡོད་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ། །འདི་ནི་མཁས་པས་གཅིག་ཉིད་སོགས། །དག་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ། ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདི་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་བཞི་ལ་རྟག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མེད བཞེས་བྱ་བ་ནི་བདོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདོག་ཀྱང་བདོག་ལ་མི་བདོག་ཀྱང་མི་བདོག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་བདོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཉིས་སམ་མང་པོ་རྣམས་ལ་གཅིག་ཉིད་དམ་གཞན་ཉིད་དང་། གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་གང་དག་གི་ལྟར་ན སྣམ་བུ་དང་དཀར་པོ་གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདི་ཡུལ་དང་དུས་དང་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡུལ་ལས་ནི་གལ་ཏེ་སྣམ་བུ་དང་དཀར་པོ་དག་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན། གང་དང་གང་ན་དཀར་པོ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་སྣམ་ བུ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་སོ།།གང་དང་གང་ན་སྣམ་བུ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་དཀར་པོ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་སོ། །ཅི་སྟེ་གང་དང་གང་ན་དཀར་པོ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་སྣམ་བུ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། གང་དང་གང་ན་སྣམ་བུ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་དཀར་པོ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི། ། དེ་ལ་སྣམ་བུ་དང་དཀར་པོ་དག་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་འདོད་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ལས་ཀྱང་སྟེ། དེ་ལ་དུས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་རོ། དེ་ལ་འདས་པ་ལ་ནི་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནར་སྔར་སྐྱེས་པའི་དཀར པོ་མཐོང་ངོ་།།གལ་ཏེ་སྣམ་བུ་དང་དཀར་པོ་དག་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གལ་ཏེ་དཀར་པོ་སྔར་སྐྱེས་ན་ནི་སྣམ་བུ་ཡང་སྔར་སྐྱེས་པར་འགྱུར་དགོས་སོ། །ཅི་སྟེ་སྣམ་བུ་ཕྱིས་སྐྱེས་ན་དཀར་པོ་ཡང་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་དགོས་སོ།

那些是以天授生命的本性而住，而不以天授的本性而住而生起，同样地，手镯和臂饰等是以金的本性而住，而不以手镯和臂饰等的本性而住的诸法生起，如是了知。对于那些一性和异性两方面有果和无果的说法，以遮破而表示的破斥当说。即由'所许有果性'等而说，这是两种论者过失一方面的应用之特点。
依某些人的观点，瓶等诸法无体，从其因不可说为一性和异性，是实有法的因，对于彼等有和无的说法，以遮遣的方式，说'非有亦非无'的观察破斥。即若有两种说法时，以遮遣彼等的方式成为'非二'，当无此二者时，以遮遣何者而了知为非二，已以义理说明。如是依次第：
'有与无及有无，非有非无之理，此由智者一性等，恒常应当运用。'其他人问：是否仅以一性和异性等理而破诸法，抑或以其他理亦可？答曰：'有与无及有无，非有非无之理，此由智者一性等，恒常应当运用。'
有、无、亦有亦无、非有非无之理，智者们应当恒常如是运用于一性等四方面。其中，'有'即是存在之义。'无'即是不存在之义。'亦有亦无'即是亦存在亦不存在之义。'非有非无'即是非存在非不存在之义。
'一性等'即是一性、异性、二俱、非二俱。对于二或多，成为一性或异性及二俱、非二俱时，依某些人的观点，毛毯和白色是一性的主张，对此应当从处所、时间和性相方面运用'有'的道理。
其中，首先就处所而言，若毛毯和白色是一性，则凡有白色处即应有毛毯，凡有毛毯处即应有白色。若凡有白色处不必有毛毯，凡有毛毯处不必有白色，则所许毛毯和白色是一性不应理，因为处所各异故。
从时间来说，时间有三种：过去、未来、现在。其中，在过去时唯于过去位中见先前生起的白色。若毛毯和白色是一性，则当时若白色先生，毛毯亦应先生。若毛毯后生，白色亦应后生。

།གལ་ཏེ་དཀར་པོ་སྔར་སྐྱེས་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་སྣམ་བུ་ ཕྱིས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ།གང་ཞིག་སྔར་སྐྱེས་པ་དང་གང་ཞིག་ཕྱིས་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྣམ་བུ་དང་དཀར་པོ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དཀར་པོ་ཞིག་ན་སྣམ་བུ་འཇིག་པར་འགྱུར་དགོས་ ལ།སྣམ་བུ་ཞིག་ནི་ཡང་དཀར་པོ་འཇིག་པར་འགྱུར་དགོས་ན། གང་གི་ཚེ་དཀར་པོ་ཞིག་ན་དཀར་པོ་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི། སྣམ་བུ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྣམ་བུ་ཞིག་ན་ཡང་སྣམ་བུ་ཁོ་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི། དཀར་པོ་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྣམ་བུ་དང་དཀར་ པོ་དག་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་གང་འདོད་པ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་པ་དང་མི་འཇིག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དཀར་པོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྨྲས་པར་འགྱུར་གྱི་སྣམ་བུ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ་། སྣམ་བུ་ཞེས་སྨྲ་ན་ཡང་སྣམ་བུ་ཁོ་ན་སྨྲས་པར་འགྱུར་གྱི་དཀར་ པོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྨྲས་པར་འགྱུར་གྱི་སྣམ་བུ་ཞེས་སྨྲས་པར་ནི་མི་འགྱུར་ལ་སྣམ་བུ་ཞེས་སྨྲས་ན་ཡང་སྣམ་བུ་ཁོ་ན་སྨྲས་པར་འགྱུར་གྱི་དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་གྱི་སྨྲས་པ་དང་མ་སྨྲས་པ་ ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་ཉིད་ལས་ཀྱང་སྟེ། འདི་ན་མཚན་ཉིད་ནི་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། མཚན་གཞི་ནི་སྣམ་བུ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གལ་ཏེ་དཀར་པོ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་སྣམ་བུ་ལང་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་ རོ།།གལ་ཏེ་སྣམ་བུ་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་དཀར་པོ་ཡང་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་། །གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ཁོ་ན་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་སྣམ་བུ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྣམ་བུ་ཁོ་ན་མཚན་གཞིར་འགྱུར་གྱི་དཀར་པོ་ནི་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་སྣམ་བུ་དང་དཀར་པོ་དག་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་ གང་འདོད་པ་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ།མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྣམ་བུ་དང་དཀར་པོ་དག་གཅིག་ཉིད་བཀག་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་དགག་པ་ཡང་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྣམ་བུ་དང་ དཀར་པོ་དག་གཅིག་ཉིད་དགག་པ་ནི་སྨྲས་ན་གཞན་ཉིད་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྣམ་བུ་དང་དཀར་པོ་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དཀར་པོ་སྣམ་བུར་མི་འགྱུར་ན་ནི་ཇི་ལྟར་གལ་ཏེ་མཆོད་སྦྱིན་ལྷ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་ སྤུན་ཟླ་མ་ཡིན་ན་ལྷ་སྦྱིན་ཡང་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སྤུན་ཟླར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟར་སྣམ་བུ་ཡང་དཀར་པོར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པ་ལས་སྣམ་བུ་དཀར་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་ན། དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པས་སྣམ་བུ་ དཀར་པོར་འགྱུར་ན།སྣམ་བུ་དེ་གཅིག་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པས་དཀར་པོའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། གལ་ཏེ་[(]དེ་[,]རེ་[)་ཞིག་དཀར་པོའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པས་སྣམ་བུ་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་འདིའི་སྣམ་བུ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དཀར་པོའི་ མཚན་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དཀར་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་ཡོད་ཀྱང་སྣམ་བུ་དཀར་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ།།དེ་ལ་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པས་སྣམ་བུ་དཀར་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྣམ་བུ་དཀར་པོར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྣམ་བུའི་ཁྱད་ པར་གང་དག་སྔོན་པོ་དང་།སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དམར་སེར་དང་། སེར་སྐྱ་དང་། ཕུག་རོན་ཁ་དང་། ནག་པོ་དང་། རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་དང་། འཇམ་དང་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་སྣམ་བུ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ ཅད་དུ་སྲིད་པ་མེད་པས་ཀྱང་སྣམ་བུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་སྣམ་བུ་སྣམ་བུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་དང་དེ་དག་ལ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

如果白色先生起，那么毛毯就是后生起的，凡是先生起的和后生起的这些就不会成为一体，因为生起的次第不同的缘故。再者，如果毛毯和白色成为一体的话，那么此时白色坏灭时毛毯也应当坏灭，毛毯坏灭时白色也应当坏灭，然而当白色坏灭时只是白色坏灭，毛毯并不坏灭，当毛毯坏灭时也只是毛毯坏灭，白色并不坏灭。因此，所承许的毛毯和白色是一体的说法不成立，因为坏灭与不坏灭是不同的缘故。
再者，说'白色'时只是说了白色，并没有说毛毯；说'毛毯'时也只是说了毛毯，并没有说白色。因为说'白色'时只是说了白色而不是说了毛毯，说'毛毯'时也只是说了毛毯而不是白色，所以它们也不会成为一体，因为所说与未说是不同的缘故。
从性相来说，此处性相是白色的本体，所相是毛毯，如果这二者成为一体的话，那么此时如果白色是性相，毛毯也应当只是性相。如果毛毯不成为性相，那么白色也不会成为性相。如果只有白色成为性相而毛毯不是，而只有毛毯成为所相而白色不是，那么所承许的毛毯和白色是一体的说法就不成立，因为性相和所相是不同的缘故。
如同否定毛毯和白色是一体一样，应当广说一切事物的一体性的否定。此处有人说：毛毯和白色的一体性的否定已经说了，现在应当说异体性。应当说：如果毛毯和白色是异体，如果因为功德依托于实体的缘故白色不成为毛毯，那么就如同如果祭祀者不是天授的兄弟，天授也不会成为祭祀者的兄弟一样，毛毯也不会成为白色。
如果承许由于具有白色而毛毯成为白色，对此也应当说：如果由于具有白色而毛毯成为白色，那么那个毛毯是获得了白色的性相还是未获得呢？如果由于获得白色性相而毛毯成为白色的话，那么它的毛毯性就会消失。如果是未获得白色性相，那么因为未获得白色性相的缘故，即使有具有性也不会成为白色毛毯。因此，所承许的由于具有白色而毛毯是白色的说法不成立。
如同毛毯不成为白色一样，毛毯的蓝色、黄色、红色、橙色、浅黄色、鸽灰色、黑色、长、短、柔软、粗糙等诸多差别，因为毛毯与这些是异体的缘故，一切都不可能存在。由于一切都不可能存在，也就不会成为毛毯。如同毛毯不成为毛毯一样，一切事物也因为与那些功德差别是异体的缘故，一切都不可能存在。

།འདིར་སྨྲས་པ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ གིས་གཅིག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལ་ནི་དགག་པ་[(]སྨྲན་[,]སྨྲ་ན་[)]གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དགག་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་སྣམ་བུ་དང་དཀར་པོ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ལ་གཞན་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དགག་ པ་སྔར་བཤད་པ་དག་ཁོ་ནས་དགག་པ་རྣམ་པར་བཤད་དོ།།གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་གང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ལ་མདོར་བསྡུས་ནས་དགག་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྣམ་བུ་དང་དཀར་པོ་དག་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། གཉི་ག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ན་ནི་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་མ་ཐོབ་ པའི་ཕྱིར་དཀར་པོ་ཡང་དཀར་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་།དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣམ་བུ་ཡང་སྣམ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་སྣམ་བུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་མ་ཐོབ་པའི་དཀར་པོ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དཀར་པོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ནག་པོ་ཞེས་མ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་དཀར་པོ་དེ་ལ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་ཀྱི་ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ། །མཚན་ཉིད་གཉི་ག་མ་ཐོབ་པའི་སྣམ་བུ་དེ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྣམ་བུ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་བུམ་པ་ཞེས་མ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་སྣམ་བུ་དེ་ལ་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད བརྗོད་ཀྱི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྣམ་བུ་ཡང་སྣམ་བུ་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ།།དེ་ལྟར་དཀར་པོ་ཉིད་དང་སྣམ་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་དག་གཅིག་ཉིད་དམ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་དགོས་ལ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སླར་ཡང་གཅིག་ཉིད་འགོག་པའི་རིམ་ པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་ཉིད་འགོག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འགོག་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཆད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་ན་རྒོལ་བ་དེ་དག་འཐད་པ་གང་གིས་རངས་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོག་ཅེ་ན།དེ་ལ་འཐད་པ་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་རྒྱུན་ལ་བལྟ་ཉེས་ན། །རྟག་པ་ཡོད་ཅེས་བྱར་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་ཚོགས་ལ་བལྟ་ཉེས་ན། །དངོས་པོ་ ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར།།ཇི་ལྟར་མར་མེའི་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་ཅིང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་སྐད་ཅིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་གནས་པ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་རྒྱུན་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་རྒྱུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་གནས་པ་ཐོག་མ་མེད་པར་འབྱུང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྒྱུན་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར་ངེས་པར་མ་འཕྲིགས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་ རྣམས་ལ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་འདིར་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུན་ལ་ངེས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་དང་བདག་གམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ།དངོས་པོ་རྟག་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་དེ་ དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་།འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་རྩཝ་དང་ཕྱམ་དང་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ལ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་དང་དྲི་ ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཚོགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།དངོས་པོ་ཚོགས་པ་བདག་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ། །ཚོགས་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་དེ་དང་དེ་ལས་སོ་སོ་སོ་སོར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཚད་མར་བྱས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བླངས་ནས་སམ་བརྟེན་ནས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་བྱེད་ལ། དེ་དག་ཀྱང སྐྱེ་བ་ན་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་ཞིང་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་འགག་པར་འགྱུར་རོ།

于此说道：对于有和无二者，以一性和异性进行否定（说，所说），对二者的观点都要进行否定。应当说明：对于'毛毯和白色既是一性又是异性'这一观点，以前面所说的一性和异性的否定来详细说明否定。对于非二者的观点，则要简要地说明否定。如果毛毯和白色既非一性，又非二者性，则由于未获得二者的特征，白色既非白色性，也非非白色，毛毯也既非毛毯性，也非非毛毯。因此，对于未获得二者特征的白色，为何称为白色而不称为黑色？因为对那白色称为白色而不称为黑色，所以白色性是存在的。对于未获得二者特征的毛毯，为何称为毛毯而不称为瓶子？因为对那毛毯称为毛毯而不称为瓶子，所以毛毯也是以毛毯性而存在的。
如此，白色性和毛毯性既已成立，必然它们要成为一性或异性，若是一性，则再次只需说明否定一性的次第。若是异性，则说明否定异性的方法。同样，对一切事物也要广泛说明否定的方法。
于此说道：如果如此未成立，诸事物无自性，那些论辩者依据什么道理而认为事物存在呢？对此没有任何道理，然而：'如同错见相续时，执为有常住，如是错见聚合时，执为有事物。'如同灯火焰在每一刹那灭去，前后刹那因果关系不间断地存在，在因缘和合存在时相续生起，同样，一切有为法生起即灭，随其本性，在因缘和合存在时，相续因果关系不间断地存在，无始以来生起。
因此，如同对那相续的自性如实安住未能通达而颠倒执著的外道仙人们，忆念前世住处，由于此处刹那坏灭非现量，对蕴从一到一相续而确定见为我或他者，认为有常住事物。同样，依于彼彼聚合，有生起和所生，心和心所，能相和所相等自性，及其所取的根茎枝叶等物质聚合为房屋等，色香等功德聚合为瓶子等，事物聚合为我和虚空等。
离开聚合，特征未成立的法，生起和所生，心和心所，瓶子等如同影像和回声等，以世间颠倒为量，为了引导世间，取用或依止彼彼，仅仅安立为自相和共相。这些生起时唯聚合而生，灭时唯聚合而灭。

།དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤེས་པ་དང་བལྟ་བ་ཉེས་པས་རྒོལ་བ་དག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་རྟོག་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་ལས་རིགས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་རྟོགས་ སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཁས་མི་ལེན་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་དངོས་པོ་མེད་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཁྱོད་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ཞིག་གམ་ཞེན་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་སྨྲ་བའོ། ། ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཅེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་དེ་། རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་པའི་དོན་དང་། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་སྤྲུལ་པ་དང་རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་དོན་དང་སྟོང་པ་ཉིད བདག་མེད་པའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར། གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཡོད་པ། །དེ་ནི་རང་དབང་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ཀུན་རང་དབང་མེད་པ་སྟེ། །དེས་ན་བདག་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ན་གང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རང་བཞིན་དང་རང་དབང་དང་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་རང་ལས་ མ་གྲུབ་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རང་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཀུན་རང་དབང་མེད་པ་ སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་བདག་སྟེ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་དབང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་དབང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བྱས་ཤིང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་དེ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ དངོས་པོ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་རང་དབང་མེད་པའི་དོན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ན་ནི་འོ་ན་གང་ཁྱེད་ཀྱིས་ངེད་ཅག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཁྱོད་དང་ངེད་ཅག་ ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་ན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།གང་ཁྱེད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་དང་བརྗོད་མི་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་ཐ་སྙད་ལ་མ་བྱང་བས་གཟུགས་བརྙན་ལ་བདེན་པར་གྱུར་པར་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གནས་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་བསལ་ནས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པ་ན་གཟུགས་བརྙན་རྟོག་མི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁས་བླངས་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ཤེས་ཏེ།རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡོད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བརྗོད་ཀྱང་མི་ཤེས་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་བརྗོད་མི་ཤེས་པ་ན་བདག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་སླུ་བར་བྱེད་དོ།

因此，由于不如实了知彼聚合及见解有误，对于诸论敌等各自，执著以自性圆成，仅仅是颠倒而无有道理之事物。若如是由于无实事，我等之实事见解为颠倒者，汝亦不承许实事而成为无实事见解，然彼亦极不应理，因为所见与未见相违故。答曰：我非说无实事，因为是说缘起故。汝是说实事者耶？答非也，因为正是说缘起故。问：汝是何等者？答：是说缘起者。
复次，缘起之义为何？答：无自性之义，无生自性之义，如幻事、阳焰、影像、乾闼婆城、变化、梦境等性之果生起之义，以及空性、无我之义。如是：若有依缘起，彼即非自在，此一切无自在，是故我非有。
此中若是自体、自性、自在、不依他性者，则由非自成故，无有缘起，然一切有为法亦是缘起。如是，凡是有缘起之事物，彼即非自在，因为依靠因缘而生故。此一切无自在，是故于任何事物皆无我即自性。因此，此处缘起离自在体性故，离自在体性之义即是空性之义，而非一切无实事之义。
是故于此缘起所作如幻，若诽谤染污与清净之因，则彼无实事见解是颠倒，由于无有自性故，实事见解亦是颠倒。因此如是，对说实事有自性诸者，成为无缘起、常见、断见之过失。
若谓若无自在之义是缘起之义者，则汝所说于我等成害，汝与我等有何差别？答曰：汝不能如实了知缘起之义及不能表述，此即是差别。如婴儿幼童未熟习名言，于影像增益为真实，遣除如实安住之自性空性，了知为有自性时，不能了知影像。如是，汝虽承许缘起，然于如影像之缘起虽本空性，亦不能通达如何以自体安住，因为于无自性不执为无自性故，及于无有之自体增益执著为有之自体故。
亦不能表述，因为不说无自性故，及说为事物之自体故。是故如是不能了知与表述时，即欺诳自他。

།དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་ཆེས་ཚེགས་ཆེ་བ་འདིར་གནས་པས་བསྟན བཅོས་བྱེད་པའི་རྩོམ་པ་འདི་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འགའ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་མེད་པར་དངོས་པོ་ནི། །ཀུན་ལ་འདུ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །འབྲས་བུའི་དོན་དུ་འདུ་བ་གང་། །འདི་ནི་འཕགས་ལ་འདུས་པའོ། །གལ་ ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་རང་བཞིན་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་རྟག་པ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རང་བཞིན་ནི་འབྲས་བུ་ལ་མི་ལྟོས་སོ།།གཅིག་གི་དངོས་པོ་ནི་འགས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཕན་ཚུན་འདུ་བར་ ཡང་འགྱུར་ལ།གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་ཆེད་དུ་འདུ་བ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གཟིགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་འདུ་བ་མེད་པ་ཞིག་སྟེ་བདེན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་མི་བཞེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་ པར་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དགག་པ་ལས་འཁོར་བ་ལྡོག་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།སྲིད་པའི་ས་བོན་ རྣམ་ཤེས་ཏེ།།ཡུལ་རྣམས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ན་ནི། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བས་ཆགས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྲིད་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལོག་པ་ ལས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་།མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་ས་བོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་མི་ལྡོག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྙེད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཕྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ནི་འཕགས་ པ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཙལ་བར་བྱའོ།།སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་མཐར་འཛིན་པ་དགག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བཞི་ པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། འདུས་བྱས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདུས་བྱས་ལ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ལ སོགས་པ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཡོད་དོ་། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་ལྟ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་ནི་འདུས་བྱས་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཞེ་ན། འདི་ན་སྐྱེ་བ་འདི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པ་ན་འདུས་བྱས་ མེད་པའམ་ཡོད་པ་ཞིག་བསྐྱེད་གྲང་ན།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེའི་ལྟར་ན་ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་མྱུ་གུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པས་ས་བོན་གྱི་མཐའི་སྐད་ཅིག་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེའི། ཐ་མར་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ ཡིན་ན།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འབྱུང་བར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེས་ན་མེད་པ་གང་ལ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་སོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་ལ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

因此，我们处在这极为艰难的境地中撰写论典，这样的创作并非无果。正因为任何事物都没有自性的生起，所以'无果之事物，一切皆不聚，为果而聚者，于圣者无聚'。若诸事物的运行是自性的，则它就不会是恒常的，也不会依赖于果，因为自性是不依赖于果的。
单一事物无法成办任何些微果报，故为成办众缘和合之果而相互聚集。凡是为果而聚集者，对于通达其自性的圣者们来说是无聚的，意即不承许其为真实存在。
正因如此，识对事物自性的增益执著，由烦恼性无明的力量而对诸事物生起贪著，成为轮回的种子，通过遮遣一切相而安立轮回的还灭。为显示此义而说：'轮回种子即是识，诸境是彼行境界，若见境无我性时，轮回种子得灭尽。'
如前所说，以见境无自性故，贪著之因识成为轮回种子的一切相皆灭，由此安立声闻、缘觉及获得无生法忍的菩萨们的轮回还灭。然而，作为如来智慧生起种子的菩提心，于他们并不退失，因为必定会获得一切如来智慧。
那些尚未生起如是菩提心的人们，日后也必定会生起，唯一应当通过菩萨行而获得无上智慧，这应当从《圣妙法白莲华经》等中寻求。
这是圣天菩萨所作《菩萨瑜伽行四百论》中破除边执修习品第十四的释论。
于此有人说：有为法是以自性而存在的，因为有其相生等存在的缘故。在不存在的驴角等上，并无有为相，而在有为法上则有生等有为相。因此有为法也是存在的。
对此回答：若其时有相，则有为法应成存在，然而实际并不存在。为何如此？此处，生起在产生有为事物时，是产生无有为法还是有有为法？对此，首先依据说无果者的观点，由于种子位时无有芽，故因缘和合从种子最后刹那生起芽。
因此，依该论者，'最终成无生'是其主张。然而不存在者不应生起，因为会有驴角等也应生起的过失。正因如此，故说'是故何有生'。'是故'即是由于非有的缘故。'何'即是不可能，意即由于非有故，无者无有生起。

།ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་འདིས་འཇིགས་ནས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བར་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན། ཡོད་པ་གདོད་ནས་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེས་ན་ཡོད་པ་གང་ལ་སྐྱེ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ཆེས་སྔ་རོལ་ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས ཁོ་ནར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་རྟོག་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་ལ་སྐྱེ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་སླར་སྐྱེ་བས་བྱས་པའི་བོགས་སུ་ཡང་འགྱུར་ན་དེ་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་། འབྲས་བུ་ཡིས་ནི་རྒྱུ་བཤིག་པ། །དེས་ན་མེད་པ་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །གང་གི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པས་རྒྱུ་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་བཤིག་པ་དེའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ས་བོན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་ནས་དང་གྲོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སཱ ལུའི་མྱུ་གུ་དེ་དག་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སཱ་ལུའི་ས་བོན་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ན་འབྲུ་མར་འབྱུང་ན་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་དག་ལྟར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ན་ས་བོན་དེ་འཇིག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་མི་སྐྱེའོ། །གྲུབ་ལ་སྒྲུབ་ བྱེད་ཡོད་མ་ཡིན།།དེ་ཕྱིར་ཡོད་པའང་མི་སྐྱེའོ་། །གྲུབ་ཟིན་པའི་མྱུ་གུ་ནི་སླར་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །སྐྱེ་བའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །གཞན་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཚེ་གཞན་ ཚེ་མི་སྐྱེ་ན།།ནམ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་མྱུ་གུ་འདི་བདག་གི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་དུས་དེར་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་མེད་པའི་སྐྱེ་བའི་ བྱ་བ་མི་འབྱུང་བས་གཞན་གྱི་ཚེ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ།།ཅུང་ཟད་ཅིག་གྲུབ་ཅིང་ཅུང་ཟད་ཅིག་མ་གྲུབ་པ་གྲུབ་བཞིན་པ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་གཉི་གར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་དང་གཞན་གྱི་ཚེ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་ཆར་དུ་ཡང་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་ ཐ་དད་པ་གཞན་མི་སྲིད་པས་ནམ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་དུ་འདི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་དུས་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འོ་མ་ཞོའི་དངོས་པོར་འབྱུང་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འོ་མ་ལ་ཞོའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རེ་ཞིག་འོ་མའི་དངོས་པོར་གནས་པའི་འོ་མ་ལ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་འོ་མའི་བདག་ཉིད་དེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལ་དེ་ཡི་དངོས་པོ་རུ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡོད་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་དངོས་པོར་ཡང་། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར འོ་མའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་འོ་མ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ལས་གཞན་ཞོའི་དངོས་པོར་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།།གང་ལས་འོ་མ་ཞོའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་འོ་མ་ལ་ཞོ་ཞེས་བསྙད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་ཞོ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་འོ་མ་མ་ཡིན་ལ། ཡང་གང་གི་ཚེ་དེ་འོ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཞོ་མ་ཡིན་པས་འོ་མ་ཞོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར། ཐོག་མ་བར་དང་ཐ་མ་རྣམས། །སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་སྲིད་མ་ཡིན། །འདིར་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་དག་ནི་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་དང གནས་པ་དང་འཇིག་པ་སྟེ།རེ་ཞིག་དེ་དག་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་ངོ་བོར་མེད་པས་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་འདུས་བྱས་མི་སྲིད་དོ།

如果因为害怕这个过失而主张有果存在，认为唯有存在才能生起的话，那么：已经存在的从一开始就会生起，因此存在的东西为何还要生起？如果认为在生起之前的种子阶段就已经有芽存在，那么此时就不会生起，因为已经存在了。如果认为存在的东西还要生起，那么生起就会无穷尽，而且再次生起也没有任何意义，这是不可能的，所以存在的东西也不会生起。
此外：果实会破坏因，因此不存在的也不会生起。因为正在生起的芽会破坏称为种子的因，所以说芽从完全不存在的种子中生起也是不合理的。就像稻芽不存在于大麦和小麦等中，不会通过它们的变化而生起一样，不存在的稻种也不会通过变化而生起。然而，就像从芝麻等中出现油一样，当芽生起时种子确实会消失。
因此不存在的不会生起。已成就的不需要再成就，因此存在的也不会生起。已经形成的芽不需要再次形成，所以存在的也不会生起。由于生起的时间不存在，所以说生起也不存在，为此说：当时不存在生起，其他时候也不存在生起。如果当时和其他时候都不生起，那么什么时候会有生起呢？
当芽获得自身实体时，由于已经形成，所以不可能有生起。当它尚未形成时，也不合理有生起，因为未形成就是不存在，没有依托就不会有生起的活动，所以其他时候也不可能有生起。对于部分已成就部分未成就的正在形成过程中的事物，由于会导致前述两种过失，所以当时和其他时候都不可能有生起。既然如此三时都不可能有生起，除此之外也没有其他可能，那么什么时候会有生起呢？意思是不存在任何生起的时间。
有人说：牛奶会生起成为酸奶的实体。这也不合理，因为牛奶中不可能有酸奶的实体。首先，处于牛奶状态的牛奶不会生起成为牛奶的本性，因为它已经具有牛奶的本性。因此：如同它不会生起成为它自己的实体一样，同样也不会生起成为其他的实体。就像处于牛奶状态的牛奶不可能生起一样，牛奶也不可能生起成为不同的酸奶实体。不能说牛奶变成了酸奶，因为当它是酸奶时就不是牛奶，当它是牛奶时就不是酸奶，所以说牛奶变成酸奶是不合理的。
从这一点来看，有为法也没有生起，因为：开始、中间和结尾，在生起之前都不可能存在。这里的开始、中间和结尾指的是事物的生起、住留和灭亡。首先，它们在生起之前并不存在，所以生起之前有为法是不可能的。

།ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ་གནས་པའི་དུས་ན། གནས་པ་ཡིན་ཞིང་འཇིག་པའི་དུས་ན་འཇིག་པའི་སྙམ་ན། འདི་ཡང་མི་རིགས་ ཏེ།འདི་ལྟར། གཉིས་གཉིས་དག་ནི་མེད་པ་རུ། །ཇི་ལྟར་རེ་རེ་རྩོམ་པར་འགྱུར། །འདིར་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་གནས་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་མེད་པས་གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་བྲལ་བའི་འདུས་བྱས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་དུས་དང་ འཇིག་པའི་དུས་སུ་ཡང་གཉིས་གཉིས་དག་མེད་པར་རེ་རེ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་དོ་།།དེ་མེད་པས་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་ནི། །བདག་གི་དངོས་པོ་འབྱུང་བ་མེད། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་བདག་གཞན་ནི། ། གཉིས་ཀ་ལས་འབྱུང་ཡོད་མ་ཡིན། །འདིར་བུམ་པ་རང་ལས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་དེ་གྱོ་མོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྱོ་མོ་དེ་དག་ལ་ཡང་བདག་གི་དངོས་པོ་མེད་དེ་གསེག་མ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་གྱོ་མོ་མེད་ན་བུམ་པ་ལ་བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གྱོ་མོ་དག་ལས་གྱོ་མོའི་བདག་གི་དངོས་པོ་མེད་ན་གྱོ་མོ་དག་ལ་བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་པ་ཉིད་དུའང་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདག་གི་དངོས་པོ་མེད་པར་འགའ་ཡང་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དེ། བདག་དང་ གཞན་དག་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པས་རང་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ལ་། གཞན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་སྲིད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་སྐྱེ་བ་པོའི་སྔ་རོལ་ལམ་ཕྱིས་སམ་ཅིག་ཅར་རྟོག་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྔ་ རོལ་དུ་ཡིན་ན་ནི།མི་རིགས་ཏེ་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཕྱིས་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཅིག་ཅར་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཉི་ག་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། སྔོན་ དང་ཕྱིས་དང་ཅིག་ཅར་ཞེས།།བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་མི་ནུས་པ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་དང་བུམ་པ་ལ། །ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་རིམ་པ་འདི་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་བུམ་པ་ལ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བུམ་ པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ།།འདིར་སྨྲས་པ། བུམ་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་འདི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདིའི་རྙིང་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ལ་གོག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྙིང་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྙིང་བའི་ངོ་བོ་ ཡོད་པས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་རྙིང་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ན་གལ་ཏེ་རྙིང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ན་ནི་སྔར་སྐྱེས་པ་ཉིད་དམ་ཕྱིས་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་ སྐྱེའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།སྔར་སྐྱེས་པ་ཡི་ཕྱིར་ན་ནི། །སྔར་སྐྱེས་རྙིང་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཕྱི་ནས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཡང་། །ཕྱི་ནས་སྐྱེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྙིང་པའི་རྙིང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་སྔར་སྐྱེས་པ་ལ་རྟོག་ན། བུམ་པའི་སྔར་སྐྱེས་ པའི་གནས་སྐབས་ནི་རྙིང་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ།དེའི་ཚེ་དེ་ལ་སར་པ་ཞེས་བསྙད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིས་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ཁེ་ཚང་མ་ལ་ཡང་ཕྱིས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སར་པ་ཡིན་པས་རྙིང་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། གལ་ཏེ་གང་སྔར་སྐྱེས་པ་དེ་ད་ལྟར་རྙིང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་དེ་ཉིད་ ཡིན་ནམ།གཞན་ཡིན། གལ་ཏེ་དེ་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སར་པའི་གནས་སྐབས་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྙིང་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སར་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་དེ་རྙིང་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如果认为在生起的时候是生起，在住的时候是住，在灭的时候是灭，这样想的话，这也不合理。如此，
在没有两两的情况下，怎么能建立一一呢？在此，生起时没有住和无常两者，所以离开住和灭的有为法本身不存在，因此也不会生起。同样，在住的时候和灭的时候，也不可能在没有两两的情况下一一进入。因为没有这些，所以不是有为法。由此也可知有为法的生起不合理，因为：
没有他体性的情况下，自体性不会产生。因此，从自他二者都不会产生。这里，瓶子没有自成的本体，因为依赖陶土。那些陶土也没有自体性，因为依赖泥土。因此如此，当没有他体性的陶土时，瓶子就没有自体性。同样，当陶土没有陶土的自体性时，陶土对于瓶子来说也不会成为他性。因为如此没有自体性时任何东西都不会成为他性，所以不可能从二者产生，因为自他二者是不可能的。
因为没有自性所以不可能从自身产生，因为他者也不是以自性成立，所以也不可能从他者产生，因此没有生起。再者，这个无生是在能生者之前还是之后还是同时，如果思考的话，如果是在之前的话，不合理，因为没有所依。如果是之后，那也不合理，因为未生起的不存在，而且生起也无意义。如果是同时，那么二者就会变成互不依赖。因此如此，
不能说是前后或同时。因此生起和瓶子，不会同时产生。因为生起不可能有这样的次第，所以生起和瓶子不可能同时产生。当不存在时，说瓶子生起是不合理的。
在此有人说：瓶子的生起是存在的，如果它不生起的话，那么它就不会成为旧的状态，然而我们看到它具有破旧的特征即旧的状态。因此由于有旧的状态，所以生起是存在的。
应当解释：如果某物有旧性的话，那么生起就会存在，但这也是不可能的。怎么说呢？在此，如果有所谓的旧物的话，那么是先前生起还是之后生起呢？两种情况都不会生起，为了说明这点而说：
因为先前生起，所以先前生起的不会成为旧的，而后来所有生起的，也不会成为后来生起的。世间上所谓的旧性，如果认为是在瓶子先前生起的状态，那么瓶子先前生起的状态不合理成为旧性，因为那时称之为新的。对于后来生起的所有状态，因为是后来生起的所以是新的，怎么会成为旧性呢？
如果说先前生起的现在是旧的，那么是它自身还是他者？如果是它自身的话，那么因为新的状态未失去，所以它不是旧的。如果是他者的话，那么因为也是这样生起的，所以只会是新的，因此它不是旧的。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ རྙིང་པ་ཉིད་མེད་པས་དེ་ཡོད་པས་མཚོན་པའི་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་དང་། དུས་ཆེས་ཡུན་རིང་བར་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་རྒ་བ་དང་། འཁོར་བ་རྙིང་པར་བྱེད་ཅིང་ཕམ་པར་བྱེད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ མེད་པ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་།འཆི་བའི་མི་དགའ་བ་འཇོམས་ཤིང་ཕམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། དེའི་ཚེ་རྒ་བ་རྒྱ་ཆེན་ནི། །མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་འཆི་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་མེད་པར། །ཤེས་ཏེ་འཆི་བདག་ཕ་ རོལ་འདའ་བར་འགྱུར།།ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །འདི་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ། །དུས་གསུམ་ཆར་དུ་ཡང་དེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ད་ལྟར་བ་ཡི་དངོས་པོ་ནི། །དེ་ཉིད་ལས་བྱུང་མ་ཡིན་ཞིང་། །མ་འོངས་ལས་བྱུང་ཡོད་མིན་ལ། །འདས་ པ་ལས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན།།ད་ལྟར་བའི་དོན་འདི་ཉིད་ལས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཅིག་ཅར་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཅིག་ཅར་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་མིན་ལ་སྟེ་། མ་འོངས་པ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདས་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དུས་གསུམ་ཆར་དུ་ཡང་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །གཞན་ ཡང་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པས་དངོས་པོ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ག་ཤེད་ནས་འོངས་པར་འགྱུར་རོ།།འགགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་བྱུང་ནས་མེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ག་ཤེད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ ན་འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་མིག་ནི་སྐྱེ་བ་ན་གང་ནས་ཀྱང་འོངས་པ་མ་ཡིན་ལ་འགག་པ་ན་གར་ཡང་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་གླང་པོའི་རྩལ་གྱི་མདོ་ལས། གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཡོད་འགྱུར་ ན།།རྒྱལ་བ་ཉན་ཐོས་བཅས་པས་དེ་མཁྱེན་འགྱུར། །ཐེར་ཟུག་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་འདའ་མི་འགྱུར། །མཁས་རྣམས་ནམ་ཡང་སྤྲོས་དང་བྲལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་དོན་གང་ཞིག་།སྐྱེས་པ་ལ་ནི་འོང་བ་དང་། །དེ་བཞིན་འགགས་ལ་འགྲོ་བ་མེད་། །དེ་ལས་ ངེས་པར་རང་བཞིན་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་རང་བཞིན་མེད་ན། ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུར་བྱས་པའི་ངོ་བོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཡོད་ལ། སྒྱུ་མར་བྱས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་དེ་ཡང་བྱིས་ པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་གིས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ།།འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པར་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་མི་དང་ཤེད་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། །འདིར་སྐྱེ་ཤི་བ་ འགའ་ཡང་སྐྱེ་མི་འགྱུར།།ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་སྒྱུ་འདྲ་སྟོང་པ་སྟེ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་འདྲ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ། །རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་སྤྲིན་ལྟར་བལྟ་བྱས་ནས། །འདི་འདྲའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རྣམ་དཔྱད་པ། ། རྫོགས་པར་གནས་ཤིང་ཆོས་ལ་ལེགས་གནས་སྒོམ། །གང་ཞིག་བདག་དང་བདག་གི་སྙམ་སེམས་ཤིང་། །དངོས་པོ་ཕྲ་མོ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེན་པ། །འཛིན་གནས་མི་མཁས་དེ་ནི་འཇིགས་འགྱུར་ཏེ། །ཆགས་ཤིང་སྡང་ལ་དེ་བཞིན་རྨོངས་པར་འགྱུར་། །ཤཱཀྱའི་སྲས་པོ་རང བཞིན་མེད་པའི་ཆོས།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི། །ལེགས་པར་མཐོང་ནས་མི་འཁོར་གྲོལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།

因此如此，由于无有旧性，故不可能有以其存在为标志的生起。如是观察成立，以及由于长时间修习禅定而征服衰老，轮回成旧并战胜之，诸菩萨修习一切法无自性，亦能降伏并战胜死亡的不悦。如是说：'彼时广大衰老，无有且无死苦。'等等，同样：'若人恒知生无生，能度死主至彼岸。'如是广说。
由此亦不可能有生起。因为三时中皆不应理故。为显示此义而说：'现在之事物，非从自体生，非从未来生，亦非从过去。'现在之义非从自体生起，因为因果不能同时存在故，若是同时存在，则因果事物不应理故。非从未来生，因为未来不存在故，因为是自性故。亦非从过去生，因为过去亦不存在故。
当三时中皆无生起时，则无自性生起，如是安立。复次，若诸事物以自体存在，则彼时由于自性无有转变，已生事物之自性中无有从无而生，故从何处而来？已灭自性中亦无有生已而无，故往何处而去？然此亦不可能。世尊说：'诸比丘，如是眼生时不从何处来，灭时不往何处去。'
同样，《圣象力经》中说：'若诸法有自性者，佛及声闻皆应知，常住之法不涅槃，诸智者永不离戏论。'是故如是，某义生起则无来，如是灭时亦无去，由此定无自性。若于此无自性，则有何？当说：有彼缘起体性，作为一切杂染清净之因，如幻化之象马等，愚者颠倒执为有自性。
诸圣者则如幻事阳焰等，如实了知无自性。如经中说：'众生人与天所生，此中生死无生者，诸法自性如幻空，外道不能知此义。'同样：'诸法如幻亦如是，等同梦境观如云，如是观察法之理，圆满安住善修法。'
'若人思维我我所，如是执著细微事，住执不智彼生惧，贪著瞋恚同愚痴。释迦子知无性法，了悟缘起而生起，具有如空之心者，善见已不转得脱。'如是所说。

།སློབ་དཔོན་ཡང་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ འབྲས་བུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །སྲིད་པ་སྒྱུ་མ་འདྲ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བ་ན་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་གྱི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ དཔྱོད་པ་འདིས་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པ་ལས་འདུས་བྱས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་གྱི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཉེ་བར་གཞལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ བའི་འཇིགས་པས་དེ་དག་དང་བསྟུན་པར་མི་བྱེད་ཀྱི།དེ་དང་མི་འགལ་བ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ནི་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་སྲིད་པ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ན་སྙིང་པོ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཟད་ པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་འདི་ལ་མི་རིགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།འདི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སྐུར་པ་མ་བཏབ་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཇིག་ལ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཐར་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུར་བརྗོད་ནས་དེའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པ་རྣམས། །ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡོད་མིན་ན། །ནམ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར། །རེ་ ཞིག་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དོ།།རིམ་གྱིས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་། །གཉིས་གཉིས་དག་མེད་པར་རེ་རེ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིམ་དང་ཅིག་ཅར་མ་གཏོགས་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ གཞན་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་།།ནམ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་གཞན་དག་ཅིག་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ། །སླར་ཡང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་སྟེ། །དེ་ལས་འཇིག་པ་སྐྱེ་འདྲ་ཞིང་། །གནས་པ་འཇིག་དང་འདྲ་བར་སྣང་། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་ དང་འཇིག་པ་འདུས་བྱས་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་རྣམས་ལ་སླར་ཡང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་སྟེ།ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡིན་པའི་ཚུལ་དེ་ལས་འཇིག་པ་སྐྱེ་འདྲ་ཞིང་སྟེ། འཇིག་པ་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ གསུམ་དང་ལྡན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ལ་ཡང་འཇིག་པ་གཞན་ཡོད་པས་འཇིག་པའི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཡོད་པ་དང་། གནས་པའི་གནས་པར་འགྱུར་བས་གནས་པ་འཇིག་པ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་། ། དེ་དག་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ཏུ་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་དག་ལ་ཡང་གཞན་དག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་ཡང་གཞན་དག་ཏུ་འགྱུར་བས་ཐུག་པ་མེད་དོ། །ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་འགྲུབ་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དོ།།གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་འདི་རྣམས་འབྱུང་བ་ན་མཚན་གཞི་ལས་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཞིག་གམ་ཐ་མི་དད་པ་ཞིག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལས་ལ་འཇུག་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་།མཚན་ལས་མཚན་གཞི་གཞན་ཞེ་ན། །མཚན་གཞི་མི་རྟག་ཉིད་ག་ ལས།།ཇི་ལྟར་ཚ་བ་དང་གྲང་བ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པར་འགྱུར་བས་གཞན་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཚན་གཞི་ཡང་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་འཇུག་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། འདུས་བྱས་ནི་ མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་འདིའི་གཞན་ཉིད་མི་རིགས་སོ།

论师为了阐述依圣智观察的结果而说：'若是如此，怎么说轮回如幻化？'意思是说，当如实见到缘起时，就如同幻化一般，而不是像石女儿那样。如果认为通过这种观察完全否定了生起，想要说明有为法无生的话，那就不会成为如幻，而应该用石女儿等来比喻。但是由于害怕导致缘起不存在的过失，所以不与那些相违，而是与不相违的幻化等作比较。
因此圣者见到如幻化的轮回无实质性时，由于完全断尽了对无实质轮回的一切执著，而获得解脱，这其中毫无不合理之处。这是因为没有否定缘起，所以不会破坏世间一切建立，而且由于如实通达，所以能成就解脱。
这样说明有为法如幻化后，为了显示其相也非实有，而说：'生住灭三相，非同时而有，次第亦非有，何时当有生？'首先，由于相互矛盾，生住灭三者不可能在同一刹那生起。次第生起也是不可能的，因为缺少其他二者就不会有单独的生起，除了同时和次第之外也未见其他成立的因。所以说'何时当有生？'
另外，由于这些生等属于行蕴，所以是有为法。因此必定还要有其他有为法的相，为了说明这点而说：'一切生等法，复生一切相，灭似生相起，住似灭相现。'对于承认是有为法的生住灭来说，又生起一切相，如果再生起的话，生就会有另一个生。如同生有另一生一样，灭也相似，灭也因为是有为法而具有三相。因此灭也有另一个灭，成为灭的灭。同样，住也有有为法的三相，成为住的住，所以住似灭相。
对于这些，由于是有为法，还需要有其他相，那些相又需要其他相，如此无穷。若是无穷，则一切法都不能成立，所以有为法的诸相自性是空的。
另外，这些相生起时，是以异于所相的体性，还是以不异的体性而起相用呢？对此首先：'若相异所相，所相何无常？'如同冷热、苦乐等互不相容而成为异体那样，如果所相异于能相而运作，则无常性不存在时也应该生起，但是有为法因为无常所以不可能在无常性不存在时生起，因此它们的异体性不合理。

།ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་འདི་སྤང་བར་འདོད་ནས་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཡང་ན་བཞི་གཡང་ཡོད་པའི།། ངོ་བོར་གསལ་བར་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་མཚན་གཞི་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་མཚན་གཞི་སྟེ་བཞི་ཆར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ ཡིན་ན་ནི་མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ལ་མཚན་གཞི་ཡང་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་བཞི་ཆར་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་འམ།ཡང་ན་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ།དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་དེ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་འཆད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་ན་ནི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དོན་ མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལས་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་ན་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་དངོས་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ།། དངོས་པོ་དངོས་མེད་ལས་མི་སྐྱེ། །དངོས་པོ་དངོས་མེད་མི་སྐྱེ་སྟེ། །དངོས་མེད་དངོས་ལས་མི་སྐྱེའོ། །རེ་ཞིག་དངོས་པོ་མྱུ་གུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་ས་བོན་རྣམ་པར་མ་གྱུར་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ས་བོན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ལ། གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་མྱུ་གུ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དངོས་ལས་མི་སྐྱེའོ། ། དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་མེས་ཚིག་པའི་ས་བོན་ལ་ནི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ ཡང་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེའོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་སྐྱེའོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། བཤད་ཟིན་པའི་ཉེས་པ་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་སྐྱེའོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་དང་ དངོས་པོ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པས་དངོས་པོ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ།འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །འདི་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ནམ་ དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་རྟོག་གྲང་ན།དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་ཡང་རྟོག་པ་ན། དངོས་པོའམ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞིག་ལ་རྟོག་གྲང་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དངོས་མེད་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ རོ།།དངོས་མེད་དངོས་མེད་མི་འགྱུར་ཏེ། །དངོས་ཡོད་དངོས་མེད་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་ཤིང་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྙེད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་སླར་ཡང་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལྟར་ན་ཡང་དངོས་པོ་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ།

如果想要断除这个过失而认为相和所相不是一体，那么此时就有另一个过失，也就是：'或者四者皆无有，本性明显不存在。'如果承认三相和一个所相是一体，那么此时三相和所相四者皆成为无实。为什么呢？在此若承认是一体，则相不应成为所相，所相也不应成为相，故四者皆成无有，或者因为自性不成立，故不应承认是一体或异体。
在此有人说：生等是存在的，因为有它们的因缘之因的缘故。诸智者说这些芽等是依靠各种因缘聚合而生起的。如果生等不存在，则因缘聚合将成无义，然而并非无义。因此，生等是存在的。
对此解释道：如果某物从某物生起，则应有生等，但这是不可能的，为了说明这点而说：'实法不从实法生，实法不从非实生，非实不从非实生，非实不从实法生。'首先，已成实法的芽的本性不可能从未变化的种子实法中生起，因为未在变化中的种子不应成为能生因，已成实法的芽的实法本性也不应再生，故实法不从实法生。
实法也不从非实生，因为如被火烧毁的种子这样的非实法没有产生果实的能力，而具有生起本性的实法也不会再生，故任何实法都不从非实中生。非实也不从非实生，因为非实没有任何生起的能力，而且非实如石女儿等不可能生起，故非实也不从非实生。非实也不从实法生，因为会有前述过失的缘故。如是，非实也不从实法生。
当实法和非实法都不能生起实法和非实法时，生起是不可能的，那么因缘聚合有什么用呢？这是无用的。由此也不存在，因为生灭不合理的缘故。在此，无论是考察生起的实法自性的义还是非实法自性，同样地，当考察灭时，无论是考察实法还是非实法，都是完全不可能的，为了说明这点而说：
'实法不成为实法，非实不成为实法，非实不成为非实，实有不成为非实。'其中，所谓实法是指已生且获得自体实法的义，它不再成为实法，不再生起，因为已有者生起无义。如是，实法不成为实法。非实也不成为实法。所谓非实就是不存在，怎么能成为实法呢？因为会导致石女儿也能生起的过失。如是，非实也不成为实法。

། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དངོས་པོའམ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ། །ད་ནི་འཇིག་པ་ཡང་མི་སྲིད་དོ་། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར རོ།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་དེ་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་མེད་ན་ནི་འཇིག་པ་མེད་ལ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་ན་ཡང་འདུས་བྱས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །ཇི་སྐད་ དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀུན་རྣམ་པར་དབེན། །དྲང་སྲོང་དེ་དག་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་སྟེ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཐོབ་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་ལྟ་བར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་དབེན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱེ་བཞིན་པའི་དོན་སྐྱེའོ། །འདི་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་ཕྱེད་སྐྱེས་ཕྱིར། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྐྱེས་ཤིང་ཅུང་ཟད་ཅིག་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟར་ན་ནི་འོ་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་གཞན་གསུམ་པ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བཞིན་པ་མི་ སྐྱེའོ།།གལ་ཏེ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་དེའི་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་སྟེ། དངོས་པོ་ནི་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཅུང་ཟད་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་ བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་ཀྱང་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བཞིན་པ། །ཉིད་ནི་ཡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།།སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ནི་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་འོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་སྐྱེ་བར་རྟོག་ན། ཡང་ན་དུས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ པའམ།ཡང་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ན་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དངོས་པོར་གནས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་སྐྱེ་བཞིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱ་བའམ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ། །བྱ་བ་སྐྱེ་བཞིན་པར་མི་འགྱུར། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ། །མི་བྱའང་སྐྱེ་བཞིན་པར་མི་འགྱུར། །སྐྱེ་བཞིན་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་བྱ་ བ་མ་ཡིན་ལ།གང་ཞིག་སྐྱེ་བཞིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བཞིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་སྐྱེ་བཞིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་སྐྱེ་བཞིན་པར་མི་འགྱུར་བས་སྐྱེ་བཞིན་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་ བཞིན་པ་མེད་པས་ཀྱང་སྐྱེ་བཞིན་པ་མི་སྐྱེའོ།།འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་བཞིན་པའི་དོན་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་བར་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་བར་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ནི་ཅི་ལ་ལྟོས་ནས་འདས་ པ་དང་མ་འོངས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར།དེ་ཡོད་ན་ནི་མ་འོངས་པའི་དོན་དེ་ལ་མ་འོངས་པ་དང་ཐལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

如此，首先不可能由实有或实无以及非实有而生。现在也不可能有灭。为什么呢？首先，非实有不会成为非实有，因为对于不存在的事物，就如兔角一样，也没有非实有的缘故。因此，非实有不会成为非实有。实有也不会成为非实有，因为彼此相违的缘故。若无非实有则无灭，若无生灭则无为法，这是已经成立的。
如世尊所说：'有为无为一切远离，彼等圣者无有分别，于诸众生得证无为，恒时观察故得远离。'
于此有人说：已生不生，未生也不生，因为已遮遣实有和非实有的生的缘故。那么是什么呢？正在生的事物在生。为了说明这也不合理而说：正在生的已生一半，故正在生者不生。
若某物已生一部分而未生一部分，那就是正在生，如此则正在生不存在，因为已生和未生相随，故无第三种正在生时的状态。因此，由于不存在，正在生不生。若两者的本性是正在生，则其中已生的部分属于已生的范畴故不生，因为已说实有不生。其中未生的部分也不生，因为已说非实有不生。
若认为已生和未生有正在生的性质，如此则过去和未来二者也应成为正在生，为了说明这点而说：'或者一切正在生，性成无限过。'
已获得生的作用的已生不住，故唯成过去，未生则成未来。因此，若在此执著正在生有生，则或者三时皆属于正在生的范畴，或者根本无所谓正在生。
复次，对正在生的事物的存在进行考察，是成为正在生的自性，还是不成为正在生的自性呢？两者都有过失，为了说明这点而说：'正在生的自性，不成正在生，非正在生自性，亦非正在生。'
凡是正在生的自性，由于安住于其自性故非所作，凡是非正在生的自性者也不成正在生，因为未成为正在生的自性故。凡是成为正在生自性者，如同非正在生一样不成正在生，故无正在生。由于无正在生，故正在生不生。
于此有人说：正在生的义确实存在，因为住于过去与未来之间。此处过去与未来之间有所谓正在生，若不存在，则依何而安立过去与未来？若其存在，则对未来的事物称为未来，对已过去的称为过去。

།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་གཉིས་པོ་དེ་རིགས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གིས་གཉིས་པོ་བར་མེད་ པར།།སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་མེད་དོ། །གང་ཕྱིར་དེ་ལའང་བར་ཡོད་ཕྱིར། །རྒོལ་བ་གང་གི་ལྟར་ན་བར་མེད་པར་ཏེ། དཀྱིལ་མེད་པར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་ ཕྱིར་དེ་ལའང་བར་ཡོད་ཕྱིར་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བཞིན་པ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་གི་བར་ན་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ལ་ཡང་གང་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་བ་བར་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་བྱ་ དགོས་ན།སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་བར་དུ་གཞན་གསུམ་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་བར་དུ་སྐྱེ་བཞིན་པར་རྟོག་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་ལ་ ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཕྱེད་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེས་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་ཞིག་འགགས་པས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྐྱེས་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོའི་དོན་དེ་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་ པ།གང་གི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ། །འགགས་པས་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ། །གཞན་ཡང་ཡོད་པའི་ངོ་བོར་སྣང་། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་པ་འགགས་པས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་མ་རྟོགས་པར་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ། །འདི་ལ་བཤད་ པར་བྱ་སྟེ།གང་ཚེ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡི་ཚེ། །སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་སྲིད་པ་མེད། །རེ་ཞིག་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་འདི་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བཞིན་པ་མི་སྲིད་པས་ཀྱང་གང་ལས་སྐྱེས་པས་གང་ཞིག་གིས་སྐྱེ་བཞིན་པ་རྗེས་སུ་སྤོབས་པར་འགྱུར་བ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་མེད་དོ། ། ཅི་སྟེ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པར་འགྱུར་ན་འོ་ན་ནི་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དེ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་ཚེ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་ན། །དེ་ཚེ་ཅི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་པའི་དོན་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དོན་སྐྱེའོ་ཞེས བྱ་བར་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་ཏེ།གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་བརྟག་པར་མི་རིགས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །འདིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་བཞིན་པའི་དོན་འདི་མ་སྐྱེས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ཁོ་ ན་སྐྱེས་བཞིན་པ་ཡིན་ལ།འདིའི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་། གལ་ཏེ། སྐྱེ་བཞིན་པ་ན་མི་སྐྱེས་པ། །ཁོ་ན་སྐྱེས་ཞེས་བྱས་པར་གྲག་།གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྟགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། སྐྱེས་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་ལ། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་དེ་ཡི་ཚེ། །བུམ་པ་མེད་པ་ཅིས་མི་རྟོག་།སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་ཀྱང་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྔར་མེད་པས་དངོས་པོ མེད་པར་འགྱུར་ན།འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ།

因此，由于依赖于正在生起，这两个时间是合理的。应当解释：任何两者之间若无间隔，就不存在有为法，于彼则无正在生起。因为于彼亦有间隔故。依照某论者所说，若无间隔，即无中间，过去与未来二者不存在有为法，于彼则无正在生起。为何如此？因为于彼亦有间隔故。如同正在生起处于过去与未来之间一样，对于具有已生与未生本性的正在生起，也必须有一个间隔，依此可安立为已生与未生，然而在已生与未生之间，无法安立第三种称为正在生起的状态，因为这将导致在一切已生与未生之间的正在生起的观念无穷尽。
于此有人说：对于如前所述会导致过失的半生起并非正在生起。那么是什么呢？某法灭去后事物生起时，在生起之前的状态的本质，称为正在生起。为了说明这一点而说：由于正在生起，灭去后生起生成，因此正在生起，也显现为有实体。因为正在生起灭去后事物得以生起，所以在未了知已生之前，正在生起的事物是存在的。
对此应当解释：当已生起时，正在生起不复存在。首先，当说'此事物已生'时，便无正在生起。由于正在生起不存在，则无从生起，因此所谓的'已生'也就不存在。若已生又成为正在生起，则不应有生起，因为已经生起了。为了说明这点而说：若已生是正在生起，为何还要生起？当已生的意义本身被称为正在生起时，为何要理解正在生起的意义为'正在生'？因为已成就故，于此不应观察生起。因此，'正在生起正在生'是不合理的。
于此有人说：虽然正在生起的意义尚未生起，但因趋向于生起而说'已生'。因此，已生本身即是正在生起，其生起也非无意义。即便如此，若正在生起时未生，却说已生为众所周知。若他人认为正在生起的事物尚未生起，仅因趋向于生起而说'已生'，那么，由于已生与未生无差别故，彼时为何不认为瓶子不存在？仅对已生状态的事物称为瓶子，而已生与未生又是同一，则已生的瓶子因先前不存在而成为无实体，但这是不可能的，因此这是不合理的。

།ཅི་སྟེ་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་མ་རྫོགས་ཀྱང་། །མ་སྐྱེས་པ་ལས་ ཕྱི་རོལ་འགྱུར།།གལ་ཏེ་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་མ་འོངས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་གང་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ལས། །ཕྱི་རོལ་གྱུར་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་སྐྱེ། །ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པས་སྐྱེ་བཞིན་པ་མ་སྐྱེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་བ་ དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དེ་མ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །སྐྱེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འདི་ལས་ཀྱང་ མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་སྐྱེའོ།།འདི་ལྟར་གཞན་གྱི། སྐྱེ་བཞིན་པ་སྔར་མ་བྱུང་ཡང་། །ཕྱི་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་པར་གྲག་།དེས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེའོ། །མ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ད་ལྟར་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་དུ་བསྙད་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པའི་གནས་ སྐབས་ཀྱི་སྔར་ཏེ་གང་དུ་མ་བྱུང་ངོ་།།མ་འོངས་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དོན་དེ་མེད་ཀྱང་ཕྱིས་སྐྱེ་བཞིན་པར་ཡང་འགྱུར་བར་གྲག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་དུས་ནམ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བཞིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ ལ།བདག་གི་དངོས་པོ་མ་ཐོབ་པའི་མ་བྱུང་བ་ལ་ནི་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་མི་འཇུག་པར་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། མ་བྱུང་ཞེས་བྱ་སྐྱེ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་། རྫོགས་པ་ཡོད་ཅེས་བྱར་འགྱུར་ལ། །མ་བྱས་པ་ནི་མེད་ཅེས་བརྗོད། །ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་ བ་འདིས་ནི་རྫོགས་པར་བརྗོད་དོ།།རྫོགས་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་མ་བྱས་ཤིང་མ་རྫོགས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་འདི་གཉིས་དང་བྲལ་ནས།། གང་གི་ཚེ་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ། །མེད་པ་དེ་ཚེ་གང་དེར་བརྗོད། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྐྱེ་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་ངེས་པར་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མི་ནུས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བཞིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་འཇུག་པ་དང་། །ལྡོག་པ་འཐད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ དཔྱད་པ་ན་རྒྱུ་ལས་ལོགས་ཤིག་པའི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རྟེན་མེད་པའི་འཇུག་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྒྱུ་འཇིག་པ་མེད་དེ།ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་མི་དང་ཤེད་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། །འདིར་སྐྱེས་ཤི་བ་འགའ་ཡང་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཆོས་ཀུན་ རང་བཞིན་སྒྱུ་འདྲ་སྟོང་པ་སྟེ།།མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཆི་འཕོ་འང་། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཆི་འཕོ་མེད། །གང་ཞིག་འདི་ནི་ཤེས་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་ཏིང་འཛིན་རྙེད་མི་དཀའ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ་སོ་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ལྷག་མ་ལུས་པར་འགྱུར་རོ།

如果认为正在生起和未生起之间并非没有差别，因为正在生起是与生起的作用相关联的事物，对此解释道：虽然正在生起尚未圆满，但已超出未生起的范畴。即使正在生起的事物是未圆满的本性，也已超出未来的范畴而安立，因此，由于超出已生起的范畴，故超出未生起而生。如同由于与作用相关联而使正在生起超出未生起的范畴一样，也超出了已生起的范畴，这是因为其本性未圆满的缘故。因此，应成唯有未生起在生起，所以不存在所谓的'正在生起'。
不仅仅是因为超出已生起的范畴而唯有未生起在生起，从这一点来看也是未生起在生起。如此，他人认为：正在生起虽先前未出现，但后来却存在。这也说明未生起在生起。'未出现'的意思是'尚未出现'。现在所说的正在生起，在正在生起的阶段之前是不存在的。
虽然在未来时未有正在生起的事物，但传说后来会成为正在生起。因此，在与生起作用相关联的时候，唯有已生起才会成为正在生起。所以，这以未生起的本性而成为未出现，对于尚未获得自体而未出现的情况，生起的作用是不可能不运作的，为了说明这一点而说：'未出现者不能生起'。
此外，'圆满即是有，未作即是无'。'有'这个词表示圆满。唯有圆满的事物才能称为'有'。'有'的意思是'存在'。'无'这个词也只表示未作成和未圆满。因此，离开这两种状态，当正在生起不存在时，如何称说彼？当无法指出'这个事物是这样的'这种正在生起阶段的事物时，由于其自性不确定，故实为不存在，因此无法确定。
因此，如上所述，由于正在生起是不可能的，所以：'若离开因，果不存在之时，趣入与还灭皆不应理'。当观察时，若果不能离开因而存在，则无所依的趣入即果的生起和还灭即因的灭亡都不存在。如世尊所说：'众生人与非人等，此生死者皆不生，诸法自性如幻空，外道不能知此理。'广如是说。
同样：'生起与死亡，无生亦无死，若人能知此，三昧不难得。'因此，如是详细观察时，诸事物的自性不能成立，所以对于各个事物，唯有如幻的真实性才是究竟。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་འགྱེད་པར་འདོད་པས་སྒྱུ་མའི་ སྐྱེ་བོ་བླུན་པོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བོ་བླུན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡ་མཚན་བསྐྱེད་པར་རིག་ཅིང་།འདིར་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་བསླད་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྲིད་པ་བསལ་ལ། འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ།མཁས་པ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོ་ཞིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ངེས་པའི་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་འབར་བའི་ཕྲེང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ཁང་པའི་ དབུས་སུ་ཆུད་པའི་འགྲོ་བ་སྐྱོབ་པ་མེད་པར་ལྟ་ཞིང་འགྲོ་བར་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པར་བསྡོམས་པ་ལྷགས་པ།འཁོར་བའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་དང་སྐད་ཅིག་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ལུས་དང་སེམས་དག་ལ་གནོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་བྲེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། འགྲོ་བའི་ སྡུག་བསྔལ་ཅིག་ཅར་ལྷགས་པ་དག་གིས་འཁོར་བའི་བར་དུ་སྤྲོ་བར་བྱས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ནོར་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་རིག་པར་བྱས་ནས་སླར་ཡང་སྲིད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བླང་བར་རིགས་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས།དེ་ཡི་ལྷག་བསམ་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་སྟེ། །སྦྱོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པར་གཏོགས་པ་ཡིན། །སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཕྱིར་དང་། །རྣམ་པར་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཁོར་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཔའ་བའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ལྷགས་པར་གྱུར་ནས་འཁོད་དེ། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ།།བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ལུས་དང་སྲོག་དོར་བར་བགྱིའོ། །བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་དོན་འཚལ་ཏེ། གང་ཞིག་འདི་སྙམ་དུ་མྱུར་ དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ལེ་ལོར་ལྟུང་བ་ལགས་པར་ཁོ་བོ་ལ་སྣང་ངོ་།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ལ་འཁོར་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མི་འབྱུང་ངོ་།།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་འཁོར་བ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལགས་སོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་ཆེས་བདེ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདེ་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སླར་ཅི་ཞིག་བགྱིད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་འཁོར་བའི་བདེ་བའི་རོ་མི་མྱང་བར་འཁོར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་བགྱིའི་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་འཁོར་བའི་བདེ་བའི་རོ་མི་མྱང་ བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཁུམས་ཤིང་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཁུམས་ལ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དོ།

因此，当生起一切种智时，为了要普度一切众生，了知幻化的愚痴凡夫令人迷惑，而非愚者令人惊叹，在此要断除对实有执著所染污的事物的存在，为了利益一切众生，现前无上智慧之因的大悲心、菩提心和无二智慧这三者。
智者虽生于轮回，但了知如实确定的轮回自性，见到处于三有宫殿中央、为烦恼和痛苦之火燃烧链所围绕的无救护众生，以及众生所有痛苦的集聚，即使在轮回中刹那刹那身心受到各种伤害也不退却。
由于众生痛苦同时涌现，在轮回中生起欢喜精进，了知每一刹那的精进都是一切众生圆满一切种智无量资粮的因，因此应当再次百次投生轮回。
如世尊所说：'其增上意乐属于轮回，其加行属于涅槃，以布施成熟众生故，于异熟果无所期待。'等等。
同样在《圣如来秘密经》中说：'大王，其时其处，在那个法会中来了一位名为勇力的菩萨摩诃萨安坐其中。他对世尊如是说道：世尊如是，善逝如是，诸菩萨应当精进修行，舍弃身命。
我已了知世尊所说之义，若有菩萨作是念：我当速疾证得无上正等正觉，我见此菩萨已堕懈怠。何以故？世尊，精进的菩萨们不会对轮回生起厌离。
世尊，诸菩萨执持成熟众生故，视轮回为功德，如是则非大涅槃。世尊，诸菩萨精勤于利益众生。何以故？世尊，对诸菩萨而言，轮回更为安乐，大涅槃则不然。
何以故？世尊，诸菩萨精进于一切众生利益，他们随着利益众生的程度而获得安乐。世尊，涅槃更能做什么呢？
世尊，因此菩萨不应贪著轮回之乐而应以轮回为行境，不应以涅槃为行境。世尊，菩萨以轮回为行境而不贪著轮回之乐，精进利益众生，能领受无量诸佛世尊、无量正法，并令无量众生成熟。'

།བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་ལྟུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྐྲག་ན་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་ པར་ལྟུང་ངོ་།།སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་པར་ལྟུང་ན་ཕྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་བགྱིད་དོ། དེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དགོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ། །ཡང་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་པ་གང་ཞེ་ན་གང་འདི་ ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དང་།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བཏང་སྙོམས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྐྲག་པར་འགྱུར་ལགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སླར་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལགས་སོ།།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ བར་བགྱི་འཚལ་ལོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། འདུས་བྱས་ཀྱི་དོན་དགག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། ད་ནི་ཐལ་ཟིན་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་དང་། རྒོལ་བ་ངན་པའི་ལྷག་མ་སྤངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པ་རྩོམ་མོ། །རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་སྟོང་པ་ཡང་། །སྟོང་པ་མིན་པ་ལྟ་བུར སྣང་།།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །དེ་ནི་སོ་སོ་འགོག་པར་བྱེད། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ངེས་པར་མ་བྱས་པར་ནི་འགས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ དེ་ཡང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་དང་བདག་གི་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཞགས་པས་དབང་དུ་བྱས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཧ་ཅང་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མཁས་པས་མི་སྙན་པ་གླེང་བ་ལ་མཁས་པའི་སྐྱེས་བུས་རྒྱལ་པོ་ལ་བཙུན་མོ་ཕངས་བ་ཤི་བའི་ཚུལ་གསོལ་བས་ཐུགས་བདེ་བ བསྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་རིགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གཞུག་པར་བྱའོ།།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་འཛིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ནི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་མ་མཐོང་བས་འདུ་བྱེད་ཙམ་གྱི་རྒྱུན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་མ་ངེས་པ་ལས་ སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བའི་གེགས་སུ་འགྱུར་བ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཕྱིར་འཇིལ་བར་བྱེད་པ་ན་འགྲོ་བ་མི་སྟོང་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོ་བརྩོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་གང་དག་ལ་སྣང་བ་དེ་དག་གི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི འཛིན་པའི་རྒྱུ་དེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འགོག་པར་བྱེད་དོ།

世尊，处于轮回境界的菩萨随顺众生的境界。世尊，处于涅槃境界的菩萨则陷入舍离。世尊，如果菩萨畏惧轮回境界，就会堕入非境界。堕入非境界后，就不会再利益众生。由此，既不能安立如来境界，也不能成为一切众生的依怙。
那么，什么是非境界呢？就是喜欢声闻和独觉的境地，以及对成熟众生保持舍离。为什么呢？世尊，声闻的境界不是菩萨的境界。世尊，声闻会畏惧轮回境界，而菩萨则会继续接受无量轮回。因此，世尊，菩萨应当安住于境界中，如是广说。
圣天论师的《四百论释》中，这是第十五品'修习破除有为法义'的注释。
现在，已经完成了前十五品的论述，为了完成论著的任务并显示破除恶劣论敌的剩余部分，开始撰写第十六品。
'由某些因缘故，空性亦显现，如同不空性。诸品皆各自，破除彼执著。'
若不如实了知空性的意义，任何人都无法断除对轮回的执著而对涅槃生起欢喜。一切法本性空性，对于不具闻法功德、为对一切众生和我所的执著绳索所束缚的人们来说是极其可怕的，因此智者应当像善于说不悦之语的智者向国王报告其心爱王妃死讯时那样巧妙地引导他们生起安乐心。
由于我执和我所执的颠倒世间未见无常事物刹那坏灭，因此对仅仅是行蕴相续的意义也未能如实了知，从而成为见空性的障碍，确定为常有后又返回，了知众生唯不空。因此，为了破除其非空性见，撰写第一品等。
此处已多次说明空性的意义就是离自性的意义。因此如是，诸事物的形相虽离自性，但由某些因缘对某些人显现为不空，破除他们这种非有的执著之因即是所有十五品的内容。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་བརྩམས་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྨྲ་བ་པོ་ནི་རེ་ཞིག་ཁྱོད་ཡོད་ལ། རབ་ཏུ་བྱེད་ པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་ཅིང་དོན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་མཚམས་བྱས་པས་སྒྲའི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་ཡང་ཡོད་པས་སྨྲ་བ་པོ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་།ཚིག་རྣམས་ཡོད་པ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་ སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་རྩོམ་པའི་ངལ་བའི་ཚོགས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་ཚེ་སྨྲ་བ་བརྗོད་བྱ་ནའང་། །དེའི་ཚེ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །འང་གི་སྒྲ་ནི་ཚིག་བསྡུ་བའི་དོན་དུའོ། །གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་སྨྲ་བ་པོ་ཡོད་ཅིང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡོད་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པོ། །མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་གང་གི་ཡང་སྨྲ་བ་པོར་མི་རིགས་ཤིང་། དེའི་ཚེ་ཚིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ དེའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡང་མེད་ན་འདི་གསུམ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ཤེ་ན་འདི་ལྟར། གང་ཞིག་བརྟེན་ནས་ཀུན་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་གསུམ་ལའང་ ཡོད་མ་ཡིན།།རང་བཞིན་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །འདི་ན་སྨྲ་བ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་དང་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཚིག་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྨྲ་བ་པོར་འདོགས་ཀྱི་མི་སྨྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ ཚེ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྨྲ་བ་པོ་ལ་སྨྲ་བའི་རང་བཞིན་མེད་ལ་ཚིག་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་སྨྲ་བ་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོའི་རང་བཞིན་རང་ངམ་དེ་ལ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་ཡང་སྨྲ་བ་པོ་དང་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་ཀྱི་།རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཚིག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྨྲ་བ་པོ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ དང་ཚིག་རྣམས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འདི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་དང་དོན་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པས་འགྲོ་བ་བོང་བུའི་རྭ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ན། དབང་པོ་དང་དོན་བདེན་པའི་ངོ་བོ་འདི་ཡོད་ པ་ཡང་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྟོང་པའི་ཉེས་པ་ཡིས། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་འགྲུབ་འགྱུར་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱོད་ལ། མི་སྟོང་ཉེས་པས་སྟོང་པ་ནི། །ཅི་སྟེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ མ་ཡིན།།གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པར་འགྱུར་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ་དང་མི་འགག་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བརྟེན་ནས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པས་ཁྱོད་ ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འགྲུབ་པར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར།སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་བསལ་བ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ཕྱོགས་འགྲུབ་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

如果为了这样的目的而著作这些论著，那么正因为如此，难道不是成立诸事物非空性吗？因为这些论著的说者首先是你，而且论著所要表达的非空之义的遮遣因也存在，并且以殊胜义理为界限的声聚本体的十五品论著也存在，由于说者、所说和语言都存在，所以成立诸事物非空性。因此，你所有论著的写作劳累都是无意义的。为了说明这一点而说：
当有说者和所说时，那时就不应称为空性。'和'字是为了简略语句。当你作为说者存在，而且所说的十五品论著所要表达的义理存在，你的语言也在成立空性义理时，那时一切事物都成立。不存在的石女儿不应成为任何义理的说者，那时语言也不存在，其语言所要表达的义理也不存在，而这三者是存在的，所以成立诸事物具有自性。
对此解释说，这并不合理。为什么呢？因为：凡是依缘而生起的，于三者中都不存在自性。这里的说者，按照我们的观点，是缘起的，被安立为说者，依靠语言和所说而假立为说者，而非不说者。当是这样时，说者没有说的自性，语言和所说也没有说者的自性。如果有的话，就会成为生起无意义。因此，说者的自性不存在于自身或他处，所以是空性。
同样，所说也是依靠说者和语言而假立，而非以自性，如是等等也应用于语言。因此，这三者的自性都不存在于三者中，所以成立说者、所说和语言都是自性空性，因此无过失。
对此有人说：如果这一切都是空性，那么感官和对境在一切方面都不存在，众生就会如同兔角一样。但是感官和对境的真实体性是存在的，所以一切事物都是具有自性的。
对此回答说：如果由空性的过失，而成立非空性，那么如此，反过来对你来说，由非空的过失，为何不能成立空性？如果众生是非空的话，那时众生就会以不变的自性而住，因此成为常住，无生无灭，但事实并非如此，因为是依缘而见。如此，由非空的过失，对你来说为何不能成立空性义理？仅仅否定空性的主张，就认为自己的立场能够成立，这是不合理的。

།ཕྱོགས་གཞན་ཁས་བླངས་པའི་རྒོལ་བས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ནི་བཟློག་པ་དང་། །རང་གི་ཕྱོགས་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། །གཉིས་བྱ་བ་ ཞིག་ན་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་གསལ་བ་ཙམ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་སུན་འབྱིན་བྱེད་ཕྱོགས་གཅིག་།དགའ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཅིས་མིན། །ཁྱོད་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དགའ་ལ་རག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རིལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ དང་མཚུངས་པར་མི་འགྱུར་ན།རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་འཐད་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བརྗོད་དགོས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་ ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐོང་ཤིག་།ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ཞིང་དབུ་མའི་ལམ་ནས་ཞུགས་པ་ཁྱོད་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་མེད་པས་འགའ་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཅི་སྟེ་རེ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན་མི་རིགས་པས་ཡོད་པ མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་ཕྱོགས་གཞན་མེད་པས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་སུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ན། །མེད་གང་དེ་ཕྱོགས་མི་འགྱུར་ན། །དེས་ན་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་གསུམ། ། ཀུན་ཀྱང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན་མེད་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་རྣམས་[(]གྱི་[,]ཀྱི་[)་གཅིག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མི་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་མི་རིགས་པར་བརྗོད་དོ། །གང་དུ་ མངོན་སུམ་གྱིས་བུམ་དེར།།སྟོང་པའི་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་འགྱུར། །གང་དུ་བུམ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་ཆོས་དེ་ལ་སྟོང་པའི་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་དོ། །མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་བུམ་པ་འདི་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ ཏེ།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། སྔར་བུམ་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་བུམ་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱིས་བསལ་གྱི་བདག་གིས་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་བུམ་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་གྱི།ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་ནི་བུམ་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། འདི་ན་གཞུང་ལུགས་ལས་འབྱུང་བའི། །གཏན་ཚིགས་ཡོད་མིན་གཞན་དུ་ཡོད། །འདི་ན་སྟེ་སྟོང་པ་ ཉིད་རིགས་པར་སྨྲ་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་གཞན་དུ་གྲགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་པ་མེད་དོ།།གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དེ་ཉིད་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་རྒོལ་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་མཚུངས་པ་ཡོད་པ་དེར་ནི་གཉི་གས་ཀྱང་དོན་དེར་ཁས་བླངས་པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རིགས་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི།རིགས་པ་སྨྲ་ན་ནི་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་དོན་ནམ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སུ་གྲགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གནོད་པ་མི་སྲིད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ།

持他方立场的论敌必定要做两件事：遮破他方立场，成立自方立场。而你仅仅专注于宣说空性，如果你喜欢破斥的一方，为何不喜欢建立的一方呢？你应当像喜欢破斥的一方那样喜欢建立的一方。因此，如果不能与全部所立相等，为了成立自方立场，至少应当说一些合理的道理。但对于宣说空性者来说，一切都与所立相等。因此，你应当放弃执持缺乏成立自方立场能力的立场。
对于不偏于任何一方而从中道入者的你来说，由于见与未见无有相违，故对任何事都不会有恐惧。如果你认为：暂且当你观察这空性宣说的立场时，由于不合理而不存在。因此，若成立此立场不存在，则由于无有他方立场，我方遮破的立场便成立。这也是不存在的。
若经观察后，不存在者不成为立场，则一性等三者，一切皆非立场。如同我方立场经观察后因不存在而不成立一样，诸论敌的一性、异性及不可说的立场经观察后也不存在，因此它们也非立场。所以经观察后一切立场都不存在，你执持立场是不合理的。
此处有人说：你以空性说一切一性等立场都不合理。在现量见到瓶处，空性因便成无义。在现量见到瓶子的法处，空性因便无意义。石女之子不存在，谁也不能现量见到，而此瓶是现量可见的。因此，由于为现量因所遮破，空性因便不合理。
前面已经遮破了瓶的现量性，难道这对我们没有遮破作用吗？如果说：瓶的现量性是你遮破的而非我遮破的，因此对你来说瓶非现量，而依我们来说瓶是现量，所以这不合理。这是不存在的。因为：
此处无有来自教典的因，而在他处有。此处即空性理论家不承许其他教典中所说的因，因为想要说明他人的教典本身不合理。在诸论敌见解相同处，由于双方都承许彼义，故确实是量，若说理则唯持有理或成立的义。因此，在此处不可能被他人教典中所说的因所破，所以空性因并非无意义。

།ཅི་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྨྲ་ལ།སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་སྟོང་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་བོ་སྙམ་ན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་ བཞིན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།སྟོང་མིན་མེད་པར་སྟོང་པ་ནི། །གང་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཅིག་ཤོས་ནི། །མེད་པར་གཉེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་ དེའི་ཚེ་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་ན།སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པར་འགའ་ལ་ཡང་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ། དེའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཡང་ཅིག་ ཤོས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་མི་སྲིད་དོ།།འདི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱི་ནི་སྤྲེའུའི་གཉེན་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་འགལ་བའི་དོན་གཞན་མེད་པར་འགལ་བའི་དོན་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པ་ཡིན་དང་ སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།ཇི་སྐད་དུ། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །ངེས་པར་འབྱིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ཀྱང་།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་ནད་པ་ཞིག་ཡོད་ལ་སྨན་པས་དེ་ལ་སྨན་བཏང་ནས་སྨན་དེས་དེའི་ནད་ཐམས་ཅད་བསྐྱོད་དེ་སྨན་ལྟོ་ན་འདུག་པ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ན་འོད་སྲུངས་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེ་ནད་དེ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འགྱུར་ ལགས་ཏེ།གང་སྨན་དེས་ནད་ཐམས་ཅད་བསྐྱོད་ནས་སྨན་ལྟོར་མཆིས་པ་ཉིད་མ་བྱུང་ན་ནི་མི་དེའི་བྲོ་ནད་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེ་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འོད་ སྲུངས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདིར་སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱོགས་མེད་པ་ཡང་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཕྱོགས་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པོ། །འདི་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར ན།།ཕྱོགས་མེད་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་མེད་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་དེ་ནི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་མེད་ ཉིད་མེད་ན།།གང་ཞིག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར། །ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མེད་པས་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐོང་ཤིག་།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། གལ་ ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན།།མེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཚ་བར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དམིགས་པ་འདི་ལས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར། ཚ་བ་མེ་ཡང་ཡོད་མིན་ཞེས། །གོང་ཉིད་དུ་ནི་བཟློག་པར་བྱས། །མེ་ཚ་ བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་སྔར་ཚ་བ་མེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཚ་བ་མིན་པ་ཇི་ལྟར་སྲེག་།དེས་ན་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ། །ཡོད་མིན་དེ་མེད་མེ་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་བཟློག་ཟིན་ཏོ།

如果你这个宣说空性的人说空性的事物，而且空性不依赖于非空，由此证成一切事物都具有自性，对此我要解释：如果空性这个概念以自性成立的话，那么诸事物就会具有自性，但实际并非如此，为了说明这一点而说：
离开非空，空性从何而生？如何能在没有对方的情况下，对治得以产生？
假如有所谓非空的事物存在，那么作为它的对治，空性的事物就会稍许存在，但非空是不可能存在的，因为无因而存在就如同空中之花一样是不可能的。当非空不可能存在时，它的对治空性也不可能在没有对方非空的情况下存在。
比如不存在的狗不可能成为猴子的对治，因为在任何情况下没有相违的另一方就不可能有相违的另一方。因此没有非空就不可能有空性，既然不存在，所谓空性也丝毫不存在，这就是所成立的。
如经中所说：'佛说一切空性见，皆是决定出离因，若人执著空性见，说彼不可得解脱。'
世尊也说：'迦叶，譬如有一病人，医生给他服药后，药物激发了他所有的病，但药物却滞留腹中不出，迦叶，你认为如何？这个人能否从病中解脱？'
'世尊，不能。如果药物激发了所有病却滞留腹中不出，那么此人的病情会变得更加严重。'
世尊说：'迦叶，同样地，空性是从一切见解中产生的，但迦叶，我说若执著于空性见本身是无法治愈的。'
这里有人说：虽然丝毫没有空性，因此不会成为空性的立场，但即便如此，无立场也被执取为立场而成为立场，而且立场不可能不依赖于相违的立场而存在，所以也会成为相违的立场。由于有立场和相违的立场，一切事物就得以成立。为了说明这也不合理而说：
如果成为立场，无立场就会成为立场的本性。如果无立场存在的话就会如此，但这是不可能的，因为没有相违的立场。没有相违的立场这一点已经通过破除一切诤论而说明了。
又，当如此无立场不存在时，什么是相违的立场呢？因为无立场，相违的立场也不存在，所以应当放弃执取立场。
这里有人说：诸事物的自性确实存在，因为观察到特性的本质。如此，如果事物不存在，火怎么会是热的呢？因此从观察到这个特性可知诸事物的自性是存在的。
对此回答说：这是不合理的。因为热性和火都不存在，这在前面已经遮破了。火的热性自性在前面已经遮破说：'火成为热性自身，非热如何能烧？因此所谓薪，不存在，它不存在则火不存在。'

།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ། དངོས་པོ་ མཐོང་ནས་དངོས་པོ་ནི།།མེད་པ་ཞེས་བྱ་བཟློག་འགྱུར་ན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེ་དམིགས་ནས་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་བཟློག་ན་ནི་རིགས་པར་བསྟན་པ་ཞིག་སྟེ། དངོས་པོའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དམིགས་ནས་དངོས་པོ་ཡང་བཟློག་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། །ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ ནི་བཞི་ཆར་ལ།།ཉེས་པ་སྤངས་པ་གང་ཞིག་མཐོང་། །འདི་ཡང་། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་དང་། །ཡོད་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ། །འདི་ནི་མཁས་པས་གཅིག་ཉིད་སོགས། །དག་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་བཞི་ཀ་ལ་ ཡང་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་འགའ་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་མི་རིགས་སོ།།འདི་ལས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། རྡུལ་ཡང་ཆ་ཤས་ཡོད་མེད་ཅེས། །དཔྱད་པ་དེར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིས། །བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་ པ་མི་འཐད་དོ།།ཞེས་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་འདིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པ། རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་དངོས། །གང་དུ་མེད་དེར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། །གང་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ལ་ཡང་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེར་ཇི་ལྟར་འབྱང་ཞིང་། སྐྱེ་སྟེ། དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པས་དེར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མངའ་བ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ངོ་བོ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་མཐའ་དག་བསལ་བ། མི་ཤེས པའི་མུན་པ་མཐུག་པོའི་མཚན་མོའི་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་འགྲོ་བ་རངས་པ་སད་པར་མཛད་པ་ལྷུར་བཞེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མེད་ཉིད་ཀྱང་། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ནམ་འབྲེལ་བའོ།། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མ་དམིགས་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་པར་མི་བཞེད་དོ། །ཡང་ན་རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ཡང་མི་སྲིད་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང རང་སངས་རྒྱས་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མི་བཞེད་དོ།།ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གཉིས་མེད་པར་སྨྲ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཀུན་ལ་གཉིས་མིན་ན།། རྣམ་པར་དཔྱད་བཞིན་པ་ཡི་དོན། །གཞན་གང་ཞིག་ལ་ཡོད་དངོས་ཡོད། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལའང་དེ་རིགས་ན། །རྒལ་བ་གཞན་པོ་ཅི་སྟེ་བྱེད། །གང་དུ་གཉིས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡོད། །རེ ཞིག་དངོས་པོ་རྟག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དག་བརྟག་པར་མི་ནུས་ཏེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དངོས་པོ་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གང་དག་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ དེ་དག་ཀྱང་རྟག་པའི་ངོ་བོར་མེད་པས་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་དང་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྟོག་པ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ།།འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཞག་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རིགས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲངས་ཤིང་གསལ་བའི་དོན་འདི་རྒོལ་བ་དག་གིས་ཅི་སྟེ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་དེ། རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གིས་གཉིས་སྨྲ་བ་རང་གི་བློས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟགས་པ་སྤངས་ ཏེ་གཉིས་མེད་པར་སྨྲ་བ་འདི་རང་གི་བློ་ལ་གཞག་པར་འོས་པ་ཉིད་དོ།

因此，由于无有差别，诸事物无有自性。复次，若见事物而遮遣'无事物'之说，若见无事物而遮遣其事物，此说合理。见事物之无事物性而为何不能遮遣事物？依此方式，
于四方面皆见离过者为何？此亦如'有、无、亦有亦无、非有非无'之理，智者当恒时于一性等处运用。如是已说。是故如此于四方面皆见过失故，不应执持任何一方。
由此亦不应执持诸方，如前所说：'微尘有分无分等，彼等观察亦当行，是故所立能立法，不能成立所立义。'
是故以此理观察时，极细微之事物，'于微尘亦无实有，彼处何能生？'于何处连极微尘许真实性亦无有，彼处如何能生起？即生起者，以一切种无有事物能生故，彼处定无生。
诸佛具无相境界，如实通达一切事物真如之体性，以日光聚消除一切无明黑暗，令沉睡于无知浓暗夜中之迷惑众生觉醒，精进趣入正等正觉。
'诸佛亦无无性故，是故彼时相应。'是故依彼智慧，不见任何事物，故不许有性，亦不许无性。或因自性无生故，彼无性亦不可能，故诸佛亦无无性，即声闻、缘觉及无上正等正觉佛皆不许。
当确定遍计者必定于一切处宣说此无二说。如是，'若一切无二性，正观察义时，何有实有事？若汝亦应理，何故与他诤？'于何处此无二即无二说不成之事物，何者有事物之体性？
首先，凡是常住之诸事物，彼等无有自性故，不能观察有性无性之分别。以无有常住事物为有无分别趣入之因故。诸具生之事物亦因无有常住体性故，无有自性相及不相顺相，以无有自性故，不能安立有无分别。
除有为法与无为法外，亦不能安立其他事物为有。是故以理所得而引发明显之义，诤论者为何不接受？以具理故，诤论者应舍弃二说之自心颠倒分别，而应于自心安立此无二说。

།ཅི་སྟེ་འཐད་པ་གང་ཞིག་གིས་དོན་འདི་མི་འགྲུབ་པ་སྲིད་ན་ནི་འོ་ན་གང་གིས་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བརྗོད་པར་གྱིས་ཤིག་།འོན་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་དང་འགལ་བའི་འཐད་པ་གང་ཞིག་ ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བཤད་པའི་འཐད་པ་ཁོ་ནས་ཁྱོད་ལ་ཡང་མཐར་གཉིས་སྤངས་པ་དེ་རིགས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་གཞན་བྱེད།གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་རང་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ བརྟགས་པ་རྣམས་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་འདིར་དབྱེར་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་མེད་ལ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་རིགས་ཏེ། །རྫས་རྣམས་ཀུན་ལ་གང་མཐོང་བ། །དེ་ནི་རྣམ་དབྱེར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་བྱས་པ་ ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པས་མེད་པར་དགག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་ དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོའོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་འཁར་གཞོང་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོའི་ནམ་མཁའ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཡང་དཔེར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་མི་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྫས་ ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དེ་ཡང་རྫས་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གཅིག་གི་ལྟ་པོ་གང་། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་ལྟ་པོར་བཤད། །གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ་། །དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས།གང་གི་དངོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་ཤེས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་གཞར་ཡང་ཆགས་པ་མེད། །གང་ཞིག་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་གཞར་ཡང་ཆགས་མེད་པ། །འདི་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རེག་།ཅེས་ གསུངས་སོ།།གཞན་ཡང་གཞན་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བར་གྱུར་པས་ཀྱང་། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་འདི་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའམ་ཡང་ན་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པས་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་གང་ལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྲིད་པ་དེ་ལ་ལན་གདབ་པར་རིགས་ཀྱི། གང་གི་ལྟར་ན་ཐམས་ ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་།ཚིག་དང་སྨྲ་བ་པོ་རྣམས་དང་། རྟོགས་པ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ལན་གདབ་པར་བྱ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལན་མ་སྨྲས་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར། མེད་ ཕྱིར་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ལན།།བརྗོད་པ་མིན་པར་གྲགས་ན་ནི། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བཟློག་རང་ཕྱོགས་ཀྱང་། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སྒྲུབ་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཞན་ལ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ལན་མི་འདེབས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་འཐད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་རང་གི་ཕྱོགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བཟློག་པ་ཅི་སྟེ་མི་སྒྲུབ།མ་གྲུབ་པ་ནི་ཁས་བླང་བར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་། སུན་འབྱིན་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་རྙེད། །སླ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་བརྗོད་ན། །དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་ པའི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྙེད་སླ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་།གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ། །ཉིད་དུ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་ནུས། །ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ ཚིགས་རྙེད་པར་མི་སླའོ།

如果有什么合理的理由使这个道理不能成立的话，那么请说出能使我们相信的理由。如果连一个与前述道理相违背的合理理由都说不出来的话，那么在这种情况下，我们所说的合理理由本身就足以使你认识到远离二边，为什么还要做其他争论呢？
因为对于世间和出世间的事物，无论是依照自宗还是他宗的教义来观察，都是不二的本性，在此是不可分的。
一切事物的无实性，不应该有差别分类。对于一切实物所见到的，那就不会有差别。
因为是从因缘所生，所以会导致自性成为有为法的过失，因此诸法的自性必定是无因的，而无因的东西也不可能存在，所以依据遮遣而说诸法的自性就是无实，因为不是实有的缘故。
因此，这个自性对一切法来说都是不可分的本性，所以一切法都是自性不生，本性是一致的，也就是无实性的自性本质。
比如说，虽然瓶子和钵等物有差别，但是因为都同样具有无障碍性，所以在仅仅是无色的虚空本性中并没有本质的差别。
又比如，如实了知诸法自性，一切有为法都是无常性，一切有漏法都是苦性等等这些是无差别的。同样地，对于一切实物所见到的，即使实物有差别，也不能安立为有差别。
正因为如此，'见到一法的人，即说是见一切法的人；一法的空性，即是一切法的空性。'如前所说。
因此世尊说：'若知诸法无实性，则于诸法永无执。若于诸法永无执，即证无相三摩地。'
此外，即使是其他持有先前观点的人也应该接受上述道理，或者用辩论的方式来回答。
如果认为只有在有所存在的情况下才应该回答，而按照一切皆无实的观点，所说的内容、言语、说者、理解、能理解和理解者等一切都不存在，那么如何回答呢？因此认为对此不应作答。
如果这样的话，'因无故不能对他宗作答，如是所说若成立，以理遮破自宗义，为何不能成立耶？'
如果因为一切皆空而不对他人作答，那么为什么你不能用某些理由来证成你自己的空性主张呢？未经证成的主张是不应该接受的，所以这是不存在的。
还有，'世间中若说：易得能破因，此亦不应理。'
如果有能破的理由存在的话，那么因为容易获得，你也应该有，那么'为何你不能，指出他宗过？'因为你不能指出他宗的过失，所以能破的理由并不容易获得。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་མི་གཡོ་རི་རབ་ཆེན་པོ་ནི། །གྲོག་མ་ཀུན་གྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཡང་དག་ཚུལ་ལ་ལེགས་བསླབས་པའི། །མཁས་དེ་ལྷ་ཡི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་བསྐྱོད་། །ནམ་མཁའ་ཚོན་རྩིས་ བཀྲ་བར་བྱ་ནུས་ཤིང་།།ནམ་མཁའ་ལག་པ་ཡིས་ནི་གཟུང་ནུས་ཀྱི་། །དེ་ནི་བསྐྱོད་པར་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དང་། །བདུད་རྣམས་བྱེ་བས་ནུས་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །འགའ་ཡིས་བྲག་ཅ་བཟུང་བར་བྱ་ནུས་ཤིང་། །བྲག་ནི་ཆུ་ཡི་ནང་དུའང་འཕྱོ་འགྱུར་གྱི། །གང་ཞིག་འདི་འདྲའི་ ལུས་སྡོམ་ལ་སློབ་པ།།དེ་ཡི་བསམ་པ་འདིར་ནི་བལྟར་མི་ནུས། །ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །ཅི་སྟེ་འཐད་པ་མེད་པར་ཡང་། །ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཙམ་ཞིག་གིས། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དངོས་ཡོད་ན། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཙམ་ཞིག་གིས། །མེད་པར་ཡང་ནི་ཅིས་མི་ འགྱུར།།ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངའི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་མི་འཇོག་།དེའི་ཕྱིར་ཡུ་བུ་ཅག་ གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་བསལ་བས་གཉིས་མེད་པར་སྨྲ་བ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་འདི་གཞུང་ལུགས་བཙུགས་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མེད་པ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འདིར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་མོ་ གཤམ་གྱི་བུ་ལ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འདི་མི་རུང་ངོ་།།བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཕྱིར་ཡོད་བདོག་ཅེས་མིང་བཏགས། །དེ་ཕྱིར་མེད་པར་མི་འགྱུར་ན། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན། གང་ཕྱིར་མེད་ཅེས་མིང་བྱས་པ། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མིང་རྣམས་ནི་མིང་ ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་དོ།།དེ་རྣམས་ནི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་སྔ་རོལ་དང་ཕྱིས་འདོད་པས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མིག་ལེགས་པ་ལ་ཞར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚེ་ཐུང་བ་ལ་ཚེ་རིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚམས་པ་ལ་ལྷས་བཙས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་མིང་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་ཡོད་ཅེས་མིང་བྱས་པ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འདི་འདོན་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར མེད་མི་བདོག་ཅེས་མིང་།།བཏགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་འགྱུར་མིན། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་མིང་བྱས་པ་ལས་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་ནི། རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དགག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ངེས་ཏེ།འདི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བཏགས་པར་མི་རིགས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྒྲ་རྣམས་ནི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྟོན་ན་ནི་དེའི་ ཚེ་མེ་ཞེས་སྨྲས་ན་ཁ་འཚིག་པར་འགྱུར་ལ།བུམ་པ་ཞེས་སྨྲས་ན་ཁ་ཁེངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མི་རེག་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བརྡ་འཇིག་རྟེན་པས་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་པ་། །བརྗོད་པས་འཇིག་རྟེན་པ་ཡོད་ན། །དངོས་གང་དེ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པར་ཅིས་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མི་རེག་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས འཇིག་རྟེན་པ་བརྗོད་ཅིང་།།དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དོན་དམ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་གྱིས་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ འགྲུབ་ཅིང་།དོན་དམ་པ་མཐོང་བ་ལས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡང་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ།

世尊说：'如同不动的巨大须弥山，所有蚂蚁都无法撼动一样，同样地，善于修学正确法理的智者，即使天人的形象也无法动摇。'
'虽然能用颜料涂染虚空，虽然能用手抓住虚空，但是贪欲、嗔恨和亿万魔众都无法动摇他。'
'有人能抓住回声，岩石能在水中漂浮，但是修学如此身律仪的人，他的心意在此处无法观察。'如是广说。
'若无正理而仅以，有之一词若实有，则以无之一词表述，为何不能成无呢？'
如同你仅以'有'这个词语安立事物的真实性存在一样，为什么我不能仅以'无'这个词语安立胜义中事物不存在呢？
因此，我们二人遣除二边说法，宣说无二，摧毁一切戏论，这就成为立宗。
于此有人说：'若胜义中无实物，则此时于无中不应有'有'这个名称。对于不存在的石女之子，'有'这个名称是不合理的。'
解释道：'若因有此名称，故而不成无，若是如此，则因有无之名称，故而不成有。'
名称并不随顺所诠事物的自性。这些名称与所诠事物的自性也不同时，因为它们是前后随意安立的。
比如称眼睛好的为瞎子，称寿命短的为长寿，称胖子为天生的等，也可见到与义不相符的名称。因此，
'若因有此名称，故而不成有。'另一种读法是：'因为无有之名称，故而不成有。'
如果从有法安立'有'这个名称而执著事物以自性存在的话，那么以理观察时，由于非有性而对非有安立'无'这个名称，为何不能确定遮遣有性呢？如同执著有性一样，安立无性也不应理。
于此有人说：'声音并不显示义的自性，若能显示，则说'火'时嘴应烧伤，说'瓶'时嘴应充满。因此我们认为不触及义的自性的声音，世间一切所诠能诠的名言都是存在的。'
对此回答：'若一切世间，以言说世俗有，何物胜义有，彼何成世俗？'
如果有自性的事物以不触及自性的声音表达世俗，而其自性存在，则因为以自性存在，故唯是胜义，而非世俗。若说它是世俗有而非自性有，则此时世俗即成胜义，由见胜义而瑜伽师解脱轮回也应成立，应当如是理解。

།འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུན་མོང་དུ་སྨྲ་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་བསལ་བས་ཁྱོད་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཚིག་འདི་ནི་ཁོ་བོའི་བསམ་པ་ལས་མ་འདས་པར་མི་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་དང་དངོས་པོ་བཀག་པ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་གིས་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་བསྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པ ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།གལ་ཏེ་དངོས་ཀུན་མེད་པའི་ཕྱིར། །མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན། །དངོས་པོ་མེད་པར་མི་རིགས་སོ། །དངོས་པོ་ཡོད་ན་ནི་དེ་དེ་བཀག་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་སྨྲ་བར་འགྱུར་ན་གང་གི་ཚེ་ཇི་སྐད་ བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ།དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་དངོས་མེད་ལ། །སྲིད་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་ཅེ་ན། །དངོས་པོ་མེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་དངོས་པོ་མེད་ཅེ་ན། །འདི་ལྟར། དངོས་པོ་མེད་པར་ དངོས་པོ་ནི།།མེད་པ་གང་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་འཇིག་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་སྨྲ་བ་ལ་དངོས་པོ་དེ་ཡང་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གང་ཞིག་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་སྲིད་པར་འགྱུར། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོར་རྟོག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པས་དེ་མེད་པ་ཡིན་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་མེད་པའི་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་བསྟན པར་བྱ་དགོས་ལ།གཏན་ཚིགས་ཡོད་པས་ཀྱང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་གཞན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ། སྟོང་པ་གཏན་ཚིགས་ལས་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་ན། །དམ་བཅའ་གཏན་ ཚིགས་ལས་གཞན་ནི།།མ་ཡིན་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་མེད། །རྒྱུའི་སྔ་རོལ་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། ཕྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བྱས་པར་འགྱུར་ལ། བྱས་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་བ་གླང་མོ་ལྟར་བསླུ་བར་འགྱུར་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡེ་མཚུངས་ པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སླུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་བསམས་ནས་བརྗོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་གཏན་ཚིགས་འདི་དམ་བཅའ་བ་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་ ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཞིག་ན།གལ་ཏེ་དམ་བཅས་པ་དེ་ལས་གཏན་ཚིགས་དེ་གཞན་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གོ་བར་མི་བྱེད་པས་གཏན་ཚིགས་ལ་དམ་བཅའ་བ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། གང་གི་ཚེ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་གཞན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་འདི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་མེད་པས་གཏན་ཚིགས དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ན།འོ་ན་ནི་རེ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཡོད་ལ། །དེ་ཡོད་པས་དེ་དང་འདྲ་བར་དངོས་པོ་གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེ་དེ་ཡང་རྟོག་པ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་ཞིག་གམ། འབྲེལ་པ་བཞིན་རྟོག་གྲང་། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་འབྲེལ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་ཏོ།

在此说道：虽然你作一般性的论述，但如此一来，由于否定事物，你将使事物成为无。对此解释道：这些言论并未超出我的想法。如果由于否定我和事物而承认有和无不相违，那么此时我所说的一切遮遣将不能成立，因为承认了极为低劣的无的论说，为了说明这一点而说：
如果由于一切事物皆无，而成为无性，如果是这样，则一切方面都不应成为无事物。如果事物存在，则由于否定它而成为无事物的论说，但当依前所说的方式事物本身不可能存在时：
由于无事物，对于无事物，存在性是不可能的。为什么无事物呢？因为无事物性不存在。从何而无事物呢？如是：对于无事物，事物如何能成立？世间所说的事物坏灭、转变为他相的特征是无事物，当详细观察该事物时也是不存在的，因此由何种无而能成立无事物？当无事物性不可能存在时，事物的分别依赖于无事物，由于它不存在，无事物性得以成立。
在此说道：由于无因的对境没有成立，因此你必须对空性的成立显示因，而由于因的存在，一切事物也非空性，因为如同因一样其他也存在。对此解释道：
如果空性是从因所生，因此将不成为空，所立和因非是他异，因此无有因。由于空性在因之前不存在，而后来存在，空性将成为所作，若非所作，则如幻化所现的母牛般成为欺诳，然而空性是本来平等的自性，因此也非欺诳，所以空性不是由因所成立的。
如果是考虑能知的因而说，即便如此也是因不可能存在。为什么呢？此处此因是为了成立某个所立而说的，如果因异于彼所立，如果是这样，由于不是宗法故不能使所立义得以了知，因此因不存在异于所立性。当不成为他时，由于无有他性故，如同所立自性般，此非因即无因，因此诸事物成立为无自性。
在此说道：如果由于无因而因与所立非空性，那么首先空性的比喻是存在的，由于它的存在，其他事物也将如同它一样产生。对此解释道：观察该比喻时，或者完全不与因的意义相关，或者如同关联般观察。首先如果关联，则已被因的破斥所遮除。

།ཅི་སྟེ་མ་འབྲེལ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་གཉིས་ལ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཉིད་མེད་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་ལ་དེ་བརྟགས་པས་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་སྟོང་པའི་དཔེ་ཡོད་པ། །དེས་ན་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་ན། །བྱ་རོག་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ། །བདག་ཀྱང་ནག་ཅེས་བརྗོད་ནུས་སམ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དང་མ་འབྲེལ་བའི་དཔེ་ལས་དོན་གྲུབ་པར་སེམས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བྱ་རོག་གི་ནག་པོའི་དཔེ་བདག་ཀྱང་ནག་པོར འགྱུར་ན།འདི་ནི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དཔེ་མི་རིགས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མེད་ལ་དཔེ་ཡང་མེད་ཅིང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་ཚེགས་འདི་དོན་གང་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན། བརྗོད་ པར་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ན་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་དམིགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་ཡོད། །སྟོང་མཐོང་ཡོན་ཏན་ ཅི་ཞིག་ཡོད།།སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་དང་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡིན་པས་གྲོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་དེ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་མཛེས་ཀྱི་སྟོང་པ་ ཉིད་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་དུ་མི་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ན་འཇིག་ རྟེན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་།དངོས་པོར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འཁོར་བར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་ བཅོས་འདིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཅིང་།འཇིག་རྟེན་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བཏོན་ནས་གཟུགས་བརྙན་དང་སྤྲུལ་པ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན་པ་ན་ དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་ཆད་པ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདིས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པས་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། །མཚན་མ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། །མི་སྨོན་པ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་བཤད། །གང་ཞིག་སྟོང་ ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན།།ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་བསྙོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如果没有关联，那么在这种情况下，这两者就没有成立所立宗的能力，所以什么也不能做，那么观察它有什么必要呢？为了说明这一点而说：由于空性的比喻存在，因此如果不成为空性，那么怎么能说'如同乌鸦那样，我也是黑色的'呢？如果认为从与因的意义不相关的比喻能成立意义，那么在这种情况下，以乌鸦的黑色为喻，我也应成为黑色，但这是不可能的，所以比喻不合理，因为没有实体的缘故。
如果既没有因也没有喻，而且一切事物也都不存在，那么你造论的这些辛劳是为了成立什么目的？应当说明：如果确实观察时，能见到某一事物的自性，那么在这种情况下，承许那样，空性见也就成为颠倒了，为了说明这一点而说：如果以自性有实在，见空有何功德？
宣说空性是为了显示真实性，而真实性就是自性和本质。如果某一事物确实存在，那么在这种情况下，它本身就是胜义谛，所以对于追求解脱的人来说，只应当见到它而不是见到空性。这不仅仅是在那时不成为功德，而且由于陷入诽谤，反而成为过失。
当无自性的诸事物由于颠倒而显现为有自性时，就成为世间执著的因，由于实执为因而产生业和烦恼相续，因此而进入轮回。这时，此论通过明显显示无自性的诸事物确实无自性，远离增益和损减而显示无自性性，世间也通过了知诸事物无自性，如同影像、幻化、幻术等一样不执著诸事物时，由于灭尽了执著事物为因的业和烦恼，断除一切贪等束缚而必定获得解脱。
因此，此论仅仅显示诸事物无自性。世尊说：'一切法空，以无自性的方式；一切法无相，以无相执持；一切法无愿，以无愿的方式；一切法本性光明，以般若波罗蜜清净的缘故。'同样地，如说：'凡从缘生者即未生，彼中无有自性生，依缘者说为空性，知空性者即谨慎。'如是所说。此中并非否定缘起。

།ཞེས་བཤད་པ། རྟོག་པས་མཐོང་བ་འཆིང་བ་སྟེ། །དེ་ནི་འདི་རུ་དགག་པར་བྱ། །རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་ པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ།དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་བཅིངས་པར་དམིགས་ནས། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་དེ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་མི་འགལ་བར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདིས་རྣམ་པར་བཤད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འདི་ན་གང་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་། །རང་བཞིན་རྣམ་དག་བདག་མེད་ཆོས་ཤེས་པ། །དེ་ལ་ནམ་ཡང་སྡོམ་མིན་མི་འབྱུང་སྟེ། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་ངེས་ལ་དེས་བསླབས་ ཕྱིར།།གང་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྟོང་པ་རྣམས། །དབེན་པ་བདག་མེད་རང་བཞིན་སྟོང་ཤེས་ཤིང་། །ལས་གང་ཞིག་ལ་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་པ། །དེ་ལ་གཞར་ཡང་སྡོམ་པ་མིན་མི་འབྱུང་། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གང་དག་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རྟོགས་པས་ན་དངོས་པོ་ཁ་ཅིག་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་།ཁ་ཅིག་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་རྟོག་པ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཅིག་ཡོད་གཅིག་མེད་ཅེས་བྱ་བ། །དེ་ཉིད་མིན་འཇིག་རྟེན་ པའང་མིན་།།གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་བཤད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱི་ནང་གི་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོག་པ་ཚད་མར་བྱས་ཏེ་ཁས་བླང་བར་བྱ་ལ། གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བཤད་པར་བྱའོ།།དེ་ལས་གཞན་དུ་གང་རུང་ཅིག་འདོད་ཅིང་གང་རུང་ཅིག་མི་འདོད་པའི་རྒོལ་བས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་བཤད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ། །དེས་ན་འདི་ཡོད་ འདི་ཅིས་མེད།།བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་ནུས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་ དཔྱད་པ་ན་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།གཉི་ག་ཡང་རིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ཡོད་ལ་འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་མི་ནུས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་ལན་ གདབ་པར་མི་ནུས་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟར་ན་ཡང་གང་དག་ཁྱོད་ལ་ལན་འདེབས་པར་འགྱུར་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་རེ་བ་འདི་ནི་བརྫུན་པ་ཞིག་སྟེ། འདི་ལྟར། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་ མེད་ཅེས།།གང་ལ་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལྟ་ཡུན་ནི་རིང་པོ་ནའང་། །ཀླན་ཀ་བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྲུབས་པ་ལས་དེ་ལྟ་ན་འང་དུས་ཆེས་ཡུན་རིང་བ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་སྲིད་ན། གང་ལ་ཕྱོགས་ ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སྤངས་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ།།ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཅན་ཉིད་དེ་ལྟ་མི་སྲིད་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྲིད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་ དག་གིས་ཀྱང་དེའི་རྟེན་ཕྱོགས་གསུམ་ཀ་ཡང་མི་སྲིད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ།མཁས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ནམ་མཁའི་རི་མོ་དང་ལྕག་གིས་གཞུས་པའི་གཟིར་བ་དང་འདྲ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།

如是说道：'分别执著所见为束缚，此处应当遮破。'分别是对非真实自性的义理妄加增益，由此门径众生被束缚，为了断除轮回苦，为了遮破彼义，具大悲心且为众生苦而苦的如来们和菩萨们，不违背缘起而显示诸法仅是无自性。如是，这就是简要来说佛语的意义，这是论师的论典所解释的。
世尊说：'于此若知法性空，自性清净无我法，彼永不生不律仪，以其修学真实义。若知五蕴皆是空，远离无我性亦空，任何身业所行处，彼处永不生非律。'如是广说。
有些人由于未如实了解经典所说的义理，而宣说某些事物是实有，某些事物是非有，为了显示他们的分别颠倒，故说：'一有一无者，非真谛亦非世俗。'当想要说明世俗事物时，应当以世间分别为量，承许内外诸义差别的五蕴；当想要说明出世间真实义时，应当依据圣智而说五蕴皆是自性空。
若离此而执取其一、否定其一的论者，既不能说明真实义，也不能说明世俗。'若此如是者，何故此有彼无，不能说。'若心与心所是有，则瓶、毛毯等物也应当是有，因为是一切世间所共许。若瓶、毛毯等物经观察则无，则心与心所也应成无，因为二者皆离正理。如是，不能说此有彼无。
于此有人说：'我虽不能对你作答，然而如是将有人能对你作答，将出现精进于如来教法者。'答曰：你的这个期望是虚妄的。如是：'于有无及有无，何者无有诸边执，纵经长久时，亦不能说过失。'若有所执边，则由另一种方式成立时，即使经过极长时间也可能有诽谤。
于无有执边者，由于远离有无二边，即使经长时也不能说出诽谤。如虚空色不可能存在，即使经长时也不能使其成为可能。同样，论者们也因为三边皆不可能而作为所依，即使经长时也不能对说空性者作出诽谤。智者应当了知：对说空性者的诽谤如同虚空中的图画与鞭打虚空的痛苦一般。

།ཡང་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་ཉི་མའི་ འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསལ་ཞིང་ཞིག་པར་འགྱུར་བའི་མུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་གསལ་བ་མོག་མོག་པོར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར འབྱུང་བ་བསྒོམས་པས་རྟོགས་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་རྒོལ་བ་མཐའ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མུན་པ་རྣམས་བསལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།ཡང་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིས། །དུས་ཡུན་རིང་པོར་མུན་ པའི་ཚོགས་ཆེན་འཇོམས་ཤིང་འཇོམས་འགྱུར་ལྟར་།།དེ་བཞིན་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཉི་མ་ཡང་། །ཡོད་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་གཞུང་ལུགས་མུན་པ་འཇོམས་བྱེད་ཡིན། །རྟོག་གེའི་གཞུང་ལུགས་མུན་པས་བཀག་པ་ཡི། །བློ་ཡི་མིག་འདི་ ད་ལྟར་ཕྱེ་བྱས་ནས།།བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་དེ་ཡིས་སྐྱེ་བོ་འདི། །ཡོངས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་བློ་མིག་གིས་མཐོང་ཤོག་།སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མ་རྣམ་ པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

又如同天空中太阳光芒的聚集能驱散并消除黑暗，而那些黑暗即使经过长久时间也无法使太阳光芒的聚集变得暗淡模糊一样，通过修习甚深广大不可思议的缘起而证悟的太阳光芒，也能驱散一切诤论者教义的黑暗，应当如此理解。
复次偈曰：
如同此处无与伦比的太阳光芒，
长时间摧毁并将摧毁巨大的黑暗聚集，
如是利益众生的无二太阳，
也能摧毁有无等教义的黑暗。
被诡辩教义黑暗所障蔽的，
智慧之眼今已开启，
以此所获福德愿众生，
皆能以慧眼见真实。
这是圣天论师所作的《菩萨瑜伽行四百论》中《观察师徒修习品》第十六章的注释。
《四百论释》由论师月称尊者所作圆满。

། །།དཔལ་གྲོང་ཁྱེར་དཔེ་མེད་ཀྱི་དབུས རིན་ཆེན་སྦས་པའི་ཀུན་དགའ་ར་བར།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུཀྵྨ་ཛཱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གདུད་རབས་གྲངས་མེད་པར་པཎྜི་ཏ་བརྒྱུད་པའི་རིགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་དབོན་པོ་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་སད་ཛཱ་ནའི་སྲས་གཅིག་ཏུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་གཅེས་ སྤྲས་སུ་མཛད་པ་བདག་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་།བོད་ཀྱི་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་།། །།

在殊胜无比的城市中央，在珍宝隐藏的欢喜园中，印度堪布苏克虚摩惹那，出生于世代无数班智达传承的种姓，是大婆罗门仁钦多杰的侄子，大婆罗门萨惹那的独子，他珍视善逝教法，通达自他宗派如海的尊者，与藏地的译师比丘巴擦尼玛扎进行翻译、校对并最终确定。
